TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions

Students must practice these TS Inter 2nd Year Maths 2A Important Questions Chapter 8 Measures of Dispersion to help strengthen their preparations for exams.

TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions

Question 1.
Find the mean deviation from the mean of the following data, using the step deviation method.
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 1
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 2

TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions

Question 2.
The following table gives the daily wages of workers in a factory. Compute the standard deviation and the coefficient of variation of the wages of the workers.
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 4
Solution:
We shall solve this problem using the step deviation method, since the mid points of the class intervals are numerically large.
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 5
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 6

TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions

Question 3.
An analysis of monthly wages paid to the workers of two firms A and B belonging to the same industry gives the following data.

Firm AFirm B
Number of workers
The average daily wage (Rs.)
Variance of distribution of wages
500
186
81
600
175
100

i) Which firm A or B, has greater variability in individual wages?
ii) Which firm lias a larger wage bill?
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 7

Since C.V. of firm B is greater than CV. of firm A, we can say that firm B has greater variability in individual wages.

(ii) Firm A has number of workers i.e., wage earners (n1) = 500
Its average daily wage, say \(\overline{\mathbf{x}}_1\) Rs. 186
Since Average daily wage = \(\frac{Total Wages Paid}{no.of Workers}\), it follows that total wages paid to the workers
n1\(\overline{\mathbf{x}}_1\) = 500 x 186 – Rs.93,000
Firm B has number of wage earners (n2) – 600
Average daily wage, say \(\overline{\mathbf{x}}_2\) = Rs 175
∴ Total daily wages paid to the workers n2\(\overline{\mathbf{x}}_2\) 600 x 175 = Rs. 1,05,000
Hence we see that firm B has larger wage bill.

TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions

Question 4.
The variance of 20 observations is 5. If each of the observations is multiplied by 2, find the variance of the resulting observations.
Solution:
Let the given observations be x1, x2 ……………….. x20 and \(\overline{\mathbf{x}}\) be their mean.
Given that n = 20 and variance = 5
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 8
Note: From this example we note that, if each observation in a data is multiplied by a constant k, then the variance of the resulting observations is k2 time that of the variance of original observations.

Question 5.
If each of the observations x1, x2, ………………….., xn is increased by k, where k is a positive or negative number, their show that the variance remains unchanged.
Solution:
Let \(\overline{\mathbf{x}}\) be the mean of x1, x2, ………………….., xn. Then their variance is given by
\(\sigma_1^2=\frac{1}{n} \sum_{\mathrm{i}=1}^{\mathrm{n}}\left(\mathrm{x}_{\mathrm{i}}-\overline{\mathrm{x}}\right)^2\)
If to each observation we add a constant k, then the new (changed) observations will be yi = xi+k …………….. (1)
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 9
Thus the variance of the new observations is the same as that of the original observations.
Note: We note that adding (or subtracting) a positive number to (or form) each of the given set of observations does not affect the variance.

TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions

Question 6.
The scores of two cricketers A and B in 10 innings are given below. Find who is a better run getter and who is a more consistent player.
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 10
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 11
TS Inter 2nd Year Maths 2A Measures of Dispersion Important Questions 12

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

Telangana SCERT 10th Class Telugu Guide Pdf Download Telangana ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ Questions and Answers.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

కిష్కింధా కాండం

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ 1
లక్ష్మణుడు అన్నను ఓదార్చాడు. ప్రయత్నిస్తే వదినెగారి జాడ తప్పక తెలుస్తుందని ధైర్యం చెప్పాడు. వారిని వాలి పంపాడేమో అని సుగ్రీవుడు మొదట భయపడ్డాడు. హనుమంతుణ్ణి వెళ్లి వాళ్లెవరో తెలుసుకొని రమ్మని పంపాడు. సన్యాసి రూపంలో ఆంజనేయుడు వెళ్లి తనను పరిచయం గావించు కున్నాడు. హనుమంతుని మాట తీరునుబట్టి అతడు పండితుడని రాముడు గుర్తించాడు. లక్ష్మణుడు తమ వృత్తాంతాన్ని హనుమంతునికి తెలియజేశాడు. హనుమంతుడు సుగ్రీవుని వెంటబెట్టుకు వచ్చాడు.

శ్రీరామసుగ్రీవులు మిత్రులయ్యారు. శ్రీరాముడు సుగ్రీవునికి అభయం ఇచ్చాడు. సుగ్రీవుడు తాము కొండపై ఉన్నపుడు ఒక స్త్రీ ‘రామా లక్ష్మణా’ అరిచిందని, నగలమూట జారవిడిచిందని చెప్పి, ఆ మూటను చూపాడు. లక్ష్మణుడు సీతాదేవి కాలి అందెలను గుర్తించాడు. సుగ్రీవుడు రాముని ఓదార్చాడు. ధైర్యం చెప్పాడు.. అందుకు ప్రతిగా రాముడుతో “సుగ్రీవుని భార్యను అపహరించిన వాలిని ఈరోజే చంపుతాను” అన్నాడు. సుగ్రీవుడు తమ వైరం కారణాన్ని తెలియజేశాడు.

వాలి పెద్దవాడు. కనుక కిష్కింధకు రాజయ్యాడు. మాయావి అనేవాడు వాలిని యుద్ధానికి ఆహ్వానించి, ఒక భూగృహంలో దూరాడు. సుగ్రీవుడు బిలం ద్వారం వద్ద ఉండగా, వాలి లోపలికి వెళ్లాడు. సంవత్సరం తరువాత రక్తం బయటకు ప్రవహించింది. వాలి చనిపోయాడని సుగ్రీవుడు భావించాడు. రాక్షసుడు బయటకు రాకుండా బిల ద్వారానికి రాతిని అడ్డుపెట్టి సుగ్రీవుడు కిష్కింధకు వెళ్లాడు. మంత్రులు సుగ్రీవుణ్ని రాజును చేశారు. వాలి తిరిగి వచ్చి సుగ్రీవుణ్ణి రాజ్యభ్రష్టుడిని గావించి, అతడి భార్య రుమను అపహరించాడు.

సుగ్రీవుడు ఋష్యమూక పర్వతాన్ని ఆశ్రయించాడు. మతంగమహర్షి శాపం వలన వాలి అక్కడకు రాడు. శ్రీరాముడు దుందుభి అస్థిపంజరాన్ని కాలిబొటన వ్రేలితో ఎగరగొట్టాడు. ఒకే బాణంతో ఏడు మద్ది చెట్లను చీల్చాడు. సుగ్రీవుడు రామునితో కిష్కింధకు వెళ్ళి వాలిని యుద్ధానికి ఆహ్వానించాడు. ఇద్దరూ యుద్ధం చేస్తున్నారు. అయితే ఆ ఇద్దరు ఒకే రకంగా ఉండటంతో రాముడు వాలిని గుర్తుపట్టలేక పోయాడు. సుగ్రీవుడు ప్రాణభయంతో పరుగెత్తాడు. రాముడు సుగ్రీవుని గుర్తించడానికి నాగ కేసరపు లతను మెడలో వేయమని లక్ష్మణునికి చెప్పాడు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

తార మాటలు వినకుండా వాలి మళ్ళీ యుద్ధానికి వచ్చాడు. వాళ్ళిద్దరూ యుద్ధం చేసేటప్పుడు రాముడు వాలిపై బాణం వేశాడు. “ఎందుకు దొంగదెబ్బ తీశావు” అన్నాడు వాలి.

వానరుడిని చాటు నుండి చంపడం తప్పుగాదని, తమ్ముడి భార్యను చెరబట్టినందుకు మరణదండన విధించానని రాముడు జవాబిచ్చాడు. వాలి క్షమాపణ కోరాడు. వాలి, తార, అంగదుల బాధ్యతను సుగ్రీవునికి అప్పజెప్పాడు. అంగదునికి హితం చెప్పి మరణించాడు. తాను ప్రసవణగిరి యందు ఉంటానని, వర్షాకాలం తరువాత సీతాన్వేషణ గావించమనీ రాముడు సుగ్రీవునికి చెప్పాడు. సుగ్రీవుడు కిష్కింధకు రాజయ్యాడు.

శరత్కాలం వచ్చినా సుగ్రీవుడు సీతాన్వేషణకు పూనుకోలేదు. లక్ష్మణుడు కోపించాడు. సుగ్రీవుడు తనని మన్నించమని వేడుకున్నాడు. వానర వీరులను అతడు పిలిపించాడు. నలుదిక్కులకు వారిని పంపాడు. హనుమంతునికి రాముడు తన ఉంగరాన్ని గుర్తుగా ఇచ్చాడు. అంగదుని నాయ కత్వంలో హనుమంతుడు దక్షిణదిక్కులో సీతను వెతకడానికి సిద్ధమయ్యాడు.

హనుమంతుడు ఋక్షబిలంలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ స్వయంప్రభ యోగిని వానరులను అనుగ్రహించింది. అందరూ సముద్ర తీరం చేరారు. అక్కడ జటాయువు అన్న అయిన సంపాతిని కలిశారు. సంపాతి సీత ఉనికిని గూర్చి చెప్పాడు. లంకకు మార్గం తెలిపాడు. వందయోజనాల ఎగరగలవాడు హనుమంతుడొక్కడే. హనుమంతుడిని జాంబవంతుడు ఇతర వానరులు ప్రశంసించి, సముద్ర లంఘనానికి ప్రోత్సహించారు. తన బలానికి భూమి కంపిస్తుందని, మహేంద్ర పర్వతమైతే తనను భరించగలదని చెప్పి హనుమంతుడు మహేంద్రగిరికి చేరాడు.

వ్యాసరూప సమాధాన ప్రశ్నలు 

ప్రశ్న 1.
ప్రతి వారిలో ఏదో ఒక శక్తి ఉంటుంది. సరైన ప్రేరణ దొరికితే అది వెలికి వస్తుంది. జాంబవంతుడు హనుమంతుని ప్రేరేపించడం వల్ల ఎలా సముద్ర లంఘనానికి సిద్ధపడ్డాడో రాయండి.
జవాబు:
అంగదుని నాయకత్వంలో దక్షిణ దిక్కు వైపుకు బయలుదేరిన హనుమంతుడు మొదలైన వాళ్ళు అణువణువునా గాలిస్తున్నారు. సుగ్రీవుడిచ్చిన గడువు పూర్తయింది. ఏం చేయాలో తోచడం లేదు. తమవాళ్ళు నిరాశ పడకుండా జాగ్రత్తపడ్డాడు అంగదుడు. విరక్తి పొందకుండా ధైర్యోత్సాహాలతో ముందుకు సాగితే విజయం వరిస్తుందని ప్రేరేపించాడు. అందరూ రెట్టించిన ఉత్సాహంతో ముందుకు కదిలారు. ఒక పెద్ద సముద్రపు ఒడ్డుకు చేరుకున్నారు. ఆ సముద్రాన్ని ‘మహోదధి’ అంటారు. ఉవ్వెత్తున లేచే అలల అలజడి భయాన్ని కలిగిస్తున్నది.

సముద్రతీరంలో వానరులంతా సమావేశ మయ్యారు. ఏం చెయ్యాలో తీవ్రంగా చర్చించు కుంటున్నారు. సీత జాడ కనిపెట్టకుండా సుగ్రీవుని చేర రాదనుకున్నారు.

వానర వీరులు బలపరాక్రమాలను ప్రదర్శించడం ద్వారానే సీతాన్వేషణ సఫలమౌ తుందన్న నిశ్చయానికి వచ్చారు. కాని వంద యోజనాల దూరం ఉన్న లంకకు వెళ్ళి రాగల వారెవ్వరని తర్కించు కుంటున్నారు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో కార్యహాని కలగకుండా కాపాడగలవాడు హనుమంతు డొక్కడేనని నిగ్గుదేల్చాడు జాంబ వంతుడు. ఆ సమయంలో హనుమంతుడు ఒకచోట ఏకాంతంగా కూర్చుని ఉన్నాడు.

జాంబవంతుడు హనుమంతుడి దగ్గరకు వెళ్ళి అతడి శక్తి యుక్తులెంతటివో తెలుపుతూ ప్రేరే పించాడు. దానికి వానరుల ప్రశంసలు తోడైనాయి. హనుమంతుడు రెట్టించిన ఉత్సాహంతో బలాన్ని పుంజుకున్నాడు. వానరులతో తాను భూమండలాన్ని సముద్రంలో ముంచగలననీ, గ్రహ నక్షత్రాలను అధిగమించగలనని, పర్వతాలను నుగ్గు నుగ్గు చేయగలనని, మహాసముద్రాలను అవలీలగా దాటగలనని ఆత్మశక్తిని ప్రకటించాడు. ఈ విధంగా హనుమంతునిలో శక్తిని జాంబవంతుడు ప్రేరేపించాడు. తద్వారా హనుమంతుడు సముద్రలం ఘనానికి సిద్ధపడేలా చేశాడు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 2.
ఒకడు సన్యాసి వేషంలో వచ్చి అపకారం చేశాడు. మరొకడు ఉపకారం చేశాడు. వారెవరు ? వాటి ఫలితాలేమిటి?
జవాబు:
రావణుడు అనే రాక్షసుడు, సన్యాసి వేషంలో వచ్చి పంచవటిలో పర్ణశాలలో ఒంటరిగా ఉన్న సీతను బలవంతంగా అపహరించి లంకకు తీసుకు పోయాడు. ఈ విధంగా సన్యాసి వేషంలో వచ్చిన రావణుడు రామ లక్ష్మణులకు అపకారం చేశాడు.

రామలక్ష్మణులు సుగ్రీవుడితో స్నేహం చేయాలని సుగ్రీవుడు ఉన్న ఋష్యమూక పర్వతం దగ్గరకు వచ్చారు. రామలక్ష్మణులను చూసి వారు తన్ను చంపడానికి అన్న వాలి పంపిన వీరులని సుగ్రీవుడు భయపడ్డాడు. రామలక్ష్మణుల వివరాలు తెలిసికోమని, ఆంజనేయుడు అనే తన మంత్రిని సన్యాసి వేషంలో సుగ్రీవుడు పంపాడు. హనుమంతుడు సన్యాసి రూపంలో వచ్చి, రామ లక్ష్మణులను గూర్చి తెలిసికొని, రామసుగ్రీవులకు మైత్రిని కల్పించాడు. వానర సహాయంతో రాముడు రావణుడిని చంపి, సీతను తీసుకువచ్చాడు.

ఈ విధంగా సన్యాసి రూపంలో వచ్చి ఉపకారం చేసినవాడు హనుమంతుడు. హనుమంతుని సాయం తోనే సీతను అపహరించిన రావణుడిని సంహరించి, రాముడు సీతను తిరిగి తీసుకు వచ్చాడు.

ప్రశ్న 3.
శ్రీరామ సుగ్రీవుల స్నేహం గూర్చి విశ్లేషించండి.
జవాబు:
వాలి సుగ్రీవులు అన్నదమ్ములు. సుగ్రీవుడిని రాజ్యం నుండి తరిమి, సుగ్రీవుని భార్య రుమను వాలి చేపట్టాడు. సుగ్రీవుడు ఋష్యమూక పర్వతంపై ఉంటున్నాడు. హనుమంతుడు సుగ్రీవునకు మంత్రి. సుగ్రీవుడితో స్నేహం చేయాలని రామలక్ష్మణులు, ఋష్యమూక పర్వతం దగ్గరకు వచ్చారు. సుగ్రీవుడు ధనుర్ధారులయిన రామలక్ష్మణులను చూసి వారు తన్ను చంపడానికి వాలి పంపించిన వీరులని భయపడ్డాడు. రామలక్ష్మణులను గూర్చి తెలిసికొని రమ్మని తన మంత్రి హనుమంతుడిని సుగ్రీవుడు పంపాడు.

హనుమంతుడు సన్యాసి రూపంలో రామ లక్ష్మణుల వద్దకు వచ్చాడు. రామలక్ష్మణులకు సుగ్రీవుడిని గూర్చి చెప్పి తాను సుగ్రీవుని మంత్రిననీ, పేరు హనుమంతుడనీ చెప్పాడు. హనుమంతుని మాటల్లోని నేర్పును రాముడు మెచ్చుకున్నాడు. లక్ష్మణుడు తమకు సుగ్రీవుని సాయం కావాలన్నాడు. హనుమంతుడు రామలక్ష్మణులను తన భుజాలపై ఎక్కించుకొని సుగ్రీవుని దగ్గరకు తీసుకువచ్చాడు. అక్కడ శ్రీరామ సుగ్రీవులు, అగ్నిసాక్షిగా స్నేహితులయ్యారు.

సుగ్రీవుడు రామునితో ప్రాణమిత్రులుగా ఉందామని చెప్పి తనకు వాలి నుండి అభయం కావాలని కోరాడు. వాలిని చంపుతానని రాముడు మాట ఇచ్చాడు. సుగ్రీవుడు సీత విడిచిన నగల మూటను రామునికి చూపించాడు. సుగ్రీవుడు సీతను వెదికించడానికీ, రావణుని చంపడానికీ, రామునికి సాయం చేస్తానన్నాడు. రాముడు తన కాలి బొటనవ్రేలితో దుందుభి శరీరాన్ని 10 యోజనాల దూరం విసరివేశాడు. ఒక బాణంతో ఏడు తాడిచెట్లను పడగొట్టాడు. దానితో సుగ్రీవునికి రాముడి బలంపై నమ్మకం కుదిరింది. రామసుగ్రీవులు ప్రాణమిత్రులు అయ్యారు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 4.
వాలి సుగ్రీవుల యుద్ధానికి కారణాలను విశ్లేషించండి.
జవాబు:
వాలి సుగ్రీవులు అన్నదమ్ములు. వాలి మహాబలశాలి. వాలి, తండ్రి తర్వాత కిష్కింధకు రాజు అయ్యాడు. మాయావి అనే రాక్షసుడు, వాలిని యుద్ధానికి పిలిచాడు. వాలి సుగ్రీవులు మాయావి వెంటపడ్డారు. మాయావి ఒక గుహలో ప్రవేశించాడు. వాలి, తన తమ్ముడు సుగ్రీవుడిని బిలద్వారం దగ్గర కాపలా ఉండమని, తాను బిలంలోకి వెళ్ళి, మాయావితో సంవత్సరకాలం పోరాడాడు.

ఆ గుహద్వారం నుండి రక్తం బయటకు వచ్చింది. గుహలో వాలి, మాయావి యొక్క అరపులు వినిపించాయి. సుగ్రీవుడు వాలి చనిపోయాడని అనుకొని, మాయావి పైకి రాకుండా గుహద్వారం మూసివేసి, కిష్కింధకు తిరిగి వచ్చాడు.

మంత్రులు వాలి చచ్చిపోయాడనుకొని, సుగ్రీవుడిని కిష్కింధకు రాజును చేశారు. తర్వాత వాలి మాయావిని చంపి, గుహద్వారాన్ని తెరిచి, కిష్కింధకు వచ్చాడు. సుగ్రీవుడు రాజుగా ఉన్నందుకు వాలి కోపించి, సుగ్రీవుడిని రాజ్యభ్రష్టుడిని చేసి, సుగ్రీవుడి భార్య రుమను తాను అపహరించాడు.

సుగ్రీవుడు ప్రాణభయంతో పారిపోయి, భూ మండలం అంతా తిరిగి, ఋష్యమూక పర్వతంపై ఉన్నాడు. మతంగముని శాపం వల్ల వాలి, ఆ పర్వతానికి రాలేడని, సుగ్రీవుడు ఆ పర్వతంపై ఉన్నాడు. ఈ విధంగా అన్నదమ్ములయిన వాలి సుగ్రీవులకు విరోధం వచ్చింది. సుగ్రీవుడు రాముని సహాయంతో వెళ్ళి, వాలితో యుద్ధం చేశాడు.

ప్రశ్న 5.
శ్రీరాముడు వాలిని చంపడం ధర్మమా ? కాదా ? చర్చించండి.
జవాబు:
రామ సుగ్రీవులకు స్నేహం కుదిరింది. సుగ్రీవుడు తనకు తన అన్న వాలి వల్ల భయం ఉందనీ, రాముడి అభయం కావాలనీ రాముడిని అడిగాడు. రాముడు సుగ్రీవుని భార్యను అపహరించిన వాలిని, తప్పక వధిస్తానని సుగ్రీవుడికి మాట ఇచ్చాడు.

వాలిసుగ్రీవుల యుద్ధం భయంకరంగా సాగింది. సుగ్రీవుడి శక్తి తగ్గిపోయింది. అప్పుడు వాలి మీదికి బాణం వేశాడు. ఆ బాణం తగిలి వాలి తెలివి తప్పాడు. తరువాత వాలి తెలివి తెచ్చుకుని రాముడు అధర్మంగా ప్రవర్తించాడని తప్పు పట్టాడు.

రామునికి కాని, రాముని దేశానికి కాని వాలి అపచారం చేయలేదు. అదీగాక వాలి సుగ్రీవుడితో యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు రాముడు వాలిని దొంగదెబ్బ తీశాడు. అందువల్ల రాముడు వాలిని చంపడం అధర్మమని, వాలి రాముడిని తప్పుపట్టాడు.

వాలి మాటలకు రాముడు జవాబు చెప్పాడు. తమ్ముడి భార్యను చెరబట్టడం వంటి అధర్మాలు చేయడం వల్ల తాను వాలికి మరణదండన విధించానన్నాడు. వాలి, వానరుడు కాబట్టి తాను చెట్టు చాటున ఉండి కొట్టడం, తప్పు కాదన్నాడు. రాముడు మహారాజు కాబట్టి, తప్పు చేసిన వాలిని చంపడం ధర్మమే అవుతుంది.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 6.
‘ఉపకారం జరుగడమే మిత్రుని వల్ల ఫలం’. – రామ సుగ్రీవుల స్నేహం ఆధారంగా దీనిని వివరించండి. (March 2019)
(లేదా)
రామాయణంలోని స్నేహధర్మాన్ని గురించి సొంతమాటల్లో రాయండి. (March 2016)
జవాబు:
రామాయణంలో స్నేహ ధర్మాన్ని గురించి తెలిపే వృత్తాంతము, ‘రామ సుగ్రీవుల’ వృత్తాంతము. సుగ్రీవుడి అన్న వాలి. వాలి సుగ్రీవుడి భార్యను అపహరించి సుగ్రీవుణ్ణి రాజ్యం నుండి దూరంగా తరిమివేశాడు. సుగ్రీవుడు ప్రాణభయంతో ఋష్యమూక పర్వతం మీద ఉన్నాడు.

శ్రీరాముడి భార్యను రావణుడు అపహరించాడు. రామలక్ష్మణులు సీతను వెదకుతున్నారు. కబంధుడు, రాముణ్ణి సుగ్రీవుడితో స్నేహం చెయ్యమని చెప్పాడు. రామలక్ష్మణులు ఋష్యమూక పర్వతం దగ్గరకు వచ్చారు. రామలక్ష్మణులను చూసి మొదట సుగ్రీవుడు భయపడి హనుమంతుడిని సన్యాసి రూపంలో రామలక్ష్మణుల దగ్గరకు పంపాడు.

హనుమంతుడు సుగ్రీవుడి దగ్గరకు రామలక్ష్మణులను తీసుకువెళ్ళాడు. శ్రీరామ సుగ్రీవులు, అగ్నిసాక్షిగా స్నేహితులయ్యారు. సుగ్రీవుడు తనకు అన్న వాలి నుండి భయం లేకుండా అభయం ఇమ్మని రాముడిని అడిగాడు. వాలిని తాను చంపుతానని రాముడు మాట ఇచ్చాడు. సీతను తాను వెదికిస్తానని, రావణుడితో యుద్ధంలో తాను సాయం చేస్తానని, సుగ్రీవుడు రామునికి మాట ఇచ్చాడు.

రామ సుగ్రీవుల స్నేహం ఫలించింది. రాముడు వాలిని చంపి సుగ్రీవుణ్ణి కిష్కింధ రాజ్యానికి రాజును చేశాడు. సుగ్రీవుడు రామునికి మాట ఇచ్చినట్లు, సీతాదేవిని వెదికించడానికి వానరులను పంపాడు. హనుమంతుడు, సుగ్రీవుడికి మంత్రి. అతడు సీత జాడను తెలుసుకు వచ్చాడు. సుగ్రీవుడు తన వానర సైన్యంతో లంకకు వెళ్ళి రావణుడిని చంపడంలో రాముడికి మంచి సాయం చేశాడు.

ఈ విధంగా స్నేహితులు ఒకరి కొకరు, మంచి సాయం చేసుకున్నారు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 7.
వాలి-శ్రీరాముని మధ్య జరిగిన సంవాదం సారాంశం రాయండి. (March 2017)
జవాబు:
వాలి-సుగ్రీవుల సంవాదము : వాలి సుగ్రీవులు యుద్ధం చేస్తుండగా, శ్రీరాముడు విషసర్పం వంటి బాణాన్ని వాలి మీదికి వదిలాడు. వాలి నేలమీదికి వాలిపోయాడు దానితో వాలి స్పృహ కోల్పోయాడు. వాలి కొంతసేపటికి తేరుకొని రాముడితో ఇలా అన్నాడు.

వాలి మాటలు : “ఓ రామా” ఉత్తముడివి అని పేరు పొందిన నీవు, ఇంత అధర్మంగా ఎందుకు ప్రవర్తించావు ? నేను నీకు గాని, నీ దేశానికి గాని, ఎప్పుడూ అపకారం చేయ తలపెట్టలేదు. అలాంటప్పుడు నన్ను ఎందుకు చంపవలసి వచ్చింది? నిన్ను ఎదిరించి నీతో నేను యుద్ధం చేయనే లేదు. నేను ఇంకొకరితో యుద్ధం చేస్తుండగా, నీవు నాపై ఎందుకు దొంగదెబ్బ తీశావు ?

సీతాదేవి కోసం నీవు సుగ్రీవుడిని ఆశ్రయించడం కన్న, నన్నే కోరి ఉంటే బాగుండేది. ఒక్క రోజులోనే సీతాదేవిని తెచ్చి, నీకు నేను అప్ప జెప్పేవాడిని. రావణుడిని బంధించి తెచ్చి నీ ముందు ఉంచేవాడిని.” అని వాలి రాముడితో అన్నాను. వాలి మాటలు విని, రాముడు వాలితో ఇలా చెప్పాడు.

రాముని మాటలు : “వాలీ ! నీవు చెప్పినది సరిగా లేదు. నీవు నీ తమ్ముడి భార్యను చెరపట్టడం వంటి అధర్మకార్యాలు చేసినందువల్ల, నేను నీకు మరణదండన విధించాను. నీవు వానరుడిని కనుక నేను చాటుగా ఉండి నిన్ను కొట్టి చంపడం తప్పుకాదు” అని రాముడు వాలికి చెప్పాడు.

ప్రశ్న 8.
వాలి, సుగ్రీవుల విరోధం గురించి రాయండి.
జవాబు:
వాలి, సుగ్రీవులు వానరులు. వీరు అన్నదమ్ములు. అందులో వాలి పెద్దవాడు. గొప్ప బలశాలి. తండ్రి తరువాత వాలి కిష్కింధకు రాజు అయ్యాడు. మాయావి అనే రాక్షసుడు వాలిని యుద్ధానికి పిలిచాడు. వాలి సుగ్రీవులు మాయావి వెంటబడ్డారు. మాయావి గుహలో ప్రవేశించాడు. వాలి సుగ్రీవుడిని గుహద్వారం వద్ద ఉండమని చెప్పి తాను గుహలోకి వెళ్ళి మాయావితో యుద్ధం చేశాడు.

సంవత్సరం తర్వాత గుహలోంచి రక్తం బయటకు వచ్చింది. మాయావి అరుపులు వినిపించాయి. దానితో వాలి చనిపోయాడని భావించి, సుగ్రీవుడు బిలద్వారం మూసి, కిష్కింధకు వచ్చాడు. మంత్రులు సుగ్రీవుని రాజును చేశారు. తరువాత వాలి వచ్చి, సుగ్రీవునిపై కోపించి, సుగ్రీవుడిని తరిమి, అతని భార్య రుమను అపహరించాడు.

సుగ్రీవుడు ఋష్యమూక పర్వతంపై ఉండేవాడు. మతంగ మహర్షి శాపం వల్ల వాలి అక్కడకు రాలేడు. హనుమంతుడు రామసుగ్రీవులకు మైత్రిని కూర్చాడు. రాముడు వాలిని చంపి, సుగ్రీవుని కిష్కింధకు రాజును చేస్తానన్నాడు.

రాముడు సహాయంతో సుగ్రీవుడు వాలిపై యుద్ధానికి వెళ్ళాడు. వాలి సుగ్రీవులు ఒకే పోలిక. అందువల్ల రాముడు వాలిపై బాణం వేయలేదు. సుగ్రీవుడు యుద్ధంలో ఓడిపోయాడు.

రాముడు సుగ్రీవుని మెడలో గుర్తుగా నాగకేసరపు లతను వేయించి తిరిగి వాలిపై యుద్ధానికి సుగ్రీవుని పంపాడు. వాలి సుగ్రీవులు యుద్ధం చేస్తుండగా రాముడు వాలిని బాణంతో కొట్టి చంపాడు. వాలి తన మెడలోని సువర్ణమాలను సుగ్రీవునికి ఇచ్చాడు. వాలి తారా అంగదులను సుగ్రీవునకు అప్పగించాడు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 9.
రామసుగ్రీవుల మైత్రిని గురించి రాయండి.
జవాబు:
వాలి, సుగ్రీవులు అన్నదమ్ములు. రామలక్ష్మణులు సుగ్రీవునితో మైత్రి చేయాలని సుగ్రీవుడు ఉంటున్న ఋష్యమూక పర్వతం దగ్గరకు వచ్చారు. సుగ్రీవుడు రామలక్ష్మణులను చూసి, వాలి తన్ను చంపడానికి పంపిన వీరులని భయపడ్డాడు. రామలక్ష్మణులను గురించి తెలుసుకోమని తన మంత్రి హనుమంతుని సుగ్రీవుడు పంపాడు.

హనుమ సన్న్యాసి రూపంలో రామలక్ష్మణుల దగ్గరికి వచ్చాడు. హనుమంతుడు సుగ్రీవుని గూర్చి రామలక్ష్మణులకు చెప్పి, తాను సుగ్రీవుని మంత్రిననీ, తన పేరు హనుమంతుడనీ చెప్పాడు. హనుమ మాటల్లోని నేర్పును రాముడు మెచ్చుకున్నాడు. హనుమతో లక్ష్మణుడు తమకు సుగ్రీవుని సాయం కావాలని చెప్పాడు. హనుమ రామలక్ష్మణులను తన భుజాలపై ఎక్కించుకొని, సుగ్రీవుని వద్దకు తీసుకువచ్చాడు. శ్రీరామ సుగ్రీవులు అగ్నిసాక్షిగా స్నేహితులయ్యారు.

సుగ్రీవుడు రామునితో “ప్రాణమిత్రులుగా ఉందాం” అని చెప్పి, తనకు వాలి భయం లేకుండా అభయం కావాలి అన్నాడు. వాలిని చంపుతానని రాముడు మాట ఇచ్చాడు. సుగ్రీవుడు రామునితో “ఒక రాక్షసుడు స్త్రీని బలవంతంగా తీసుకుపోవడం తాను చూశాననీ, ఆమె “రామా! లక్ష్మణా!” అని గట్టిగా అరుస్తుండగా తాను విన్నాననీ చెప్పి ఆమె జారవిడిచిన నగల మూటను తెప్పించి రాముడికి చూపించాడు. రాముడు ఆ నగలను చూసి ఏడ్చాడు. లక్ష్మణుడు నగలలోని కాలి అందెలు తన వదిన సీతమ్మవే అన్నాడు.

సుగ్రీవుడు సీతను వెదికించడానికీ, రావణుని చంపడానికీ, రాముడికి సాయం చేస్తానన్నాడు. రామ సుగ్రీవులు ప్రాణమిత్రులు అయ్యారు. శ్రీరాముడు కాలి బొటన వ్రేలుతో దుందుభి శరీరాన్ని 10 యోజనాల దూరం చిమ్మివేశాడు. ఒక్క బాణంతో ఏడు తాడిచెట్లను కూల్చి రాముడు సుగ్రీవుడికి తన బలంపై నమ్మకం కల్గించాడు.

సుగ్రీవుడు రామలక్ష్మణులతో కలిసి కిష్కింధకు వెళ్ళి వాలిని యుద్ధానికి పిలిచాడు. వాలి సుగ్రీవులు ఒకే పోలికగా ఉన్నారు. అందువల్ల రాముడు వారిని గుర్తించలేక, బాణం వేయలేదు. సుగ్రీవుడు ఓడిపోయాడు.

రాముడు, సుగ్రీవుడి మెడలో “నాగకేసరపులత”ను గుర్తుగా వేయించాడు. సుగ్రీవుడు తిరిగి వాలిని యుద్ధానికి రమ్మని కవ్వించాడు. రాముని సాయంతో సుగ్రీవుడు వచ్చాడనీ, యుద్ధానికి వెళ్ళవద్దనీ, వాలికి అతడి భార్య తార చెప్పింది. వాలి సుగ్రీవులకు భయంకర యుద్ధం జరిగింది. రాముడు విషసర్పం వంటి బాణం వేసి, వాలిని సంహరించాడు. సుగ్రీవుడు కిష్కింధకు రాజయ్యాడు. సుగ్రీవుడు సీతను వెదికించడానికి వానరవీరులను పిలిచాడు. అన్ని దిక్కులకూ వానరులను సీతాన్వేషణ కోసం పంపాడు. దక్షిణ దిశకు అంగదుని నాయకత్వంలో హనుమంతుడు, జాంబవంతుడు
మొదలయిన వానరులను పంపాడు.

దక్షిణ దిశకు వెళ్ళిన వానరులకు ‘సంపాతి’ పక్షి కనబడింది. సంపాతి పక్షి, దివ్యజ్ఞానంతో రావణుని వృత్తాంతాన్ని వానరులకు చెప్పింది. జాంబవంతుడు హనుమంతునికి ఉత్సాహం కలిగించాడు. హనుమ తాను సముద్రాన్ని దాటి వెళ్ళి లంకలోని సీత జాడను తెలుసుకుంటానని మహేంద్రగిరిపైకి చేరాడు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 10.
హనుమంతుడు సీతాన్వేషణకై బయలుదేరిన విధమెట్టిది ?
జవాబు:
సుగ్రీవుడు సీతాన్వేషణకై వానరులను అన్ని దిశలకూ పంపాడు. అంగదుని నాయకత్వంలో హనుమ, జాంబవంతుడు మొదలయిన వీరులను దక్షిణ దిక్కుకు పంపాడు. తూర్పు, పడమర, ఉత్తర దిక్కులకు వెళ్ళిన వానరులు, వట్టి చేతులతో తిరిగివచ్చారు.

అంగదుని నాయకత్వంలో దక్షిణ దిశకు బయలుదేరివచ్చిన వానర వీరులు అణువణువూ వెదకుతున్నారు. సుగ్రీవుడు ఇచ్చిన గడువు నెలపూర్తి అయ్యింది. అంగదుడు ఉత్సాహంతో ముందుకు కదలుదాము అన్నాడు. వారు ‘ఋక్షబిలము’ అనే గుహ దగ్గరికి వచ్చారు. వానరులకు ఆకలి, దాహము పట్టుకొంది. అక్కడ ‘స్వయంప్రభ’ అనే యోగిని దయతో, వానరులు ఆకలిదప్పులు తీర్చుకొన్నారు. ఆమె ప్రభావంతో, వారు సముద్రతీరానికి చేరారు. వానరులు సీత జాడ తెలిశాకే సుగ్రీవుని కలుద్దాం అనుకున్నారు.

వానరుల మాటలో ‘జటాయువు’ మాట వచ్చింది. ఈ జటాయువు సోదరుడు ‘సంపాతి’. సంపాతి తన దివ్యదృష్టితో లంకను గురించి వానరులకు చెప్పాడు. లంకకు వెళ్ళాలంటే సముద్రాన్ని దాటాలి. అది ఎవరివల్ల ఔతుందో అని వానరులు చర్చించుకున్నారు. హనుమంతుడు ఒక్కడే సముద్రాన్ని దాటగలడని చివరకు వారు నిశ్చయించారు.

జాంబవంతుడు హనుమంతుడికి, అతని శక్తియుక్తులను గురించి తెలిపాడు. హనుమ బలాన్ని పుంజుకున్నాడు. దానితో హనుమ వానరులతో “నేను వేయి పర్యాయాలు మేరు పర్వతాన్ని చుట్టి రాగలను. సముద్రాలను దాటగలను” అని చెప్పాడు.

హనుమ మాటలకు జాంబవంతుడు ఆనందించాడు. “నీ ధైర్యోత్సాహాలకు తగు విధంగా మాట్లాడావు. నీవు ఋషులు, గురువుల అనుగ్రహంతో సముద్రాన్ని దాటు. నీ రాక కోసం ఎదురు చూస్తూ ఉంటాం. మన వానరుల ప్రాణాలన్ని నీపై ఆధారపడి యున్నాయి” అని జాంబవంతుడు హనుమకు చెప్పాడు.

హనుమ, తాను ఎగరడానికి ‘మహేంద్రగిరి’ తగినదని, నిశ్చయించి అక్కడకు చేరాడు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 11.
వాలి, సుగ్రీవుల యుద్ధాన్ని వర్ణించండి. వాలి వధ న్యాయమా ? కాదా ? వివరించండి.
జవాబు:
సుగ్రీవుడు రామలక్ష్మణులతో కలిసి కిష్కింధకు వెళ్ళాడు. సుగ్రీవుడు భయంకరంగా గర్జిస్తూ అన్న వాలిని యుద్ధానికి పిలిచాడు. వాలి, సుగ్రీవుల మధ్య యుద్ధం భయంకరంగా సాగింది. రాముడు వాలిని చంపుతానని సుగ్రీవుడికి మాట ఇచ్చాడు. వాలి, సుగ్రీవులు ఒకే పోలికలో ఉండడం వల్ల రాముడు వాలిని గుర్తించలేకపోయాడు. సుగ్రీవుడు వాలి పరాక్రమాన్ని తట్టుకోలేక రాముడివైపు చూశాడు. రాముడు కనబడలేదు. సుగ్రీవుడు ప్రాణభయంతో పరుగుదీశాడు.

శ్రీరాముడు సుగ్రీవుడి వద్దకు వచ్చాడు. సుగ్రీవుడు సిగ్గుపడి, రాముడు తనకు సాయం చేయలేదని నిలదీశాడు. రాముడు సుగ్రీవుడికి అసలు విషయం చెప్పి, సుగ్రీవుడి మెడలో “నాగ కేసరపులత”ను లక్ష్మణుడిచే వేయించాడు. తిరిగి సుగ్రీవుడు కిష్కింధకు వెళ్ళి వాలిని యుద్ధానికి పిలిచాడు. వాలి భార్య తార వాలిని యుద్ధానికి వెళ్ళవద్దని హెచ్చరించింది. వాలి సుగ్రీవులు పోరాడారు.

శ్రీరాముడు విషసర్పంతో సమానమైన బాణంతో వాలిని కొట్టాడు. వాలి స్పృహ కోల్పోయి, తరువాత తేరుకొన్నాడు. తన్ను అధర్మంగా చంపాడని వాలి రాముని నిందించాడు.
వాలి వధ న్యాయమా ?

  1. వాలి వానరుడు అనగా జంతువు. జంతువును చెట్టు చాటునుండి రాముడు బాణంతో కొట్టడంలో తప్పులేదు.
  2. వాలి, తన తమ్ముడు సుగ్రీవుని భార్య రుమను చెరబట్టాడు. వాలి అధర్మాలకు ఒడిగట్టడం వల్ల రాజయిన రాముడు వాలికి మరణదండన విధించాడు.

కాన రాముడు వాలిని చంపడంలో తప్పులేదు.

ప్రశ్న 12.
శ్రీరామ సుగ్రీవుల మైత్రి కలిపిందెవరు ? ఎలా కలిపేడో వివరించండి.
జవాబు:
పంపాసరోవర ప్రాంతంలో రామలక్ష్మణులు ఉన్నారు. వారిని సుగ్రీవుడు ఋష్యమూక పర్వతంపై నుండి చూశాడు. తన అన్న అయిన వాలి తనను చంపడానికి వారిని పంపాడేమోనని భయపడ్డాడు.

హనుమంతుని చూసి రమ్మన్నాడు. హనుమ సన్యాసి వేషంలో వెళ్ళి వారిని సమీపించాడు. తనను తాను చక్కని మాటలతో పరిచయం చేసుకొన్నాడు. సుగ్రీవుని గుణగణాలను చాలా చక్కగా వివరించాడు. తన మాటల చాకచక్యంతో శ్రీరాముని మనసును గెలిచాడు.

లక్ష్మణుడు సీతాపహరణ వృత్తాంతం చెప్పాడు. సుగ్రీవుని స్నేహం కావాలన్నాడు. రామలక్ష్మణులను తన భుజాలపై ఎక్కించుకొన్నాడు. సుగ్రీవుని వద్దకు చేర్చాడు. అగ్నిసాక్షిగా శ్రీరామ సుగ్రీవులు మిత్రులయ్యారు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 13.
లక్ష్మణుడు కిష్కింధకు ఎందుకు వెళ్ళాడు ? అక్కడ ఏమైంది ?
జవాబు:
వాలిని శ్రీరాముడు సంహరించాడు. కిష్కింధకు సుగ్రీవుని రాజుకమ్మని రాముడు ఆజ్ఞాపించాడు. వానాకాలం వెళ్ళాక సీతాన్వేషణ ప్రారంభించమన్నాడు. శరత్కాలం వచ్చినా సీతాన్వేషణ ప్రారంభించలేదు. అప్పుడు హనుమ గుర్తుచేశాడు. నీలుడిని సైన్యసమీకరణ చేయమని సుగ్రీవుడు ఆజ్ఞాపించాడు. ఇది రామునికి తెలియదు. లక్ష్మణుణ్ణి పిలిచి సుగ్రీవుని వద్దకు వెళ్ళమన్నాడు.

అందుకు లక్ష్మణుడు సుగ్రీవుని వద్దకు వెళ్ళాడు. అక్కడ సుగ్రీవుడు రాజభోగాలనుభవిస్తున్నాడు. అది చూశాడు లక్ష్మణుడు. తన అన్నగారు దీనస్థితిలో ఉంటే, భోగాలనుభవిస్తున్న సుగ్రీవుడిని చూసిన లక్ష్మణునికి చాలా కోపం వచ్చింది. “ఆ కోపానికి సుగ్రీవుడు కూడా చాలా భయపడ్డాడు. మందిర ద్వారం దగ్గరికి వచ్చిన లక్ష్మణుడితో మాట్లాడటానికి తార వెళ్లింది. సీతాన్వేషణకు ప్రయత్నాలు ప్రారంభించేడని ఆమె చెప్పింది. దానితో లక్ష్మణుడు శాంతించాడు. అప్పుడు సుగ్రీవుడు క్షమార్పణ కోరాడు. లక్ష్మణుడు తనతో రమ్మని సుగ్రీవుని రాముని దగ్గరకు తీసుకొని వెళ్ళాడు.

ప్రశ్న 14.
సీతాన్వేషణా వ్యూహాన్ని వివరించండి.
జవాబు:
శ్రీరాముని సూచనలను అనుసరించి వానరులను సుగ్రీవుడు నాలుగు దిక్కులకు పంపాడు. సీతాన్వేషణ పదిరోజులలో పూర్తి చేయాలని సుగ్రీవుడు గడువు విధించాడు.

తూర్పు దిక్కుకు ‘వినతు’ని నాయకత్వంలో వానరులు వెళ్ళారు. దక్షిణ దిక్కుకు ‘అంగదుడు’ నాయకుడు. అందులో హనుమంతుడు, జాంబవంతుడు వంటి ప్రముఖులు ఉన్నారు. ఉత్తరానికి శతబలి, పడమరకు సుషేణుడు నాయకత్వం వహించారు.

ఒక్కొక్క దిక్కుకు వెళ్ళవలసిన మార్గాలు, అక్కడి విశేషాలు వివరంగా సుగ్రీవుడు చెప్పాడు. ఎంతమందిని ఎన్నిదిక్కులకు పంపినా హనుమంతునిపైనే సుగ్రీవునకు నమ్మకం. అతడే సీతాన్వేషణ సమర్థవంతంగా చేయగలడని శ్రీరామునకు కూడా నమ్మకం. అందుకే అత్యంత క్లిష్టమైన దక్షిణ దిక్కుకు హనుమను పంపారు. ఆయా దిక్కులతో పరిచయం గల వారిని, శక్తిసామర్థ్యాలను బట్టి ఆయా దిక్కులకు పంపారు. ఇదే సీతాన్వేషణలో సుగ్రీవుడు అనుసరించిన వ్యూహం.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 15.
సీతాన్వేషణలో కీలకమైన విషయం ఎవరు చెప్పారు ? ఆ క్రమం వివరించండి.
జవాబు:
అన్ని దిక్కులనుండీ వానరులు నిరాశతో తిరిగి వచ్చారు. సీతాన్వేషణ సఫలం కాలేదని వివరించారు. రావణుడు సీతను దక్షిణం వైపే తీసుకెళ్ళాడు. కనుక అటువైపే ఉండవచ్చని ఆశ. కాని, ఎంత వెతికినా సీతాదేవి జాడ తెలియలేదు. అందరికీ నిరాశ కల్గింది.

ఈ పరిస్థితులలో ‘ఋక్షబిలం’ చేరారు. అక్కడ ‘స్వయంప్రభ’ అనుగ్రహంతో ఆకలిదప్పులు తీర్చుకొన్నారు. ఆమె తపః ప్రభావం వలన పెద్దసముద్రం ఒడ్డుకు చేరారు.

అక్కడ సంపాతిని చూశారు. సంపాతి తన దివ్యదృష్టితో చూసి, సీతాదేవి లంకలో ఉన్నట్లు చెప్పాడు. దానితో సీతాన్వేషణలో కీలకమైన విషయం తెలిసింది. ఈ మంచిపని చేసినందుకు సంపాతికి విరిగిపోయిన రెక్కలు తిరిగి వచ్చాయి.

పరిచిత గద్యాలు

ప్రశ్న 1.
కింది గద్యాన్ని చదువండి. (March 2017)

సుగ్రీవ హనుమదాదులు శ్రీరాముని దగ్గరకు వచ్చారు. హనుమంతుడు శ్రీరామునితో సుగ్రీవుని పట్టాభిషేక విషయం ప్రస్తావించాడు. దీనికోసం కిష్కింధకు రమ్మని ప్రార్థించాడు. తండ్రి ఆజ్ఞ మేరకు పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు ఏ గ్రామంలో గాని, నగరంలో గాని, తాను అడుగుపెట్టనని చెప్పి పితృవాక్య పరిపాలనను మరోమారు చాటుకున్నాడు శ్రీరాముడు. సుగ్రీవునికి శుభం పలికాడు. తాను ప్రసవణగిరి మీదే ఉంటానన్నాడు. వర్షాకాలం పోయాక సీతాన్వేషణ ప్రయత్నం ప్రారంభించమని సుగ్రీవుణ్ణి ఆదేశించాడు. సరేనన్నాడు సుగ్రీవుడు. కిష్కింధకు రాజుగా సుగ్రీవుడు, యువరాజుగా అంగదుడు పట్టాభిషిక్తులయ్యారు. కాలం గడుస్తూన్నది. శరత్కాలం వచ్చింది. సీతాన్వేషణ కార్యభారాన్ని సుగ్రీవుడికి గుర్తు చేశాడు హనుమంతుడు.

కింది కీలక పదాల అర్థాలను ఒక్క వాక్యంలో వివరించండి.
1. శుభం పలుకడం : ………………….
జవాబు:
శుభము కలగాలని ఆశీర్వదించాడు.

2. ప్రస్తావన : ………………….
జవాబు:
ముచ్చటించుట

3. పితృవాక్య పరిపాలన : ……………………….
జవాబు:
తండ్రి చెప్పిన మాటను పాటించడం.

4. అన్వేషణ : ……………………
జవాబు:
వెదకడం

5. కార్యభారం : ……………………….
జవాబు:
పని యొక్క బరువు

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 2.
కింది పేరాను చదవండి. కింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి. (June 2015)

జాంబవంతుడు హనుమంతుణ్ణి చేరాడు. అతని శక్తియుక్తులెంతటివో తెలుపుతూ ప్రేరేపించాడు. దీనికి వానరుల ప్రశంసలు తోడైనాయి. ఇంకేముంది ? హనుమంతుడు రెట్టించిన ఉత్సాహంతో బలాన్ని పుంజుకున్నాడు. అద్భుతమైన తేజస్సుతో వెలుగుతున్నాడు. వానరులతో “నేను మహా సముద్రాలను అవలీలగా దాటగలనని” ఆత్మశక్తిని ప్రకటించాడు. ప్రతివారిలో ఏదో ఒక శక్తి ఉంటుంది. సరైన ప్రేరణ దొరికితే అది వెలికి వస్తుంది. హనుమంతుడి మాటలకు
జాంబవంతుడు ఆనందించాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. జాంబవంతుడు హనుమంతుణ్ణి ఎలా ప్రేరేపించాడు ?
జవాబు:
జాంబవంతుడు హనుమంతుడిని చేరి, హనుమంతుడి శక్తియుక్తులు ఎటువంటివో ఆయనకు తెలుపుతూ, హనుమంతుడిని ప్రేరేపించాడు.

2. ప్రేరణ వలన ఏమి బయటపడుతుంది ?
జవాబు:
ప్రేరణ వలన వ్యక్తిలోని శక్తి వెలికి వస్తుంది.

3. హనుమంతుడు వానరులతో ఏమన్నాడు?
జవాబు:
హనుమంతుడు తాను మహాసముద్రాలను అవలీలగా దాటగలనని వానరులతో అన్నాడు.

4. హనుమంతుడి మాటలు ఏమి తెలియజేస్తున్నాయి ?
జవాబు:
హనుమంతుడి మాటలు, ఆతని ఆత్మశక్తిని, ఉత్సాహంతో కూడిన అతని బలాన్నీ, తేజస్సునూ తెలియజేస్తున్నాయి.

5. పై పేరాకు తగిన శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
“సముద్ర లంఘనానికి సిద్ధపడ్డ హనుమంతుడు” అనే శీర్షిక సరిపడుతుంది.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 3.
ఈ క్రింది పేరాను చదివి దిగువ నిచ్చిన పదాలకు వివరణ వ్రాయండి.

“సీతాన్వేషణకు బయలుదేరి నెలరోజులు కావస్తున్నది. తూర్పు, పడమర, ఉత్తర దిక్కులకు వెళ్ళినవాళ్ళు, తీవ్రంగా వెదకి రిక్త హస్తాలతో వెనుదిరిగారు. గడువు ముగిసే నాటికి ప్రస్రవణగిరిలో శ్రీరామునితో ఉన్న సుగ్రీవుడి దగ్గరకు చేరుకున్నాడు. సీత జాడ కోసం చేసిన కృషి ఫలించలేదని విన్నవించుకున్నారు. హనుమంతుడు ఈ విషయంలో కృతకృత్యుడు ఔతాడని ధీమా వ్యక్తం చేశారు.

అంగదుని నాయకత్వంలో దక్షిణం వైపుకు బయలుదేరిన హనుమంతుడు మొదలైనవాళ్ళు అణువణువునా గాలిస్తున్నారు. సుగ్రీవుడిచ్చిన గడువు పూర్తయింది. ఏం చేయాలో తోచడం లేదు. తమవాళ్ళు నిరాశపడకుండా జాగ్రత్తపడ్డాడు. అంగదుడు విరక్తి పొందకుండా ధైర్యోత్సాహాలతో ముందుకు సాగితే, విజయం వరిస్తుందని ప్రేరేపించాడు. అందరూ రెట్టించిన ఉత్సాహంతో ముందు కదిలారు.

1. రిక్తహస్తాలతో
జవాబు:
అనగా వట్టి చేతులతో, అంటే వెళ్ళిన పని జరుగకాకుండానే అని భావము.

2. విన్నవించుకున్నారు
జవాబు:
అంటే మనవి చేసుకున్నారు, అనగా చెప్పారు అని భావము.

3. కృతకృత్యుడు
జవాబు:
అంటే కృతార్థుడు – అనగా చేయవలసిన పని పూర్తి చేసినవాడని భావము.

4. ధీమా వ్యక్తం చేశారు
జవాబు:
అంటే ధైర్యాన్ని వెలిబుచ్చారు.

5. అణువణువునా
జవాబు:
ప్రతి చిన్న ప్రదేశమందూ అని

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 4.
ఈ క్రింది పేరాను చదివి, క్రింద ఇచ్చిన పదాలను ఒక్క వాక్యంలో వివరించండి.

శ్రీరామం “లక్ష్మణుడు కిష్కింధకు పయనమయ్యాడు. సుగ్రీవుడు రాజభోగాలతో ఓలలాడుతున్నాడు. సీతాదేవి ఎడబాటువల్ల నిలువునా నీరవుతున్న అన్నగారు, నిర్లక్ష్యంతో సుగ్రీవుడు – లక్ష్మణుని ఆగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది. బుసలు కొడుతున్నాడు. అతని ముందుకు రావడానికి ఎవరికీ కాళ్ళాడడం లేదు. వానరులూ, మంత్రులే కాదు. సుగ్రీవుడి పరిస్థితి అంతే. మందిర ద్వారం దగ్గరికి వచ్చిన లక్ష్మణుడితో మాట్లాడడానికి తార వెళ్ళింది. స్త్రీల పట్ల కోపం ప్రదర్శించగూడదని శాంతించాడు. లక్ష్మణుడు శ్రీరాముని దయవల్లనే తానీ స్థితిలో ఉన్నానని కృతజ్ఞత ప్రకటించాడు సుగ్రీవుడు. మహాపరాక్రమశాలి శ్రీరామునికి తన సహాయం నిమిత్త మాత్రమేనన్నాడు. తనవైపు నుంచి ఏదైనా తప్పు జరిగితే మన్నించమన్నాడు.

1. ఓలలాడుతున్నాడు.
జవాబు:
అంటే ఓల, ఓల అంటూ నీటిలో ఆడుతున్నాడని అర్థం, మునిగి తేలుతున్నాడని భావం.

2. నిలువునా నీరవుతున్న
జవాబు:
పూర్తిగా నాశనము అవుతున్న అని అర్ధము. పూర్తిగా అధైర్యపడుతున్నాడని భావం.

3. ఆగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది.
జవాబు:
కోపం లాగా ఎక్కువగా పొంగి ప్రవహించిందని భావం.

4. కాళ్ళాడడం లేదు
జవాబు:
కాళ్ళు కదలడంలేదు. అంటే ముందుకు అడుగుపడలేదని భావము.

5. కృతజ్ఞత ప్రకటించాడు.
జవాబు:
చేసిన మేలును వెల్లడించాడని చేసిన ఉపకారాన్ని గుర్తు చేశాడని భావము.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 5.
కింది పేరాను చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

వాలి వధకు ఇక ఏ మాత్రం ఆలస్యం వద్దని శ్రీరాముణ్ణి తొందరపెట్టాడు. అందరూ కిష్కింధకు వెళ్ళారు. సుగ్రీవుడు భయంకరంగా గర్జిస్తూ వాలిని యుద్ధానికి ఆహ్వానించాడు. మహాబలశాలి అయిన వాలి క్షణాలలో అక్కడ వాలాడు. ఇద్దరి యుద్ధం అక్కడ భయానక వాతావరణాన్ని సృష్టించింది. వాలిసుగ్రీవులు ఒకే పోలికతో ఉన్నారు. అందుకే శ్రీరాముడు వాలిని స్పష్టంగా గుర్తించలేకపోయాడు. వాలి విజృంభణకు తట్టుకోలేకపోయాడు సుగ్రీవుడు. శ్రీరాముడి కొరకు చూశాడు. కనిపించలేదు. గుండె గుభేలుమంది. ప్రాణభయంతో ఋష్యమూకానికి పరుగులు తీశాడు సుగ్రీవుడు. అక్కడకు వెళ్ళలేని వాలి సుగ్రీవుడితో ‘బతికావు పో’ అని మరలిపోయాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. వాలి, సుగ్రీవులు ఎవరు ?
జవాబు:
వాలి, సుగ్రీవులు అన్నదమ్ములు.

2. ఇద్దరిలో బలవంతుడు ఎవరు ?
జవాబు:
వాలి

3. శ్రీరాముని శరణువేడినదెవరు ?
జవాబు:
సుగ్రీవుడు

4. యుద్ధంలో ఎవరు ఓడిపోయారు ?
జవాబు:
సుగ్రీవుడు

5. సుగ్రీవుడు ఋష్యమూక పర్వతం పైకి ఎందుకు వెళ్ళిపోయాడు ?.
జవాబు:
అక్కడకు తన అన్న వాలి రాడని సుగ్రీవునకు తెలుసు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 6.
కింది గద్యాన్ని చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

శ్రీరాముడి శోకాన్ని పోగొట్టే ప్రయత్నం చేశాడు సుగ్రీవుడు. సీతాదేవిని తీసుకురావడంలో తన వంతు సాయం చేస్తానన్నాడు. రావణుణ్ణి సపరివారంగా హతమార్చేందుకు తన శక్తియుక్తులనన్నింటినీ వినియోగిస్తానన్నాడు. దుఃఖం అనర్థదాయకం కనుక ఎప్పుడూ దుఃఖించవద్దన్నాడు. ఎల్లప్పుడు దుఃఖించేవారికి సుఖముండదు. ‘తేజస్సు క్షీణిస్తుంది. ప్రాణాలు నిలపడమే కష్టంగా ఉంటుంది. కనుక దుఃఖస్థితి నుండి బయటపడమని ధైర్యవచనాలు చెప్పాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. శ్రీరాముడు ఎందుకు శోకించాడు?
జవాబు:
తన భార్య సీతను రావణుడు అనే రాక్షసుడు అపహరించి తీసుకొని వెళ్ళాడని తెలిసి రాముడు శోకించాడు.

2. సుగ్రీవుడు దేని కొఱకు తన శక్తిని వినియోగిస్తానన్నాడు ?
జవాబు:
సపరివారంగా రావణుణ్ణి హతమార్చేందుకు తన శక్తియుక్తులనన్నింటినీ వినియోగిస్తానన్నాడు.

3. దుఃఖం వలన ఏం కలుగుతుంది?
జవాబు:
దుఃఖం వలన సుఖము ఉండదు. తేజస్సు క్షీణిస్తుంది. దుఃఖించే వారి ప్రాణాలు నిలవడం కూడా కష్టంగా ఉంటుంది.

4. శ్రీరాముడిని ఓదార్చినవారెవరు ?
జవాబు:
శ్రీరాముడిని సుగ్రీవుడు ఓదార్చాడు.

5. ఈ భాగం ఏ కాండంలోనిది?
జవాబు:
ఈ భాగం ‘కిష్కింధాకాండం’ లోనిది.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 7.
కింది గద్యాన్ని చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

“కిష్కింధకు ప్రయాణమయ్యారందరూ. సుగ్రీవుడు వాలిని మళ్ళీ యుద్ధానికి ఆహ్వానించాడు. వాలి అడుగు ముందుకు వేశాడు. కాని అతని భార్య తార అడ్డుపడింది. ఒకసారి ఓడిపోయి దెబ్బలు తిన్న సుగ్రీవుడు మళ్ళీ ఆహ్వానించడం వెనుక ఏదో ఆంతర్యం ఉందని అభిప్రాయపడింది. సుగ్రీవుడికి శ్రీరాముడు అండగా ఉన్నాడన్న విషయాన్ని ప్రస్తావించింది. పెడచెవిన పెట్టాడు వాలి. యుద్ధ దిశగా అడుగులు వేశాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. వాలి క్షేమం కోరేవారెవరు?
జవాబు:
వాలి క్షేమాన్ని అతని భార్య తార కోరుతుంది.

2. వాలి విరోధి ఎవరు?
జవాబు:
వాలి విరోధి అతని తమ్ముడు సుగ్రీవుడు.

3. పై పేరాను బట్టి జరగబోయే యుద్ధంలో ఎవరు ఓడిపోవచ్చును?
జవాబు:
పై పేరాను బట్టి జరుగబోయే యుద్ధంలో వాలి ఓడిపోవచ్చు.

4. వాలి తన భార్య మాటను పాటించాడా ?
జవాబు:
వాలి తన భార్య మాటను పాటించలేదు.

5. పై పేరాకు తగిన శీర్షికను పెట్టండి.
జవాబు:
‘హితోపదేశాన్ని తిరస్కరించడం’ అనేది ఈ పేరాకు తగిన శీర్షిక.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

ప్రశ్న 8.
కింది పేరాను చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

శ్రీరాముడి శోకాన్ని పోగొట్టే ప్రయత్నం చేశాడు సుగ్రీవుడు. సీతాదేవిని తీసుకురావడంలో తాను తగిన ప్రయత్నం చేస్తానన్నాడు. సపరివారంగా రావణుణ్ణి హతమార్చేందుకు తన శక్తియుక్తులన్నింటినీ వినియోగిస్తానన్నాడు. దుఃఖం అనర్థదాయకం కనుక ఎప్పుడూ దుఃఖించవద్దన్నాడు. ఎల్లప్పుడూ దుఃఖించేవారికి సుఖముండదు. తేజస్సు క్షీణిస్తుంది. | ఒక్కొక్కప్పుడు ప్రాణాలు నిలవడమే కష్టంగా ఉంటుంది. కనుక దుఃఖస్థితి నుంచి బయట పడమని ధైర్యవచనాలను చెప్పాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. శ్రీరాముడు ఎందుకు శోకించాడు ?
జవాబు:
సీతాదేవి కోసం

2. సీతాదేవిని ఎవరు తీసుకుపోయారు ?
జవాబు:
రావణాసురుడు

3. దుఃఖాన్ని పోగొట్టేవేవి ?
జవాబు:
ధైర్యవచనాలు

4. శ్రీరాముని స్నేహితుడెవరు ?
జవాబు:
సుగ్రీవుడు

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం కిష్కింధాకాండ

5. దుఃఖం వలన నష్టమేమిటి ?
జవాబు:
సుఖముండదు, తేజస్సు ఉండదు.

TS 10th Class Maths Notes Chapter 14 Statistics

We are offering TS 10th Class Maths Notes Chapter 14 Statistics to learn maths more effectively.

TS 10th Class Maths Notes Chapter 14 Statistics

→ Mean :
The mean for grouped data can be found by :

  • Direct Mean: x̄ = \(\frac{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}} \mathrm{x}_{\mathrm{i}}}{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}}}\)
  • The Assumed Mean Method: x̄ = a + \(\frac{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}} \mathrm{d}_{\mathrm{i}}}{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}}}\)
  • The step-deviation Method: x̄ = a + \(\left[\frac{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}} \mu_{\mathrm{i}}}{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}}}\right]\) × h
    with the assumption that the frequency of a class is centred at its mid-point, called its class mark.

→ Mode:
A mode is that value among the observations which occurs most often, that is the value of observation having the maximum frequency.

→ Median :
Median of un grouped data :
First arrange the data values of the observations in ascending order.
Then, if n is odd,
The median is the \(\left(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\right)^{\mathrm{th}}\) observation.
And if n is even, the median is the average of the \(\left(\frac{\mathrm{n}}{2}\right)^{\text {th }}\) and the \(\left(\frac{\mathrm{n}}{2}+1\right)^{\text {th }}\) observation.

→ Measures of central tendency are :
Mean, Median and Mode.

  • The mean is the most frequently used measure of central tendency because it takes into a count of all the observations and lies between the extremes, (i.e.) the largest and the smallest observations of the entire data.
  • In problems, where individual observations are not important and We wish to find out a typical observation the median is more appropriate.
  • ln situations, which require establishing the most frequent value or most popular item, the mode is the best choice.
  • Emperial relationship between the three measures of central tendency.
    Mode = 3 (Median) – 2(Mean).

TS 10th Class Maths Notes Chapter 14 Statistics

→ Cummuiative frequency curve, or an ogive (of the lessthan type)
We mark the upper limits of the class intervals on the horizontal axis (X -axis) and the their corre-sponding cummuiative frequencies on the vertical axis (Y – axis), choosing a convenient scale. The scale may not be the same on both the axes. Now, we plot the points (upper limit, corresponding cummuiative frequency) on a graph paper and join them by a free hand smooth curve. The curve we get is called a cummuiative frequency curve, or an ogive (of the lessthan type).

Flow Chat:
TS 10th Class Maths Notes Chapter 14 Statistics 1

Ronald Aylmer Fisher (1890 – 1962):

  • Sir Ronald Aylmer Fisher (1890 – 1962) was an English statistician, volutionary biologist, geneticist and eugenicist.
  • He was fellow of the Royal Society in 1929. Royal Medal 1938.
  • Statistics is an English word is taken by an Italian word ‘Starusta’ and a Greek word ‘Statistic’.

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Students must practice these TS Inter 2nd Year Maths 2A Important Questions Chapter 7 Partial Fractions to help strengthen their preparations for exams.

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Question 1.
Resolve \(\frac{5 x+1}{(x+2)(x-1)} \) into partial fraction.
Solution:
Let \(\frac{5 x+1}{(x+2)(x-1)}=\frac{A}{x+2}+\frac{B}{x-1}\)
where A and B are non-zero numbers to be determined.
Then \(\frac{5 x+1}{(x+2)(x-1)}=\frac{A(x-1)+B(x+2)}{(x+2)(x-1)}\)
∴ A(x – 1)+B(x+2)5x+1
Putting x = 1 in (1), we get
3B = 5 +1 i.e.., B = 2
Putting x = – 2 in (1) we get
– 3A=-.9 i.e., A=3
∴ \(\frac{5 x+1}{(x+2)(x-1)}=\frac{3}{x+2}+\frac{2}{x-1}\)

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Question 2.
Resolve \(\frac{2 x+3}{5(x+2)(2 x+1)}\) into partial fraction.
Solution:
Let \(\frac{2 x+3}{(x+2)(2 x+1)}=\frac{A}{x+2}+\frac{B}{2 x+1}\)
where A and B are non-zero real numbers, to be determined.
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.1

Question 3.
Resolve \(\frac{13 x+43}{2 x^2+17 x+30}\) into partial fraction.
Solution:
We have 2x2 + 17x + 34) = (2x + 5) (X + 6)
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.2
∴ 13x+43 = A(x+6) + B(2x+ 5)
= (A + 2B)x + (6A + 5B)
Comparing the coefficients of like powers of x, we have
A+2B=13 and 6A+5B = 43
Solving these two equations.
we get A = 3 and R = 5
∴ \(\frac{13 x+43}{2 x^2+17 x+30}=\frac{3}{2 x+5}+\frac{5}{x+6}\)

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Question 4.
Resolve \(\frac{x^2+5 x+7}{(x-3)^3}\) into partial fraction
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.3
where A, B and C are constants determined.
∴ \(\frac{\mathrm{x}^2+5 \mathrm{x}+7}{(\mathrm{x}-3)^3}=\frac{\mathrm{A}(\mathrm{x}-3)^2+\mathrm{B}(\mathrm{x}-3)+\mathrm{C}}{(\mathrm{x}-3)^3}\)
∴ x2+ 5x + 7 = A x2 +(B – 6A)x  + (9A – 3B + C)
Now comparing the cçefficients of like powers of x in (1), we get
A=1,B – 6A = 5, 9A – 3B +C = 7
Solving these equations, we get
A = 1, B = 11, C = 31
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.4
Question 5.
Resolve \(\frac{x^2+13 x+15}{(2 x+3)(x+3)^2}\) into partial fraction
Solution:
Here (2x + 3) is a linear factor and (x + 3) is, a repeated linear factor. We apply Rules I and-II, and write
\(\frac{x^2+13 x+15}{(2 x+3)(x+3)^2}\)
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.5

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Question 6.
Resolve \(\frac{1}{(x-1)^2(x-2)}\) into partial fraction
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.6
Equating the corresponding coefficients, we have
A+C=0, – 3A+ B – 2C = 0 2A-2B+C= 1
Solving these equations, we get
A= -1, B = – 1, C = 1
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.8
Question 7.
Resolve \(\frac{3 x-18}{x^3(x+3)}\) into partial fraction
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.9
Equating the corresponding coefficients, we have
A+D = 0, 3AB=0, 3B+C=3, 3C=-18
Solving these equations, we get
A=-1,B=3,C=-6, D=1
∴ \(\frac{3 x-18}{x^3(x+3)}=\frac{-1}{x}+\frac{3}{x^2}-\frac{6}{x^3}+\frac{1}{(x+3)}\)

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Question 8.
Resolve \(\frac{x-1}{(x+1)(x-2)^2}\) into partial fraction
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.10

Question 9.
Resolve \(\frac{2 x^2+1}{x^3-1}\) into partial fraction
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.11
∴ 2x2+1=(A+B)x2+(A-B+C)x+(A-C)
∴ Comparing the corresponding coefficients, we have
A B = 2, A – B + C = 0, A-C = 1
Solving these equations, we get
A = 1, B = 1, C = 0
∴ \(\frac{2 x^2+1}{\left(x^3-1\right)}=\frac{1}{x-1}+\frac{x}{x^2+x+1}\)

Question 10.
Resolve \(\frac{x^3+x^2+1}{\left(x^2+2\right)\left(x^2+3\right)}\) into partial fraction.
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.12
∴ x3+x2+1(A+C)x3+(B+D)x2+(3A+2C)x+(3B+2D) = 1
Comparing the corresponding coefficients, we have
A+C = 1, B+D = 1, 3A+2C = 0,3B+2D = 1
Solving these equations, we get
A=-2, B=-1,C=3,D= 2
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.13

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Question 11.
Resolve \(\frac{3 x^3-2 x^2-1}{x^4+x^2+1}\) into partial fraction.
Solution:
x4 +x2 +1=(x +1) – x
(x2+x+ t)(x2-x+ 1)
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.14
= (Ax+B)(x2-x+1)+(Cx+D)(x2+x+1)
=3x – 2x – 1 ……………….. (1)
Comparing the coefficients of
x3, x2 , x and constants in (1), we get
A+C = 3 …………………….. (2)
– A+B+C+D – 2 …………………. (3)
A – B+C+D = 0 …………………… (4)
B+D = – 1 …………………… (5)
From (2), C = 3 – A …………………… (6)
and from (5), D = – 1 – B …………………… (7)
Putting these values in (3) we get
– A+ B + 3 – A – 1 – B  – 2
∴  – 2A = – 4 or A = 2
Similarly from (4) we get
A-B + 3 – A – 1 -B= 0
∴ – 2B=- 2 or B = 1
∴ From (6); C = 3 – A= 3 – 2= 1
and from(7); D= – 1 – B= – 1  – 1 = – 2
∴ \(\frac{3 x^3-2 x^2-1}{x^4+x^2+1}=\frac{2 x+1}{x^2+x+1}+\frac{x-2}{x^2-x+1}\)
To find the partial fractions of \(\frac{f(x)}{g(x)}\), when g(x) contains repeated irreducible factor, we use the following rule.

Question 12.
Resolve \(\frac{x^4+24 x^2+28}{\left(x^2+1\right)^3}\) into partial fraction.
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.15
Comparing the corresponding coefficients.
we have
A = 0, B = 1. 2A C =0, 2B + D = 24,
A+C+E = 0 , B + D+F=28 .
Solving these equations, we get
A = 0,B = 1, C = 0, D= 22, E = 0, F=,5
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.16

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Question 13.
Resolve \(\frac{x+3}{(1-x)^2\left(1+x^2\right)}\) into partial fraction.
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.17

Question 14.
Resolve  \(\frac{x^3}{(2 x-1)(x+2)(x-3)}\) into partial fraction.
Solution:
The given fraction is improper with degree of the numerator equal to degree of denominator.

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.18
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.20

TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions

Question 15.
Resolve \(\frac{x^4}{(x-1)(x-2)}\) into partial fraction.
Solution:
By dividing x4 with (x – 1) (x -2) we get
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.21

Question 16.
Find the coefficient of x4 in the expansion of  \(\frac{3 x}{(x-2)(x+1)}\) in powers of specifying the interval in which the expansion is valid.
Solution:
Resolving the given fraction into partial fractions we get
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.23
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.22

Question 17.
Find the coefficient of xn in the power series of expansion of \(\frac{x}{(x-1)^2(x-2)}\) specifying the region in which the expansion is valid.
Solution:
Resolving the given fraction into partial fractions, we get
TS Inter 2nd Year Maths 2A Partial Fractions Important Questions.26

TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions

Students must practice these TS Inter 2nd Year Maths 2A Important Questions Chapter 10 Random Variables and Probability Distributions to help strengthen their preparations for exams.

TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions

Question 1.
A cubical die is thrown. Find the mean and variance of X, giving the number on the face that shows up.
Solution:
Let S be the sample space and X be the random variable associated with S, where P(X) is given by the following table.
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 1

TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions

Question 2.
The probability distribution of a random variable X is given below:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 2
Find the value of k and the mean and variance of X.
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 3

Question 3.
If x is a random variable with probability distribution p(X=k)=\(\frac{(k+1) c}{2^k}\) k = 0,1,2 ………… then find c.
Solution:
Since p(X=k)=\(\frac{(k+1) c}{2^k}\) k = 0,1,2 ……….. is the probability distribution of x
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 4

Question 4.
Let X be a random variable such that
P(x=-2) = P(X = -1) = P(X=2)
P(X = 1) = \(\frac{1}{6}\) and P(X = 0) \(\frac{1}{3}\)
Find the mean and variance of X.
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 5

TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions

Question 5.
Two dice are roiled at random. Find the probability distribution of the sum of the numbers on them. Find the mean of the random variable.
Solution:
When two dice are rolled, the sample space S consists of 6 x 6 = 36 sample points
S = ((1, 1), (1, 2), (1, 6), (2, 1), (2, 6),(6, 6)).
Let X denote the sum of the numbers on the two dice. Then the range of X = {(2, 3, 4 , 12)}
The probability distribution for X is given here under:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 6

Question 6.
8 coins are tossed simultaneously. Find the probability of getting atleast 6 heads.
Solution:
In the experiment of tossing a coin, the probability of getting a head \(\frac{1}{2}\) and the probability of getting a tail \(\frac{1}{2}\). The probability of getting r heads in a random throw of 8 coins is
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 7

Question 7.
The mean and variance of a binomial distribution are 4 and 3 respectively. Fix the distribution and find P(X≥1).
Solution:
Here x = B(n,p) is specified by np = 4 = μ and npq = σ2 = 3
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 8

TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions

Question 8.
The probability that a person chosen at random is left handed (in hand wilting) is 0.1. What is the probability that in a group of 10 people, there is one who is left handed.
Solution:
Heye n = 10, find p =\(\frac{1}{10}\) = 0.1.
Hence q = 0.9
We have to find P(X = 1); the probability that
exactly one out of 10 is left handed
P(X = 1) = 10C1 p1 q10-1
= 10 x 0.1 x (0.9)9 = (0.9)9

Question 9.
In a book of 450 pages, there are 400 typo graphical errors. Assuming that the number of errors per page follow the Poisson law, find the probability that a random sample of 5 pages will contain no typo graphical error.
Solution:
The average number of errors per page in the book is \(\lambda=\frac{400}{450}=\frac{8}{9}\)
The probability that there are r errors per page:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 9
Hence P(X=0) = e-8/9
The required probability that a random sample of 5 pages will contain no error is [P(X) = 0)]5 = (e-8/9)5

Question 10.
The deficiency of red cells In the blood cells is determined by examining a specimen of blood under a microscope. Suppose a small fixed volume contains on an average 20 red cells for normal persons. Using the Poisson distribution, find the probability that a specimen of blood taken from a normal person will contain less than 15 red cells.
Solution:
Here λ = 20.
Let P(X = r) denote the probability that a specimen taken from a normal person will contain r red cells.
Then we have P(X < 15)
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 10

TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions

Question 11.
A Poisson variable satisfies P(X = 1) = P(X = 2). Find P(X = 5).
Solution:
TS Inter 2nd Year Maths 2A Random Variables and Probability Distributions Important Questions 11

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

Telangana SCERT 10th Class Telugu Guide Pdf Download Telangana ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ Questions and Answers.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

అరణ్య కాండం

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ 1
దండకారణ్యంలో మునుల ఆశ్రమాలున్నాయి. అది ప్రాణికోటికి సురక్షిత ప్రాంతం. మహర్షులు సీతారామ లక్ష్మణులను ఆదరించారు. మరునాడు మహర్షులకు వీడ్కోలు పలికి సీతారామలక్ష్మణులు దండకారణ్యం మధ్యకు చేరుకున్నారు. అక్కడ విరాధుడనే వికృతాకారం గల రాక్షసుడు వీరిని అడ్డగించి రామలక్ష్మణులను భుజాలపై వేసుకుపో సాగాడు. విరాధుని ఎన్ని దెబ్బలు కొట్టినా చావలేదు.

విరాధుడు తన పూర్వకథను చెప్పి, తనను గోతిలో పూడ్చమన్నాడు. విరాధుని సలహాను అనుసరించి సీతారామలక్ష్మణులు శరభంగ మహర్షిని దర్శనం చేసుకున్నారు. శరభంగ మహర్షి తన తపఃఫలాన్ని శ్రీరామునికి ప్రసాదించాడు. మునులు వచ్చి రాక్షసుల పీడ నుండి తమను రక్షించమని రాముని వేడుకున్నారు. సుతీక్ష మహర్షి తన తపశ్శక్తిని శ్రీరామునికి ఇచ్చాడు. దండకారణ్యంలో అనేక మునుల ఆశ్రమాలను వారు దర్శించారు. అగస్త్యు ని సోదరుని ఆశ్రమాన్ని దర్శించారు. తరువాత అగస్త్యుని దర్శించారు. అగస్త్యుడు ధనుస్సు, అక్షయతూణీరాలు, ఖడ్గం బహూకరించాడు.

అగస్త్యుని సలహామేరకు పంచవటి ప్రాంతంలో నివసించడానికి వారు బయలుదేరారు. దారిలో జటాయువును చూశారు. పంచవటిలో లక్ష్మణుడు పర్ణశాలను నిర్మించాడు. శూర్పణఖ రావణాసురుని చెల్లెలు. ఆమె శ్రీరాముని వద్దకు వచ్చి తనను పెండ్లి చేసుకొమన్నది. శ్రీరాముడు పరిహాసంగా లక్ష్మణుని వద్దకు వెళ్ళమన్నాడు. లక్ష్మణుడు తిరిగి రాముని వద్దకు పంపాడు. శూర్పణఖ సీతాదేవి తనకు అడ్డుగా ఉన్నదని ఆగ్రహించింది. లక్ష్మణుడు శూర్పణఖ ముక్కు చెవులను కోశాడు.

ఆమె తన సోదరుడైన ఖరుడు అనే వాడి వద్దకు వెళ్ళి మొరపెట్టుకుంది. ఖర దూషణాదులు రామునిపైకి రాగా వారందర్నీ రాముడు సంహరించాడు. అకంపనుడు అనే గూఢచారి రావణునికి ఈ వార్త చెప్పాడు. రాముని చంపడానికి అతడు ఒక ఉపాయం కూడా చెప్పాడు. “సీతను అపహరిస్తే రాముడు మరణిస్తాడు” అని సలహా ఇచ్చాడు. రావణుడు మారీచుని ఆశ్రమానికి వచ్చాడు. మారీచుడు ‘రాముని కవ్వించడం మంచిదికాదు’ అని సలహాయివ్వగా రావణుడు తిరిగి లంకకు వెళ్ళాడు. శూర్పణఖ రావణుని సభలోకి వెళ్ళి ఆవేశంతో మాట్లాడి “సీతకు తగిన భర్తవు నువ్వే” అని రెచ్చగొట్టింది. రావణుడు మారీచుని వద్దకుపోయి బంగారు లేడిగా మారి తనకు సహకరించమని కోరాడు. లేకపోతే తానే అతడిని చంపుతానన్నాడు.

మారీచుడు బంగారుజింకగా మారి రాముని ఆశ్రమం ప్రాంతంలో సంచరిస్తూ ఉండగా సీతాదేవి ముచ్చటపడి దాన్ని తీసుకు రావాలని రామలక్ష్మణులను కోరింది. ఆమె యిష్టాన్ని తీర్చడానికి శ్రీరాముడు బయలుదేరాడు. చివరకు బాణంతో దాన్ని కొట్టాడు. మారీచుడు రాముని కంఠధ్వనిని అనుకరిస్తూ “సీతా, లక్ష్మణా !” అని అరుస్తూ మరణించాడు. సీత ఆ కేక విని భయపడి లక్ష్మణుని వెంటనే అక్కడకు పొమ్మన్నది. లక్ష్మణుడు అంగీకరించలేదు. సీత లక్ష్మణుని కఠినోక్తులతో నిష్ఠూరాలాడింది. లక్ష్మణుడు బాధపడి, ఆశ్రమంలో సీతను విడిచి వెళ్లాడు. రావణుడు సన్యాసి వేషంలో వచ్చి సీతను భిక్షవేడాడు. తన నిజరూపం చూపి తనను పతిగా స్వీకరించమన్నాడు. సీత అతడిని తృణీకరించింది.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

సీతను రావణుడు రథంలో లంకకు తీసుకుపోసాగాడు. ఆమె రోదన జటాయువు విన్నాడు. జటాయువు రావణుని ఎదిరించాడు. రావణుడు జటాయువు రెక్కలను, కాళ్ళను నరికాడు. సీత ఆకాశమార్గం నుండి తన కొంగులో మూటగట్టిన ఆభరణాలను విడిచింది. రావణుడు లంకలో తన వైభవాన్ని సీతకు చూపి ఆమె మనసు మార్చాలని ప్రయత్నించాడు. పన్నెండు నెలలు గడువిచ్చాడు. ఆమెను అశోకవనంలో కాపలానడుమ ఉంచాడు. అక్కడ సీతాదేవి అపహరణ వృత్తాంతం తెలిసి రామలక్ష్మణులు అన్నిచోట్లా వెతికారు. వారికి జటాయువు కనిపించి జరిగిన విషయం తెలిపాడు. జటాయువుకి రాముడే దహన సంస్కారాలు గావించాడు. రామలక్ష్మణులు క్రౌంచారణ్యం చేరారు.

అక్కడ కబంధుడు అనే రాక్షసుడు వారిని తన చేతులతో పట్టుకున్నాడు. రామలక్ష్మణులు అతడి భుజాలను నరికి అతడి కోరికమేరకు దేహాన్ని దహనం గావించారు. దివ్య దేహంతో వెలుపలికి వచ్చిన కబంధుడు సీతాదేవి లభించే ఉపాయాన్ని చెప్పాడు. వాలిసుగ్రీవులను గూర్చి చెప్పాడు. కబంధుడు చెప్పిన మార్గంలో రామలక్ష్మణులు పంపా సరస్సు తీరంలోని ఆశ్రమానికి చేరారు. శబరి ఇచ్చిన పండ్లను రాముడు తిన్నాడు. ఆమె జన్మధన్యం చేసుకొన్నది. రామ లక్ష్మణులు ఋష్యమూక పర్వత ప్రాంతంలోని పంపా సరస్సును చూశారు.

వ్యాసరూప సమాధాన ప్రశ్నలు

ప్రశ్న 1.
శూర్పణఖ ఎవరు ? ఆమె అవమానం పొందడానికి కారణమేమిటో తెల్పండి.
జవాబు:
శూర్పణఖ ఒక రాక్షసి. ఈమె రావణునికి చెల్లెలు. శ్రీరాముని అందానికి మురిసిపోయి తనను పెళ్ళి చేసుకోమన్నది. అందుకు అడ్డంగా ఉన్న సీతను, లక్ష్మణుని చంపితింటానన్నది. రాముడు ఆమెను పరిహాసంగా లక్ష్మణుని వద్దకు పంపించాడు. లక్ష్మణుడు తాను అన్నగారి సేవకుణ్ణని, తనను పెళ్ళాడితే ఆమె కూడా తనతోబాటే అన్నకు దాస్యం చేయాల్సి వస్తుందని చెప్పి రాముణ్ణి పెళ్ళాడమని పంపాడు. సీత ఉండటంవల్లే రాముడు తనను నిరాకరించాడనుకొని సీతను చంపడానికి దాడి చేసింది. ప్రమాదాన్ని గుర్తించిన లక్ష్మణుడు అన్న ఆదేశంపై శూర్పణఖ ముక్కు, చెవులు కోసి ఆమెను విరూపిని చేశాడు. అలా తన రాక్షసత్వం వలన శూర్పణఖ రామలక్ష్మణులను కోరి అవమానం పొందింది.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 2.
సీతాపహరణం జరగడానికి దారితీసిన పరిస్థితు లను విశ్లేషించండి.
జవాబు:
రావణుని చెల్లెలు శూర్పణఖ రాముడి అందానికి మోహపడి తన్ను భార్యగా స్వీకరించమని కోరింది. లక్ష్మణుడు కోపించి, శూర్పణఖ ముక్కు, చెవులు కోశాడు. శూర్పణఖ దండకారణ్యంలో ఉన్న సోదరుడు ఖరుడికి ఆ విషయం చెప్పింది. ఖరుడు పంపిన యోధులనూ, ఖరదూషణులనూ మొత్తం 14వేల మంది రాక్షసులను రాముడు గడియలో చంపాడు.

‘అకంపనుడు’ అనే గూఢచారి రావణునకు ఈ వార్త చేర్చాడు. రాముణ్ణి చంపడం దేవాసురులకు కూడా అసాధ్యం అని, సీతను అపహరిస్తే ఆమె వియోగంతో రాముడు మరణిస్తాడని సూచించాడు. రావణుడు మారీచుడి దగ్గరకు వెళ్ళి, సీతాపహరణకు బంగారు లేడిగా మారి తనకు సాయం చెయ్యమని అడిగాడు. తనకు సాయపడకపోతే మారీచుని చంపుతానన్నాడు రావణుడు.

దానితో మారీచుడు బంగారు లేడిగా మారి రాముని ఆశ్రమ ప్రాంతంలో తిరిగాడు. సీత బంగారు లేడిని చూసి ముచ్చటపడి పట్టి తెమ్మని రాముని కోరింది. రాముడు లక్ష్మణుణ్ణి సీతకు కాపలాగా ఉంచి, బంగారు లేడి కోసం వెళ్ళాడు. రాముడు మాయలేడిపై బాణం వేశాడు. మాయలేడి చస్తూ “హా సీతా ! హా లక్ష్మణా !” అని అరిచింది.

ఆ ధ్వని విని సీత రాముడు ఆపదలో చిక్కు కున్నాడని, రామునికి సాయంగా లక్ష్మణుడిని వెళ్ళమని చెప్పింది. లక్ష్మణుడు మొదట కాదన్నా వెళ్ళక తప్పలేదు. ఇదే అదనుగా రావణుడు సన్యాసి వేషంలో సీత ఉన్న ఆశ్రమానికి వచ్చి, ఆమెను బలవంతంగా లంకా నగరానికి తీసుకుపోయాడు.

ప్రశ్న 3.
రామలక్ష్మణులు సీతను అన్వేషిస్తూ పంపాసరస్సు తీరాన్ని చేరిన వృత్తాంతం రాయండి.
జవాబు:
మారీచుణ్ణి చంపి, శ్రీరాముడు వెనుక వస్తుండగా లక్ష్మణుడు కనబడ్డాడు. రామలక్ష్మణులు ఆశ్రమానికి వెళ్ళి, సీతను వెదికారు. వనమంతా వెదికారు. సీత జాడ కనబడలేదు.

సీతను వెతుకుతూ వెళుతుంటే దారిలో రామ లక్ష్మణులకు రక్తంలో తడిసిన జటాయువు కనిపించాడు. రావణుడు సీతను అపహరించాడనీ, రావణుడే తనను దెబ్బతీశాడనీ, జటాయువు వారికి చెప్పి మరణించాడు. రాముడు జటాయువుకు అంత్యక్రియలు చేశాడు.

రామలక్ష్మణులు “క్రౌంచారణ్యం” చేరుకున్నారు. అక్కడ వారికి కబంధుడనే రాక్షసుడు కనబడ్డాడు. ‘కబంధుడు’ రామలక్ష్మణులను చేతులతో పట్టుకున్నాడు. వాడు రామలక్ష్మణుల్ని తినడానికి నోరు తెరచాడు. వారు కబంధుని భుజాలు నరికి పారవేశారు. కబంధుడు కుప్పకూలాడు. శాపంవల్ల తనకు వికృతరూపం వచ్చిందని కబంధుడు వారికి చెప్పాడు.

రామలక్ష్మణులు రావణుని గురించి కబంధుణ్ణి అడిగారు. కబంధుడు తన శరీరాన్ని దహిస్తే తనకు దివ్యజ్ఞానం వస్తుందనీ, అప్పుడు రావణుడి గురించి చెప్పగలననీ చెప్పాడు. రామలక్ష్మణులు కబంధుడి శరీరానికి అగ్నిసంస్కారం చేశారు. కబంధుడు దివ్యదేహంతో వచ్చి, సీతాదేవి దొరికే ఉపాయాన్ని చెప్పాడు. సుగ్రీవుడితో స్నేహం చేయమన్నాడు. కబంధుడు సూచించిన మార్గంలో రామలక్ష్మణులు ప్రయాణించారు.

ఆ దారిలో శబరి ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు. శబరి రాముడికి పండ్లు పెట్టింది. శ్రీరాముని అనుమతి పొంది శబరి తన శరీరాన్ని అగ్నికి ఆహుతిచేసి ఊర్ధ్వలోకాలకు వెళ్ళింది. రామలక్ష్మణులు ఈ విధంగా పంపాసరస్సుకు చేరారు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 4.
పంచవటిలో సీతారామలక్ష్మణుల జీవితం ఎలా సాగి వివరించండి.
జవాబు:
అగస్త్య మహర్షి మాటపై, సీతారామలక్ష్మణులు పంచవటికి చేరారు. లక్ష్మణుడు పంచవటిలో పర్ణశాలను నిర్మించాడు. సీత రక్షణ బాధ్యతను రాముడు, జటాయువుకు అప్పగించాడు. పంచ వాటిలో వారి జీవితం సుఖంగా సాగుతోంది. రావణుని చెల్లెలు శూర్పణఖ అక్కడకు వచ్చి, రాముడిని తనను చేపట్టమంది. లక్ష్మణుడు అన్న ఆజ్ఞతో శూర్పణఖ ముక్కు, చెవులు కోశాడు. శూర్పణఖ సోదరుడైన ఖరుడి వద్దకు వెళ్ళి ఈ విషయం చెప్పింది. ఖరుడు 14 వేల మంది రాక్షసులతో రాముడి చేతిలో యుద్ధంలో మరణించాడు.

అకంపనుడు అనే గూఢచారి ఖరుడి మరణవార్త రావణుడికి అందించి రాముని భార్య సీతను అపహరించమని రావణుడికి సలహా చెప్పాడు. శూర్పణఖ వెళ్ళి రావణుడిని రెచ్చగొట్టింది.
రావణుడు మారీచుడిని మాయలేడిగా సీతారాములు ఉన్న పర్ణశాల వద్దకు పంపాడు. సీత ఆ లేడిని తెచ్చి ఇమ్మని రాముడిని కోరింది. రాముడు వెళ్ళి మాయలేడిని చంపాడు. మాయలేడి ‘సీతా ! లక్ష్మణా ! అంటూ అరచి రాముడి చేతిలో మరణించింది.

రాముడు ఆపదలో ఉన్నాడని సీత లక్ష్మణుడిని రాముని వద్దకు పంపింది. అదే సమయంలో సన్యాసి వేషంలో రావణుడు పర్ణశాలలో ఒంటరిగా ఉన్న సీతను బలాత్కారంగా తన రథంలో కూర్చోబెట్టి తీసుకువెడుతున్నాడు. సీత, రామా, రామా’ అని కేకలు వేసింది. జటాయువు రావణుడిని ఎదిరించి, అతడి చేతిలో దెబ్బతింది. రావణుడు సీతను తన లంకా నగరానికి తీసుకువెళ్ళాడు.

రామలక్ష్మణులు ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చారు. సీత జాడ తెలియక వారు దుఃఖించారు.

ప్రశ్న 5.
మాయలేడి వలన సీతారాములకు కష్టాలు వచ్చాయని ఎలా చెప్పగలవు ?
జవాబు:
రావణుడు పంచవటిలో ఉన్న సీతాదేవిని అపహరిం చాలనుకున్నాడు. రావణుడు మారీచుడిని బెదిరించి, బంగారులేడి రూపంలో అతడిని రాముడి ఆశ్రమ ప్రాంతానికి పంపాడు. సీత ఆ లేడిని చూసి ఇష్ట పడింది. లక్ష్మణుడు అది మాయామృగం అని చెప్పాడు. సీత ఆ లేడిని తెచ్చి ఇమ్మని పట్టుపట్టింది.

సీత ఇష్టాన్ని కాదనలేక, ఆ మాయలేడిని చంపి అయినా తేవడానికి రాముడు వెళ్ళాడు. రాముడు ఎంత ప్రయత్నించినా లేడి అందకుండా పరుగు దీసింది. దానితో రాముడు లేడిపై బాణాన్ని వేశాడు. ఆ లేడి ‘సీతా ! లక్ష్మణా !’ అని అరుస్తూ చచ్చింది.

మాయలేడి కంఠ ధ్వని రాముడిది అని, సీత కంగారుపడి, రాముడికి సాయంగా లక్ష్మణుడిని పంపింది. లక్ష్మణుడు తప్పనిసరి పరిస్థితులలో సీతను విడిచి, రాముడి దగ్గరకు వెళ్ళాడు.

అదే అదనుగా రావణుడు సన్యాసి వేషంలో పర్ణశాలకు వచ్చి సీతను బలవంతంగా తీసుకు పోయాడు. కాబట్టి సీతారాముల కష్టానికి మాయ లేడియే కారణం అని చెప్పగలము.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 6.
‘కబంధుడు’ అనే రాక్షసుడు శ్రీరామునకు ఉపకారం చేశాడని ఎలా చెప్పగలవు ?
జవాబు:
కబంధుడు క్రౌంచారణ్యంలో ఉన్న ఒక రాక్షసుడు. ఇతడికి తల, మెడ లేవు. ఇతడి కడుపు భాగంలో ముఖం ఉండేది. రొమ్ము భాగంలో ఒకే కన్ను ఉండేది. ఇతనికి యోజనం పొడవు వ్యాపించిన చేతులు ఉండేవి. ఆ చేతులతో వాడు పక్షులను, మృగాలను పట్టి తినేవాడు.

కబంధుడు రామలక్ష్మణులను తన చేతులతో పట్టుకొని తినబోయాడు. కబంధుడి చేతులకు చిక్కితే, ఎవరూ తప్పించుకోలేరు. కాని రామలక్ష్మణులు తమ ఖడ్గాలతో కబంధుడి చేతులు నరికారు. అప్పుడు కబంధుడు తనకు శాపం వల్ల రాక్షసరూపం వచ్చిందనీ, తన శరీరాన్ని దహిస్తే తనకు దివ్యజ్ఞానం వస్తుందనీ రామలక్ష్మణులకు చెప్పాడు.

రామలక్ష్మణులు కబంధుడి శరీరాన్ని దహనం చేశారు. ఆ జ్వాలల నుండి కబంధుడు దివ్యదేహంతో వచ్చి, సీత దొరికే ఉపాయాన్ని రామలక్ష్మణులకు చెప్పాడు. సుగ్రీవుడితో స్నేహం చెయ్యమని వారికి చెప్పాడు. సుగ్రీవుని స్నేహంతో రాముడు సీతను తిరిగి తెచ్చుకున్నాడు. దీనినిబట్టి కబంధుడు రామలక్ష్మణులకు ఉపకారం చేశాడని చెప్పగలం.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 7.
అహల్యా కబంధుల శాప విముక్తులను గూర్చి సొంతమాటల్లో రాయండి.
జవాబు:
మిథిలానగర సమీపానికి చేరుకొన్నారు విశ్వామిత్ర రామలక్ష్మణులు. అక్కడ గౌతముని ఆశ్రమం చూశారు. ఆ ఆశ్రమం అందంగా ఉంది. కాని, జనసంచారం లేదు. గౌతమ మహర్షి భార్య అహల్య అనీ, ఆమె ఒక తప్పు చేసినందుకు ఆమెను గౌతముడు శపించాడనీ విశ్వామిత్ర మహర్షి చెప్పాడు. అప్పటి నుండి అహల్య వాయువే ఆహారంగా తీసుకొని జీవిస్తూ బూడిదలో పడి ఉంది. అహల్య అదృశ్య రూపంలో ఉంది. రాముని రాకతో ఆమెకు నిజరూపం కల్గుతుందని గౌతముడు చెప్పాడని విశ్వామిత్రుడు శ్రీరామునకు’ చెప్పాడు. విశ్వామిత్రుని ఆజ్ఞతో గౌతముని ఆశ్రమంలో శ్రీరాముడు పాదం మోపాడు. ఆ పవిత్ర పాదం పెట్టగానే అహల్య పూర్వ రూపం పొందింది. అహల్యా గౌతములు శ్రీరాముని సత్కరించారు.

రామలక్ష్మణులు “క్రౌంచారణ్యం” చేరుకున్నారు. అక్కడ వారికి ఒక రాక్షసుడు కనబడ్డాడు. వాడికి తల, మెడ లేదు. వాడి ముఖం వాడి కడుపులో ఉంది. రొమ్ముమీద ఒకే కన్ను ఉంది. వాడి చేతులు యోజనం పొడుగున్నాయి. ఆ చేతులతో వాడు పక్షులను, మృగాలను పట్టి తింటాడు. అతడి పేరు ‘కబంధుడు’.

‘కబంధుడు’ రామలక్ష్మణులను చేతులతో పట్టుకున్నాడు. వాడి చేతుల్లో చిక్కితే, ఎవడూ తప్పించుకోలేడు. వాడు రామలక్ష్మణుల్ని తినడానికి నోరు తెరచాడు. వారు కబంధుని భుజాలు నరికిపారవేశారు. కబంధుడు కుప్పకూలాడు. శాపం వల్ల తనకు వికృత రూపం వచ్చిందని కబంధుడు వారికి చెప్పాడు.

రామలక్ష్మణులు రావణుని గురించి కబంధుణ్ణి అడిగారు. కబంధుడు తన శరీరాన్ని దహిస్తే తనకు దివ్యజ్ఞానం వస్తుందనీ, అప్పుడు రావణుడి గురించి చెప్పగలననీ చెప్పాడు. రామలక్ష్మణులు కబంధుడి శరీరానికి అగ్ని సంస్కారం చేశారు. కబంధుడు దివ్యదేహంతో వచ్చి, సీతాదేవి దొరికే ఉపాయాన్ని వారికి చెప్పాడు. సుగ్రీవుడితో స్నేహం చేయమన్నాడు. కబంధుడు స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.

ప్రశ్న 8.
అన్న పట్ల భరతునికి గల భక్తి భావాన్ని గురించి వివరించండి. (March 2017)
జవాబు:
శ్రీరాముడు తండ్రి మాటను శిరసావహించి, వనవాసానికి వెళ్ళాడు. దశరథుడు మరణించాడని చెప్పి, రాముని తమ్ముడు భరతుడిని, అయోధ్యా నగరానికి మంత్రులు తీసుకువచ్చారు.

రాముడు తన తల్లి మాటపై వనవాసానికి వెళ్ళాడని తెలిసి, భరతుడు తన తల్లి కైకను తప్పుపట్టాడు. మంత్రులు భరతుణ్ణి రాజువుకమ్మన్నారు. రామునిపై భక్తి కల భరతుడు అందుకు అంగీకరించలేదు. పెద్దవాడైన రాముడే రాజు కావాలన్నాడు రాముడి బదులు, భరతుడు 14 సంవత్సరాలు వనవాసం చేస్తానన్నాడు. శ్రీరాముడిని అయోధ్యకు తిరిగి తీసుకువస్తానని, భరతుడు సైన్యంతో రాముడు ఉన్న అడవులకు వెళ్ళాడు.

అయోధ్యకు వచ్చి రాజువుకమ్మని, భరతుడు శ్రీరాముని ప్రార్థించాడు. అందుకు రాముడు అంగీకరించలేదు. అప్పుడు భరతుడు రామునిపై భక్తితో, రాముని పాదుకలను ఇమ్మని కోరాడు.
భరతుడు అన్న పాదుకుల మీదనే రాజ్యపాలన భారాన్ని ఉంచాడు. భరతుడు రాముని వలె తాను కూడా నారచీరలు కట్టి, జడలు ధరించాడు. వనవాస నియమాలు పాటించి, అయోధ్యా నగరం వెలుపలనే ఉన్నాడు.

14 సంవత్సరాలు పూర్తి కాగానే, రాముని దర్శనం తనకు కాకపోతే భరతుడు అగ్ని ప్రవేశం చేస్తానని రామునితో చెప్పాడు. భరతుడు నందిగ్రామం చేరి, రాముని పాదుకలకు పట్టాభిషేకం చేశాడు. దీనిని బట్టి భరతుడు ఆదర్శ సోదరభావం కలవాడని రాముని పట్ల భక్తిభావం కలవాడని గ్రహించగలము.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 9.
సీతారాముల దండకారణ్యవాస వృత్తాంతాన్ని తెలపండి. (సీతారాములు పంచవటిని చేరిన వృత్తాంతం)
జవాబు:
సీతారామలక్ష్మణులు దండకారణ్యంలో ప్రవేశించారు. అక్కడ ఎన్నో మునుల ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి. అక్కడ యజ్ఞయాగాలు జరుగుతున్నాయి. మునులు వీరికి స్వాగతం పలికారు.

వీరు దండకవనం మధ్యకు చేరారు. ‘విరాధుడు’ అనే రాక్షసుడు సీతారామలక్ష్మణులపై పడ్డాడు. రామలక్ష్మణులను తన భుజాలపై వేసుకొని వాడు తీసుకుపోతున్నాడు. సీత ఏడ్చింది. రామలక్ష్మణులు విరాధుని భుజాలు నరికివేశారు. విరాధుడు కుప్పకూలాడు. విరాధుణ్ణి గోతిలో పాతిపెడదామని వారు అనుకున్నారు. విరాధుడు తాను తుంబురుడిననీ, శాపంవల్ల తాను రాక్షసుడుగా అయ్యాననీ చెప్పి, వారిని శరభంగమహర్షిని దర్శించమనీ, తనను గోతిలో పూడ్చమనీ రామలక్ష్మణులకు చెప్పాడు.

రామలక్ష్మణులు విరాధుణ్ణి గోతిలో పూడ్చి, శరభంగ మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు. శరభంగ మహర్షి రామదర్శనం కోసం వేచి చూస్తున్నాడు. ఆయన తన తపః ఫలాన్ని రాముడికి ధారపోశాడు. సుతీక్ష మహర్షిని దర్శించమని వారికి ఆయన చెప్పాడు. మునులు రాముణ్ణి కలిసి, రాక్షసుల బాధల నుండి తమను రక్షించమని కోరారు. రాముడు సరే అన్నాడు.

సీతారామలక్ష్మణులు సుతీక్ష మహర్షిని దర్శించారు. ఆయన రామదర్శనం కోసం ఎదురు చూస్తున్నాడు. ఆ మహర్షి తన తపస్సును రామునికి ధారపోశాడు. ఈ విధంగా దండకారణ్యంలోని మునుల ఆశ్రమాలను దర్శిస్తూ, సీతారామలక్ష్మణులు పదిసంవత్సరాలు వనవాసం చేశారు. వారు తిరిగి సుతీక్ష మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు. ఆయన అగస్త్యుని సోదరునీ, అగస్త్య మహర్షినీ దర్శనం చేసుకోమని రామలక్ష్మణులకు చెప్పాడు.

సీతారామలక్ష్మణులు అగస్త్యభ్రాత (సోదరుడు) ఆశ్రమాన్ని దర్శించారు. తరువాత అగస్త్యుని దర్శించారు. అగస్త్య మహర్షి శిష్యులతో రామునికి స్వాగతం పలికాడు. ఆయన రామునికి దివ్య ధనుస్సు, అక్షయ తూణీరాలు, ఖడ్గమును ఇచ్చాడు. రామునకు జయం కల్గుతుందని ఆశీర్వదించాడు.

రాముడు తాము నివసించడానికి తగిన ప్రదేశాన్ని సూచించమని అగస్త్యుణ్ణి కోరాడు. ఆ మహర్షి గోదావరీ తీరంలో ఉన్న ‘పంచవటి’ లో ఉండమని వారికి సూచించాడు. రామలక్ష్మణులకు మార్గమధ్యంలో ‘జటాయువు’ కనబడింది. దానికి సీత రక్షణ బాధ్యతను వారు అప్పగించారు. పంచవటిలో ఆశ్రమం నిర్మించుకొని వారు అక్కడ నివసించారు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 10.
రావణుడు మారీచుని సాయంతో సీతాదేవిని అపహరించిన వృత్తాంతాన్ని రాయండి.
జవాబు:
సీతారాములు పంచవటిలో సుఖంగా జీవిస్తున్నారు. రావణుని చెల్లెలు శూర్పణఖ అక్కడకు వచ్చి రాముడి అందానికి మోహపడి తన్ను భార్యగా స్వీకరించమని రాముణ్ణి కోరింది. లక్ష్మణుడు శూర్పణఖ ముక్కు, చెవులు కోశాడు. శూర్పణఖ దండాకారణ్యంలో ఉన్న సోదరుడు ఖరుడికి ఆ విషయం చెప్పింది. ఖరుడు పంపిన యోధులనూ, ఖరదూషణులనూ మొత్తం 14 వేల మంది రాక్షసులను రాముడు గడియలో చంపాడు.

‘అకంపనుడు’ అనే గూఢచారి దండకలో రాక్షససంహారం జరిగిందని రావణునకు వార్త చేర్చాడు. రావణుడు రాముణ్ణి చంపుతానన్నాడు. రాముణ్ణి చంపడం దేవాసురులకు కూడా అసాధ్యం అని అకంపనుడు చెప్పాడు. సీతను అపహరించమని సూచించాడు. రావణుడు మారీచుని సాయం అడిగాడు. మారీచుడు రాముణ్ణి కవ్వించవద్దని రావణునికి సలహా చెప్పాడు. శూర్పణఖ, తన అన్న రావణుడికి, సీతను అపహరించమని చెప్పింది.

రావణుడు తిరిగి మారీచుడి దగ్గరకు వెళ్ళి, సీతాపహరణకు బంగారు లేడిగా మారి తనకు సాయం చెయ్యమని మారీచుణ్ణి అడిగాడు. మారీచుడు హితం చెప్పినా, రావణుడు వినలేదు. తనకు సాయపడకపోతే మారీచుని చంపుతానన్నాడు రావణుడు.

దానితో మారీచుడు చేసేదిలేక బంగారు లేడిగా మారి, రాముని ఆశ్రమ ప్రాంతంలో తిరిగాడు. సీత బంగారు లేడిని చూసి ముచ్చటపడింది.

ఆ బంగారు లేడిని పట్టి తెమ్మని, సీత రాముని కోరింది. అది మాయలేడి అని లక్ష్మణుడు చెప్పాడు. రాముడు, సీత మాట కాదన లేక లక్ష్మణుణ్ణి సీతకు కాపలాగా ఉంచి, తాను లేడి కోసం వెళ్ళాడు. మాయలేడి రామునికి దొరకలేదు. రాముడు దానిపై బాణం వేశాడు. మాయలేడి చస్తూ “హా సీతా! హా లక్ష్మణా!” అని అరిచింది.

ఆ ధ్వని విని సీత రాముడు ఆపదలో చిక్కుకున్నాడని లక్ష్మణుడిని రామునికి సాయంగా వెళ్ళమని చెప్పింది. లక్ష్మణుడు కాదంటే, అతణ్ణి సీత నిందించింది. చివరకు లక్ష్మణుడు సీతను విడిచి వెళ్ళాడు. ఇదే అదనుగా రావణుడు సన్యాసి వేషంలో సీత ఉన్న ఆశ్రమానికి వచ్చి, తాను రావణుడిని అని చెప్పి సీతను బలవంతంగా తన లంకా నగరానికి తీసుకుపోయాడు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 11.
రామలక్ష్మణులు సీతను అన్వేషిస్తూ పంపా సరస్సు తీరానికి చేరిన వృత్తాంతాన్ని రాయండి.
జవాబు:
మారీచుణ్ణి చంపి, శ్రీరాముడు వెనుకకు ఆశ్రమానికి బయలుదేరాడు. దారిలో లక్ష్మణుడు కనబడ్డాడు. సీతను ఒంటరిగా విడిచి వచ్చావేమిటని రాముడు అడిగాడు. లక్ష్మణుడు జరిగిన విషయం చెప్పాడు. రామలక్ష్మణులు ఆశ్రమానికి వెళ్ళి, సీతను వెదికారు. వనమంతా వెదికారు. సీతజాడ కనబడలేదు. సీత జాడ చెప్పమని. రాముడు ప్రకృతిని ప్రార్థించాడు. శ్రీ శ్రీరాముడు సీతా వియోగాన్ని భరించలేక ఏడ్చాడు. లక్ష్మణుడు రాముడిని ఓదార్చాడు.

రామలక్ష్మణులకు రక్తంతో తడిసిన జటాయువు కనిపించాడు. అతడిని చూసి గద్ద రూపంలో ఉన్న రాక్షసుడనీ, అతడే సీతను తిని ఉంటాడనీ వారు భ్రాంతి పడ్డారు. జటాయువు జరిగినది చెప్పాడు. రావణుడు సీతను అపహరించాడనీ, రావణుడే తనను దెబ్బ తీశాడనీ, జటాయువు వారికి చెప్పాడు. జటాయువు మరణించాడు. రాముడు జటాయువుకు అంత్యక్రియలు చేశాడు.

రామలక్ష్మణులు “క్రౌంచారణ్యం” చేరుకున్నారు. అక్కడ వారికి ఒక రాక్షసుడు కనబడ్డాడు. వాడికి తల, మెడ లేదు. వాడి ముఖం వాడి కడుపులో ఉంది. రొమ్ముమీద ఒకే కన్ను ఉంది. వాడి చేతులు యోజనం పొడుగున్నాయి. ఆ చేతులతో వాడు పక్షులనూ, మృగాలను పట్టి తింటాడు. అతడి పేరు ‘కబంధుడు’.

‘కబంధుడు’ రామలక్ష్మణులను చేతులతో పట్టుకున్నాడు. వాడి చేతుల్లో చిక్కితే, ఎవడూ తప్పించుకోలేడు. వాడు. రామలక్ష్మణుల్ని తినడానికి నోరు తెరచాడు. వారు కబంధుని భుజాలు నరికిపారవేశారు. కబంధుడు కుప్పకూలాడు. శాపం వల్ల తనకు వికృత రూపం వచ్చిందని కబంధుడు వారికి చెప్పాడు.

రామలక్ష్మణులు రావణుని గురించి కబంధుణ్ణి అడిగారు. కబంధుడు తన శరీరాన్ని దహిస్తే తనకు దివ్యజ్ఞానం వస్తుందనీ, అప్పుడు రావణుడి గురించి చెప్పగలననీ చెప్పాడు. రామలక్ష్మణులు కబంధుడి శరీరానికి అగ్ని సంస్కారం చేశారు. కబంధుడు దివ్యదేహంతో వచ్చి, సీతాదేవి దొరికే ఉపాయాన్ని వారికి చెప్పాడు. సుగ్రీవుడితో స్నేహం చేయమన్నాడు. కబంధుడు స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.

రామలక్ష్మణులు శబరి ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు. శబరి రాముడికి పండ్లు పెట్టింది. తరువాత శబరి తన శరీరాన్ని అగ్నికి ఆహుతి చేసి ఊర్ధ్వలోకాలకు వెళ్ళింది. రామలక్ష్మణులు ఈ విధంగా పంపా సరస్సుకు చేరారు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 12.
సీతారామలక్ష్మణులు అడవిలోకి ప్రవేశించిన ఎన్ని సంవత్సరాలకు సుతీక్ష మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు ? ఆ సంవత్సరాలలో ఏమైంది ?
జవాబు:
సీతారామలక్ష్మణులు అడవిలోకి ప్రవేశించిన 10 సంవత్సరాలకు సుతీక్ష మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు.

సీతారామలక్ష్మణులు దండకారణ్యంలోకి ప్రవేశించారు. అక్కడి మునులు వారికి స్వాగతం పలికారు. కొద్దికాలం అక్కడ ఉండి, ప్రయాణం కొనసాగించారు. వనం మధ్యకు చేరారు.

అక్కడ విరాధుడు తన వికృత రూపంతో సీతారామలక్ష్మణుల మీద విరుచుకుపడ్డాడు. రామలక్ష్మణులను భుజాలపై .వేసుకుని తీసుకుపోతున్నాడు. రామలక్ష్మణులు వాడిని సంహరించలేక గోతిలో పాతాలనుకొన్నారు. అప్పుడు అతనికి పూర్వ రూపం వచ్చింది. శరభంగ మహర్షిని కలుసుకోమని చెప్పాడు. బ్రహ్మలోకం చేరాడు.

మునులు రాక్షస సంహారం చేయమని కోరారు. రాముడు అభయం ఇచ్చాడు. తర్వాత సుతీక్ష మహర్షి తన తపశ్శక్తినంతా శ్రీరామునికి ధారపోశాడు. మునుల ఆశ్రమాలలో కొద్దికొద్ది కాలం ఉంటూ 10 సంవత్సరాలు గడిపారు.

ప్రశ్న 13.
సీతాపహరణకు ఎవరు అవకాశం కల్పించారో విశ్లేషించండి.
జవాబు:
సీతాదేవిని ఎలాగైనా అపహరించాలని రావణుడు పన్నాగం పన్నాడు. మారీచుని బంగారులేడిగా మారమని అన్నాడు. సీతారాముల దగ్గర తిరగమన్నాడు.

సీత ఆ బంగారులేడి కావాలంది. లక్ష్మణుడు చెప్పాడు అది రాక్షస మాయ అని. అయినా వినలేదు. అదే కావాలంది. రాముడు వెళ్ళి తెస్తానన్నాడు. లక్ష్మణుని, జటాయువును సీతకు కాపలా పెట్టాడు.

కొంతసేపటికి రాముని గొంతుతో అయ్యో సీతా! లక్ష్మణా! అని వినబడింది. సీత కంగారు పడింది. రాముడు ఆపదలో ఉన్నాడు అని లక్ష్మణుని వెళ్ళమంది. అది రాక్షస మాయ అని లక్ష్మణుడు చెప్పాడు. అనేక విధాల ప్రార్థించాడు. కాని, సీత వినలేదు. లక్ష్మణుని నిందించింది. అతని మనసు గాయపడేలా మాట్లాడింది. విధిలేక లక్ష్మణుడు వెళ్ళాడు. ఒంటరిగా ఉన్న సీతను రావణుడు అపహరించాడు.

పై దానిని పరిశీలిస్తే సీతాపహరణానికి సీతాదేవి యొక్క ఆలోచనే కారణమైంది.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 14.
రామలక్ష్మణులు క్రౌంచారణ్యానికి ఎందుకు చేరారు ? అక్కడేమి జరిగింది ?
జవాబు:
సీతాదేవిని వెతుకుతూ రామలక్ష్మణులు క్రౌంచారణ్యానికి చేరారు. అక్కడ భయంకరమైన కబంధుడనే రాక్షసుని చూశారు. రామలక్ష్మణులను తన చేతులతో పట్టుకున్నాడు. రామలక్ష్మణులు వాడి చేతులు నరికేశారు. కబంధుడు కుప్పకూలాడు.

రామలక్ష్మణుల గురించి తెలుసుకొన్నాడు. తన గురించి చెప్పాడు. తన శరీరాన్ని దహిస్తే రావణుని గురించి చెపుతానన్నాడు. రామలక్ష్మణులు అలాగే చేశారు. అప్పుడు కబంధుడికి దివ్యశరీరం వచ్చింది. సీతాదేవి దొరికే ఉపాయం చెప్పాడు. వాలి సుగ్రీవుల కథ చెప్పాడు. సుగ్రీవుని స్నేహం చేస్తే మంచి జరుగుతుందని చెప్పాడు. సీతాన్వేషణకు బలమైన ఆధారం చూపించాడు.

పరిచిత గద్యాలు

ప్రశ్న 1.
కింది పేరాను చదివి, ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి. (June 2016)

రామలక్ష్మణులు దండకారణ్యం నుంచి క్రౌంచారణ్యానికి చేరుకున్నారు. అక్కడి వనంలో భయంకరుడైన ఒక రాక్షసుణ్ణి చూశారు. అతని తల, మెడ కనబడడం లేదు. కడుపు భాగంలో ముఖముంది. రొమ్ము మీద ఒకే కన్ను ఉంది. యోజనం పొడవు వ్యాపించిన చేతులు. ఆ చేతులతో పక్షులను, మృగాలను పట్టి తింటాడు. అతని పేరు కబంధుడు, తన సమీపంలోకి వచ్చిన రామలక్ష్మణులను అమాంతంగా రెండు చేతులతో పట్టుకున్నాడు. అతని చేతుల్లో చిక్కితే తప్పించుకోవడం ఎవరితరం కాదు. కబంధుడు రామలక్ష్మణులను భక్షించడానికి నోరు తెరచాడు. అన్నదమ్ములిద్దరూ తమ ఖడ్గాలతో అనాయాసంగా వాడి భుజాలను నరికివేశారు. కబంధుడు కుప్పకూలాడు. రామలక్ష్మణుల గురించి తెలుసుకున్నాడు. తన గురించి చెప్పుకున్నాడు. శాపకారణంగా తనకీ వికృతరూపం ప్రాప్తించిందన్నాడు. శ్రీరాముడు కబంధునితో ‘మాకు రావణుని పేరు మాత్రమే తెలిసింది. అతని రూపం, ఉండే చోటు, శక్తి సామర్థ్యాలు తెలియవు. వాటిని చెప్పవలసిందని’ అడిగాడు. సమాధానంగా కబంధుడు ‘శ్రీరామా ! నాకిప్పుడు దివ్యజ్ఞానం లేదు. నా శరీరాన్ని దహిస్తే నా నిజరూపం వస్తుంది. అప్పుడు చెప్పగల’నన్నాడు. కబంధుని శరీరానికి అగ్నిసంస్కారం చేశారు రామలక్ష్మణులు. ఆ జ్వాలల నుంచి దివ్య దేహంతో బయటికి వచ్చాడు కబంధుడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. రామలక్ష్మణులను పట్టుకున్న రాక్షసుడి ప్రత్యేకత ఏమిటి ?
జవాబు:
రామలక్ష్మణులను పట్టుకున్న కబంధుడు అనే రాక్షసుడికి తల, మెడ కనబడలేదు. అతడి కడుపు భాగంలో ముఖముంది. రొమ్ము మీద ఒకే కన్ను ఉంది. అతనికి యోజనం పొడవు వ్యాపించిన చేతులు ఉన్నాయి. అతడు ఆ చేతులతో పక్షులను, మృగాలను పట్టి తింటాడు.

2. ‘కబంధ హస్తాలు’ అనే జాతీయం ఎలా పుట్టింది ?
జవాబు:
కబంధుడు అనే రాక్షసుడికి, యోజనం పొడవు వ్యాపించిన చేతులు ఉన్నాయి. అతడు ఆ చేతులతో పక్షులను, మృగాలను పట్టి తింటాడు. అతని చేతుల్లో చిక్కితే తప్పించుకోడం ఎవరితరమూ కాదు. తప్పించుకోడానికి వీలు కాని చేతులు అనే అర్థంలో, ఈ విధంగా కబంధ హస్తాలు అనే జాతీయం పుట్టింది.

3. కబంధుడికి దివ్యజ్ఞానం తిరిగి ఎట్లా వస్తుంది ?
జవాబు:
కబంధుని శరీరాన్ని దహిస్తే అతడి నిజరూపమూ, దివ్యజ్ఞానమూ వస్తాయి.

4. కబంధుడు రామలక్ష్మణులను ఎట్లా పట్టుకున్నాడు ?
జవాబు:
కబంధుడు తన సమీపంలోకి వచ్చిన రామలక్ష్మణులను, అమాంతంగా తన రెండు చేతులతోనూ, పట్టుకున్నాడు.

5. రామలక్ష్మణులు కబంధుణ్ణి ఏ సహాయం అడిగారు ?
జవాబు:
రామలక్ష్మణులు, తమకు, రావణుని రూపం గురించి, అతడు ఉండే చోటును గురించి, రావణుని శక్తి సామర్థ్యాలను గురించి చెప్పవలసిందని, కబంధుణ్ణి అడిగారు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 2.
కింది పేరాను చదివి, ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి. (March 2016)

అప్పుడప్పుడే నిద్రకుపక్రమిస్తున్న జటాయువుకు సీతాదేవి ఆర్తనాదాలు వినబడ్డాయి. చూసే సరికల్లా సీతను అపహరించుకు పోతున్న రావణుడు కంటపడ్డాడు. జటాయువు రావణుణ్ణి ఎదిరించాడు. ఇద్దరి మధ్య పోరు హోరాహోరీగా సాగింది. చివరకు రావణుడు ఖడ్గంతో జటాయువు రెక్కలను, కాళ్ళను నరికివేశాడు. నేలపై కూలాడు -జటాయువు, రక్తంతో తడిసి ముద్దయిన అతణ్ణి చూసి ఆత్మబంధువును పోగొట్టుకున్నట్లు సీత ఆక్రందించింది.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. జటాయువు రావణుణ్ణి ఎందుకు ఎదిరించాడు ?
జవాబు:
రావణుడు సీతాదేవిని అపహరించుకుపోతున్నాడు. అందువల్ల జటాయువు రావణుణ్ణి ఎదిరించాడు.

2. జటాయువుకి సీతాదేవి ఆర్తనాదాలు ఎప్పుడు వినబడినాయి ?
జవాబు:
జటాయువు నిద్రకు ఉపక్రమిస్తున్న సమయంలో సీతాదేవి ఆర్తనాదాలు వినబడ్డాయి.

3. సీతాదేవి ఎందుకు ఆక్రందించింది ?
జవాబు:
రావణుడు తనను అపహరించుకుపోతున్నాడు. అందువల్ల సీతాదేవి ఆక్రందించింది.

4. పై పేరాలో పోరు ఎవరెవరి మధ్య జరిగింది ?
జవాబు:
పై పేరాలో రావణుడికి, జటాయువుకు మధ్య పోరు జరిగింది.

5. పై పేరాలోని జాతీయాలు గుర్తించి రాయండి.
జవాబు:
పై పేరాలో

  1. హోరాహోరిగా
  2. తడిసి ముద్దయిన అనేవి రెండు జాతీయాలు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 3.
కింది పేరాను చదవండి. కింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి. (March 2015)

రావణుడు మారీచుని వద్దకు వెళ్ళాడు. సీతాపహరణకు బంగారు లేడిగా మారి సహకరించమన్నాడు. ఆ ఆలోచనను విరమించుకోమని లంకేశునికి పరిపరి విధాల నచ్చజెప్పజూశాడు మారీచుడు. విశ్వామిత్రుని యాగ సంరక్షణ సందర్భంలో రామబాణం రుచి ఏమిటో తాను తెలుసుకున్నానన్నాడు. మారీచుడి మాటలను రావణుడు పెడచెవిన పెట్టాడు. మూర్ఖులకు హితబోధలు చెవికెక్కవు. “నేను చెప్పినట్లు చేయకుంటే నా చేతిలో చావు తప్పదని” రావణుడు హెచ్చరించాడు. ఆశ్రమానికి వెళ్తే శ్రీరాముడు చంపుతాడు. వెళ్ళకుంటే రావణుడు చంపుతాడు. “ముందు నుయ్యి వెనుక గొయ్యి” లా ఉంది మారీచుని స్థితి. చివరికి ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాడు. “నీ చేతిలో చావడం కన్నా శ్రీరాముని చేతిలో చావడం నయం. నా జన్మ తరిస్తుంది” అని తేల్చి చెప్పాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. రావణుడు మారీచుణ్ణి ఎలా సహకరించమన్నాడు ?
జవాబు:
మారీచుణ్ణి బంగారు లేడిగా మారి, తనకు సహకరించమని మారీచుడికి రావణుడు చెప్పాడు..

2. రామబాణం రుచి చూడటమంటే ఏమిటి ?
జవాబు:
రామబాణం రుచి చూడటమంటే, రాముని బాణం వల్ల తగిలే తీవ్రమైన బాధను అనుభవించడం అని అర్థం.

3. పై పేరాలోంచి ఒక జాతీయాన్ని గుర్తించి రాయండి.
జవాబు:
“ముందు నుయ్యి, వెనుక గొయ్యి” అన్నది, పై పేరాలో గల ఒక జాతీయము.

4. రావణుణ్ణి ఆలోచన విరమించుకోమని మారీచుడు ఎందుకు చెప్పాడు ?
జవాబు:
విశ్వామిత్రుని యాగ సంరక్షణ సందర్భంలో మారీచుడు రామబాణం రుచి ఏమిటో తెలిసికొన్నాడు. అందుకే రాముని జోలికి వెళ్ళడం మంచిది కాదని, రావణునికి మారీచుడు సలహా చెప్పాడు.

5. మారీచుడు శ్రీరాముని చేతిలో చావడానికే సిద్ధపడ్డాడు. ఎందుకు ?
జవాబు:
తాను చెప్పినట్లు చేయకపోతే మారీచుణ్ణి రావణుడు చంపుతానన్నాడు. రావణుని చేతిలో చావడం కన్న, రాముని చేతిలో చస్తే, తన జన్మ తరిస్తుందని, మారీచుడు రాముని చేతిలో చావడానికి సిద్ధపడ్డాడు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 4.
క్రింది పేరాను చదవండి. కింది మాటలకు ఒక వాక్యంలో వివరణ వ్రాయండి.

క్రూరులైన దుష్టులతో పరిహాసం పనికిరాదు. అది ఎంతో ప్రమాదకరం. ఆలస్యం చేయకుండా శూర్పణఖను విరూపిని చేయమన్నాడు శ్రీరాముడు. అన్న ఆజ్ఞే ఆలస్యం – శూర్పణఖ ముక్కు, చెవులు తెగిపడ్డాయి లక్ష్మణుని కత్తి దెబ్బకు. లబోదిబో మని మొత్తుకుంటూ సోదరుడైన ఖరుడి దగ్గరకు వెళ్ళింది శూర్పణఖ. ఖరుడు పద్నాలుగుమంది యోధులను పంపాడు. వాళ్ళంతా శ్రీరాముని చేతిలో మట్టిగరచారు. ఇది చూసిన శూర్పణఖ ఖరుని వద్దకు వెళ్ళి చెప్పింది. ఖర దూషణులు పద్నాలుగు వేలమంది రాక్షసులతో రాముని మీదకు దండెత్తారు. మూడు గడియల్లో వాళ్ళందరినీ యమపురికి పంపించాడు శ్రీరాముడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. దుష్టులతో పరిహాసం
జవాబు:
చెడు నడవడి కలవారితో ఎగతాళి, అనగా చెడ్డవారితో వేళాకోళం అని భావం.

2. విరూపిని చేయు
జవాబు:
వికృతమైన రూపము కలదానిగా చేయడం, అనగా అందములేని దానిగా చేయడం అని భావం.

3. లబోదిబోమని మొత్తుకుంటూ
జవాబు:
లబోదిబోమని మొత్తుకుంటూ మొర్రో మొర్రో అని నెత్తిపై కొట్టుకుంటూ అని భావము.

4. మట్టిగరచారు
జవాబు:
అనగా నేల కఱచారు. అనగా చనిపోయారు అని భావం.

5. యమపురికి పంపించాడు
జవాబు:
అనగా యముని యొక్క నరకలోకానికి పంపాడు. అంటే చంపాడు అని భావము.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 5.
ఈ క్రింది పేరాను చదివి, క్రింద ఇచ్చిన పదాలకు అర్థం ఒక వాక్యంలో వివరించండి.

మారీచుణ్ణి వధించి శ్రీరాముడు వెనుదిరిగాడు – లక్ష్మణుడు ఎదురయ్యేసరికి నిశ్చేష్టుడయ్యాడు. సీతను ఒంటరిగా వదలి ఎందుకు వచ్చావని నిలదీశాడు. జరిగిన విషయాలు పూసగుచ్చినట్లు చెప్పాడు లక్ష్మణుడు. ఇద్దరూ ఆశ్రమానికి చేరుకున్నారు. సీతాదేవి జాడ కనిపించలేదు. వనమంతా వెతికారు. ఆమె జాడ కనిపించలేదు. జాడ చెప్పమని ప్రకృతిని ప్రార్థించాడు శ్రీరాముడు. ఆమె ఎడబాటును తట్టుకోలేక కన్నీరు మున్నీరుగా విలపించాడు. ఆవేదన ఆవేశంగా మారింది. లోకాలను ధ్వంసం చేయడానికి శ్రీరాముడు సిద్ధపడ్డాడు. లక్ష్మణుడు ఓదార్పు వాక్యాలతో అన్నను శాంతపరిచాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. నిశ్చేష్టుడయ్యాడు.
జవాబు:
అంటే శారీరక వ్యాపారము లేనివాడు – అనగా కదలకుండా ఉండి పోయాడు.

2. నిలదీశాడు
జవాబు:
నిర్బంధము చేశాడని అర్థము. గట్టిగా అడిగాడని భావము

3. పూసగుచ్చినట్లు
జవాబు:
వరుసగా అని అర్థము, ఒకదాని తర్వాత మరొకటిగా అని భావము.

4. జాడకనిపించలేదు.
జవాబు:
వార్త తెలియలేదు అని అర్థము ఆనవాలు దొరకలేదని భావము.

5. ప్రకృతిని ప్రార్థించాడు.
జవాబు:
చెట్టు, పుట్ట, గుట్ట, ఏటు, నది వంటి అన్ని వస్తువులను వేడుకున్నాడని భావం.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 6.
ఈ క్రింది పేరాను చదివి, దిగువన ఇచ్చిన పదాలను ఒక్క వాక్యంలో వివరించండి.

“సీతారామలక్ష్మణులు వనం మధ్యకు చేరుకున్నారు. ఇంతలో వికృతాకారంలో ఉన్న విరాధుడనే రాక్షసుడు అమాంతంగా సీతారామలక్ష్మణుల పైకి విరుచుకుపడ్డాడు. రామలక్ష్మణులను తన భుజాలపై వేసుకొని తీసుకుపోసాగాడు. సీత గగ్గోలు పెడుతున్నది. రామలక్ష్మణులు విరాధుని రెండు భుజాలను నరికి వేశారు. నేలపై కుప్పకూలాడు విరాధుడు ముష్టిఘాతాలతో మోకాళ్ళతో దాడి చేశారు. రామలక్ష్మణులు ఎంతకూ చావని విరాధుణ్ణి గోతిలో పాతిపెట్టడానికి సంసిద్ధులయ్యారు. వెంటనే విరాధుడు తన పూర్వ కథను వివరించాడు. తుంబురుడనే గంధర్వుడైన తాను కుబేరుని శాపంచే రాక్షసుడిగా మారిన విషయం తెలిపాడు. శ్రీరాముని వల్ల శాపవిముక్తి కలుగుతుందన్న కుబేరుని మాటను జ్ఞాపకం చేసుకున్నాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. అమాంతంగా
జవాబు:
అంటే అకస్మాత్తుగా అని అర్థము. ఉన్నట్లు ఉండి వెంటనే అని భావము.

2. విరుచుకుపడ్డాడు
జవాబు:
విరిగిన వస్తువు పడ్డట్లు మీద పడ్డాడు అని భావము

3. గగ్గోలు పెడుతున్నది.
జవాబు:
పెద్దగా ధ్వని చేస్తూ ఏడుస్తోందని భావము.

4. నేలపై కుప్పకూలాడు
జవాబు:
కుప్పలా నేలపై పడ్డాడు అంటే నేలపై పడి కదలలేకపోయాడని భావము.

5. సంసిద్ధులయ్యారు.
జవాబు:
అంటే బాగా సిద్ధపడ్డారు.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 7.
కింది గద్యాన్ని చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

పంచవటిలో జీవనం ప్రశాంతంగా గడుస్తున్నది. ఒకనాడు శ్రీరాముడు పురాణ కథా ప్రసంగంలో ఉన్నాడు. అంతలో ‘శూర్పణఖ’ అనే రాక్షసి వచ్చింది. ఈమె రావణాసురుని చెల్లెలు. శ్రీరాముడి సౌందర్యానికి ముగ్ధురాలైంది. తనను చేపట్టమన్నది. తమ మధ్య అడ్డుగా ఉన్న సీతాలక్ష్మణులను చంపి తింటానన్నది. శ్రీరాముడు పరిహాసంగా లక్ష్మణుని వద్దకు వెళ్ళమన్నాడు. లక్ష్మణుడు తాను అన్న దాసుడననీ, తనతో ఉంటే శూర్పణఖ కూడా దాస్యం చేయాల్సివస్తుందనీ, అందుకే శ్రీరాముణ్ణి చేరడమే సబబని సమాధానమిచ్చాడు. శ్రీరాముడివైపు తిరిగింది శూర్పణఖ. సీత ఉండడం వల్లనే తనను నిరాకరిస్తున్నాడని అట్టుడికిపోయింది. సీతాదేవిని అడ్డు తొలగించుకోవాలని ఆమెపై దాడికి దిగింది.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. లక్ష్మణుడు శూర్పణఖతో ఏమన్నాడు?
జవాబు:
తాను అన్నకు దాసుడననీ, శూర్పణఖ తనతో ఉంటే శూర్పణఖ కూడా దాస్యం చేయాల్సి వస్తుందనీ లక్ష్మణుడు శూర్పణఖతో అన్నాడు.

2. శ్రీరాముడు శూర్పణఖను ఎందుకు నిరాకరించాడు?
జవాబు:
శ్రీరాముడు పురాణ కథా ప్రసంగంలో ఉన్నాడు. తన భార్య తనతోనే ఉంది కాబట్టి రాముడు శూర్పణఖను నిరాకరించాడు.

3. శూర్పణఖ ఎవరు?
జవాబు:
శూర్పణఖ రావణాసురుని చెల్లెలు. శూర్పణఖ రాక్షసి.

4. సీతారామలక్ష్మణులు ఎక్కడ ఉన్నారు?
జవాబు:
సీతారామలక్ష్మణులు పంచవటిలో, పర్ణశాలలో ఉన్నారు.

5. ఈ పేరాకు శీర్షికను నిర్ణయించండి. .
జవాబు:
‘శ్రీరాముడు శూర్పణఖను నిరాకరించడం’ అనే శీర్షిక తగియుంటుంది.

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

ప్రశ్న 8.
క్రింది పేరాను చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానములు రాయండి.

క్రూరుడైన దుష్టులతో పరిహాసం పనికిరాదు. అది ఎంతో ప్రమాదకరం. ఆలస్యం చేయకుండా శూర్పణఖను విరూపిని చేయమన్నాడు శ్రీరాముడు. అన్న ఆజ్ఞే ఆలస్యం – శూర్పణఖ ముక్కు, చెవులు తెగిపడ్డాయి లక్ష్మణుని కత్తిదెబ్బకు. లబోదిబోమని మొత్తుకొంటూ సోదరుడైన ఖరుడి దగ్గరికి వెళ్ళింది శూర్పణఖ. ఖరుడు. పద్నాలుగుమంది యోధులను పంపాడు. వాళ్ళంతా శ్రీరాముని చేతిలో మట్టిగరచారు. ఇది చూసిన శూర్పణఖ ఖరుని వద్దకు వెళ్ళి చెప్పింది. ఖరదూషణులు పద్నాలుగువేల మంది రాక్షసులతో రాముడి మీదకు దండెత్తారు. మూడు గడియల్లో వాళ్ళందరినీ యమపురికి పంపించాడు శ్రీరాముడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు :
1. లక్ష్మణుడు శూర్పణఖ ముక్కు, చెవులు ఎందుకు కోశాడు ?
జవాబు:
శ్రీరాముని ఆజ్ఞను అనుసరించి

2. ఖర దూషణులు ఎవరు ?
జవాబు:
రాక్షసులు

3. యమపురికి పంపించడం అంటే ఏమిటి ?
జవాబు:
చంపడం

4. పద్నాలుగువేలు ఏ సమాసం ?
జవాబు:
ద్విగు సమాసం

TS 10th Class Telugu Guide ఉపవాచకం రామాయణం అరణ్యకాండ

5. “ఆజ్ఞ” వికృతి పదం రాయండి.
జవాబు:
ఆన

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Solving these TS 10th Class Maths Bits with Answers Chapter 6 Progressions Bits for 10th Class will help students to build their problem-solving skills.

Progressions Bits for 10th Class

Question 1.
How many terms of A.P – 6, \(\frac{-11}{2}\), -5, …………… are needed to obtain a sum – 25 ?
A) 10 or 15
B) 15 or 18
C) 5 or 20
D) 8 or 12
Answer:
C) 5 or 20

Question 2.
The sum of natural numbers from 1 to 100 is
A) 4050
B) 10100
C) 55
D) 5050
Answer:
D) 5050

Question 3.
The sum of first 50 even numbers is
A) 1250
B) 2550
C) 1275
D) 2275
Answer:
B) 2550

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 4.
The sum of first 20 odd numbers is
A) 400
B) 210
C) 420
D) 05
Answer:
A) 400

Question 5.
If x – 1, x + 3, 3x – 1 are in A.P, then x is equal
A) 5
B) 8
C) 420
D) 405
Answer:
D) 405

Question 6.
The numbers -15, -11, -7, -3, …………… is
A) A.P. with d = 4
B) A.P. with d = – 4
C) A.P. with d = 8
D) G.P.
Answer:
A) A.P. with d = 4

Question 7.
The next term of the A.P. \(\sqrt{48}\), \(\sqrt{75}\), \(\sqrt{147}\), ………………. is
A) \(\sqrt{27}\)
B) \(\sqrt{197}\)
C) \(\sqrt{192}\)
D) \(\sqrt{243}\)
Answer:
C) \(\sqrt{192}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 8.
Which term of the A.P. 24, 21, 18, ……………… is the first negative ?
A) a10
B) a9
C) a6
D) a11
Answer:
A) a10

Question 9.
Which term of the A.P. 125, 120, 115, …. is the first negative ?
A) 25th
B) 26th
C) 24th
D) 27th
Answer:
D) 27th

Question 10.
Which term of the A.P. 100, 90, 80, …………….. is zero ?
A) 10th
B) 9th
C) 11th
D) 12th
Answer:
C) 11th

Question 11.
(a + 3d), (a + d), (a – d), …… the next term of the A.P. is
A) a + 2d
B) a – 2d
C) a – 4d
D) a – 3d
Answer:
D) a – 3d

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 12.
The sum of 15 terms of the A.P. 4, 7, 10, …………….. is
A) 385
B) 475
C) 375
D) 325
Answer:
C) 375

Question 13.
If a7 – a3 = 32, then the common difference of the A.P. is
A) 8
B) 6
C) 4
D) 6
Answer:
A) 8

Question 14.
a28 – a23 = 15, then the common difference of the A.P. is
A) 3
B) 5
C) 7
D) 15
Answer:
A) 3

Question 15.
If a, b, c are in A.P. then b = ………………
A) a + c
B) \(\frac{a+c}{2}\)
C) a – c
D) \(\frac{a-c}{2}\)
Answer:
B) \(\frac{a+c}{2}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 16.
The 17th term of 1.1, 2.2, 3.3, 4.4, ………….. is
A) 18.7
B) 19.8
C) 17.6
D) 17.17
Answer:
A) 18.7

Question 17.
The 25th term of – 300, – 290, – 280, …. is
A) – 60
B) – 80
C) 60
D) 80
Answer:
A) – 60

Question 18.
How many numbers are divisible by 4 lying between 101 and 250 ?
A) 40
B) 62
C) 38
D) 37
Answer:
D) 37

Question 19.
The common ratio of the G.P. 3, 6, 12, 24, ……………. is
A) 3
B) 2
C) \(\frac{1}{2}\)
D) \(\frac{1}{3}\)
Answer:
B) 2

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 20.
The common ratio of the G.P. 192, 36, 9, ……………. is
A) 4
B) 2
C) 6
D) \(\frac{1}{4}\)
Answer:
D) \(\frac{1}{4}\)

Question 21.
The 103rd term of 1, -1, 1, -1, ……….. is
A) 1
B) -1
C) 0
D) -2
Answer:
B) -1

Question 22.
Which term of the G.P. 2,6,18, 54, is 2 × 310 ?
A) 10th
B) 11th
C) 12th
D) 9th
Answer:
B) 11th

Question 23.
If a7 + a4 of a G.P. is 343, then the common ratio is
A) 11
B) 9
C) 3
D) 7
Answer:
D) 7

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 24.
If a, b, c are in G.P, then b = …….
A) ac
B) \(\frac{a+c}{2}\)
C) a2c2
D) \(\sqrt{\mathrm{ac}}\)
Answer:
D) \(\sqrt{\mathrm{ac}}\)

Question 25.
If 4, x, 9 are in G.P, then x = …………..
A) 7
B) 6
C) 8
D) 5
Answer:
B) 6

Question 26.
If 3, x, 11 are in A.P, then x = …………..
A) \(\sqrt{21}\)
B) 14
C) 4
D) 7
Answer:
D) 7

Question 27.
If x, xy, xy2, xy3, …….. forms a G.P, then its 15th term is
A) xy15
B) xy14
C) x14y
D) x15y
Answer:
B) xy14

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 28.
If a = 3 and a7 = 33, then a11 is
A) 55
B) 53
C) 73
D) 63
Answer:
B) 53

Question 29.
-20, -18, -16, …… which term of this A.P. is a first positive term ?
A) 10
B) 11
C) 12
D) 9
Answer:
C) 12

Question 30.
1, -1, 1, -1, 1, -1, …………. up to 131 terms, then S131 = ………….
A) 1
B) -1
C) 131
D) 130
Answer:
A) 1

Question 31.
The 10th term of the AP 3, 11, 19, ……….. is
A) 73
B) 16
C) 75
D) 85
Answer:
C) 75

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 32.
…………. term of AP 21, 18, 15, ………. is – 81.
A) 35
B) 16
C) 30
D) none
Answer:
A) 35

Question 33.
The 8th term from the end of the AP 7,10, 13, ……….. 1814 is
A) 324
B) 181
C) 163
D) 161
Answer:
C) 163

Question 34.
The nth term of a, a + d, a + 2d, ………… is
A) a + (n – 1)d
B) a – (n + 1)d
C) a2 – (n – 1)d
D) d + (n – 1)a
Answer:
A) a + (n – 1)d

Question 35.
In the AP, first term is 4 and common difference is -1 then AP is …………
A) 9, 3,-6, ….
B) 10, 12, 14,
C) 5,8,16,….
D) 4, 3, 2, ……
Answer:
D) 4, 3, 2, ……

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 36.
The AP with first term is 8 and common difference 2 1/2 is …………
A) 8, 10 1/2, 13
B) 8, 10, 11 1/2
C) 16, 15 1/2, 10 1/2
D) none
Answer:
A) 8, 10 1/2, 13

Question 37.
In the AP -9, -14, -19, -24 ……. a30 – a20 = ……….
A) 80
B) -60
C) 50
D) -50
Answer:
D) -50

Question 38.
The next term of the AP 51, 59, 67, 75 is …………….
A) 12
B) 16
C) 83
D) 38
Answer:
C) 83

Question 39.
Number of terms of the AP – 5 + (- 8) + (-11) + ………. +(-230) is …………
A) 66
B) 76
C) 86
D) none
Answer:
B) 76

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 40.
15th term of the AP x – 7, x – 2, x + 3, ………… is
A) x + 63
B) x – 6
C) x – 63
D) x + 16
Answer:
A) x + 63

Question 41.
The common ratio of the GP 4, 20, 100, 500, …. is …….
A) 8
B) 2
C) 5
D) 9
Answer:
C) 5

Question 42.
The 16th term of 4, -4, 4, -4, ………… is ………….
A) 16
B) 8
C) 4
D) -4
Answer:
D) -4

Question 43.
A.P 1, -1, -3, -5, ……. d = …………
A) -2
B) 1
C) 2
D) 10
Answer:
A) -2

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 44.
In the A.P -11, -9, -7, ….. d = ……….
A) 4
B) 3
C) -2
D) 2
Answer:
D) 2

Question 45.
In the A.P 100, 103, 106, … d = ……..
A) 4
B) 8
C) 6
D) none
Answer:
D) none

Question 46.
A G.P with r = – 2 is …………
A) 5, – 10, 20, -40, …..
B) 2, 4, 8, 16
C) 3, -6, 10, 16
D) all
Answer:
A) 5, – 10, 20, -40, …..

Question 47.
A G.P with r = 2 is ………..
A) 7, 14, 28, …..
B) 8, 16, 10 ……
C) 12, 24, 19, …
D) none
Answer:
A) 7, 14, 28, …..

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 48.
5, 10, 15, ….. 10th term is ……
A) 20
B) 90
C) 60
D) 50
Answer:
D) 50

Question 49.
8, 16, 32, …. 6th term is …….
A) 256
B) 156
C) 108
D) none
Answer:
A) 256

Question 50.
-1, 1, -1, … 11th term is ………
A) 1
B) -1
C) 10
D) 9
Answer:
B) -1

Question 51.
– 8, -6, -4, …… a7 = ……….
A) 1
B) 12
C) 10
D) 6
Answer:
D) 6

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 52.
1, 2, 3, ………. sum to 10 terms is ….
A) 55
B) 65
C) 60
D) 90
Answer:
A) 55

Question 53.
If a, b, c are in GP then b2 = ………..
A) \(\frac{\mathrm{c}}{\mathrm{a}}\)
B) \(\frac{\mathrm{a}}{\mathrm{c}}\)
C) \(\sqrt{\mathrm{ac}}\)
D) ac
Answer:
D) ac

Question 54.
In a GP a6 = ………..
A) ar5
B) a5r
C) a5r5
D) all
Answer:
A) ar5

Question 55.
Which term of G.P 2, 8, 32, … is 512 ?
A) 16
B) 5
C) 9
D) 10
Answer:
B) 5

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 56.
\(\frac{1}{3}\), \(\frac{1}{9}\), \(\frac{1}{27}\), …… a7 = …….
A) \(\frac{1}{1827}\)
B) \(\frac{1}{2187}\)
C) \(\frac{1}{8127}\)
D) none
Answer:
B) \(\frac{1}{2187}\)

Question 57.
3, \(\frac{3}{2}\), \(\frac{3}{4}\), ….. r = …………
A) 1
B) 2
C) -1
D) none
Answer:
D) none

Question 58.
If 2, x, 6 are in GP then x = ……..
A) 2\(\sqrt{3}\)
B) 8\(\sqrt{3}\)
C) 2\(\sqrt{2}\)
D) \(\sqrt{3}\)
Answer:
A) 2\(\sqrt{3}\)

Question 59.
4, 16, ☐, 256 then ☐ = …………
A) 161
B) 64
C) 62
D) 68
Answer:
B) 64

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 60.
1 + 2+ 3 + ……. + n = ……..
A) \(\frac{\mathrm{n}(\mathrm{n}+1)}{2}\)
B) \(\frac{\mathrm{n}(\mathrm{n}-1)}{2}\)
C) \(\frac{\mathrm{n}^2+1}{2}\)
D) none
Answer:
A) \(\frac{\mathrm{n}(\mathrm{n}+1)}{2}\)

Question 61.
12 + 22 + 32 + ……. + n2 = ……….
A) \(\frac{\mathrm{n}^2(\mathrm{n}-1)^2}{2}\)
B) \(\frac{\mathrm{n}(2 \mathrm{n}+1)}{4}\)
C) \(\frac{\mathrm{n}(\mathrm{n}+1)(2 \mathrm{n}+1)}{6}\)
D) \(\frac{(\mathrm{n}+1)^2}{2}\)
Answer:
C) \(\frac{\mathrm{n}(\mathrm{n}+1)(2 \mathrm{n}+1)}{6}\)

Question 62.
In an AP 7a7 = 11a11 then a18 = ……..
A) -1
B) 0
C) 1
D) 7
Answer:
B) 0

Question 63.
AM of 24 and 16 is …….
A) 22
B) 19
C) 16
D) 20
Answer:
D) 20

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 64.
If a, b, c are in AP then 2b = ………..
A) a + c
B) a – c
C) \(\frac{\mathrm{a+c}}{2}\)
D) \(\frac{\mathrm{a}}{2}\)
Answer:
C) \(\frac{\mathrm{a+c}}{2}\)

Question 65.
The sum of first 40 positive integers divisible by 6 is ……………
A) 9420
B) 4920
C) 9920
D) 1290
Answer:
B) 4920

Question 66.
an = 9 – 5n, a4 = …………
A) 30
B) 10
C) 11
D) -11
Answer:
D) -11

Question 67.
In a GP, a8 = 192, r = 2 then a12 = ………….
A) 3072
B) 7032
C) 1032
D) 1100
Answer:
A) 3072

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 68.
2, – 6,18, – 54, …. r = ………..
A) -3
B) 3
C) 1
D) – 2
Answer:
A) -3

Question 69.
\(\frac{5}{2}\), \(\frac{5}{4}\), \(\frac{5}{8}\), ……. an = ………….
A) \(\frac{5}{2^{\mathrm{n}-1}}\)
B) \(\frac{5}{2^{\mathrm{n}}}\)
C) \(\frac{5}{2^{\mathrm{n}-2}}\)
D) none
Answer:
B) \(\frac{5}{2^{\mathrm{n}}}\)

Question 70.
\(\frac{1}{\sqrt{2}}\), -2, \(\frac{8}{\sqrt{2}}\), ……….. a5 = …………
A) 16 \(\sqrt{2}\)
B) 32 \(\sqrt{2}\)
C) 6 \(\sqrt{2}\)
D) 31 \(\sqrt{2}\)
Answer:
B) 32 \(\sqrt{2}\)

Question 71.
3, -32, 33, …. a6 = ………
A) -729
B) 729
C) 829
D) 114
Answer:
A) -729

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 72.
In a G.P, a = 81, r = –\(\frac{1}{3}\), a3 = …………..
A) -9
B) 9
C) -3
D) none
Answer:
B) 9

Question 73.
In a G.P 25, -5, 1, –\(\frac{1}{5}\), ……. r = ………….
A) \(\frac{-3}{5}\)
B) 2
C) -1
D) \(\frac{-1}{5}\)
Answer:
D) \(\frac{-1}{5}\)

Question 74.
Sn in AP = …………..
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) [a + l]
B) \(\frac{\mathrm{n}}{3}\) [a + l]
C) 2n[a + l]
D) none
Answer:
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) [a + l]

Question 75.
In AP a12 = 37, d = 3, then a = ………..
A) 8
B) – 4
C) -3
D) 4
Answer:
D) 4

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 76.
In the above problem S12 = ………….
A) 246
B) 146
C) 123
D) 112
Answer:
A) 246

Question 77.
-1, \(\frac{1}{4}\), \(\frac{3}{2}\), ….. Sum to 10 terms = ……..
A) 26.5
B) 16.25
C) 36.25
D) 46.25
Answer:
D) 46.25

Question 78.
-5 + (-8) + (-11) + ….. + (-230) = …..
A) -8930
B) 8930
C) 8390
D) none
Answer:
A) -8930

Question 79.
The sum of first 1000 positive integers is ………..
A) 500500
B) 50051
C) 8005
D) none
Answer:
A) 500500

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 80.
16 + 11 + 6 + ……. 23 terms = ……….
A) 119
B) -987
C) 891
D) -897
Answer:
D) -897

Question 81.
Identify the 3-digit number that divisible by
A) 126
B) 128
C) 122
D) none
Answer:
B) 128

Question 82.
In an A.P a1 = – 4, a6 = 6 then a2 = ………….
A) 3
B) 6
C) 1
D) -2
Answer:
D) -2

Question 83.
In the above problem a5 = …………….
A) 4
B) -3
C) 6
D) -4
Answer:
A) 4

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 84.
In the formula an = 3.6, a = -18.9, d = 2.5, n = ……………
A) 13
B) 12
C) 10
D) 20
Answer:
C) 10

Question 85.
5, 1, -3, -7, …….. a10 = ………..
A) -23
B) 22
C) 31
D) -31
Answer:
D) -31

Question 86.
\(\frac{1}{4}\), \(\frac{-1}{4}\), \(\frac{-3}{4}\), \(\frac{-5}{4}\), …… d = …………
A) \(\frac{-1}{2}\)
B) \(\frac{1}{2}\)
C) 2
D) -1
Answer:
A) \(\frac{-1}{2}\)

Question 87.
If 4, x, 16 are in G.P then x = …………..
A) 12
B) 16
C) 8
D) None
Answer:
C) 8

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 88.
13 + 23 + 33 + ……….. + n3 = ………….
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)
B) \(\frac{(\mathrm{n}+1)^2}{2}\)
C) \(\frac{\mathrm{n}(\mathrm{n}+1)}{2}\)
D) \(\frac{\mathrm{n}^2(\mathrm{n}+1)^2}{4}\)
Answer:
D) \(\frac{\mathrm{n}^2(\mathrm{n}+1)^2}{4}\)

Question 89.
G.M of a and b is ……
A) \(\sqrt{a b}\)
B) \(\frac{a b}{2}\)
C) \(\frac{a+b}{2}\)
D) none
Answer:
A) \(\sqrt{a b}\)

Question 90.
G.M of a and \(\frac{1}{a}\) is ……
A) -3
B) 1
C) 7
D) 8
Answer:
B) 1

Question 91.
Reciprocals of term of GP is ………..
A) AP
B) GP
C) HP
D) none
Answer:
B) GP

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 92.
If a, b, c are in GP then \(\frac{\mathrm{b}}{\mathrm{a}}\) = ……………
A) \(\frac{\mathrm{c}}{\mathrm{b}}\)
B) \(\frac{\mathrm{b}}{\mathrm{c}}\)
C) \(\frac{1}{\mathrm{b}}\)
D) none
Answer:
A) \(\frac{\mathrm{c}}{\mathrm{b}}\)

Question 93.
an in GP = …………
A) ar
B) arn-1
C) an-1
D) \(\frac{\mathrm{a}}{2}\)rn-1
Answer:
B) arn-1

Question 94.
1 + 1+ 1 + ………. + n terms = …………
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)
B) n
C) n – 1
D) none
Answer:
B) n

Question 95.
If a, b, c are in GP then b is called …….
A) Geometric mean
B) Arithmetic mean
C) Number
D) None
Answer:
A) Geometric mean

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 96.
Σ n = 10, Σ n3 = ………….
A) 100
B) 1001
C) 200
D) 80
Answer:
A) 100

Question 97.
In a series an = \(\frac{\mathrm{n}(\mathrm{n}+1)}{3}\), a2 = …….
A) 41
B) 3
C) 4
D) 2
Answer:
D) 2

Question 98.
AM of 10 and 20 is ……..
A) 12
B) 15
C) 25
D) 10
Answer:
B) 15

Question 99.
an = (n – 1) (n – 2) then a2 = ………….
A) 1
B) 0
C) 2
D) 3
Answer:
B) 0

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 100.
If a, b, c are in AP then b – a = …………..
A) c + b
B) a + b
C) c – b
D) none
Answer:
C) c – b

Question 101.
If \(\frac{-2}{7}\), x, \(\frac{-7}{2}\) are 3 consecutive terms of a GP then x = ………….
A) ± 1
B) ± 2
C) ± 3
D) ± 4
Answer:
A) ± 1

Question 102.
GM of 5 and 125 is ……………
A) 13
B) 16
C) 10
D) 25
Answer:
D) 25

Question 103.
Sn in AP = …………..
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) [2a + (n – 1)d]
B) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) [a + (n + 1)d]
C) n[2a + (n – 1)d]
D) none
Answer:
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) [2a + (n – 1)d]

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 104.
an = \(\frac{n}{n+2}\); a3 = ……………
A) \(\frac{1}{2}\)
B) \(\frac{5}{3}\)
C) \(\frac{3}{5}\)
D) none
Answer:
C) \(\frac{3}{5}\)

Question 105.
The nth term of a GP is 2(0.5)n-1, r = ………..
A) – 2
B) \(\frac{1}{2}\)
C) 2
D) -1
Answer:
B) \(\frac{1}{2}\)

Question 106.
The common ratio of the GP 2, \(\sqrt{8}\), 4,……. is ……….
A) \(\sqrt{3}\)
B) 4
C) 3
D) \(\sqrt{2}\)
Answer:
D) \(\sqrt{2}\)

Question 107.
a, b, c are in AP then 3a, 3b, 3c are in …………
A) GP
B) HP
C) AP
D) none
Answer:
A) GP

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 108.
2, \(\frac{5}{2}\), 3, ……. S25 = …………..
A) 110
B) 180
C) 100
D) none
Answer:
D) none

Question 109.
AM of M, P, C is ……..
A) \(\frac{\text { MPC }}{3}\)
B) M-P-C
C) \(\frac{\mathrm{M}+\mathrm{P}+\mathrm{C}}{3}\)
D) \(\frac{\mathrm{M}+\mathrm{P}-\mathrm{C}}{3}\)
Answer:
C) \(\frac{\mathrm{M}+\mathrm{P}+\mathrm{C}}{3}\)

Question 110.
an = 2n, a5 = ……………..
A) 32
B) 23
C) 18
D) 13
Answer:
A) 32

Question 111.
AM of 5 and 95 is …………
A) 105
B) 505
C) 501
D) 50
Answer:
D) 50

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 112.
GM of x3 and \(\frac{1}{\mathrm{x}^3}\) = ……………
A) -7
B) 1
C) 3
D) none
Answer:
B) 1

Question 113.
n – 1, n – 2, n – 3, ……….. a10 = ………….
A) n – 10
B) n – 9
C) n + 9
D) n – 3
Answer:
A) n – 10

Question 114.
Product of n GMs between a and b is ………..
A) (ab)n/2
B) (ab)n
C) \(\frac{\mathrm{a}}{\mathrm{b}}\)
D) \(\frac{\mathrm{a}^n}{\mathrm{b}}\)
Answer:
A) (ab)n/2

Question 115.
If \(\frac{a^{n+1}+b^{n+1}}{a^n+b^n}\) is the AM of a and b then n = ………..
A) \(\frac{-1}{2}\)
B) 1
C) 0
D) 4
Answer:
C) 0

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 116.
7, 10, 13, ……, a5 = …………….
A) 19
B) 100
C) 131
D) 12
Answer:
A) 19

Question 117.
22, 32, 42, ………., a7 = …………
A) 81
B) 92
C) 69
D) 82
Answer:
D) 82

Question 118.
1, 4, 7, 10, ………., d = ………..
A) 13
B) 3
C) 4
D) none
Answer:
B) 3

Question 119.
In AP ap = q, aq = p then ap+q = ………….
A) q – p
B) p – q
C) 0
D) – 1
Answer:
C) 0

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 120.
Which term of AP 7 + 4 + 1 + ……… is – 56 ?
A) 22
B) 20
C) 18
D) 19
Answer:
A) 22

Question 121.
1 + 6 + 4 + 9 + 7 + 12 + ………….. to 40 terms.
A) 20
B) 60
C) 90
D) none
Answer:
D) none

Question 122.
AM of x2 + y2 and x2 – y2 is ……….
A) \(\frac{x^2}{2}\)
B) x2
C) x
D) 2x
Answer:
B) x2

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 123.
\(\frac{\mathrm{b}+\mathrm{c}-\mathrm{a}}{\mathrm{a}}, \frac{\mathrm{c}+\mathrm{a}-\mathrm{b}}{\mathrm{b}}, \frac{\mathrm{a}+\mathrm{b}-\mathrm{c}}{\mathrm{c}}\) are in AP then \(\frac{1}{a}, \frac{1}{b}, \frac{1}{c}\) are in ……………
A) HP
B) GP
C) AP
D) None
Answer:
C) AP

Question 124.
If there are n AM’s between a and b then d = ……………
TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions 1
Answer:
(A)

Question 125.
10, 100, 1000, ….., r = ……………
A) 12
B) 9
C) 8
D) 10
Answer:
D) 10

Question 126.
1 + \(\frac{1}{2}\) + \(\frac{1}{2^2}\) + …………., r = ………………
A) 3
B) \(\frac{1}{2}\)
C) 2
D) -1
Answer:
B) \(\frac{1}{2}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 127.
3, 6, 12, r = …………..
A) 1
B) 10
C) 3
D) none
Answer:
D) none

Question 128.
a, a2, a3, …………., r = ………….
A) a
B) a2
C) a3
D) none
Answer:
A) a

Question 129.
a, b, c are in A.P then \(\frac{1}{\mathrm{a}}, \frac{1}{\mathrm{~b}}, \frac{1}{\mathrm{c}}\) are in ……………..
A) GP
B) AP
C) HP
D) none
Answer:
C) HP

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 130.
GM of x, y, z is …………..
A) xyz3
B) \(\sqrt[3]{x y z}\)
C) \(\frac{x y z}{3}\)
D) \(\frac{x+y+z}{3}\)
Answer:
B) \(\sqrt[3]{x y z}\)

Question 131.
The nth term of a GP = an = arn – 1 here ‘r’ meters ……..
A) common difference
B) common ratio
C) first term
D) radius
Answer:
B) common ratio

Question 132.
The ‘n’ th term of an A.P. is an = 3 + 2n then the common difference is …………….. (A.P. Mar. ’15)
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
Answer:
A) 2

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 133.
The common difference of the AP x – y, x, x + y is …………… (A.P. Mar. ’15)
A) x
B) y
C) -x
D) -y
Answer:
B) y

Question 134.
The common difference in the AP 2a – b, 4a – 3b, 6a – 5b is ………….. (A.P. June ’15)
A) 2a – 2b
B) a – b
C) 2a-b
D) 4a – 3b
Answer:
A) 2a – 2b

Question 135.
In a GP a1 = 20 and a4 = 540 then r = …………. (A.P. June ’15)
A) 27
B) 3
C) 520
D) 18
Answer:
B) 3

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 136.
Formula for sum of ‘n’ terms in an A.P. = ………….. (A.P. June ’15)
A) Σn = \(\frac{\mathrm{n}(\mathrm{n}+1)}{2}\)
B) Σn2 = \(\frac{\mathrm{n}^2(\mathrm{n}+1)(\mathrm{n}+2)}{6}\)
C) Sn = \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)[2a + (n – 1)d] or Sn = \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)[a + l]
D) an = a + (n – 1) d
Answer:
C) Sn = \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)[2a + (n – 1)d] or Sn = \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)[a + l]

Question 137.
In an A.P. the 3rd term = 5 and 7th term = 9 then the common difference = ………….. (T.S. Mar. ’15)
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Answer:
A) 1

Question 138.
The term ‘r’ refers to …. in the formula of ‘n’ th term of a GP an = arn – 1. (T.S. Mar. ’16)
A) nth term
B) number of terms
C) common ratio
D) first term
Answer:
C) common ratio

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 139.
Which of the following is a GP with a common ration “r”. (T.S. Mar. ’16)
A) \(\sqrt{2}\), \(\sqrt{6}\), \(\sqrt{18}\)
B) \(\sqrt{3}\), \(\sqrt{6}\), \(\sqrt{12}\)
C) \(\sqrt{5}\), \(\sqrt{15}\), \(\sqrt{45}\)
D) \(\sqrt{7}\), \(\sqrt{21}\), \(\sqrt{63}\)
Answer:
B) \(\sqrt{3}\), \(\sqrt{6}\), \(\sqrt{12}\)

Question 140.
Which term of the G.P.3, 9, 22, …………. is 243?
A) 7
B) 8
C) 6
D) 5
Answer:
D) 5

Question 141.
The series (n – 1), (n – 2), (n – 3), ……….. is a type of
A) AP
B) GP
C) may be both
D) none
Answer:
A) AP

TS 10th Class Maths Bits Chapter 6 Progressions

Question 142.
If log a, log b, log c are in A.P. then a, b, c are
A) A.P.
B) G.P.
C) Both A.P. and G.P.
D) neither A.P. nor G.P.
Answer:
B) G.P.

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Solving these TS 10th Class Maths Bits with Answers Chapter 7 Coordinate Geometry Bits for 10th Class will help students to build their problem-solving skills.

Coordinate Geometry Bits for 10th Class

Question 1.
The scientist who introduced co-ordinate Geometry is
A) J.J. Sylvester
B) Crames
C) Rene Descartes
D) Newton
Answer:
C) Rene Descartes

Question 2.
The distance between the points (x, 1) and (1, y)is
A) \(\sqrt{(x+1)^2+(y+1)^2}\)
B) \(\sqrt{(1-x)^2+(y-1)^2}\)
C) \(\sqrt{(x-1)^2+(y+1)^2}\)
D) \(\sqrt{(x+1)^2+(y-1)^2}\)
Answer:
B) \(\sqrt{(1-x)^2+(y-1)^2}\)

Question 3.
A point on Y – axis is
A) (3, 0)
B) (1, 2)
C) (0, 0)
D) (0, 3)
Answer:
D) (0, 3)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 4.
The points (0, 3) (0, 0) (4, 0) form a
A) Isosceles triangle
B) Equilateral triangle
C) Right angle triangle
D) Scalene triangle
Answer:
C) Right angle triangle

Question 5.
The slope of the line joining (4, 6) and (2, -5) is
A) \(\frac{11}{2}\)
B) \(\frac{2}{11}\)
C) \(\frac{-2}{11}\)
D) \(\frac{-11}{2}\)
Answer:
A) \(\frac{11}{2}\)

Question 6.
The distance between (7, 0) and (4, k) is 5 units then k =
A) – 4
B) + 4
C) + 4
D) none
Answer:
B) + 4

Question 7.
A straight line make an angle 8 with the X-axis then the slope is
A) – sin θ
B) cos θ
C) tan θ
D) sec θ
Answer:
C) tan θ

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 8.
Mid-point of the line joining points (-4, 2) and (2, 8) is
A) (-1, 5)
B) (-3, -3)
C) (-2, 10)
D) (-6, -6)
Answer:
A) (-1, 5)

Question 9.
(1, 2), (2, 3), (3, 4) are vertices of a triangle then its centroid is
A) (6, 9)
B) (0, -1)
C) (2, 3)
D) (-2, -3)
Answer:
C) (2, 3)

Question 10.
(1, 2), (2, 3), (3, 1) are the midpoints of the sides of a triangle then the area of the triangle is (in.sq.units)
A) 7
B) \(\frac{5}{2}\)
C) 14
D) 6
Answer:
D) 6

Question 11.
The co-ordinates of the mid point of the line joining points (3,-1) and (5, 3) is
A) (8, 4)
B) (\(\frac{8}{3}\), \(\frac{4}{3}\))
C) (4, 2)
D) (4, 1)
Answer:
D) (4, 1)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 12.
The equation of the line passing through origin having slope
A) 2x – 3y = 0
B) 2y = x
C) 3x – 2y = 0
D) 3y – 2x
Answer:
D) 3y – 2x

Question 13.
If a line make an angle 150° with +ve X – axis then the slope of the line
A) \(\sqrt{3}\)
B) –\(\frac{1}{\sqrt{3}}\)
C) –\(\sqrt{3}\)
D) \(\frac{1}{\sqrt{3}}\)
Answer:
B) –\(\frac{1}{\sqrt{3}}\)

Question 14.
Slope of the line 3x – 4y + 12 = 0
A) \(\frac{3}{4}\)
B) \(\frac{-4}{3}\)
C) 4
D) \(\frac{1}{\sqrt{3}}\)
Answer:
A) \(\frac{3}{4}\)

Question 15.
Slope of the line joining points (2, -3) (1, 4)
A) – 7
B) 7
C) -1
D) – \(\frac{3}{7}\)
Answer:
A) – 7

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 16.
The angle made by the line y = x with +ve direction of Y-axis
A) 30°
B) 60°
C) 90°
D) 45°
Answer:
D) 45°

Question 17.
The slope of the line \(\frac{x}{a}\) + \(\frac{y}{b}\) = 1
A) –\(\frac{\mathrm{a}}{\mathrm{b}}\)
B) \(\frac{\mathrm{-b}}{\mathrm{a}}\)
C) 1
D) \(\frac{\mathrm{a}}{\mathrm{b}}\)
Answer:
B) –\(\frac{\mathrm{-b}}{\mathrm{a}}\)

Question 18.
The line y = mx + c cut the Y – axis at the point
A) (0, 0)
B) (0, c)
C) (c, 0)
D) (0, m)
Answer:
B) (0, c)

Question 19.
The distance of the point (a, b) from the origin
A) \(\sqrt{a+b}\)
B) \(\sqrt{a^2-b^2}\)
C) \(\sqrt{a^2+b^2}\)
D) \(\sqrt{a}+\sqrt{b}\)
Answer:
C) \(\sqrt{a^2+b^2}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 20.
The centriod of the triangle made by the vertices (-2, 3), B(4, 1), C(1, 2) is
A) (1, 2)
B) (\(\frac{3}{2}\), 0)
C) (0, 0)
D) (\(\frac{7}{3}\), 2)
Answer:
A) (1, 2)

Question 21.
The slope of the line is \(\frac{2}{5}\) then the slope of the parallel of that line.
A) \(\frac{5}{2}\)
B) \(\frac{2}{5}\)
C) \(\frac{-5}{2}\)
D) 1
Answer:
B) \(\frac{2}{5}\)

Question 22.
If the line y = mx + c passing through the points (0, 3) (4, 0) then intercept is
A) 4
B) – 3
C) -4
D) 3
Answer:
A) 4

Question 23.
The line ax + by + c = 0 intersects X – axis at
A) (\(\frac{\mathrm{c}}{\mathrm{a}}\), 0)
B) (0, \(\frac{-\mathrm{c}}{\mathrm{b}}\))
C) (0, 0)
D) (\(\frac{-\mathrm{c}}{\mathrm{a}}\), 0)
Answer:
D) (\(\frac{-\mathrm{c}}{\mathrm{a}}\), 0)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 24.
The line ax + by + c = 0 intersects Y-axis at
A) (0, \(\frac{-\mathrm{c}}{\mathrm{b}}\))
B) (\(\frac{\mathrm{c}}{\mathrm{b}}\), 0)
C) (\(\frac{-\mathrm{c}}{\mathrm{b}}\), 0)
D) (0, -c)
Answer:
A) (0, \(\frac{-\mathrm{c}}{\mathrm{b}}\))

Question 25.
Distance between the points (0, 0) (a cosθ, a sinθ)
A) 2
B) a2
C) a
D) \(\frac{\mathrm{a}^2}{2}\)
Answer:
C) a

Question 26.
If ‘C is the mid point of A (0, 0) B(4, 8). then the co-ordinates of the mid-points B and C is
A) (2, 4)
B) (3, 6)
C) (1, 2)
D) (4, 6)
Answer:
B) (3, 6)

Question 27.
The slope of the line y = \(\frac{1}{2}\) x is
A) 0
B) \(\frac{1}{2}\)
C) –\(\frac{1}{2}\)
D) 1
Answer:
B) \(\frac{1}{2}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 28.
The equation of the X-axis is
A) y = 0
B) x = 0
C) x = y
D) xy = 0
Answer:
A) y = 0

Question 29.
The point of intersection of the lines x = 2 and y = 3 is
A) (0, 0)
B) (3, 0)
C) (0, 2)
D) (\(\frac{4}{3}\), 1)
Answer:
D) (\(\frac{4}{3}\), 1)

Question 30.
If the line 3x + 4y = k passing through the point (4, 2) then k
A) 10
B) – 20
C) 20
D) – 10
Answer:
C) 20

Question 31.
If the distance between two points (5, 2) (3, a) is \(\sqrt{8}\) units then a
A) – 2
B) 2
C) 8
D) 4
Answer:
D) 4

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 32.
The ratio in which the Y-axis dividing line joining the points (5, 7) (-1, 3) is
A) 5 : 1
B) 3 : 7
C) 2 : 1
D) 4 : 3
Answer:
A) 5 : 1

Question 33.
The point on X – axis
A) (2, 3)
B) (2, 0)
C) (0, 4)
D) (0, -3)
Answer:
B) (2, 0)

Question 34.
The point on Y – axis
A) (0, 2)
B) (4, 0)
C) (-3, 4)
D) (2, -1)
Answer:
A) (0, 2)

Question 35.
The slope of the line x = 0
A) 0
B) 1
C) ∞
D) – 1
Answer:
C) ∞

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 36.
The point (4, -7) in ……………….. quadrant
A) Q1
B) Q2
C) Q3
D) Q4
Answer:
D) Q4

Question 37.
The line ax – by + c = 0 of slope
A) \(\frac{-\mathrm{a}}{\mathrm{b}}\)
B) \(\frac{\mathrm{a}}{\mathrm{b}}\)
C) \(\frac{-\mathrm{b}}{\mathrm{a}}\)
D) \(\frac{\mathrm{b}}{\mathrm{a}}\)
Answer:
B) \(\frac{\mathrm{a}}{\mathrm{b}}\)

Question 38.
The line y = 5 is
A) Parallel to x-axis
B) Parallel to y-axis
C) Perpendicular to x – axis
D) Perpendicular to y-axis
Answer:
A) Parallel to x-axis

Question 39.
If the line 2x – 3y = k passes through the origin then the value of k
A) – 1
B) 0
C) 1
D) –\(\frac{1}{2}\)
Answer:
D) –\(\frac{1}{2}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 40.
The centriod of the triangle made by the vertices A(-2, 3) (4, 1) (1, 2) is
A) (1, 2)
B) [\(\frac{3}{2}\), 2]
C) (0, 0)
D) [\(\frac{7}{3}\), 2]
Answer:
D) [\(\frac{7}{3}\), 2]

Question 41.
Area of the ∆ formed by the points A(0, 0), B (1, 0) and C(0, 1) is ……………….. sq. units. (A.P. Mar. ’15)
A) 0
B) \(\frac{1}{2}\)
C) 1
D) \(\frac{1}{4}\)
Answer:
B) \(\frac{1}{2}\)

Question 42.
Where do the points lie on co-ordinate axis (-4, 0), (2, 0), (6, 0), (8, 0) (A.P. Mar. ’15)
A) Q1
B) x-axis
C) y-axis
D)Q4
Answer:
B) x-axis

Question 43.
The distance between (0, 0) (x1, y1) points is ……………. units. (A.P. Mar. ’15)
A) \(\sqrt{x_1^2+y_1^2}\)
B) \(\sqrt{x_1+y_1}\)
C) \(\sqrt{x^2+y^2}\)
D) \(\sqrt{x+y}\)
Answer:
A) \(\sqrt{x_1^2+y_1^2}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 44.
The distance between the points (x1, y1) and (x2, y2) which are on the line parallel to Y-axis is ……………. (A.P. Mar.’15)
A) |Y1 – Y2| or |Y2 – Y1|
B) |y22 – y12| or |y12 – y22|
C) \(\sqrt{\left(x_2-x_1^2\right)+\left(y_2-y_1^2\right)}\)
D) |x2 – x1| or |x1 – x2|
Answer:
A) |Y1 – Y2| or |Y2 – Y1|

Question 45.
The mid point of line segment joined by (4, 5) and (-6, 3) is ……………… (A.P. June ’15)
A) (1, 4)
B) (-1, 4)
C) (1, -4)
D) (-1, -4)
Answer:
B) (-1, 4)

Question 46.
The distance to X-axis from the point (3, -4) is …………….. (A.P. June’15)
A) 3
B) 4
C) 5
D) 1
Answer:
B) 4

Question 47.
If the mid point of (-4, a) and (2, 8) is (-1, 5) then a = ………………. (A.P. June ’15)
A) -4
B) 2
C) 5
D) 8
Answer:
B) 2

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 48.
The graph of y = 5 is ……………… (A.P. June ’15)
A) Parallel of X-axis
B) Perpendicular to X-axis
C) Parallel to Y-axis
D) Perpendicular to Y-axis
Answer:
A) Parallel of X-axis

Question 49.
The distance between (0, 7) and (-7, 0) is ………………… (A.P. Mar. ’16)
A) 2\(\sqrt{7}\)
B) 7\(\sqrt{2}\)
C) \(\sqrt{14}\)
D) +1
Answer:
B) 7\(\sqrt{2}\)

Question 50.
Slope of Y-axis is ……………… (A.P. Mar.’16)
A) not defined
B) 0
C) well defined
D) finite
Answer:
A) not defined

Question 51.
The distance from X-axis to (-4, 3) is ………………. units. (A.P. Mar.’16)
A) 2
B) 3
C) -4
D) -1
Answer:
B) 3

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 52.
The distance from origin to (2, 3) is …………….. units. (A.P. Mar.’16)
A) \(\sqrt{6}\)
B) \(\sqrt{5}\)
C) \(\sqrt{1}\)
D) \(\sqrt{13}\)
Answer:
D) \(\sqrt{13}\)

Question 53.
The distance from Y-axis to (4, 0) is ……………… units. (A.P. Mar.’16)
A) 4 units
B) \(\sqrt{16}\) units
C) 16 units
D) 2\(\sqrt{2}\) units
Answer:
A) 4 units

Question 54.
The mid point of (2, 3) and (-2, 3) is ……………… (A.P. Mar.’16)
A) (0, 3)
B) (-2, 0)
C) (3, 0)
D) (-3, 2)
Answer:
A) (0, 3)

Question 55.
The centroid of the triangle formed by (0, 3); (3, 0) and (0, 0) is …………….. (A.P. Mar.’16)
A) (1, 1)
B) (0, 3)
C) (3, 3)
D) (3, 0)
Answer:
A) (1, 1)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 56.
Slope of the line that passes through the point P(x1, y1) and Q (x2, y2) and making an angle ‘θ’ with X-axis is ……………….. (A.P. Mar.’16)
A) \(\frac{\mathrm{y}_2+\mathrm{y}_1}{\mathrm{x}_2+\mathrm{x}_1}\)
B) θ
C) \(\frac{\mathrm{y}_2-\mathrm{y}_1}{\mathrm{x}_2-\mathrm{x}_1}\)
D) sin θ
Answer:
C) \(\frac{\mathrm{y}_2-\mathrm{y}_1}{\mathrm{x}_2-\mathrm{x}_1}\)

Question 57.
Slope of the line passing through the points (-1, 1) and (1, 1) is …………….. (A.P. Mar. ’16)
A) -1
B) 0
C) 1
D) not defined
Answer:
C) 1

Question 58.
A point on the Y-axis is of the form
A) (0, y)
B) (x, 0)
C) (x, y)
D) (y, y)
Answer:
A) (0, y)

Question 59.
A point on the X-axis is of the form
A) (0, y)
B) (x, 0)
C) (x, y)
D) (x, x)
Answer:
B) (x, 0)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 60.
The distance of the point (-8, 3) from the origin is ……………….
A) 5
B) 55
C) 73
D) 24
Answer:
C) 73

Question 61.
The distance of the point (-4, 3) from X-axis is ……………..
A) -4
B) -3
C) 4
D) 3
Answer:
D) 3

Question 62.
The distance of the point (-8, -7) from Y-axis is ………….
A) 8
B) -7
C) -8
D) 7
Answer:
A) 8

Question 63.
The points (-3,0), (0,5) and (3,0) are the vertices of a ……………… triangle.
A) scalene
B) isosceles
C) equilateral
D) right angled
Answer:
B) isosceles

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 64.
The distance between the points (-2, 3) and (2, -3) is ……………..
A) 0
B) 52
C) \(\sqrt{52}\)
D) 16
Answer:
C) \(\sqrt{52}\)

Question 65.
If the distance between the points (4, y) and (1, 0) is 5, then y = …………
A) 0
B) 4
C) ±4
D) ±2
Answer:
C) ±4

Question 66.
The distance between the points (0, 7) and (-7, 0) is ……………….
A) \(\sqrt{14}\)
B) 49
C) 2\(\sqrt{7}\)
D) 7\(\sqrt{2}\)
Answer:
D) 7\(\sqrt{2}\)

Question 67.
A circle is drawn with origin as centre and passing through (2, 3), then its radius is ………………
A) 2
B) 3
C) 13
D) \(\sqrt{13}\)
Answer:
D) \(\sqrt{13}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 68.
The area of the triangle formed by (a, b + c), (b, c + a) and (c, a + b) is
A) 2(a + b + c)
B) abc
C) 0
D) a + b + c
Answer:
C) 0

Question 69.
If points (x, 0), (0, y) and (1, 1) are collinear, then \(\frac{1}{x}\) + \(\frac{1}{y}\) = …………….
A) 1
B) -1
C) 0
D) 2
Answer:
A) 1

Question 70.
The point which divides the line segment joining the points (3, 4) and (7, -6) internally in the ratio 1 : 2 lies in the ………….. quadrant.
A) Q1
B) Q2
C) Q3
D) Q4
Answer:
D) Q4

Question 71.
The points (a, 2a), (3a, 3a) and (3, 1) are collinear, then k = …………….
A) \(\frac{-1}{4}\)
B) \(\frac{1}{3}\)
C) \(\frac{-2}{3}\)
D) \(\frac{-1}{3}\)
Answer:
D) \(\frac{-1}{3}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 72.
A circle drawn with origin as centre passes through (\(\frac{13}{2}\), 0). The point which doesn’t lie in the interior of the circle is ………………..
A) (-6, 3)
B) (5, \(\frac{1}{2}\))
C) (2, \(\frac{7}{3}\))
D) (\(\frac{-3}{4}\), 1)
Answer:
A) (-6, 3)

Question 73.
The distance of the point (-9, 40) from the origin is ………….
A) 9
B) 40
C) 53
D) 41
Answer:
D) 41

Question 74.
If (-2, 8) and (6, -4) are the end points of the diameter of a circle, then the centre of the circle is ………………..
A) (3, 6)
B) (4, 2)
C) (2, 2)
D) (-3, 2)
Answer:
C) (2, 2)

Question 75.
The angle between X-axis and Y-axis is ………………
A) 0°
B) 180°
C) 360°
D) 90°
Answer:
D) 90°

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 76.
The midpoint of the line joining of (2, 3) and (-2, -3) is ………………
A) (0, 0)
B) (2, 3)
C) (1, 1\(\frac{1}{2}\))
D) (-1, -1\(\frac{1}{2}\))
Answer:
A) (0, 0)

Question 77.
The slope of line join of (5, -1), (0, 8) is ……………….
A) \(\frac{7}{5}\)
B) \(\frac{9}{5}\)
C) –\(\frac{9}{5}\)
D) –\(\frac{5}{9}\)
Answer:
C) –\(\frac{9}{5}\)

Question 78.
Slope of X-axis is ……………………
A) 0
B) 1
C) -1
D) Not defined
Answer:
A) 0

Question 79.
The centroid of the triangle whose vertices are (2, -3), (4, 6), (-2, 8) is
A) \(\left(\frac{8}{3}, \frac{17}{3}\right)\)
B) (4, 11)
C) (-3, -8)
D) \(\left(\frac{4}{3}, \frac{11}{3}\right)\)
Answer:
D) \(\left(\frac{4}{3}, \frac{11}{3}\right)\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 80.
Two vertices of a triangle are (3, 5) and (-4, -5). If the centroid of the triangle is (4,3), find the third vertex.
A) (13, 9)
B) (-9, -13)
C) (9, 13)
D) (13, -9)
Answer:
A) (13, 9)

Question 81.
The ratio in which the point (4, 8) divide the line segment joining the points (8, 6) and (0, 10) is ………………..
A) 2 : 1
B) 1 : 1
C) 1 : 2
D) 3 : 1
Answer:
B) 1 : 1

Question 82.
If (-2, -1), (a, 0), (4, b) and (1,2) are the vertices of a parallelogram then a = ……………….
A) 3
B) -1
C) 4
D) 1
Answer:
A) 3

Question 83.
In the above problem b = ……………
A) 3
B) 4
C) -5
D) none
Answer:
D) none

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 84.
(-2, 8) ∈ ………………….
A) Q1
B) Q4
C) Q2
D) Q3
Answer:
D) Q3

Question 85.
If A, B, C are collinear then area of ∆ABC = ………………
A) 2
B) 1
C) 0
D) none
Answer:
C) 0

Question 86.
Area of triangle formed by (-4, 0), (0, 0) and (0, 5) is ……………. sq. units.
A) 12
B) 10
C) 13
D) 9
Answer:
B) 10

Question 87.
The value of p if the distance between (2, 3) and (p, 3) is 5 is ……………….
A) 7
B) 9
C) 12
D) 10
Answer:
A) 7

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 88.
The value of k if the distance between (2, 8) and (2, k) is 3 is ……………….
A) 4.5
B) 10
C) 9
D) 5
Answer:
D) 5

Question 89.
A(0, -1), B(2,1) and C(0, 3) are the vertices of ∆ABC then median through B has a length …………… units.
A) 9.5
B) 10
C) 2
D) 9
Answer:
C) 2

Question 90.
The closed figure formed by the points (-2, 0), (2, 0), (2, 2), (0, 4) and (-2, -2) is a …………………
A) pentagon
B) triangle
C) circle
D) none
Answer:
A) pentagon

Question 91.
The co-ordinates of the midpoints joining P(x1, y1) and Q(x2, y2) is ……………
A) \(\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)\)
B) \(\left(\frac{x_1-x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)\)
C) \(\left(\frac{x_1+y_1}{2}, 1\right)\)
D) none
Answer:
A) \(\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 92.
The centroid divides each median in the ……………… ratio.
A) 3 : 1
B) 1 : 3
C) 1 : 2
D) 2 : 1
Answer:
D) 2 : 1

Question 93.
If the distance between the points (3, k) and (4, 1) is \(\sqrt{10}\) then the value of k = ……………..
A) 8 or 10
B) 4 or -2
C) -1 or 2
D) none
Answer:
B) 4 or -2

Question 94.
If the points (1, 2) (-1, x) and (2, 3) are collinear then the value of x is ……………….
A) 9
B) 7
C) 0
D) -1
Answer:
C) 0

Question 95.
If the centroid of the triangle formed with (a, b), (b, c) and (c, a) is 0(0, 0) then a3 + b3 + c3 = ……………..
A) a + b + c
B) \(\frac{a+b+c}{3}\)
C) \(\frac{a b c}{3}\)
D) 3 abc
Answer:
D) 3 abc

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 96.
The distance between the points (a cos θ, 0) and (0, a sin θ) is ……………….. units.
A) \(\frac{a}{3}\)
B) a
C) a2
D) \(\frac{a}{2}\)
Answer:
C) a2

Question 97.
Distance of (x, y) from X-axis is …………………
A) y
B) -x
C) -y
D) none
Answer:
A) y

Question 98.
Distance of (x, y) from Y-axis is …………………
A) -x
B) Y
C) x
D) none
Answer:
C) x

Question 99.
(x, 0) is a point on …………………..
A) X-axis
B) Y-axis
C) origin
D) none
Answer:
A) X-axis

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 100.
(0, y) is a point on ………………..
A) (0, 0)
B) Y-axis
C) X-axis
D) none
Answer:
D) none

Question 101.
Distance of (x, y) from origin is ……………….
A) \(\sqrt{x}+\sqrt{y}\)
B) \(\sqrt{x+y}\)
C) \(\sqrt{xy}\)
D) \(\sqrt{x^2+y^2}\)
Answer:
D) \(\sqrt{x^2+y^2}\)

Question 102.
If a < 0 then (-a, -a) ∈ …………………..
A) Q2
B) Q1
C) Q4
D) Q3
Answer:
B) Q1

Question 103.
Slope of the line y = mx is …………………
A) y
B) x
C) m
D) none
Answer:
C) m

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 104.
Slope of the line joining the points (2a, 3b) and (a, -b) is ……………….
A) \(\frac{-a}{b}\)
B) \(\frac{b}{a}\)
C) \(\frac{b}{4 a}\)
D) \(\frac{4 b}{a}\)
Answer:
D) \(\frac{4 b}{a}\)

Question 105.
Slope of the line joining the points A(-1.4, -3.7) and B(-2.4, 1.3) is ……………….
A) -5
B) 5
C) 6
D) 7
Answer:
A) -5

Question 106.
(3, -5) ∈ …………………
A) Q4
B) Q3
C) Q1
D) Q2
Answer:
A) Q4

Question 107.
The angle between the lines x = 2 and y = 3 is …………………….
A) 60°
B) 70°
C) 90°
D) 80°
Answer:
C) 90°

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 108.
Slope of vertical line is ……………………
A) 0
B) -1
C) 3
D) not defined
Answer:
D) not defined

Question 109.
Area of triangle formed with (-5, -1), (3, -5) and (5, 2) is ………………. sq. units.
A) 28
B) 20
C) 32
D) 16
Answer:
C) 32

Question 110.
If the points (k, k), (2, 3) and (4, -1) are collinear then k = ……………………..
A) \(\frac{-1}{7}\)
B) \(\frac{1}{2}\)
C) \(\frac{3}{7}\)
D) \(\frac{7}{3}\)
Answer:
D) \(\frac{7}{3}\)

Question 111.
A(2, 0), B(1, 2), C(1, 6) then ∆ABC = …………………..
A) 10
B) 12
C) 0
D) 9
Answer:
C) 0

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 112.
Identify collinear points.
A) (1, -6) (3, -4), (4, -3)
B) (1, -1) (2, 3), (2, 0)
C) (5, 2), (3, -5), (-5, -1)
D) all
Answer:
A) (1, -6) (3, -4), (4, -3)

Question 113.
The area of square formed with the vertices (0, -1), (2, 1), (0, 3) and (-2, 1) taken in order as vertices is ………………. sq. units.
A) 12
B) 6
C) 8
D) none
Answer:
D) none

Question 114.
The co-ordinates of centroid of the triangle formed with the vertices (-1, 3), (6, -3) and (-3, 6) is …………………….
A) (1, \(\frac{1}{2}\))
B) (\(\frac{2}{3}\), 2)
C) (8, \(\frac{-1}{2}\))
D) (0, 3)
Answer:
B) (\(\frac{2}{3}\), 2)

Question 115.
A(1, -1), B(0, 6) and C(-3, 0) then G = ………………..
A) (\(\frac{8}{9}\), \(\frac{1}{7}\))
B) (\(\frac{6}{7}\), \(\frac{1}{3}\))
C) (\(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{3}\))
D) (\(\frac{-2}{3}\), \(\frac{5}{3}\))
Answer:
D) (\(\frac{-2}{3}\), \(\frac{5}{3}\))

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 116.
The point of concurrence of medians of a triangle is called ……………….
A) centroid
B) orthocentre
C) centre
D) none
Answer:
A) centroid

Question 117.
Mid point of the line joining the points (1,1) and (0, 0) is ……………….
A) (0, 9)
B) (3, 7)
C) (\(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{2}\))
D) (1, \(\frac{1}{2}\))
Answer:
C) (\(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{2}\))

Question 118.
The radius of the circle whose centre is (3, 2) and passes through (-5, 6) is ………………. units.
A) 2\(\sqrt{5}\)
B) 4\(\sqrt{7}\)
C) 4\(\sqrt{3}\)
D) 4\(\sqrt{5}\)
Answer:
D) 4\(\sqrt{5}\)

Question 119.
Area of parallelogram = ……………….. sq.units.
A) \(\frac{1}{2}\)bh
B) bh
C) b2h2
D) none
Answer:
B) bh

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 120.
A(4, 5), B{7, 6) then AB = …………………. units.
A) \(\sqrt{10}\)
B) 10
C) 8
D) \(\sqrt{19}\)
Answer:
A) \(\sqrt{10}\)

Question 121.
In quadrilateral ABCD, AB = BC = CD = AD and AC ≠ BD then it is a ……………
A) trapezium
B) square
C) parallelogram
D) none
Answer:
C) parallelogram

Question 122.
A(a, b) and B(-a, -b) then BA = …………………. units.
A) 2\(\sqrt{a}\)
B) 2\(\sqrt{a^2+b^2}\)
C) 2\(\sqrt{b}\)
D) 2\(\sqrt{a^2+b}\)
Answer:
B) 2\(\sqrt{a^2+b^2}\)

Question 123.
If θ is the angle made by a line with X-axis then slope m = …………………..
A) tan θ
B) sec θ
C) cosec θ
D) none θ
Answer:
A) tan θ

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 124.
A(4, 0), B(8, 0) then AB = ………………. units.
A) 6
B) 10
C) 4
D) 12
Answer:
C) 4

Question 125.
Other name for X-Coordinate of a point is …………………..
A) abscissa
B) point
C) ordinate
D) none
Answer:
A) abscissa

Question 126.
(8, 10) ∈ …………………….
A) Q2
B) Q1
C) Q3
D) none
Answer:
B) Q1

Question 127.
Slope of horizontal line is ………………….
A) 3
B) -1
C) 0
D) none
Answer:
C) 0

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 128.
ax + by + c = 0, represents a ………………..
A) straight line
B) circle
C) curve
D) none
Answer:
A) straight line

Question 129.
In Heron’s formula S = …………….
A) \(\frac{a-b-c}{2}\)
b) \(\frac{a+b-c}{2}\)
C) \(\frac{ab}{2}\) + c
D) \(\frac{a+b+c}{2}\)
Answer:
D) \(\frac{a+b+c}{2}\)

Question 130.
Coordinates of origin are ……………………
A) (a, b)
B) (3, 7)
C) (0, 0)
D) none
Answer:
C) (0, 0)

Question 131.
A(4, 3), B(8, 6) then AB = ………………. units.
A) 9
B) 5
C) 16
D) 12
Answer:
B) 5

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 132.
Q1 ∩ Q2 = …………………..
A) Φ
B) {0}
C){8, 4}
D) none
Answer:
A) Φ

Question 133.
Slope of the line \(\frac{x}{a}\) + \(\frac{y}{b}\) = 1 is ………………..
A) \(\frac{-b}{a}\)
B) \(\frac{b}{a}\)
C) \(\frac{a}{b}\)
D) none
Answer:
A) \(\frac{-b}{a}\)

Question 134.
The midpoint of the line joining the points (1, 2) and (1, p) is (1, -1) then p = ……………………
A) -31
B) -3
C) -4
D) none
Answer:
C) -4

Question 135.
The centroid of the triangle formed with the line x + y = 6 with the co-ordinate axes is ………………..
A) (4, 0)
B) (1, 3)
C) (8, 1)
D) (2, 2)
Answer:
D) (2, 2)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 136.
Slope of the line joining the points (2, 5) and (k, 3) is 2 then k = ………………..
A) 4
B) 1
C) -1
D) none
Answer:
B) 1

Question 137.
A point on X-axis is …………………….
A) (9, 0)
B) (0, 3)
C) (9, 3)
D) (3, -1)
Answer:
A) (9, 0)

Question 138.
The slope of a line passing through (-2, 3) and (4, a) is \(\frac{-5}{3}\) then a = ……………….
A) 1
B) 7
C) -7
D) 2
Answer:
C) -7

Question 139.
If (1, x) is at \(\sqrt{10}\) units from origin then the value of x = ………………..
A) ±31
B) ±3
C) ±2
D) ±1
Answer:
B) ±3

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 140.
A = (\(\frac{1}{2}\), \(\frac{3}{2}\)), B = (\(\frac{3}{2}\), \(\frac{-1}{2}\)) then BA = ……………
A) \(\sqrt{5}\)
B) \(\sqrt{6}\)
C) \(\sqrt{19}\)
D) none
Answer:
A) \(\sqrt{5}\)

Question 141.
X and Y axes will intersect at …………………
A) (1, 1)
B) (2, 2)
C) (0, 0)
D) (8, 5)
Answer:
C) (0, 0)

Question 142.
In ∆ ABC, AB = AC = BC then it is ……………….. triangle.
A) scalene
B) equilateral
C) isosceles
D) none
Answer:
B) equilateral

Question 143.
Y-axis can be represented by ………………….
A) x = 0
B) y = 0
C) y = \(\frac{-1}{2}\)
D) all
Answer:
A) x = 0

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 144.
y intercept of the line x – 2y + 1 = 0 is ……………..
A) \(\frac{-1}{2}\)
B) 1
C) -1
D) \(\frac{1}{2}\)
Answer:
B) 1

Question 145.
In the figure AD : GD = ………………..
TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry 1
A) 3 : 1
B) 1 : 2
C) 2 : 1
D) none
Answer:
A) 3 : 1

Question 146.
Equation of X-axis is ………………..
A) x = 0
B) x = 7
C) x = 1
D) y = 0
Answer:
D) y = 0

Question 147.
If (p, 2p), (2p, 3p) and (3,1) are collinear then P = …………………
A) \(\frac{1}{3}\)
B) -1
C) \(\frac{-1}{3}\)
D) none
Answer:
A) \(\frac{1}{3}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 148.
In ∆ABC, all the sides are different then it is called ………………….. triangle.
A) isosceles
B) scalene
C) equilateral
D) none
Answer:
B) scalene

Question 149.
In ∆PQR, PQ = QR then it is called …………………… triangle.
A) isosceles
B) right triangle
C) equilateral
D) none
Answer:
A) isosceles

Question 150.
A(1, -1), B(2 1/2, 0), C(4, 1) then area of ∆ABC = ……………… sq. units.
A) 2
B) 9
C) 0
D) none
Answer:
C) 0

Question 151.
The point of concurrence of attitudes of a triangle is called its ……………….
A) orthocentre
B) centroid
C) isosceles
D) none
Answer:
A) orthocentre

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 152.
Angle made by the line y = x with the positive direction of X-axis is ……………………
A) 45°
B) 60°
C) 90°
D) 70°
Answer:
A) 45°

Question 153.
Number of medians of a triangle is ……………..
A) 5
B) 4
C) 7
D) 3
Answer:
D) 3

Question 154.
Slope of line y = 7 is ……………….
A) 1
B) 7
C) 0
D) none
Answer:
C) 0

Question 155.
If A(p, q), B(m, n) and C(p – m, q – n) are collinear then pn = ………………….
A) q2m
B) qm
C) \(\frac{q}{m}\)
D) none
Answer:
B) qm

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 156.
In the problem y = …………………
TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry 2
A) 3
B) 7
C) -3
D) 8
Answer:
A) 3

Question 157.
Area of trapezium = ……………….. sq. units.
A) ph
B) h(a + b)
C) \(\frac{1}{2}\) h(a + b)
D) \(\frac{1}{2}\)(a + b)
Answer:
C) \(\frac{1}{2}\) h(a + b)

Question 158.
P(cos θ, -cos θ), Q(sin θ, sin θ) then PQ = ……………….
A) cos θ
B) sin2 θ
C) 0
D) none
Answer:
D) none

Question 159.
A(t, 2t), B(-2, 6), C(3, 1) and ∆ABC = 5 sq. units then t = ………………..
A) 9
B) 4
C) -9
D) 2
Answer:
D) 2

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 160.
The diagonals of a parallelogram whose vertices are (2, 3), (4, 5), (4, 9) and (2, 7) will intersect at ………………
A) (0, 0)
B) (5, 6)
C) (0, 9)
D) (3, 6)
Answer:
B) (5, 6)

Question 161.
Slope of the line 3x – 2 = 0 is …………………
A) 2
B) 3
C) 0
D) not defined
Answer:
D) not defined

Question 162.
Each angle is equilateral triangle is ………………….
A) 100°
B) 70°
C) 60°
D) 90°
Answer:
C) 60°

Question 163.
A(cot θ, 1), B(0, 0) then BA = ………………….
A) 5
B) 4
C) 1
D) none
Answer:
D) none

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 164.
Slope of the line joining the points A(0, 0), B(\(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{2}\)) is ……………………
A) 4
B) 1
C) 3
D) 7
Answer:
B) 1

Question 165.
(3, 0), (8, 0), (\(\frac{1}{2}\), 0) ……………….. points lie on ………………..
A) X-axis
B) Y-axis
C) (0, 0)
D) none
Answer:
A) X-axis

Question 166.
(x, y) ∈ Q4 then ……………….
A) x = 0, y = 0
B) x < 0, y > 0
C) x > 0, y < 0
D) none
Answer:
C) x > 0, y < 0

Question 167.
y intercept of the line y = mx + c is ……………….
A) y
B) m
C) 1
D) none
Answer:
D) none

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 168.
The midpoint of a line segment divides it in the ratio
A) 1 : 1
B) 2 : 1
C) 1 : 2
D) 1 : 4
Answer:
A) 1 : 1

Question 169.
Diagonals in a parallelogram …………………
A) equal
B) trisect
C) bisect
D) none
Answer:
C) bisect

Question 170.
The line joining the mid point of one side of a triangle from opposite vertex in called ………………….
A) ortho centre
B) median
C) centroid
D) none
Answer:
B) median

Question 171.
x intercept of the line x – y + 1 = 0 is ………………
A) 1
B) 2
C) 7
D) -1
Answer:
A) 1

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 172.
In rhombus all sides are ……………….
A) equal
B) not equal
C) 3 cm
D) 8 cm
Answer:
A) equal

Question 173.
If the point (4, -p) lie on X-axis then p2 + 2p – 1 = ………………….
A) 0
B) 1
C) -1
D) 4
Answer:
C) -1

Question 174.
If the point (a, 5) lie on Y-axis, the value of a …………………
A) a > 0
B) a < 0
C) a = 0
D) none
Answer:
C) a = 0

TS 10th Class Maths Bits Chapter 7 Coordinate Geometry

Question 175.
If the distance between the points (x1, y1) and (x2, y2) is |x1 – x2| then they are parallel to ……………….
A) X-axis
B) XY-axis
C) XY-axis
D) Y-axis
Answer:
A) X-axis

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Solving these TS 10th Class Maths Bits with Answers Chapter 14 Statistics Bits for 10th Class will help students to build their problem-solving skills.

Statistics Bits for 10th Class

Question 1.
Write upper limit of 20 – 25
A) 22.5
B) 20
C) 25
D) 45
Answer:
C) 25

Question 2.
Write lower limit of 4 – 11
A) 7
B) 4
C) 7 – 5
D) 11
Answer:
B) 4

Question 3.
What is the mid value 35 – 45
A) 40
B) 35
C) 45
D) 10
Answer:
A) 40

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 4.
The most frequently used measure of central tendency
A) Median
B) Mode
C) Mean
D) None of these
Answer:
C) Mean

Question 5.
The value of among the observation which occurs most frequently is called
A) Median
B) Mode
C) Mean
D) None of these
Answer:
B) Mode

Question 6.
The width of the class interval 20 – 30 is
A) 10
B) 20
C) 30
D) 25
Answer:
A) 10

Question 7.
Which is the better measure of central tendency when individual observations are not important
A) Mean
B) Mode
C) Median
D) None of these
Answer:
C) Median

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 8.
Which measure of central tendency is given by the x – coordinate of the point of intersection of the more than ogive and less than ogive
A) Mean
B) Median
C) Mode
D) Weighteel mean
Answer:
B) Median

Question 9.
The A.M of first n natural numbers is
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) + 1
B) \(\frac{\mathrm{n}-1}{2}\)
C) \(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\)
D) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)
Answer:
C) \(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\)

Question 10.
Which of the following is not a measure of’ central tendency
A) standard deviation
B) mode
C) median
D) mean
Answer:
A) standard deviation

Question 11.
If the mean of 4, x, 6, 9, 9, y and 13 is 8 then
A) x + y = 15
B) x – y = 16
C) xy = 16
D) x + y = 8
Answer:
A) x + y = 15

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 12.
The mean of first ‘n’ odd natural number is
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)
B) n
C) n2
D) \(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\)
Answer:
B) n

Question 13.
If the mean of the first n natural numbers is 11 then n =
A) 11
B) 12
C) 9
D) 21
Answer:
D) 21

Question 14.
The median of the first 8 prime numbers is
A) 7
B) 11
C) 9
D) 5
Answer:
C) 9

Question 15.
If the median of the data 15, 16, 17, 2x + 4, 3x – 2, 21, 22 written in ascending order is 18.5 then x
A) 6
B) 5
C) 8
D) 7
Answer:
D) 7

Question 16.
The empirical relationship between mean, median and mode is
A) Mode = 3 median – 2 mean
B) Mode = 2 median – 3 mean
C) Mode = 3 median + 2 mean
D) Mode = 2 median + 3 mean
Answer:
A) Mode = 3 median – 2 mean

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 17.
If 35 is removed from the data; 30, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40 the median is increased by
A) 0.5
B) 1
C) 1.5
D) 3
Answer:
A) 0.5

Question 18.
The median and mean of a distribution of 29 and 32 respectively then mode
A) 25.5
B) 23
C) 18
D) 30.5
Answer:
B) 23

Question 19.
The mode of the distribution 2, 5, 7, 4, 5, 6, 5, 4, 3 is
A) 4
B) 6
C) 5
D) 3
Answer:
C) 5

Question 20.
The median of the observations 15, 12, 14, 20, 16, 10 is
A) 14
B) 15
C) 13.5
D) 14.5
Answer:
D) 14.5

Question 21.
The mid value of the class 10 – 19 is
A) 9
B) 10
C) 14.5
D) 29
Answer:
C) 14.5

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 22.
Mid value of the class is used to calculate
A) A.M.
B) Median
C) Mode
D) None of these
Answer:
C) Mode

Question 23.
The mean of x – 1, x and x + 1 is
A) 3x
B) x
C) \(\frac{3 x-1}{3}\)
D) \(\frac{3 x+1}{3}\)
Answer:
B) x

Question 24.
If mean = x; median = y then mode
A) \(\frac{x+y}{2}\)
B) 3y – 2x
C) 2y – 3x
D) \(\frac{x}{2}\) + \(\frac{y}{3}\)
Answer:
B) 3y – 2x

Question 25.
The median of the observation 3, 18, 6, 16, 12 and 10 is
A) 11
B) 10
C) 12
D) 13
Answer:
A) 11

Question 26.
If mean of 8, 6, 4, x, 3, 6 and 0 is 4 then the value of x = ……………. (A.P. Mar. ’15)
A) 7
B) 6
C) 1
D) 4
Answer:
C) 1

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 27.
The extreme values of some data influences high on ……………. (A.P. Mar. ’15)
A) AM
B) Median
C) Mode
D) Range
Answer:
A) AM

Question 28.
In a data ‘n’ scores are given and if ‘n’ is odd, then median is ……………. (A.P. Mar. ’15)
A) \(\left(\frac{n+1}{2}\right)^{\text {th }}\) event
B) nth event
C) \(\left(\frac{n-1}{2}\right)^{\text {th }}\) event
D) (n – 1)th event
Answer:
A) \(\left(\frac{n+1}{2}\right)^{\text {th }}\) event

Question 29.
The class mark of 10 – 25 is …………… (A.P. June. ‘ 15)
A) 10
B) 25
C) 17.5
D) 17
Answer:
C) 17.5

Question 30.
Mode of the data 5, 3, 4, -2, 3, 2, 2, 1, P is 3 then the value of ‘p’ = ……………… (A.P. June. ’15)
A) 2
B) 5
C) -2
D) 3
Answer:
D) 3

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 31.
Class interval of the class 11 – 20 is …………………. (A.P. Mar. ’16 ) (A.P. June.’15)
A) 9
B) 10
C) 11
D) 20
Answer:
B) 10

Question 32.
The AM of the data 8, 6, 4, x, 3, 6, 0 is 4 then the value of x = …………… (A.P. Mar. ’16)
A) 7
B) 6
C) 1
D) 4
Answer:
C) 1

Question 33.
Mean of 1, 2, x, 3 is ‘0’ then the value of x = ……………. (A.P. Mar. ’16)
A) 6
B) -6
C) 3
D) -3
Answer:
B) -6

Question 34.
If the sum of 15 observations is 420 then their mean = …………… (A.P. Mar. ’16 )
A) 28
B) 26
C) 24
D) 30
Answer:
A) 28

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 35.
In “more than ogive curve” we consider in drawing ………………. (A.P. Mar. ’15 )
A) more than cumulative frequency, lower limits
B) more than cumulative frequency, upper limits
C) lower than cumulative frequency, lower limits
D) lower than cumulative frequency, upper limits
Answer:
A) more than cumulative frequency, lower limits

Question 36.
Observe the following tables. (T.S. Mar. ’15 )

1) Class IntervalFrequencyClass mark
(f)(x)fx

 

2) Class IntervalFrequencyLower limit
(f)(x)fx

For finding Arithmetic Mean by Direct method, the suggested frequency distribution table is ……………..
A) Only (1) is true
B) Only (2) is true
C) (1) and (2) are true
D) None of the above.
Answer:
A) Only (1) is true

Question 37.
If \(\overline{\mathrm{x}}\), is the mean of x1, x2, x3, ………….. xn (n items) then \(\sum_{i=1}^n\)(x1 – \(\overline{\mathrm{x}}\)) = ……………….. (T.S. Mar. ’16 )
A) 0
B) n\(\overline{\mathrm{x}}\)
C) \(\frac{\overline{\mathrm{x}}}{\mathrm{n}}\)
D) \(\frac{2 \overline{\mathrm{x}}}{\mathrm{n}}\)
Answer:
A) 0

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 38.
Mode can be calculated by = l + \(\left(\frac{f_1-f_0}{2 f_1-f_0-f_2}\right)\) × h here f1 represents ………………. (T.S. Mar. ’16)
A) frequency of the modal class
B) frequency of class preceding modal class
C) frequency of class succeeding in the modal class
D) cumulative frequency of the class preceding the modal class
Answer:
A) frequency of the modal class

Question 39.
If the mode of (X > 0) is 5 then X = \(\frac{\mathrm{x}}{4}\), x, \(\frac{\mathrm{x}}{5}\), \(\frac{\mathrm{x}}{6}\), \(\frac{\mathrm{x}}{4}\)
A) 20
B) 10
C) 15
D) 8
Answer:
A) 20

Question 40.
If 20 is removed from the data 20, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 then the median is increased by
A) 1
B) 1.5
C) 0.5
D) 2
Answer:
C) 0.5

Question 41.
Which of the following measure of central tendency is mostly effected by the extreme?
A) Mean
B) Median
C) Mode
D) Range
Answer:
B) Median

Question 42.
Match the following
1) Mean of first 10 natural numbers  ( )   p) 4.5
2) Median of first 10 whole numbers ( )  q) 5.5
3) Mode of first 10 natural numbers  ( )   r) does not exist

1) 1 → r, 2 → p, 3 → q
2) 1 → q, 2 → p, 3 → r
3) 1 → p, 2 → r, 3 → q
4) 1 → q, 2 → r, 3 → p
Answer:
2) 1 → q, 2 → p, 3 → r

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 43.
The middle most value of a data is called
A) Mean
B) Mode
C) Median
D) Both B and C
Answer:
B) Mode

Question 44.
If the mean of 4, X, 6,9, Y, 13 is 8 then the relation between X and Y is
A) X + Y = 16
B) X – Y = 16
C) XY = 16
D) 2X – 3Y = 16
Answer:
A) X + Y = 16

Question 45.
From the adjoining ‘ogive Curve, the value 15 represents
TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics 1
A) Mean
B) Mode
C) Median
D) Range
Answer:
C) Median

Question 46.
The symbol for implies is
A) ⇒
B) ⇔
C) ∀
D) ∃
Answer:
A) ⇒

Question 47.
Range of the data 16, 17, 15, 11, 18, 23, 10, 9, 10
A) 14
B) 13
C) 7
D) 13
Answer:
A) 14

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 48.
The class marks of a class interval is …………….
A) Upper boundary + lower boundary
B) Upper boundary – Lower boundary
C) \(\frac{\text { Upper boundary }+\text { Lower boundary }}{2}\)
B) \(\frac{\text { Upper boundary }-\text { Lower boundary }}{2}\)
Answer:
C) \(\frac{\text { Upper boundary }+\text { Lower boundary }}{2}\)

Question 49.
If mode of the following data is 7, then the value of 6, 3, 5, 6, 7, 5, 8, 7, 6, 2k + 1, 9 7, 13 is
A) \(\frac{5}{2}\)
B) 3
C) 7
D) 5
Answer:
B) 3

Question 50.
Mode of the following distribution is

Class Interval0-2020-4040-6060-80
Frequency1561810

A) 50
B) 56
C) 52
D) 54
Answer:
C) 52

Question 51.
The model class for the following distribution is

Marksbelow 10below 20below 30below 40below 50below 60
No. of Students31227577580

A) 40 – 50
B) 30 – 40
C) 50 – 60
D) 0 – 10
Answer:
B) 30 – 40

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 52.
The lower limit of the modal class of the following data is

Class Interval5-1010-1515-2020-2525-3030-35
Frequency515610149

A) 15
B) 25
C) 10
D) 5
Answer:
C) 10

Question 53.
Which of the following is not a measure of central tendency ?
A) Mean
B) Median
C) Range
D) Mode
Answer:
C) Range

Question 54.
For a symmetrical distribution, which is correct ?
A) Mean < Mode < Median
B) Mean > Mode > Median
C) Mode = \(\frac{\text { Mean }+\text { Median }}{2}\)
D) Mean = Median = Mode
Answer:
D) Mean = Median = Mode

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 55.
The upper limit of median class of the following distribution is

Class Interval0-56-1112-1718-2324-29
Frequency131015811

A) 17
B) 17.5
C) 18
D) 18.5
Answer:
C) 18

Question 56.
The measure of central tendency which take into account all data terms is
A) Mode
B) Mean
C) Median
D) None of these
Answer:
B) Mean

Question 57.
A data arrange in descending order has 25 observations. Which observation represents the median ?
A) 12th
B) 13th
C) 14th
D) 15th
Answer:
B) 13th

Question 58.
Construction of cumulative frequency table is useful in determining the
A) Mean
B) Median
C) Mode
D) All the above
Answer:
B) Median

Question 59.
For a given data with 60 observations, the less than ogive’ and the more than ogive intersect at (66.5, 30). The median of the data is ……………..
A) 30
B) 66.5
C) 60
D) 36.5
Answer:
B) 66.5

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 60.
For a given data with 50 observations the less than ogive’ and the more than ogive intersect at (15.5, 20). The median of the data is …………
A) 10.5
B) 4.5
C) 20
D) 15.5
Answer:
D) 15.5

Question 61.
The abscissa of the point of intersection of the less than type and ‘more than type’ cumulative frequency curves of a grouped data gives its ……………
A) Mean
B) Mode
C) Mode
D) None
Answer:
C) Mode

Question 62.
In the figure, the value of median of the data using the graph of less than ogive and more than ogive is
A) 5
B) 40
C) 80
D) 20
TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics 2
Answer:
D) 20

Question 63.
For a distribution with odd number (n) of observations, the median is ………… th observation.
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)
B) \(\frac{\mathrm{n}-1}{2}\)
C) \(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\)
D) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) – 1
Answer:
C) \(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 64.
For a distribution with even number (n) of observations, the median is …………… terms
A) \(\frac{1}{2}\left[\frac{\mathrm{n}^{\text {th }}}{2}+\left(\frac{\mathrm{n}}{2}+1\right)^{\text {th }}\right]\)
B) \(\frac{1}{2}\left[\frac{\mathrm{n}}{2}-\frac{\mathrm{n}-1}{2}\right]\)
C) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) + \(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\)
D) None
Answer:
A) \(\frac{1}{2}\left[\frac{\mathrm{n}^{\text {th }}}{2}+\left(\frac{\mathrm{n}}{2}+1\right)^{\text {th }}\right]\)

Question 65.
For a continuous grouped frequency distri¬bution, the median is given by
A) l + \(\left(\frac{\frac{n}{2}-f}{c}\right)\)h
B) l + \(\left(\frac{\frac{n}{2}-c f}{f}\right)\) × h
C) l2 + \(\left(\frac{\frac{n}{2}+c f}{h}\right)\)
D) None
Answer:
B) l + \(\left(\frac{\frac{n}{2}-c f}{f}\right)\) × h

Question 66.
Class Marks of a class x – y is …………..
A) \(\frac{\mathrm{x}}{2}\)
B) \(\frac{\mathrm{x}}{2}\)
C) xy
D) \(\frac{x+y}{2}\)
Answer:
D) \(\frac{x+y}{2}\)

Question 67.
Mean of n-observations x1, x2, …., xn repeated f1, f2, f3, fn times is ………….
TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics 3
Answer:
A

Question 68.
Mode of a continuous grouped distribution is …………..
A) l + \(\frac{\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_0}{\left(\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_0\right)+\left(\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_2\right)}\) × h
B) l + \(\frac{\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_0}{\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_0}\) × h
C) l2 + \(\frac{\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_0}{\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_0+\mathrm{f}_2}\) × h
D) None
Answer:
A) l + \(\frac{\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_0}{\left(\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_0\right)+\left(\mathrm{f}_1-\mathrm{f}_2\right)}\) × h

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 69.
If assumed mean is ‘a’ then mean = …………….
A) a2 + Σfidi
B) a + Σfidi
C) a – Σfi
D) a + \(\frac{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}} \mathrm{d}_{\mathrm{i}}}{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}}}\)
Answer:
D) a + \(\frac{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}} \mathrm{d}_{\mathrm{i}}}{\Sigma \mathrm{f}_{\mathrm{i}}}\)

Question 70.
Mode is the value of variate which occurs …………… number of times
A) 2
B) Maximum
C) minimum
D) None
Answer:
B) Maximum

Question 71.
If each observation of a data is increased by ‘a’ then mean is increases by …………
A) a2
B) a
C) \(\frac{a}{2}\)
D) a + 1
Answer:
B) a

Question 72.
If the mean of x1, x2, …………, xn is \(\overline{\mathrm{x}}\) then the mean of \(\frac{x_1}{a}\), \(\frac{x_2}{a}\), ……….., \(\frac{x_n}{a}\) is …………
A) \(\frac{\overline{\mathrm{x}}}{a}\)
B) \(\frac{\mathrm{x}}{a}\) – 1
C) x – a
D) xa
Answer:
A) \(\frac{\overline{\mathrm{x}}}{a}\)

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 73.
\(\frac{\text { Sum of observations }}{\text { Number of observations }}\) = ………
A) mode
B) median
C) scale
D) mean
Answer:
D) mean

Question 74.
Mean of 1, 2, 3., ………., n is …………….
A) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\) – 1
B) \(\frac{\mathrm{n}}{2}\)
C) \(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\)
D) none
Answer:
C) \(\frac{\mathrm{n}+1}{2}\)

Question 75.
A.M. of 23, 24, 24, 22, 10 is ……………
A) 21.6
B) 22.6
C) 12.6
D) 81.6
Answer:
B) 22.6

Question 76.
Mode of 1, 2, 3, ……….10, 10 is …………
A) 1
B) 0
C) no mode
D) 10
Answer:
D) 10

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 77.
Mode of 5, 6, 9, 10, 6, 12, 3, 6, 11, 10, 4, 6, 7 is …………….
A) 8
B) 7
C) 6
D) 5
Answer:
C) 6

Question 78.
Mode of 20, 3, 7, 13, 3, 4, 6, 7, 19, 15, 7, 18, 2, 3 is …………..
A) 3, 7
B) 7, 10
C) 13, 3
D) none
Answer:
A) 3, 7

Question 79.
Mode of 0, 1, 2, 3, 3, 3, 7, is ………………..
A) 3
B) 0
C) 1
D) 9
Answer:
A) 3

Question 80.
Representing the data with the help of pictures is called …………..
A) data
B) pictograph
C) bar graph
D) none
Answer:
B) pictograph

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 81.
Mid value of the class 10 – 20 is ……………
A) 13
B) 12
C) 10
D) 15
Answer:
D) 15

Question 82.
Histogram consists of ………….
A) rectangles
B) circles
C) triangles
D) none
Answer:
A) rectangles

Question 83.
Pie diagram consists of …………..
A) circles
B) sectors
C) rectangles
D) none
Answer:
B) sectors

Question 84.
Data having two modes is called ………… data.
A) unimodal
B) bimodal
C) trimodal
D) none
Answer:
B) bimodal

Question 85.
Mid values are used to calculate …………..
A) mean
B) mode
C) median
D) none
Answer:
A) mean

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 86.
1 – 8, 9 – 16, 17 – 24, then C.I. = …………..
A) 12
B) 10
C) 9
D) 8
Answer:
D) 8

Question 87.
Range of 1, 2, 3, ………, 10 is …………..
A) 13
B) 12
C) 8
D) 9
Answer:
D) 9

Question 88.
Mean of 7, 6, 5, 0, 7, 8, 9 is ……………
A) 6
B) 8
C) 9
D) none
Answer:
A) 6

Question 89.
The mean of the following data is …………

X510152025
f3102575

A) 16.2
B) 15.1
C) 15.9
D) none
Answer:
B) 15.1

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 90.
If mode of a distribution is 8 and its mean is then median is
A) 6.1
B) 18.2
C) 9
D) 8
Answer:
D) 8

Question 91.
If the mean of 10, 12, 18, 13, p and 17 is 15 then p = ………….
A) 20
B) 10
C) 30
D) 12
Answer:
A) 20

Question 92.
The mean of first five prime numbers is …………….
A) 8.1
B) 7.3
C) 6.5
D) 5.6
Answer:
D) 5.6

Question 93.
The median of the data 5, 3, 10, 7, 2, 9, 11, 2, 6 is ……………
A) 6
B) 2
C) 1
D) none
Answer:
A) 6

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 94.
Mode of first ‘n’ natural numbers is ……………..
A) n – 1
B) n2
C) n + 1
D) no mode
Answer:
D) no mode

Question 95.
……………… is effected by extreme values.
A) Mean
B) Mode
C) Median
D) None
Answer:
A) Mean

Question 96.
Mean of -8, -4 and 4, 8 is …………….
A) -4
B) 8
C) 0
D) 7
Answer:
C) 0

Question 97.
Range of first 5 natural numbers is …………….
A) 9
B) 0
C) 5
D) 4
Answer:
D) 4

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 98.
Empirical relation among mean, median and mode is …………….
A) mode = 3 median – 2 mean
B) mode = 2 median – mean
C) mode = 3 median – mean
D) all the above
Answer:
A) mode = 3 median – 2 mean

Question 99.
AM of 12, 22, 32,42, ……….., 202 = ………….
A) 40
B) 50
C) 60
D) none
Answer:
D) none

Question 100.
Which of the following is not a measure of central tendency ?
A) mean
B) range
C) median
D) none
Answer:
B) range

Question 101.
A data has 13 observations arranged in descending order which observation represents the median of data ?
A) 17th
B) 6th
C) 7th
D) none
Answer:
C) 7th

Question 102.
The modal class in the following frequency distribution is ……………….

ClassFrequency
0-103
10-209
20- 3015
30-4030
40-5018
50-605

A) 30 – 40
B) 40 – 50
C) 50 – 60
D) none
Answer:
A) 30 – 40

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 103.
In the formula of mode in the ground data represents.
A) upper boundary
B) lower boundary
C) limit
D) lower limit of the class with highest frequency
Answer:
D) lower limit of the class with highest frequency

Question 104.
In an arranged series of an even number 2n terms the median is ……………
A) \(\frac{1}{2}\)(n + 1)th
B) \(\frac{1}{2}\)(nth and (n + 1)th term)
C) \(\frac{1}{2}\)(nth)
D) none
Answer:
B) \(\frac{1}{2}\)(nth and (n + 1)th term)

Question 105.
AM of 1, 2, x, 3 is 0 then x = ……………
A) -6
B) 6
C) 7
D) none
Answer:
A) -6

Question 106.
AM of first n odd numbers is …………..
A) 2n
B) n2
C) n/2
D) n
Answer:
D) n

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 107.
Mean of 6, -4, \(\frac{2}{3}\), \(\frac{5}{4}\), \(\frac{7}{6}\) is …………
A) \(\frac{12}{7}\)
B) \(\frac{11}{4}\)
C) \(\frac{11}{20}\)
D) none
Answer:
C) \(\frac{11}{20}\)

Question 108.
The AM of 10 consecutive numbers starting with n + 1 is ……………
A) x + 5
B) x + 5.5
C) x – 5
D) none
Answer:
B) x + 5.5

Question 109.
x = 2p + q, M = p + 2q then Z = ……………
A) 4q – p
B) q – 4p
C) 4q + p
D) p – q
Answer:
A) 4q – p

Question 110.
The information collected is called ………….
A) median
B) mean
C) mode
D) data
Answer:
D) data

Question 111.
In a data mean = 72.5 and median = 73.9 then mode is …………..
A) 70.7
B) 69.1
C) 60.2
D) none
Answer:
D) none

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 112.
Mode of any 3 consecutive numbers is ………….
A) x + 1
B) 4
C) 3
D) no mode
Answer:
D) no mode

Question 113.
……………. is based on all observations.
A) Mean
B) Median
C) Mode
D) None
Answer:
A) Mean

Question 114.
The mean of first 5 odd multiples of 5 is ………….
A) 25
B) 20
C) 35
D) 15
Answer:
A) 25

Question 115.
Median = 52.5, mean = 54, mode = ……………..
A) 48.5
B) 60.1
C) 49.5
D) 40.5
Answer:
C) 49.5

Question 116.
The mean of the following data is …………….

X0-22-44-66-89-1010-1212-14
f1215623

A) 9.4
B) 3.8
C) 6.3
D) 8.1
Answer:
D) 8.1

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 117.
Mode = 24.5, mean = 29.75 then median …………….
A) 28
B) 16
C) 82
D) 20
Answer:
A) 28

Question 118.
Find the sum of lower limit of median class and upper limit of modal class is ……………

Class10-2020-3030-4040-5050-6060-70
Frequency135973

A) 60
B) 40
C) 50
D) 90
Answer:
D) 90

Question 119.
…………… of all bars is same in bar graph.
A) width
B) length
C) circle
D) none
Answer:
A) width

Question 120.
The median class of the following distribution is ……………

X0-1010-2020-3030-4040-5050-6060-70
f448101284

A) 60 – 70
B) 50 – 60
C) 40 – 50
D) 30 – 40
Answer:
D) 30 – 40

TS 10th Class Maths Bits Chapter 14 Statistics

Question 121.
For a given data with 120 observations, the ‘less than ogive’ and the ‘more than ogive’ intersect at (42.5, 60) the median of the data is …………….
A) 42.5
B) 32.7
C) 90.2
D) none
Answer:
A) 42.5

Question 122.
Consider the following frequency distribution.

Monthly incomeNumber of families
More than or equal to 10000100
More than or equal to 1300085
More than or equal to 1600069
More than or equal to 1900050
More than or equal to 2200033
More than or equal to 2500015

The number of families having income range from ₹ 16000 to ₹ 19000 is …………….
A) 19
B) 10
C) 20
D) none
Answer:
A) 19

TS 10th Class Maths Notes Chapter 3 Polynomials

We are offering TS 10th Class Maths Notes Chapter 3 Polynomials to learn maths more effectively.

TS 10th Class Maths Notes Chapter 3 Polynomials

→ Polynomials are algebraic expressions constructed using constants and variables.

→ If p(x) is a polynomial in x, the highest power of x in p(x) is called the degree of the polynomial p(x).

→ Zero polynomial: A polynomial of degree zero is called zero polynomial.
E.g.: f(x) = 8,
g(x) = \(\frac{-5}{8}\)

→ Linear polynomial: A polynomial of degree ‘1’ is called linear polynomial.
E.g.: f(x) = 3x + 5, g(y) = 7y – 1, h(z) = 5z – 3

→ Quadratic polynomial: A polynomial of degree ‘2’ is called a quadratic polynomial.
E.g.: f(x) = 5x2, f(x) = 7x2 – 5x, f(x) = 6x2 – 7x + 5

→ Cubic polynomial: A polynomial of degree ‘3’ is called a cubic polynomial.
E.g.: f(x) = 5x3 + 4x2 – 3x + 6

TS 10th Class Maths Notes Chapter 3 Polynomials

→ Polynomial of degree ‘n’ in Standard Form : A polynomial in one variable Y of degree ‘n’ is an expression of the form.
F(x) = a0xn + a1xn-1 + a2xn-2 + ………… + an-1x + an, where a0, a1 , an are real coefficients and a ^ 0.

→ A real number k is said to be a zero of a polynomial p(x), if p(k) = 0.

→ The zero of the linear polynomial ax + b is \(\frac{-b}{a}\).

→ If a and P are the zeroes of the quadratic polynomial ax2 + bx + c then

  • α + β = \(\frac{-b}{a}=\frac{-(\text { Coefficient of } x)}{\text { Coefficient of } x^2}\)
  • αβ = \(\frac{c}{a}=\frac{\text { Constant term }}{\text { Coefficient of } x^2}\)

→ Division Algorithm : Dividend = Divisor × Quotient + Remainder.

→ Value of a polynomial at a given point: If p(x) is a polynomial in x and a is real number then the value obtained by putting x = a in p(a) is called the value of p(x) at x = a.
E.g.: Let p(x) = 5x2 – 4x + 2, then its value at x = 2 is given by
p(2) = 5(2)2 – 4(2) + 2 = 5(4) – 8 + 2 = 20 – 8 + 2 = 14
Thus, the value of p(x) at x = 2 is 14.

→ Graph of a polynomial: In algebraic or in set theory language, the graph of a polynomial f(a) is the collection (or set) of all points (a, y) where y = f(x)

  • Graph of a linear polynomial ax + b is a straight line.
  • The graph of quadratic polynomial (ax2 + bx + c) is U – shaped, called Parabola.
    • If a > 0 in ax2 + bx + c, the shape of parabola is opening upwards ‘U’.
    • If a < 0 in ax2 + bx + c, the shape of parabola is opening downwards ‘n’.

→ How to make a quadratic polynomial with the given zeroes : Let the zeroes of a quadratic polynomial be α & β.
x = α, x = β
Then, obviously the quadratic polynomial is (x – α)(x – β) i.e., x2 – (α + β) x + aβ i.e., x2 – (sum of the zeroes) x + product of the zeroes.

→ Some useful relations :

  • α2 + β2 = (α + β)2 – 2αβ
  • (α – β)2 = (α + β)2 – 4αβ
  • α2 – β2 = (α + β)(α – β) = (α + β) \(\sqrt{(\alpha+\beta)^2-4 \alpha \beta}\)
  • α3 + β3 = (α + β)3 – 3αβ (α + β)
  • α3 – β3 = (α – β)3 + 3αβ (α – β)

→ If α, β, γ are the zeroes of the cubic polynomial ax3 + bx2 + cx + d = 0 then

  • α + β + γ = \(\frac{-b}{a}\)
  • αβ + βγ + γα= \(\frac{c}{a}\)
  • αβγ = \(\frac{-d}{a}\)

TS 10th Class Maths Notes Chapter 3 Polynomials

Important Formula:

  • α + β = \(\frac{-b}{a}=\frac{-\text { coefficient of } x}{\text { coefficient of } x^2}\)
  • αβ = \(\frac{c}{a}=\frac{\text { constant term }}{\text { coefficient of } x^2}\)
  • Dividend = Divisor × Quotient + Remainder
  • α + β + γ = \(\frac{-b}{a}\)
  • αβ + βγ + γα = \(\frac{c}{a}\)
  • αβγ = \(\frac{-d}{a}\)

Flow Chart
TS 10th Class Maths Notes Chapter 3 Polynomials 1
Ex.: (x + y + z)2 = x2 + y2 + z2 + 2xy + 2yz + 2zx.
(x + y)3 = x3 + y3 + 3xy (x + y)
(x – y)3 = x3 – y3 – 3xy (x – y)
(x3 + y3 + z3 – 3xyz = (x + y + z) (x2 + y2 + z2 – xy – yz – zx)

Pavuluri Mailana (11th Century):

  • Pavuluri Mailana of 11th century A.D. was a mathematician – poet of repute, who wrote his magnum opus in Telugu (Prosodical form) and named it Sarasangraha Ganitham.
  • Sarasangraha Ganitham Mailana, it seems wrote 10 chapters, but only three chapters are available. These contains mostly arithmetic and some elementary algebra dealing with linear and quadratic equations.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Telangana SCERT 10th Class Physics Study Material Telangana 5th Lesson Human Eye and Colourful World Textbook Questions and Answers.

TS 10th Class Physical Science 5th Lesson Questions and Answers Human Eye and Colourful World

Improve Your Learning
I. Reflections on concepts

Question 1.
How do you correct the eye detect Myopia?
(OR)
Explain the Myopia using the diagram.
Answer:
1. Some people cannot see objects at long distances but can see nearby objects clearly. This type of defect In vision is called ‘Myopia’ or ‘near sightedness’.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 1
2. Myopia is corrected by using a concave lens of focal length equal to the distance of the far point F from the eye.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 2
3. This lens diverges the parallel rays from distant objects as If they are coming from the far point.
4. Finally the eye lens forms a clear image at the retina.
5. Here object distance (u) is infinity and image distance (v) is equal to the far point, u = ∞, v distance of far point = – D, f = focal length of bi-concave lens.
We know = \( \frac{1}{f}=\frac{1}{v}-\frac{1}{u} \Rightarrow \frac{1}{f}=-\frac{1}{d}\)
⇒ f = -D
Here ‘f’ is negative showing that it is a concave lens.

Question 2.
Explain the correction of the eye detect Hypermetropia.
(OR)
Explain the Hypermetropia with the help of diagrams.
Answer:
1. A person with hypermetropia can see distant objects clearly but cannot see objects at near distances. This is also known as ‘far-sightedness’.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 3
2. Eye lens can form a clear Image on the retina when any object Is placed beyond near point.
3. To correct the defect of hypermetropia, we need to use a lens which forms an image of an object beyond near point at H when the object is between H and L. This is possible only when a double convex lens is used.
4. The image acts like an object for the eye lens. Hence final Image to eye is formed at retina.
Here object distance (u) = – 25 cm
Image distance (v) distance of near point = – d.
f is the focal length of bi-convex lens.
we \(\frac{1}{f}=\frac{1}{v}-\frac{1}{u} \Rightarrow \frac{1}{f}=\frac{1}{-d}-\frac{1}{-25} \Rightarrow \frac{1}{f}=\frac{1}{-d}+\frac{1}{25} \Rightarrow \frac{1}{f}=\frac{d-25}{25 d} \)
5) If d > 25, then f becomes positive, It indicates that we need to use biconvex lens.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Question 3.
How do you find experimentally the refractive index of material of a prism?
Answer:
Aim: To find the refractive index of material of e-prism.
Material required: Prism, piece of white chart, pencil, pens, scale and protractor.

Procedure:
1. Take a prism and place it on the white chart in such a way that the triangular base of the prism is on the chart.
2. Draw a line around the prism base using pencil. Remove the prism and name the vertices of the triangle so formed as P, Q and R.
3. Measure the angle between PQ and PR. This Is the angle of the prism (A).
4. Mark M on the side PQ of PQR and also draw a perpendicular to PQ at M.
5. Draw a line with 300 to the normal at M. This line denotes the incident ray.
Note this value n the table.

Angle of incidence (i1)Angle of emergence(i2)Angle of deviation (d)

6. Place the prism In Its position (Δle) again.
7. Now fix two pins vertically on the line at the points A and B.
8. Look for the images of pins through the prism from the other side (PR) and fix another two pins at points C and D in such a way that all the four pins appear to lie along the same straight line.
9. Now remove the prism and take out pins.
10. Draw a line joining C and D and extend it to meet PR at N. This is the emerging ray.
11. Draw a normal to PR at N.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 4
12. The angle between the normal at N and emergent ray Is the angle of emergence. Measure this angle and note its value in the above table.
13. Now join the points M and N by a straight line. The line passing through A, B, M, N, C and D represents the path of light when it suffers refraction through the prism.
14. Extend both incident arid emergence rays till they meet at ‘O’.
15. Measure angle between MO and ON, This is the angle of deviation, denoted by ‘d’. Note this value ¡n the table.
16. Repeat the process for different angles of incidence and measure corresponding angles of deviation.
17. Take angle of incidence along X-axis and the angle of deviation along Y-axis, draw a graph. D
18. We obtain a curve.
19. Draw a tangent line to the curve, parallel to X – axis, at the lowest point of the graph. The point where this line cuts.
Y – axis gives the angle of minimum deviation (D)
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 6
20. The refractive Index of prism
21. Using this formula, we can measure the refractive Index of the material of the prism.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 5

Question 4.
Explain the formation of rainbow.
(OR)
Explain the formation of rainbow with the help of water drop diagram.
Answer:

  1. Rainbow: The rainbow is an arch of seven colours visible in the sky which is produced by the dispersion of sun’s light by raindrops in the atmosphere.
  2. Observe the figure. The rays of sunlight enter the drop near its top surface.
  3. At this first refraction, the white light Is dispersed into its spectrum of colours, violet being deviated the most and red the least.
  4. Reaching the opposite side of the drop, each colour is reflected back into the drop because of total internal reflection.
  5. Arriving at the surface of the drop, each colour is again refracted into air.
  6. At the second refraction, the angle between red and violet rays further increases when compared to the angle between those at first refraction.
  7. We observe bright rainbow when the angle between incoming and outgoing rays is near the maximum angle of 42°.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 7

Question 5.
Explain two activities for the formation of artificial rainbow.
Answer:
ActivIty – 1:

  1. Take a metal tray and fill It with water.
  2. Place a mirror in the water such that it makes an angle to the water surface.
  3. Now focus white light on the mirror through the water as shown ¡n the figure.
  4. Try to obtain colours on a white card board sheet kept above the water surface.
  5. We can observe the seven colours of VISGYOR on the cardboard sheet.
    TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 8

Activity – 2:

  1. Select a white-coloured wall on which the sun rays fall.
  2. Stand in front of a wall in such a way that the sun rays fall on your back.
  3. Hold a tube through which water is flowing.
  4. Place your finger in the tube to obstruct the flow of water.
  5. Water comes Out through the small gaps between the tube and your finger like a fountain.
  6. Observe the changes on the wall while the water shower is maintained.
  7. We observe different colours on the wall, which are similar colours of VIBGYOR.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Question 6.
Light of wavelength λ1 enters a medium with refractive Index n2 from a medium with refractive index n1 What is the wavelength of light In second medium?
Answer:
Speed of light v = nλ
if light can travel from one medium to second medium v1 = v2
n1λ1 = n2λ2
λ2 = \(\frac{n_1 \lambda_1}{n_1} \)

Question 7.
Why does the sky sometimes appear white?
Answer:
Our atmosphere contains atoms and molecules of different sizes. According to their sizes, they are able to scatter different wavelengths of light. For example, the size of the water molecules is greater than the size of the N, or 02 in air. It acts as a scattering centre for other frequencies which are lower than the frequency cf blue light.

On a “hot day due to rise in the temperature, water vapour enters into atmosphere which leads to abundant presence of water molecules in atmosphere. These water molecules scatter the colours of other frequencies. All such colours of other frequencies reaches our eye and mix together to give white colours.

Question 8.
A person is viewing an extended object. If a converging lens Is placed in front of his eye, will he feel that the size of object has increased? Why?
Answer:

  1. The person feels that the size of object has increased.
  2. He used the converging lens, i.e., the convex lens and the image s an extended object.
  3. This image is formed when the object is in between foci (f) and lens centre (p) of the lens.
  4. Hence the image size seems to be increased.

Question 9.
Explain briefly the reason for the blue colour of the sky.
Answer:

  1. Scattering of sunlight through molecules of atmosphere is the reason for the blue of the sky.
  2. Our atmosphere contains atoms and molecules of different sizes.
  3. According to their sizes they are able to scatter different wavelengths of light.
  4. For example, the size of the water molecule is greater than the size of the N2 or O2.
  5. It acts as scattering centre for other frequencies which are lower than the frequency of blue light.

Question 10.
Derive an expression for the refractive index of the material of a prism.
(OR)
Derive the formula for refractive index of a prsim.
Answer:
Observe the ray diagram in the figure.
[d is the exterior angle of ΔOMN. Exterior angle is equal to the sum of interior opposite angles.]
From ΔOMN, we get
d = i1 – r1 + i2 – r2 ………………………… (1)
From ΔPMN, We have
A+(90°-r1)+(90°-r2)= 180°
A+ 180°- (r1 + r2) = 180°
A=r1+r2 ……………………………… (2)
From (1) and (2) d= i1 + i2 — A
⇒ A+d=i1+i2 ……………………….. (3)
From Sneil’s law we know that n1 sin i = n2 sin r.
Using Snell’s law at M, with refractive index of air.
n1 = 1; i = i1; n2= n; r= r1
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 9
∴ sin i1 = n sin r1 ………………………. (4)
Similarly at N, with n1 = n; i = r2; n2 = 1; r = i2
∴ n sin r2 = sin i2 ………………………… (5)
We know that at the angle of minimum deviation (D), i1 = i2 ⇒ MN || QR
When i1 = i2 angle of deviation (d) becomes angle of minimum deviation (D).
∴ (3) ⇒ A +D = 2i1 ⇒ i1 = \(\frac{A+D}{2} \)
When i1 = i2 then it is clear that r1 = r2
∴ (2) ⇒ 2r1 ⇒ ⇒ r1 = \(\frac{A}{2} \)
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 10
Substitute and r1 in (4), we get sin\(\left(\frac{A+D}{2}\right) \) = nsin\(\left(\frac{A}{2}\right) \)
where ‘r s the refractive index of the material of the prism.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 11

Application of Concepts

Question 1.
indent ray on one of the face (AB) of a prism and emergent ray from the tace AC are given In figure. Complete the ray diagram.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 12
Answer:
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 13

Question 2.
Glass is known to be transparent material. But ground glass is opaque and white in colour. Why?
Answer:

  • Glass is generally a transparent material because it transmits most of the light incident on it.
  • When glass Is at ground it’s surface becomes rough due to microscopic unevenness.
  • When light is incident on such a rough surface, it is reflected in many (different) directions.
  • This type of reflection is known as defeat reflection. Due to this ground glass is opaque (does not transmit high) and white in colour.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Question 3.
A light ray falls on one of the faces of a prism at an angle 40° so that It suffers angle of minimum deviation of 30°. Find the angle of prism and angle of refraction at the given surface.
Answer:
i = 400, D = 30°
At angle of minimum deviation i1 = i2 = i; r1 = r2 = r
i1 + i2= A+D
hence 2i =A+D
2(40°) = A + 30°
80-30 = A

The angle of the prism A = 50°
r1+ r2 = A
2r =A
r = A/2
∴ angle of refraction r= \(\frac{50^{\circ}}{2}\)
∴ r = 25°

Question 4.
The focal length of a lens suggested to a person with Hypermetropia is 100cm. Find the distance of near point and power of the lens.
Answer:
1. Distance of near point:
If ‘f’ is the local length and ‘d’ is the distance of near point then
f = \(\frac{25 d}{d-25} \)
(Recall f should be In cm)

Here, focal length f = 100cm
∴ 100 = \(\frac{25 d}{d-25} \Rightarrow d-25=\frac{25 d}{100}=\frac{d}{4} \)
That is, 4d – 100 = d
⇒ 4d-d =100 or 3d = 100
∴ d = \(\frac{100}{3}=33.33\) (nearly)
So, distance of near point = 33.33 cm

Power of lens is measured as reciprocal of focal length in metre.
Power of lens P = \(\frac{1}{f(\text { in } \mathrm{mt})}=\frac{100}{f(\text { incm })}\)
Power of the lens = 100/f in cm
100/100 = 1 dioptre.

Question 5.
How do you appreciate the role of molecules ¡n the atmosphere for the blue colour of the sky?
Answer:

  1. The sky appear blue due to atmospheric refraction and scattering of light through molecules.
  2. Molecules are scattering centres.
  3. The reason to blue sky is due to the molecules N2 and 02.
  4. The sizes of these molecules are comparable to the wavelength of blue light.
  5. In the absence of these molecules there will be no scattering of sunlight and the sky will appear dark.
  6. We should appreciate the molecules which are scattering centres.

Question 6.
How do you appreciate the working of Clliary muscles in the eye?
Answer:

  1. The ciliary muscles to which eye lens is attached help the eye lens to change its focal length by changing the radii of curvature of the eye lens.
  2. When the eye is focused on a distant object, the ciliary muscles are relaxed so that the focal length of eye lens has its maximum value.
  3. The parallel rays coming into the eye are then focussed on to the retina and we see the object clearly.
  4. When the eye Is focused on a closer object, the ciliary muscles are strained and focal length of eye lens decreases.
  5. The ciliary muscles adjust the focal length in such a way that the Image is formed on retina and we see the object clearly. This process of adjusting focal length of eye lens Is called ‘accommodation’.
  6. Really this ‘accommodation’ is a wonderful phenomenon through which we are able to see the distant and near objects.

Multiple choice questions

Question 1.
The size of an object as perceived by an eye depends mainly on ……………………… . ( )
(A) actual size of the object
(B) distance of the object from the eye
(C) aperture of the pupil
(D) size of the image formed on the retina
Answer:
(B) distance of the object from the eye

Question 2.
When objects at different distances are seen by the eye which of the following remain constant? ( )
(A) focal length of eye-lens
(B) object distance from eye lens
(C) the radii of curvature of eye lens
(D) image distance from eye lens
Answer:
(D) image distance from eye lens

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Question 3.
During refraction ………………………… will not change. ( )
(A) wavelength
(B) frequency
(C) speed of light
(D) all the above
Answer:
(B) frequency

Question 4.
A ray of light falls on one of the lateral surfaces of an equilateral glass prism placed on the horizontal surface of a table as shown in the figure.
2. For minimum deviation of ray, which of the following is true?
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 14
(A) PQ is horizontal Q
(B) QR is horizontal
(C) RS is horizontal
(D) either PQ or RS is horizontal
Answer:

Question 5.
Far point of a person s 5m. In order that he has normal vision what kind of spectacles should he use? ( )
(A) concave lens with focal length 5 m.
(B) concave lens with focal length 10 m.
(C) convex lens with focal length 5 m.
(D) convex lens with focal length 2.5 m.
Answer:

Question 6.
The process of re-emission of absorbed light in all directions with different intensities by the atom or molecule is called ( )
(A) Scattering of light
(B) dispersion of light
(C) reflection of light
(D) refraction of light
Answer:

Suggested Experiments

Question 1.
Conduct an experiment to produce a rainbow in your classroom and explain the procedure.
Answer:
What you’ll need:
A glass of water (about three-quarters full) White paper, A sunny day
Instructions:

  1. Take the glass of water and the white paper to a part of the room with bright sunlight (near a window is good).
  2. Hold the glass of water (being careful not to spill it) above the paper and watch as sunlight passes through the glass of water, refracts (bends) and forms a rainbow of colors on your sheet of paper.
  3. Try holding the glass of water at different heights and angles to see if it has a different effect.

What’s happening?
While you normally see a rainbow as an arc of color in the sky, they can also form In other situations. You may have seen a rainbow in a water fountain or In the mist of a waterfall and you can even make your own such as you did in this experiment.

Rainbows form in the sky when sunlight refracts (bends) as it passes through raindrops. It acts in the same way when It passes through your glass of water. The sunlight refracts, separating It into the colors red, orange, yellow, green, blue, indigo and violet.

Question 2.
conduct an experiment to find the refractive Index of a prism.
Answer:
Aim: Finding the refractive index of a prism.
Material required: Prism, piece of white chart of size 20 x 20 cm, Pencil, Pins, Scale and Protractor.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 15

Procedure:

  1. Take a prism and place it on the white chart in such a way that the rectangular base of the prism is on the chart.
  2. Draw a line around the prism (boundary) using a pencil. Remove the prism.
  3. You will get a triangle and name Its vertices as P, Q and R.
  4. The angle between the surfaces PQ and QR Is called angle of the prism (A).
  5. Make M’ on the side of triangle PQ and also draw a perpendicular to PQ at “M’
  6. Draw a line AB making an angle of 30° with the normal which represents incident ray and this angle is called angle of Incidence.
  7. Place the prism in its position again. Now fix two pins vertically on the line at ‘A’ and ‘B’ as shown in fig.
  8. Look for the images of pins through the prism from the other side (PR) and another two pins ‘C’ and ‘D’ in such a way that all the four pins appear lie along the same straight line.
  9. Now remove the pnsm and take out pins. Now join the two pin-holes formed by the pins to meet surface PR at N.
  10. This Is called emergent ray and the angle between the normal at N and emergent ray is the angle of emergence (i2). Measure this angle and note down In the table.
  11. Extend both incident and emergent ray till they meet at a point ‘O Measure the angle between these two rays. This Is the angle of deviation (d).
  12. Repeat this procedure for various angles of incident such as 40°, 5O° 60° etc. Find the corresponding angles of deviation and angles of emergence and note them in the following table.
Angle of incidence (i1)Angle of emergence (i2)Angle of deviation (d)

l-d Graph:
1) Take the angle of Incidence along X – axis and the angle of deviation along Y – axis. You will get a U – shaped graph.
2) From the graph identify the angle of incidence (i1) for which the angle of deviation is minimum. Note this point as ‘D’ on the Y – axis which Is called angle of minimum deviation (D).
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 16
Now refractive index of the prism can be calculated using formula
n = \(\frac{\operatorname{Sin}\left(\frac{A+D}{2}\right)}{\operatorname{Sin} A / 2}\)
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 17

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Question 3.
Conduct an experiment to demonstrate the scattering of light.
Answer:
Required material: beaker, sodium-thiol-sulphate (hypo), sulphuric acid, water.

  1. Take a solution of sodium-thio-sulphate (hypo) and sulphuric acid in a glass beaker.
  2. Place the beaker in an open place where abundant sunlight is available.
  3. Watch the formation of grains of sulphur and observe changes in the beaker.
  4. Sulphur precipitates as the reaction Is in progress.
  5. At the beginning, the grains of sulphur are smaller In size and appear blue in colour. As the reaction progresses, the size of grains increases and slowly their colour becomes white.
  6. At the beginning, the size of grains is small and almost comparable to the wavelength of blue light. Hence they appear blue.
  7. As the size of grains Increases, their size becomes comparable to the wavelengths of other colours and these grains act as scattering centres for other colours.
  8. The combinations of all these colours appears as white.

Suggested Projects

Question 1.
Prisms are used in binoculars. Collect Information why prisms are used In binoculars.
Answer:

  1. Binoculars are two identical telescopes placed side by side to each other.
  2. At front side of each telescope Is a lens, called the objective lens. Its role is to gather light from whatever you are looking at and bring It to a focus in the eyepiece, where the light is formed into a visible image and magnified to take up a large portion of the retina.
  3. The image produced by this telescope will be upside down and backwards.
  4. This Is why binoculars use corrective elements between the objective and the eyepiece, called prisms.
  5. Prisms used in binoculars are blocks of glass that function as mirrors but without a mirror’s reflective backing.
  6. Their role is to bring the light beams from the objective closer together by means of internal reflection and also turn the image right-side up and orient the view properly left to right.
  7. The diagram shows the path of the light that enters the objectives, passes through a set of prisms that turn the image right side up and finally leave the eyepiece to enter the observer’s eye. This applies to all binoculars.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 18

Question 2.
Collect the information about different types of eye defets from your nearest eye specialist or optical shop and write a report.
Answer:
There are many eye related problems and defects of the eye which are cadue to the loss of ability of accommodate of eye lens. Some of these discussed below :
Defects of the eye:

Name of the eye defectAbout this defectReason for cause of this defect
1. MyopiaThis is a defect of vision in which distant object appears blurred but near objects are
seen clearly.
This defect is caused due to the eye ball becoming too long or the refractive
power of the eye’s lens is too strong.
2. HypermetropiaThis Is a defect of vision In which a person cannot see near vision but can see distant objects clearly.This occurs when the eye ball is contracted or the refractive power of the lens Is too weak.
3. AstgmatismThis defect occurs when the light rays do not come to a single focal point on the retina, Instead some focus on the retina and some focus In front or behind it.This is usually caused by a non-uniform curvature of the cornea.
4. PresbyopiaIt is that defect of vision due to
which an old person cannot see
the nearby objects closely due
to loss of power of accommodation of eye.
This is due to ciliary muscles becoming weak and the eye lens
becoming inflexible.

1. Eye-Related Problems:

Name of the problemDescriptionReason for the cause of this probelm
1. CataractA cataract is a clouding of the lens, which prevents a clear, sharp image being
produced.
A cataract formed because the lens is selected in a capsule and as old cells die they get trapped in the capsule, with time this causes a clouding over the lens.
2. Age-related macular degeneration (ARMO)This is a degenerative condition of the maculd (the central retina)It is caused by the hardening of the arteries that nourishes the retina.
3. Glaucoma.The eye produces a clear
fluid (aqueous humour) that fills the space between the cornea and the Iris. It Is the balance between the
production and drainage of
this fluid that determines the eyes intraocular pressure (IOP)
Glaucoma is a discase caused by increased lOP
usually resulting from a malfunction Is the eye’s
drainage sytem.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Question 3.
Collect the different types of lenses used for correcting the eye defects and write a report.
Answer:
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 19
Non – a – days so many people are using contact lenses in the place of above-mentioned lenses. There are two types of contact lenses in use. They are

  1. The rigid, gas-permeable lens.
  2. The soft, water-absorbing lens.

Question 4.
Collect the information about the dispersion phenomenon occurs in the daily life.
Answer:
In the year 1665, Newton discovered by his experiments with glass prisms that white light (like sunlight) consists of a mixture of seven colours. Newton found that if a beam of white light is passed through a triangular glass prism, the white light spits to form a band of seven colours on a white screen.

Dispersion: The splitting up of white light into seven colours on passing through a transparent medium like a glass prism is called dispersion of light.

Examples for dispersion phenomenon in daily life:
(a) Formation of Ralnblow:

  1. One of the most beautiful examples of spectrum formed by the dispersion of sunlight Is provided by nature in the form of rainbow.
  2. The rainbow is actually a nature spectrum of sunlight in the sky.
  3. The rainbow is formed in the sky when the sun is shining and it is raining at the same time.
  4. We can see the rainbow if we stand with our back towards the sun and rain Infront of us. A rainbow is always formed is a direction opposite to that of the sun.
  5. A rainbow is produced by the dispersion of white sunlight by raindrops in the atmosphere.
  6. The raindrops in the atmosphere act like many small prisms.
  7. As white light enters and leaves these raindrops, the various coloured rays present in white light are refracted by different amounts due to which an arch of seven colours called rainbow is formed in the sky.

(b) Another example for dispersion of light In daily life are:

  • CDs and DVDs disperse the light and produce seven colours.
  • The diesel and petrol surface layers which fall on the road also disperse white light and produce seven colours.

TS 10th Class Physical Science Human Eye and Colourful World Intext Questions

Page 83

Question 1.
Why do the values of least distance of distinct vision and angle of vision change with person and age?
Answer:

  1. The ciliary muscle which attached with eye lens helps the eye lens to change its focal length by changing radii of curvature of eye lens.
  2. When the eye Is focussed on a distant object, the ciliary muscles are relaxed so that the focal length of eye lens has its maximum value which is equal to its distance from the retina.
  3. The working of ciliary muscle n eye changes from person to person.
  4. So, the values of least distance of distinct vision and angle of vision change with person and age.

Page 84

Question 2.
How can we get same image distance for various positions of objects?
Answer:
For different positions of object, the image distance remains constant only when focal length of lens changes.

Question 3.
Can you answer above question using concepts of refraction through lenses?
Answer:
The focal length of a lens depends on the material by which it has been made and radii of curvatures of surface’s lens. We need to change focal length of lens to get same image distance for various positions of object.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Page 85

Question 4.
How does eye lens changes its focal length?
Answer:
The ciliary muscles to which eye lens is attached help the eye lens to change its focal length by changing radii of curvature of eye lens.

Question 5.
How does this change takes place in eyeball?
Answer:
When the eye is focused on a distant object the ciliary muscles are relaxed and so the focal length of eye lens has its maximum value which ¡s equal to its distance from the retina. The parallel rays coming into the eye are focused on the retina and we see the object clearly.

Question 6.
How does the image formed on retina help us to perceive the object without change in Its shape, size and colour?
Answer:
The eye lens forms a real and inverted image on retina. This retina s a delicate membrane, which contains about 126 million receptors called rods’ and ‘cones. They receive the light signals and identify the colour and the intensity of light. These signals are transmitted to brain through optic-nerve fibres. The brain interprets these signals and finally processes the information so that we perceive the object in terms of its shape, size and colour.

Question 7.
Does eye tens form a real image or virtual image?
Answer:
Eye lens forms a real and inverted image.

Question 8.
Is there any limit to change of focal length of eye lens?
Answer:
Yes, when the object is at Infinity, the parallel rays from the object falling on the eye lens are refracted and they form a point-sized Image on retina. In this situation, eye lens has a maximum focal length.

Question 9.
What are the maximum and minimum focal lengths of the eye lens?
Answer:
Maximum focal length is 2.5 cm and minimum focal length is 2.27 cm.

Page 85

Question 10.
What happens ¡f the eye lens Is not able to adjust its focal length?
Answer:
In this case the person cannot see the object clearly and comfortably.

Question 11.
What happens It the focal length of eye lens is beyond the range of 2.5 cm to 2.27 cm?
Answer:
The vision (image) becomes blurred due to defects of eye lens.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Page 87

Question 12.
What can we do to correct myopia?
Answer:
To correct myopia, we use concave lens In spectacles.

Page 88

Question 13.
How can you decide the focal length of the lens to be used to correct myopia?
Answer:
Let the object distance (u) is infinity and image distance (v) is equal to distance of far point.
u = -∞’; v= distance of far point = – D
Let ‘f be the focal length of bi-concave lens.
Using the formula : \(\frac{1}{f}=\frac{1}{v}-\frac{1}{u} \Rightarrow \frac{1}{f}=\frac{1}{-D} \Rightarrow f=-D \)
Here ‘f’ is negative for a concave lens.

Question 14.
What happens when the eye has a minimum focal length greater than 2.27 cm?
Answer:
In this case, the rays coming from the nearby object after refraction at eye lens, form image beyond the retina.

Page 89

Question 15.
How can you decide the focal length of convex lens to be used?
Answer:
Here u = – 25
Image distance v = d (distance of near point)
Let ‘f’ be the focal length of bi- convex lens.
Using the formula :
\(\frac{1}{f}=\frac{1}{v}-\frac{1}{u} \)
\(\frac{1}{f}=\frac{1}{-d}-\frac{1}{(-25)} \Rightarrow \frac{1}{f}=\frac{(d-25)}{25 d} \Rightarrow f=\frac{25 d}{(d-25)} \) (f in centimetres)
If d > 25 cm, ⇒ ‘f’ becomes positive then we use biconvex lens to correct hypermetropia.

Page 90

Question 16.
Have you ever observed details in the prescription?
Answer:
A prescription contains some information regarding type of lens to be used to correct vision.

Question 17.
You might have heard people saying “my sight Is Increased or decreased”. What does It mean?
Answer:
Usually, doctors after testing the defects of vision prescribe correcting lenses indicating their power which determines the type of lens to be used and its focal length.

Question 18.
What do you mean by power of lens?
Answer:
The reciprocal of focal length is called power of lens.

Question 19.
Doctor advised to use 2D lens. What is the focal length of it?
Answer:
Given power of lens P = 2D
We know, P = \(\frac{100}{f(\text { incm })} \Rightarrow 2=\frac{100}{f} \Rightarrow f=\frac{100}{2}=50 \mathrm{~cm} \)
Focal length of lens (f) = 50 cm.

Page 91

Question 20.
How could the white light of the sun give us various colours of the rainbow?
Answer:
Due to reflection, refraction and dispersion of sunlight.

Question 21.
What happens to a light ray when ¡t passes through a transparent medium bounded by praise surfaces which are inclined to each other?
Answer:
when light incident on one of the plane surfaces, it emerges from the other.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Question 22.
What is a prism?
Answer:
A prism is a transparent medium separated from the surrounding medium by consisting two retracting plane surfaces which are Inclined.

Page 92

Question 13.
What is the shape of the outline drawn for a prism?
Answer:
A triangular shape.

Page 93

Question 24.
How do you find the angle of deviation?
Answer:
The angle between the extended Incident and emergent rays is called angle of deviation.

Question 25.
What do you notice from the angle of deviation?
Answer:
The angle of deviation decreases first and then increases with increase of the angle of incidence.

Question 26.
Can you draw a graph between angle of incidence and angle of deviation?
Answer:
Yes, we can draw the graph between angle of incidence and angle of deviation.

Question 27.
From the graph, can you find the minimum of the angles of deviation?
Answer:
Yes we can. Draw a tangent line to the curve, parallel to X – axis, at the lowest point of the graph. The point where the line cuts y-axis cuves the angle of minimum deviation.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 21

Question 28.
Is there any relation between the angle of incidence (i) and angle of emergence (r) and angle of deviation (d)?
Answer:
(i1+i2) = A+D
i+r = A + D

Page 94

Question 29.
can we derive n = TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 22 from the equation 5?
Answer:
Yes.
From equAtion (3) we get
A + D = 2i2 [since i1 = i2 at angle of minimum deviation (D)]
i2 = \( \frac{A+D}{2}\)
From equation (2) we get
2r2 = A (since r1 = r2 when i1 = i2)
r2 = \(\frac{A}{2} \)
From equation (5)
n sinr2 = sin i2
Substitute i2 = r2 values in (5) we get
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 23

Page 96

Question 30.
In activity-3, we noticed that tight has chosen different paths. does this mean that the refractive index of the prism varies from colour to colour?
Answer:
Yes, refractive index of the prism varies from colour to colour.

Question 31.
Is the speed of light of each colour different?
Answer:
In vacuum – Speed of each colour is constant.
In medium – Speed Is different for different colours.

Question 32.
Can you guess now, why light splits into different colours when it passes through a prism?
Answer:
Due to dispersion of light and different wavelengths of colours in medium.

Page 97

Question 33.
Does It split into more colours? Why?
Answer:
We know the frequency of light is the property of the source and It is equal to number of waves leaving the source per second This cannot be changed by any medium. Hence frequency doesn’t change due to refraction. The coloured light passing through any transparent medium retains its colour.

Question 34.
Can you give an example ¡n nature, where you observe colours as seen In activity 3?
Answer:
Yes, in rainbow. It is a good example of dispersion of light.

Question 35.
When do you see a rainbow ¡n the sky?
Answer:
Due to the refraction, reflection and dispersion of sunlight. When the sunlight passes through the raindrops then we can see the rainbow in the sky.

Question 36.
Can we create a rainbow artificially?
Answer:
Yes, we can create a rainbow artificially.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Page 99

Question 37.
Why is the sky blue?
Answer:
A clear cloudless day-time sky is blue because molecules in the air scatter blue light from the sun more than they scatter red light.

Question 38.
What is scattering?
Answer:
Atoms or molecules which are exposed to absorb light energy and emit some part of the light energy In different directions and it Is called scattering of light.

Page 101

Question 39.
Why is that the sky appears white sometimes when you view it in certain direction on hot days?
Answer:
In a hot day due to raise of temperature, water vapour enters into atmosphere which leads to abundant presence of water molecules in atmosphere. These water molecules scatter the colours of other frequencies (other than blue). All such colours of other frequencies reaches our eye and white colour is appeared to us.

Page 102

Question 40.
Do you know the reasons for appearance the red colour of sun during sunrise and at sunset?
(Or)
What causes the red colour of sun during sunrise and at sunset?
Answer:
The light rays from the sun travel more distance In atmosphere to reach our eye in morning and evening times. During sunrise and sunset except red colour all colours scatter more and vanishes before reach us. Since scattering of red light is very less, so It reaches us. As a result sun appears reddish during sunrise and sunset.

Question 41.
Can you guess the reason why sun does not appear red during noon hours?
Answer:
During noon hours, the distance to be travelled by the sun rays in atmosphere is less than when compared to morning and evening hours. Therefore all colours reach our eye without scattering. Hence light appears white in noon hours.

Think And Discuss

Question 1.
Can you Imagine the shape of rainbow when observed during travel in an airplane? Discuss with your friends and collect information.
Answer:
When you look at a rainbow from a height high enough so that the sun shines on water particles below you, you will see a full-circle rainbow instead of a horseshoe shape.

TS 10th Class Physical Science Human Eye and Colourful World Activities

Activity 1

Question 1.
How do you find least distance of distinct vision?
Answer:

  1. Hold the textbook at certain distance with our hands.
  2. Try to read the contents on the page.
  3. Gradually move the books towards eye, till it reaches very close to your eyes.
  4. You may see that printed letters on the page appear blurred or you will feel strain to read.
  5. Now move the book backwards to a position where you can see clear printed letters without strain.
  6. Ask your friend to measure distance between your eye and textbook at this position.
  7. Note down its value.
  8. Repeat this activity with other friends and note down the distances for distinct vision in each case.
  9. Find the average of all these distances of clear vision.
  10. We notice that to see an object comfortably and distinctly, keep it at a distance about 25 cm from your eyes.
  11. This 25cm distance is called least distance of distinct vision.
  12. This value vanes from person to person and with age.

Activity 2

Question 2.
How do you measure the angle of vision?
Answer:
1. Collect a few wooden sticks or PVC pipes and make pieces of 20 cm, 30 cm, 35 cm, 40 cm, 50 cm from them.
2. Place a retort stand on a table and stand near the table such that your head is beside the vertical stand.
3. Adjust the clamp on the horizontal rod and fix it at a distance of 25 cm from your eyes.
4. Ask one of your friends to fix a wooden stick of 30 cm height to the damp in a vertical position as shown in the figure.
5. Now keeping your vision parallel to horizontal rod of the stand, try to see the top and bottom of wooden stick kept in vertical position.
6. II you are not able to see both ends of the stick at this instance, adjust the vertical stick on the horizontal rod till you are able to see both ends of the stick, from smallest possible distance from your eye. Fix the vertical stick at this position with the help of the clamp.
7. Without changing the position of the clamp on the horizontal rod, replace this stick of 30 cm length with other sticks of various lengths one by one and try to see the top and bottom of the simultaneously without any change in the position of eye either upwards, downwards or sideways.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 24
8. From the given figure, you notice that you will be able to see only part EF of the object A and B’ because the rays coming from E and F enter your eye.
9. These rays form an angle at the eye. ¡f this angle is below 60°, we can see the whole object. If this angle is above 60°, then we can see only the part of the object.
10. The maximum angle at which we are able to see the whole object is called angle of vision.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 25

Lab Activity

Aim: Finding to refractIve Index of a prism.
Answer:

Aim: Finding the refractive index of a prism.
Material required: Prism, piece of white chart of size 20 x 20 cm, Pencil, Pins, Scale and Protractor.
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 15

Procedure:

  1. Take a prism and place it on the white chart in such a way that the rectangular base of the prism is on the chart.
  2. Draw a line around the prism (boundary) using a pencil. Remove the prism.
  3. You will get a triangle and name Its vertices as P, Q and R.
  4. The angle between the surfaces PQ and QR Is called angle of the prism (A).
  5. Make M’ on the side of triangle PQ and also draw a perpendicular to PQ at “M’
  6. Draw a line AB making an angle of 30° with the normal which represents incident ray and this angle is called angle of Incidence.
  7. Place the prism in its position again. Now fix two pins vertically on the line at ‘A’ and ‘B’ as shown in fig.
  8. Look for the images of pins through the prism from the other side (PR) and another two pins ‘C’ and ‘D’ in such a way that all the four pins appear lie along the same straight line.
  9. Now remove the pnsm and take out pins. Now join the two pin-holes formed by the pins to meet surface PR at N.
  10. This Is called emergent ray and the angle between the normal at N and emergent ray is the angle of emergence (i2). Measure this angle and note down In the table.
  11. Extend both incident and emergent ray till they meet at a point ‘O Measure the angle between these two rays. This Is the angle of deviation (d).
  12. Repeat this procedure for various angles of incident such as 40°, 5O° 60° etc. Find the corresponding angles of deviation and angles of emergence and note them in the following table.
Angle of incidence (i1)Angle of emergence (i2)Angle of deviation (d)

l-d Graph:
1) Take the angle of Incidence along X – axis and the angle of deviation along Y – axis. You will get a U – shaped graph.
2) From the graph identify the angle of incidence (i1) for which the angle of deviation is minimum. Note this point as ‘D’ on the Y – axis which Is called angle of minimum deviation (D).
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 16
Now refractive index of the prism can be calculated using formula
n = \(\frac{\operatorname{Sin}\left(\frac{A+D}{2}\right)}{\operatorname{Sin} A / 2}\)
TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 17

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

Activity 3

Question 3.
Describe an activity for dispersion of light.
Answer:

  1. Do this experiment In the dark room.
  2. Take a prism and place It on a table near a vertical white wall.
  3. Take a thin wooden plank.
  4. Make a small hole in it and fix it vertically on the table.
  5. Place the prism between the wooden plank and wall.
  6. Place a white light source behind the hole of the wooden plank.
  7. Switch on the light.
  8. The rays coming out of the hole of plank become a narrow beam of light.
  9. Adjust the height of the prism such that the light falls on one of the lateral surfaces.
  10. Observe the changes in emerged rays of the prism.
  11. Adjust the prism by slightly rotating ¡t till you get an image on the wall.
  12. We observe a coloured image on the wall.
  13. The white light s splits into colours because of dispersion.
  14. We see seven different colours i.e., Violet. Indigo, Blue, Green, Yellow, Orange and Red. (VIBGYOR).

Activity 4

Question 4.
Suggest an experiment to produce a rainbow In your classroom and explain the procedure.
Answer:

  1. Take a metal try and fill it with water.
  2. Place a mirror in the water such that it makes
  3. No: focus white light on the mirror through the water as shown In figure.
  4. Keep a white cardboard sheet above the water surface. Mirror
  5. We can observe the colours VIBGYOR on the board.
  6. The splitting of white light into different colours (VIBGYOR) Is called dispersion.
  7. So consider a white light Is a collection of waves with different wavelengths.
  8. Violet has shortest wavelength and red has longest wavelength.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 28

Activity 5

Question 5.
Explain two activities for the formation of artificial rainbow?
Answer:
Activity – I:

  1. Select a white-coated wall on which the sun rays fall.
  2. Stand in front of a wall in such a way that the sun rays fall on your back.
  3. Hold a tube through which water is flowing.
  4. Place your finger to obstruct the flow of water.
  5. Water comes from small gaps between the tube and figures like a fountain.
  6. Observe the changes on wall while showering the water.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 27

 

Activity – II :

  1. Take a metal try and fill it with water.
  2. Place a mirror in the water such that it makes an angle with water surface.
  3. Now focus white light on the mirror through the water.
  4. Keep a white cardboard sheet above the water surface as shown In the figure.
  5. We may observe the colours VIBGYOR on the board.
  6. The splitting of white light into different colours (VIBGYOR) is called dispersion.
  7. So consider a white light is a collection of waves with different wavelengths.
  8. Violet has shortest wavelength and red has longest wavelength.

TS 10th Class Physical Science Solutions Chapter 5 Human Eye and Colourful World 26

 

Activity 6

Question 6.
Describe an experiment for scattering of light.
Answer:

  1. Take a solution of sodium-thin-sulphate (hypo) and sulphuric acid in a glass beaker.
  2. Place the beaker in an open place where abundant sunlight is available.
  3. Watch the formation of grains of sulphur and observe changes in the beaker.
  4. You will notice that sulphur precipitates as the reaction is in progress.
  5. At the beginning, the grains of sulphur are smaller in size and as the reacton progresses, their size increases due to precipitation.
  6. Sulphur grains appear blue in colour at the beginning and slowly their colour becomes white as their size increases. Dispensed light
  7. The reason for this is scattering of light.
  8. At the beginning, the size of grains is small and almost comparable to the wavelength of blue light.
  9. Hence they appear blue in the beginning.
  10. As the size of grains increases, their size becomes comparable to wavelengths of other colours.
  11. 11. As a result of this, they act as scattering centres for other colours.
  12. 12. The combination of all these colours appears as white.