Srinivas

These TS 10th Class Physical Science Bits with Answers Chapter 7 Classification of Elements- The Periodic will help students to enhance their time management skills.

TS 10th Class Physical Science Bits Chapter 7 Classification of Elements- The Periodic

Question 1.
The clement which has the highest ionization energy: ( )
(A) carbon
(B) nitrogen
(C) boron
(D) oxygen
Answer:
(B) nitrogen

Question 2.
The property of attracting the bonded electron pair more towards it called ( )
(A) electro positivity
(B) electro negativity
(C) electron affinity
(D) ionization potential
Answer:
(B) electro negativity

Question 3.
The region as tong form periodic table where most of the non-metals se present ( )
(A) s block
(B) d block
(C) f block
(D) p block
Answer:
(D) p block

Question 4.
The element which has the property et losing an electron to a greater extent is: ( )
(A) Be
(B) Li
(C) F
(D) O
Answer:
(B) Li

Question 5.
The elements which have completely Idled orbits before the outen noel orbit are called: ( )
(A) transition elements
(B) representative elements
(C) sines transition elements
(D) dissimilar elements
Answer:
(A) transition elements

Question 6.
Law of octaves was first proposed by: ( )
(A) Dobereiner
(B) John Newlands
(C) Mendeleef
(D) Mosely
Answer:
(B) John Newlands

Question 7.
The property of an atom to lose electrons and form a Cation : ( )
(A) electronegativity
(B) electron affinity
(C) electrosensitivity
(D) ionization energy
Answer:
(C) electrosensitivity

Question 8.
The element of third period which has the highad electro-positivity ( )
(A) sodium
(B) fluorine
(C) chlorine
(D) phosphorous
Answer:
(A) sodium

Question 9.
The order of electronegative values is ( )
(A) F<N<O<C
(B) F>N<O>C
(C)F>N>O>C
(D)F>N>ONC
Answer:
(B) F>N<O>C

Question 10.
The ionization energy from top to bottom in a group ……………………… . ( )
(A) decreases
(B) increases
(C) doesn’t change
(D) either increases or decreases
Answer:
(A) decreases

Question 11.
The element that has highest electro positivity: ( )
(A) fluorine
(B) Ceciuns
(C) Helium
(D) Hydmgen
Answer:
(B) Ceciuns

Question 12.
The factor that increases the electropositivity: ( )
(A) large number of valence electron
(B) large size of atom
(C) highest electronegativity
(D) smallest size et en atom
Answer:
(B) large size of atom

Question 13.
A liquid non metal at room temperature: ( )
(A) Mercury
(B) Chiodne water
(C) Boron
(D) Bromine
Answer:
(D) Bromine

Question 14.
The electronic configuration that indicates metallic character ( )
(A) 2, 8, 5
(B) 2, 8, 4
(C) 2, 7
(D) 2, 8, 2
Answer:
(D) 2, 8, 2

Question 15.
The most abundant element In the earth crust. ( )
(A) Aluminium
(B) Copper
(C) Nickel
(D) Iron
Answer:
(A) Aluminium

Question 16.
The maximum number of elements present In fifth period : ( )
(A) 2
(B) 8
(C) 18
(D) 32
Answer:
(C) 18

Question 17.
All the elements In a group possess : ( )
(A) same valency
(B) some atomic number
(C) same electronic configuration
(D) same chemical reactivity
Answer:
(A) same valency

Question 18.
A transition element among the following : ( )
(A) Ca
(B) Cu
(C) Zn
(D) As
Answer:
(B) Cu

Question 19.
The atomic size in a period from left to right. ( )
(A) Increases
(B) decreases
(C) doesn’t change
(D) at first decreases and then increases
Answer:
(B) decreases

Question 20.
The minimum energy required to remove an election from the outermost orbital of gaseous atom. ( )
(A) Ionization potential
(B) Electron affinity
(C) Electro positivity
(D) Electro negativity
Answer:
(A) Ionization potential

Question 21.
The elements belonging to groups from III A to VII A are called: ( )
(A) s block elements
(B) p block elements
(C) d block elements
(D) f block elements
Answer:
(B) p block elements

Question 22.
Unit of atomic radius : ( )
(A) micrometer
(B) nano meter
(C) millimeter
(D) picometer
Answer:
(D) picometer

Question 23.
Pauling assigned the electronegativity values for elements on the basis of ()
(A) bond energies
(B) bond lengths
(C) Ionic bonds
(D) bond angles
Answer:
(A) bond energies

Question 24.
As we move from top to bottom in a group the metallic character: ( )
(A) decreases
(B) Increases
(C) doesn’t change
(D) first decreases then increase
Answer:
(B) Increases

Question 25.
Electron affinity values of elements in modem periodic table …………………….. from
top to bottom : ( )
(A) decrease
(B) increase
(C) do not change
(D) none of these
Answer:
(A) decrease

Question 26.
The atomic size of Na is than that of Na’ Ion : ( )
(A) less
(B) equal
(C) greater
(D) none of these
Answer:
(C) greater

Question 27.
More than 75% of the elements in the long-form periodic table are ( )
(A) non-metals
(B) halogens
(C) rare earth metals
(D) metals
Answer:
(D) metals

Question 28.
The distance between the nuclei of two atoms in a covalent molecule Is taken as ( )
(A) bond length
(B) bond distance
(C) atomic radius
(D) diameter of atom
Answer:
(C) atomic radius

Question 29.
Valeney of ‘Ca’ is ( )
(A) 1
(B) 2
(C) 3
(D) 4
Answer:
(B) 2

Question 30.
The modem periodic table is organized on the basis of ( )
(A) atomic weights
(B) atomic volumes
(C) atomic numbers
(D) electronic configurations
Answer:
(D) electronic configurations

Question 31.
Identify the Dobereiner’s tripod among: ( )
(A) F, Cl, I
(B) Li, Na, K
(C) S, Si, Te
(D) Ca, Ba, Mg
Answer:
(B) Li, Na, K

Question 32.
The horizontal rows in a periodic table are known as: ( )
(A) groups
(B) series
(C) periods
(D) blocks
Answer:
(C) periods

Question 33.
Mendeleef’s eka-boron was named as after its discovery : ( )
(A) scandium
(B) gallium
(C) germanium
(D) aluminum
Answer:
(A) scandium

Question 34.
Elements from Li to Fr with outer shell electronic configuration ns¹ are called ( )
(A) alkaline earth metal family
(B) alkali metal family
(C) noble metal family
(D) radioactive & family
Answer:
(B) alkali metal family

Question 35.
The period which is In complete in modem periodic table: ( )
(A) 6th perIod
(B) 7th period
(C) 1st period
(D) 3rd period
Answer:
(B) 7th period

Question 36.
Elements belonging to ‘4f’ block are called: ( )
(A) actinoids
(B) metalloids
(C) noble metals
(D) lanthanoids
Answer:
(D) lanthanoids

Question 37.
The atomic size in a group from top to bottom ………………….. .
(A) decreases
(B) does not change
(C) at first decreases and then increases
(D) increases
Answer:
(D) increases

Question 38.
Identify the metal among :
(A) graphite
(B) phosphorus
(C) sodium
(D) Diamond
Answer:
(C) sodium

Question 39.
The element that has the greatest nature of losing an electron :
(A) Be
(B) Li
(C) F
(D) O
Answer:
(B) Li

Question 40.
The element that has only one ionization potential is: ( )
(A) hydrogen
(B) sodium
(C) helium
(D) Inert gas elements
Answer:
(A) hydrogen

Question 41.
Elements having (n-1)d^1-10ns³ outermost electronic configuration are called : ( )
(A) transition elements
(B) Inert gas elements
(C) representative elements
(D) Inner transition elements
Answer:
(A) transition elements

Question 42.
The lightest metal among the following : ( )
(A) Na
(B) Mg
(C) Ag
(D) Li
Answer:
(D) Li

Question 43.
Removal of oxygen from a compound is ( )
(A) reduction
(B) oxidation
(C) precipitation
(D) evaporation
Answer:
(A) reduction

Question 44.
The least electro-positive element ( )
(A) oxygen
(B) cesium
(C) fluorine
(D) hydrogen
Answer:
(C) fluorine

Question 45.
AlumInium is a metal belonging to III group of periodic table. So the formula of its oxide is: ( )
(A) AlO₃
(B) Al₃O
(C) Al₂O₃
(D) Al₃O₂
Answer:
(C) Al₂O₃

Question 46.
Electronegativity is represented on: ( )
(A) pH scale
(B) Pauling’s scale
(C) Pitch scale
(D) Mulliken scale
Answer:
(B) Pauling’s scale

Question 47.
The general configuration of inert gases is: ( )
(A) ns²np⁴
(B) ns²
(C) ns²np⁶
(D) ns²np⁵
Answer:
(C) ns²np⁶

Question 48.
From left to right in a period the reducing property gradually: ( )
(A) increases
(B) decreases
(C) doesn’t change
(D) may Increase or decrease
Answer:
(B) decreases

Question 49.
The reagent used to reduce a compound is called ………………….. . ()
(A) oxidizing agent
(B) catalyst
(C) flux
(D) reducing agent
Answer:
(D) reducing agent

Question 50.
The element that has the electronic configuration [Ne] 3s²3p⁵ is ( )
(A) Argon
(B) Chlorine
(C) Bromine
(D) Phosphorus
Answer:
(B) Chlorine

Question 51.
Elements having atomic numbers from 58 to 71 are called : ( )
(A) representative elements
(B) inert gases
(C) actinoids
(D) lanthanoids
Answer:
(D) lanthanoids

Question 52.
As we go down a group the electron enthalpy values …………………….. . ( )
(A) decrease
(B) increase
(C) do not change
(D) may increase to Large extent
Answer:
(A) decrease

Question 53.
It is easier to remove one electron from,O than ₇N because Nitrogen has ( )
(A) one unpaired electron in its outer shell
(B) stable half-filled configuration
(C) three completely filled orbitals
(D) no unpaired electron in its configuration
Answer:
(B) stable half-filled configuration

Question 54.
IonizatIon energy of an element depends on: ( )
(A) nuclear charge
(B) screening effect
(C) atomic radius
(D) stable configuration
Answer:
(A) nuclear charge
(B) screening effect
(C) atomic radius
(D) stable configuration

Question 55.
Electron affinity involves : ( )
(A) liberation of energy
(B) gain of energy
(C) decrease In atomic size
(D) none
Answer:
(A) liberation of energy

Question 56.
In dobereiner’s triad, the atomic weight of middle element is: ( )
(A) the sum of the atomic weights of 1st and 3rd elements
(B) the product of the atomic weights of 1st and 3rd elements
(C) the average of the atomic weights of the 1st and 3rd elements
(D) the difference of the atomic weights of the 1st and 3rd elements
Answer:
(C) the average of the atomic weights of the 1st and 3rd elements

Question 57.
The earliest classification of elements is attempted by : ( )
(A) John Newland
(B) Moseley
(C) Lother Mayor
(D) Dobereiner
Answer:
(D) Dobereiner

Question 58.
The atomic number of an element corresponds to: ( )
(A) number of shells in the atom
(B) number of positive charges
(C) number of neutrons in the atom
(D) atomic mass
Answer:
(B) number of positive charges

Question 59.
Metallic natures increases with Increase in ………………………….. . ( )
(A) electro negativity
(B) electro positivity
(C) number of neutrons
(D) none of these
Answer:
(B) electro positivity

Question 60.
Except the following inert gas all the others have octet confIguration: ( )
(A) Ne
(B) Xe
(C) Rn
(D) He
Answer:
(D) He

Question 61.
Electronegativity depends on ………………….. . ( )
(A) nature of bonded atoms
(B) atomic size
(C) nuclear charge
(D) all of A, B, C
Answer:
(D) all of A, B, C

Question 62.
The electron affinities of noble gases are almost: ( )
(A) high
(B) +1
(C) +4
(D) zero
Answer:
(D) zero

Question 63.
Which is the biggest ion among: ( )
(A) F^–
(B) O^-2
(C) Mg⁺²
(D) all
Answer:
(B) O^-2

Question 64.
The moving of an orbital more towards the nucleus is called: ( )
(A) displacement of orbital
(B) screening effect
(C) penetration of orbitals
(D) approach of orbital
Answer:
(C) penetration of orbitals

Question 65.
The Ionization energy is …………………….. . ( )
(A) α atomic radius
(B) α 1/atomic radius
(C) both I.E & atomic radius are not related
(D) none of these
Answer:
(B) α 1/atomic radius

Question 66.
In case of electronic affinity which of the following Is true for halogens? ( )
(A) Cl<F
(B)Br<I
(C) Cl <F
(D) Cl>F
Answer:
(D) Cl>F

Question 67.
Gallium is named by Mendeleeff as ( )
(A) eka boron
(B) eka aluminum
(C) eka silicon
(D) none of these
Answer:
(B) eka aluminium

Question 68.
Cl belongs to ……………………… family. ( )
(A) Noble gas
(B) Carbon family
(C) Halogen
(D) Boron
Answer:
(D) Boron

Question 69.
lE₂ ………………………… lE₁ ( )
(A)>
(B) < (C) = (D) none Answer: (A)>

Question 70.
Identify the metalloid: ( )
(A) Silicon
(B) Na
(C) Carbon
(D) Fe
Answer:
(A) Silicon

Question 71.
Which group of the penodic table contains maximum elements ( )
(A) Third
(B) Eighth
(C) Seventeenth
(D) Eighteenth
Answer:
(A) Third

Question 72.
Elements belonging to the same period have ( )
(A) same valency electrons
(B) same number of shells
(C) same atomic size
(D) same electron affinity
Answer:
(B) same number of shells

Question 73.
Which of the following parameter decreases moving down In a group
(A) size of atom
(B) ionization energy
(C) chemical reactIvity
(D) metallic character
Answer:
(B) ionization energy

Question 74.
Gallium is named as …………………… my Mendeleeff.
(A) Eka Boron
(B) Eka Silicon
(C)Eka Aluminium
(D) None
Answer:
(D) None

Question 75.
Which of the following Is not a Doberelner mad ( )
(A) Li, Na, K
(B) Ci, Br, I
(C) Ca, Sr, Ba
(D) B, Be, C
Answer:
(D) B, Be, C

Question 76.
Modem periodic table Is classified on the basis of ( )
(A) atomic size
(B) atomic mass
(C) atmic number
(D) density
Answer:
(C) atmic number

Question 77.
Name given to IV group element family is ………………….. . ( )
(A) Alkali family
(B) Boron family
(C) Carbon family
(D) Oxygen family
Answer:
(C) Carbon family

Question 78.
Valency of chlorine is …………………….. . ( )
(A) 1
(B) 2
(C) 3
(D) 4
Answer:
(A) 1

Question 79.
Most electropositive element is ……………………. . ( )
(A) Hydrogen
(B) Fluorine
(C) Barium
(D) Cesium
Answer:
(D) Cesium

Question 80.
Number of elements in 6th period of modem periodIc table is ……………….. . ( )
(A) 8
(B) 18
(C) 32
(D) 2
Answer:
(C) 32

Question 81.
………………………. block elements are called as lanttianides and actinides in modern
periodic table. ( )
(A) s
(B) p
(C) f
(D) d
Answer:
(C) f

Question 82.
5f elements are called ……………………… . ( )
(A) actinides
(B) larithanides
(C) transition elements
(D) representative elements
Answer:
(A) actinides

Question 83.
Noble gases belongs to …………………… group of periodic table. ( )
(A) 7th group
(B) 1st group
(C) 0 group
(D) 0 group or 18th group
Answer:
(D) 0 group or 18th group

Question 84.
Law of octaves was proposed by ………………………… . ( )
(A) James Wolfgand Dobemeir
(B) Mosley
(C) Demetre Mendeleef
(D) John Newlands
Answer:
(D) John Newlands

Question 85.
Mendeleeff’s classification Is based on …………………………. of an element. ( )
(A) atomic weight
(B) atomic mass
(C) atomic number
(D) atomic volume
Answer:
(A) atomic weight

Question 86.
Number of periods In Mendeleeff’s periodic table ………………………… . ( )
(A) 5
(B) 7
(C) 9
(D) 6
Answer:
(B) 7

Question 87.
The physical and chemical properties of an atom depends on its ……………………. . ( )
(A) atomic number
(B) atomic weight
(C) atomic volume
(D) size of the atom
Answer:
(A) atomic number

Question 88.
Periods are based on the ………………….. present in an atom. ( )
(A) electrons
(B) no.of orbitals
(C) no.of main shells
(D) colours
Answer:
(C) no.of main shells

Question 89.
4f elements are called …………………… . ( )
(A) s-block
(B) transition
(C) inner transition
(D) inert gases
Answer:
(C) inner transition

Question 90.
The element Mn belongs to ……………………… block. ( )
(A) s
(B) p
(C) d
(D) I
Answer:
(C) d

Question 91.
The atomic radius of Cl^– ……………………….. than Cl atom. ( )
(A) lesser
(B) greater
(C) equal
(D) does not exist
Answer:
(B) greater

Question 92.
The energy required to remove an electron from unipositive Ion is called ( )
(A) first ionization energy
(B) second Ionization energy
(C) electropositivity
(D) atomic energy
Answer:
(B) second Ionization energy

Question 93.
The energy liberated when an electron is added to a neutral gaseous atom Is known as …………………………. ( )
(A) ionisation energy
(B) electronegativity
(C) electron affinity
(D) reactivity
Answer:
(C) electron affinity

Question 94.
According to Milliken, electronegativity = ( )
(A) \(\frac{\text { I.E. }+\text { E.A. }}{2} \)
(B) I.E. + E.A.
(C) 2(I.E. + E.A.)
(D) 2I.E + E.A
Answer:
(A) \(\frac{\text { I.E. }+\text { E.A. }}{2} \)

Question 95.
The most electronegative element is ……………………. . ( )
(A)Al
(B)F
(C)Cl
(D)Ne
Answer:
(B)F

Question 96.
Metals are at …………………… side of the periodic table. ( )
(A) left
(B) top
(C) bottom
(D) right
Answer:
(A) left

Question 97.
………………………. cannot be decomposed Into further substance by a physical or chemical
change. ( )
(A) Atom
(B) Molecule
(C) Element
(D) Compound
Answer:
(C) Element

Question 98.
In Doberelner triad, the atomic mass of the middle elements Is the ……………………. of the atomic masses of the other two elements. ( )
(A) sum
(B) product
(C) difference
(D) average
Answer:
(D) average

Question 99.
Newlands octaves first clement resembles ( )
(A) 2nd elemçnt
(B) 8th element
(C) 3rd element
(D) 7th element
Answer:
(B) 8th element

Question 100.
Newlands’ dissimilar elements are ( )
(A) Copper & Cobalt
(B) tin & nickel
(C) Coblat & nickel
(D) tin & Cobalt
Answer:
(C) Coblat & nickel

Question 101.
Vertical Columns of Mendeleeff are called …………………….. . ( )
(A) groups
(B) periods
(C) blocks
(D) elements
Answer:
(A) groups

Question 102.
Mendeleeff divided the elements In ……………………… groups. ( )
(A) 6
(B) 9
(C) 12
(D) 8
Answer:
(B) 9

Question 103.
Eka means …………………….. .( )
(A) three
(B) eleven
(C) one
(D) none
Answer:
(C) one

Question 104.
Mendeleeff tried to explain similarities of elements in the same group by using their ( )
(A) valency
(B) configuration
(C) weight
(D) mass
Answer:
(A) valency

Question 105.
The number of positive charges in the atom & an element is the of …………………. the element. ( )
(A) atomic rvumber
(B) atomic mass
(C) atomic weight
(D) atomic volume
Answer:
(A) atomic number

Question 106.
Modern periodic table is based on …………………. . ( )
(A) electronic Configuration
(B) colour of elements
(C) physical feats of elements
(D) chemical properties of elements
Answer:
(A) electronic Configuration

Question 107.
Modern periodic table consists of ………………………… periods and groups.
(A) 7, 16
(B) 7, 18
(C) 18, 7
(D) 16, 7
Answer:
(B) 7, 18

Question 108.
1st period contains …………………….. elements. ( )
(A) 18
(B) 8
(C) 2
(D) 18
Answer:
(C) 2

Question 109.
The group elements are also called as ………………………. . ( )
(A) groups
(B) element family
(C) actinoids
(D) blocks
Answer:
(B) element family

Question 110.
Elements from ₅₈Ce to ₇₁Lu are called ………………………. . ( )
(A) lanthanoids
(B) actinoids
(C) inert gases
(D) transition elements
Answer:
(A) lanthanoids

Question 111.
The elements with five or more electrons In the outer shell are considered as ……………….. . ( )
(A) metals
(B) gases
(C) non-metals
(D) liquids
Answer:
(C) non-metals

Question 112.
The elements which have properties that are intermediate between the properties of metals and non-metals are called …………………………… . ( )
(A) metalloids
(B) solids
(C) liquids
(D) gases
Answer:
(A) metalloids

Question 113.
…………………… block elements are only metals. ( )
(A) s
(B) p
(C) d
(D) f
Answer:
(A) s

Question 114.
………………………….. of an element was defined as combining power of an element with respect of hydrogen and oxygen. ( )
(A) oxidation
(B) reduction
(C) valence
(D) reactivity
Answer:
(C) valence

Question 115.
The valency of group, VII is ………………….. . ( )
(A) 3
(B) 1
(C) 2
(D) 0
Answer:
(B) 1

Question 116.
Atomic radii of elements across a period from left to right. ( )
(A) decrease
(B) increase
(C) no change
(D) can’t say
Answer:
(A) decrease

Question 117.
Electron affinity of chlorine ( )
(A) 349 K.J.mol^-1
(B) -349 K.J.mol^-1
(C) 289 K.J.mol^-1
(D) -289 K.J mol^-1
Answer:
(B) -349 K.J.mol^-1

Question 118.
The relative tendency of its atom to attract electrons towards It when It is bounded to the atom of another element is called …………………………… . ( )
(A) electron affinity
(B) electro positivity
(C) electro negativity
(D) ionization energy
Answer:
(C) electro negativity

Question 119.
……………………….. scales are used to measure electronegative values. ( )
(A) Pauling and Milliken
(B) Bohr & Mithken
(C) Mendeleef and Bohr
(D) Rutherford & Milliken
Answer:
(A) Pauling and Milliken

Question 120.
……………………… generally, show less electronegative character. ( )
(A) Solutions
(B) Gases
(C) Metals
(D) Non-metals
Answer:
(C) Metals

Question 121.
The metallic character …………………. while non-metallic character ………………….. along
a period.
(A) decrease, increase
(B) Increase, decrease
(C) increase, increase
(D) decrease, decrease
Answer:
(A) decrease, increase

Question 122.
Si and Ge are ………………………….. .
(A) metals
(B) non-metals
(C) metalloids
(D) liquids
Answer:
(C) metalloids

Question 123.
A Dobereiner’s Triad in the following is ……………………. . ( )
(A) Cl, Br, I
(B) H, He, LI
(C) N, Na, Cl
(D) C, N, O
Answer:
(A) Cl, Br, I

Telangana SCERT TS 10th Class English Guide Pdf Unit 4A Rendezvous with Ray Textbook Questions and Answers.

TS 10th Class English Guide Unit 4A Rendezvous with Ray

Look at the picture and answer the questions that follow :

Question 1.
Is this picture (a) a poster, (b) an advertisement, or (c) a painting? Justify your option.
Answer:
It is a wall-poster. It has a title and two persons, the actors. It is not an advertisement as it doesn’t contain any commercial information. Nor is it a painting too. Hence, I think it is a poster.

Question 2.
Who is the director of the film?
Answer:
Singeetam Srinivasa Rao

Question 3.
Who are the people involved in the film making?
Answer:
Making a film requires the talents and abilities of a production team. To understand the roles of a film production team, you can compare the positions of each crew member to the people needed to prepare a fine meal. The following chart lists the common positions found on a typical film production team and explains their responsibilities.

Oral Disclosure:

Talk about your favourite actor/film maker/film. Give reasons, why you like him/her/ it.
Answer:
N. T. Rama Rao (NTR) was born on 28 May 1923 in Nimmakuru, a small village in Gudivada taluk of Krishna District, which was a part of the erstwhile Madras Presidency of British India. He was born to a farming couple.

He was a prolific actor as well as director, who had made the films and acting more popular in Andhra Pradesh. He has become popular with his uniqueness in acting and talent.

In the later half of his career, NTR became a screenwriter. Despite having no formal training in scriptwriting, he authored several screenplays for his own movies as well as for other producers. He also produced many of his films as well as other actor’s films through his film production house National Art Theater Private Limited in T. Nagar, Madras (now Chennai). He actively campaigned for the construction of a large number of cinemas through this production house.

He was influential in designing and implementing a financial system that funded the production and distribution of movies. He was so dedicated to his profession that he would often learn new things in order to portray a particular character on-screen perfectly and realistically. At the age of 40, he learnt dance from the renowned Kuchipudi dancer Vempati Chinna Satyam for his role in the film Nartanasala (1963).

Comprehension:

I. Answer the following questions:

Question 1.
What did Ray’s detractors accuse him of ? Did Roberge agree to their accusation ? If not, Why?
Answer:
Ray’s detractors accused him that he made his reputation selling India’s poverty to the west. Roberge did not agree to their accusation because it was not the material poverty depicted in the films that struck him. To him, the enormous spiritual poverty of some rich peoplewas much more deplorable than material poverty.

Question 2.
“I didn’t come here to convert. In fact, I am the one who got converted”. Who said these words? What different shades of meanings do you find in the words of the speaker ?
Answer:
Roberge was a Christian by belief. Christian missionaries actually work among the people, trying to make them repent and thereby leading them towards Christianity. This process is called ‘conversion’. Gaston Roberge is a French-Canadian priest with a set of beliefs about India and the world. After coming to India, he got converted. This shows us that he has changed his views about India. These are the different shades of meanings of the above mentioned speaker’s words.

Question 3.
Roberge took nine years to meet in person after joining St. Xavier’s college. Why did he take so long time ? What would you do if you were in his place ?
Answer:
Roberge took nine years to meet Ray in person after joining St. Xavier’s College. He wanted to meet right away, he didn’t want just go and see him like a living museum piece. But Ray was far beyond what Roberge expected. Meeting such great personality without enough intellectual exercise would not satisfy an intellectual like Roberge. So, he wanted to prepare himself, get to know his works more for a worthwhile dialogue with Ray when they meet.

Question 4.
How was Ray perceived by the outsiders ? Was this perception true of Ray’s real character ?
Answer:
To the outsiders, Ray was cold, aloof and even intimidating. This was not true perception of Ray’s real character. According to Roberge, he was in reality a very simple and unassuming man with a subtle sense of humour.

Question 5.
What is meant by the line, “Ray took off where Tagore signed out”. What was Ray searching for?
Answer:
Roberge feels that there is a striking comparison between Tagore and Ray. He also feels that philosophically too, Ray took off where Tagore signed out. Tagore believed that we should not lose faith in human beings, despite what was happening at the time of the second world war. The same line of thought was evident in the last three films of Ray.

Question 6.
How did Roberge try to take ‘Chitrabani’ forward? How did ‘Chitrabani’ help film – making in Bengali?
Answer:
Roberge established ‘Chitrabani’, a communication and film institute in 1970. His friendship with Ray helped Roberge to do so. Ray was named as co-founder. He was institute’s adviser in its first governing body. Roberge arranged initial funding from Canadian agencies. For 26 years Roberge was the director of ‘Chitrabani’. Chitrabani produced important documentary features. It also became breeding ground for local talent for film making.

Question 7.
The Theme of Rendezvous with Ray’ is ……………
Answer:
(b) To picturize the illustrious life of Ray.
(c) To explain the experiences of Roberge with Ray.

Vocabulary:

I. Read the following passage and notice the underlined words.
It was a Sunday evening. It was already dark. We wanted to watch the film ‘Gajani’. We had a square meal and came out. There were no lights. There was a power cut. It was pitch dark. It was bitterly cold. We looked here and there………….

The word pairs ‘square meal’, ‘pitch dark’ and ‘bitterly cold’ are found together. That means they co-occur. Such co-occuring words or word combinations are called collocations (co + locate = collocate). These expressions are natural.

Let us look at another example.

Read the following report and fill in the blanks with the words from the box below that collocates with the underlined words or phrases.

Answer:
The venue of the celebration was ‘Ravindra Bharathi’, Hyderabad. It was the 100 day’s celebration of the film ‘Animals Forever’. Avinash, the hero, was full of life with his outstanding performance in the film. He was admired by everyone. In fact, he was considered to be the main reason for the success of the film. The hall resonated with thunderous clapping when he came onto the dais. The auditorium with packed audience honoured him with a standing ovation. The producer felicitated every one in the unit in a fitting manner. The event was momentous and unforgettable.

II. One-word substitutes:

‘Rendezvous’ is a One – word Substitute for a meeting place.

You can work in groups and pick out similar one-word substitutes from the text equivalent to the meanings given below:
Eg: Rendezvous = a meeting place ;

Question 1.
A short stay between two places in one’s journey
Answer:
stop over ;

Question 2.
A person who brings out new books
Answer:
publisher;

Question 3.
A group of three films that has the same characters or subject
Answer:
trilogy ;

Question 4.
An impressive entrance to a building
Answer:
portal ;

Question 5.
A person who tries to make something less good by criticising it
Answer:
detractor ;

Question 6.
A person who is extremely important or large in size
Answer:
colossus ;

Question 7.
A person who is responsible for a problem or a crime
Answer:

Question 8.
A hand written document
Answer:

Question 9.
A statement that expresses something people believe is true and is to be followed
Answer:
dictum ;

Question 10.
Using more words than needed
Answer:
verbose;

Question 11.
Something designed to teach people some moral
Answer:
didactic ;

Question 12.
A person who is not sure about the existence of God
Answer:
agnostic ;

Question 13.
A branch of philosophy that studies the principles of beauty in art
Answer:
aesthetics ;

Question 14.
A result of a situation or of an action
Answer:
fall out;

Question 15.
A film that gives facts about something
Answer:
documentary ;

Some more one-word substitutes and their meaning.
1. antiseptic = a medicine that prevents decomposing.
2. catalogue = a list of books
3. adolescence = the period between childhood and adulthood
4. altrvist = a person who loves everybody.
5. amphibian = a land animal that breeds in water.
6. antidote = a medicine to counteract the effect of another medicine
7. arbitrator = a person appointed by parties to settle the disputes between them
8. fastidious = a person difficult to please
9. credulous = a person who readily believes whatever is told to him/her
10. impervious = a person who remains unmoved and unaffected by other people’s opinions, suggestions
11. notorious = a person with an evil reputation
12. arsenal = a place where weapons and ammunition are stored
13. extempore = a speech delivered without any previous preparation
14. panacea = a supposed cure for all diseases or problems
15. edible = a thing that is fit to be eaten
16. facsimile = an exact copy
17. centenary = celebration of a hundredth year
18. amnesty = general pardon for political offenders
19. brittle = hard but liable to be easily broken
20. ambivalent = having opposing feelings

21. impregnable = incapable of being seized by attack
22. postmortem = medical examination of a dead body
23. embezzlement = misappropriation of money
24. valetudinarian = pertaining to illhealth
25. mercenary = a soldier who will fight for any country or group that offer payment.
26. vandal = one who damages public property
27. philistine = one who doesn’t care for art, literature, etc
28. infallible = one who doesn’t make mistakes
29. amateur = one who does something not professionally but for pleasure
30. novice = one who is new to a trade or profession
31. insolvent = one who is unable to pay his debts
32. auditor = one who makes an official examination of accounts
33. contemporaries = people living at the same time
34. mobocracy = rule by the mob
35. numismatics = the study of coins or medals
36. cosmology = science of origin of universe
37. namesake = somebody or something with the same name as somebody or somethingelse
38. cannibal = somebody who eats human flesh
39. veteran = somebody who is considerably experienced in something
40. illicit = that prohibited by law

41. invincible = that which can’t be conquered
42. inexplicable = that which can’t be explained
43. imperceptible = that which can’t be noticed
44. maiden speech = the first speech made by a person
45. manuscript = handwritten book or document
46. alienate = to turn friends into enemies.
47. depreciate = to go down in value
48. deteriorate = to go from bad to worse
49. neophyte a person who is a new comer
50. oligarchy = a government by the few
51. misanthropist = haterof mankind
52. misogamist = a person who doesn’t believe in the institution of marriage.
53. misogymist = a person who hates women.
54. ominivorous = an animal or a human being that eats any kind of food.
55. ornithology = a study of birds.
56. pauper = one who has no money.
57. polyandry = practice of having several husbands.
58. polygamy = practice of having several wives.
59. stoic = one who is indifferent to pleasure or pain.
60. turncoat = a person who changes sides.

III. In the lesson ‘Rendezvous with Ray’ we come across certain words/expressions that are not from English, e.g.: en route. This means ‘on the way’. These expressions are taken from languages like Latin, Greek, and Portuguese and so on. There are certain instances where these expressions are used in English perhaps because of their precision in meaning. Some of them along with their meanings are given below.

1. en masse = all together, in large numbers,
2. viva voice = a spoken exam,
3. in toto = totally,
4. alma mater = mother of the soul (school or university),
5. ex officio = included because of the rank or job/by virtue of office;
6. in absentia = in the absence of,
7. detour = a longer route we take to avoid a danger,
8. verbatim = word for word, exactly as spoken or written,
9. status quo = situation as it is now;
10. ad hoc = not planned in advance/ made or arranged for a particular purpose only / special;
11. bona fide = genuine, real or legal,
12. lingua franca = link language,
13. magnum opus = the greatest work,
14. sine die = indefinitely,

Read the following paragraph and fill in the blanks with appropriate expressions given in the list above.

Children for Films

On the 14th November, on the occasion of children’s day, the children across the state requested the officials to conduct children’s film festivals more often. They submitted a memorandum to the Secretary to the Government in Hyderabad in this regard.

Answer:
The Government conceded to the request and came out with a proposal to set up an adhoc committee to serve the purpose before a permanent body is in place. It was proposed by the Government that the committee would be led by a department official as an ex officio president. The committee should conduct a written exam along with a viva voce to identify student representatives at mandal, district and state level to strengthen the culture of film festivals among the children. The bonafides of the students should be verified for such identification. The proposal made the screening of at least a magnum opus of a director mandatory every year. The children were thrilled to bits on this.

Some other Latin expressions in English :

1. ad nauseam = continuing to the point of boredom
2. caveat emptor = let the buyer beware
3. circa = approximately, around
4. compos mentis = in control of the mind
5. de facto = in fact, in reality
6. ergo = therefore
7. erratum = error, mistake
8. et cetera = and so on
9. ex gratia = from kindness or grace
10. exlibris = from the books, from the library
11. habeas corpus = court order instructing that a person under arrest be brought before a judge
12. in loco parentis = in the place of a parent
13. in situ = in its original place
14. in vitro = taking place outside a living organism
15. inter alia = among other things
16. per annum = for each year
17. per capita = for each person
18. quid pro quo = favour or advantage given or expected in return something
19. sine qua non = essential condition
20. terra firma = dryland.

Greek expressions in English :
1. acme = the highest point of a structure
2. acropolis = cities that were built with security purposes
3. agora = open market place
4. anathema = ban; someone or something extremely negative
5. anemia/anaemia = deficiency of the red blood cells
6. ethos = accustomed place
7. dogma = established set of principles by a religion
8. eureka = I have found!
9. genesis = birth/origin
10. phobia = exaggerated fear of something
11. plethora = undesired abundance
12. kudos = flame/glory
13. philos = friend
14. haghios = saint
15. psyche = soul
16. theoria = vision
17. peripeteia = adventure
18. chara = joy
19. aeon = age
20. phantasia = imagination.

Portuguese expressions in English :
1. a longo prazo = on long term
2. a meu ver = as I see it
3. amuito custo = with great difficulty
4. apedido = by request
5. cada vez mais = more and more
6. com o tempo = in the long run
7. de sobra = more than enough
8. de petro = from close by
9. de vista = by sight
10. depressa = faster
11. desde onicio = all along
12. e dai = so what ?
13. em media = on the average
14. em peso = in force
15. formidavel = that’s great
16. por favor = please
17. quanto custa isto = How much does it cost ?
18. nao = no
19. born dia = good morning.

Grammar:

I. Arrange the following sentences in proper order and write a paragraph. You may insert appropriate linkers wherever necessary.

Stream of Comedy

In every Indian language, a comedian is an essential character of films. In Telugu, Relangi and Ramanareddy provided comedy which made the audiences laugh heartily. Their appearance appealed to the film lovers.

Relangi was fat and short.
Their accent amused the film lovers.
Ramana Reddy was lean and tall.
Padmanabham and Allu Ramalingaiah followed their footsteps.
His name found place in the Guinness Book of World Records.
Rao Gopal Rao’s stint as villain-cum-comedian has been admired by all.
Mr. 101 Districts, Nutan Prasad left an indelible mark in the hearts of the audience.
Ali and Sunil are comedians.
He has a world record.
Brahmanandam has had a long career.
People have been laughing.
Rajababu came later.
Sorrows of people are taking a back seat.
He amused the people for long.
They are also considered heroes.

Answer:
In every Indian language, a comedian is an essential character of films. In Telugu, Relangi and Ramana Reddy provided comedy which made the audiences laugh heartily. Their appearance appealed to the film lovers. Relangi was fat and short whereas Ramana Reddy was tall and lean. Their accent amused film lovers very much. Later, Padmanabham and Allu Ramalingaiah followed their footsteps, of whom Raja Babu was the successor.

He amused people for a long time. The villain-cum-comedian, Rao Gopala Rao’s stint has been admired by all. Mr. 101 Districts, Nutan Prasad left an indelible mark in the hearts of the audience. Another comedian , Bramhanandam has had a long, glorious career, who has a world record to his credit. His name found place in the Guinness Book of World Records. Also, we have Ali and Sunil, who are comedians and are also considered heroes. Thanks to the comedians, people have been laughing for decades and sorrows of people are taking a back seat.

II. Prepositions following ‘adjectives’ and ‘verbs’.

In Rendezvous with Ray we come across certain verbs and adjectives followed by prepositions. For example acquainted with, brought out, prevented from, Explained to Read the following sentences and observe the underlined words.

1. I am amazed at you, Victoria.
2. Victoria, a precocious girl of ten, was dressed in colours.
3. He is trying to adapt himself to the regrettable occasion.
4. He was very fond of Jimmy.
5. I am sure. I am sorry for it.
6. You’ve been waiting for me to begin tea.
7. I see the little trifles that belonged to father lying around.
8. This always appealed to me.

In the above sentences, the underlined adjectives and verbs are usually followed by certain prepositions.

A. Here is a list of adjectives and verbs. Tick (✓) the prepositions that follow the adjectives and the verbs.Later, use them in sentences of your own. You may use a dictionary.

Answer:

Use Prepositions in your own:

1. Proud of : She is proud of her daughter
2. married to : He’s married to a famous writer.
3. good at : My brother is good at Mathematics.
4. different from : Trains in Japan are different from ours.
5. different to : The design of my car is different to that of his car.
6. keen on : Suneel is keen on playing carroms.
7. famous for : New york is famous for its sky scrapers.
8. capable of : Our yoga master is capable of swimming in the river.
9. responsible for : The driver is responsible for the safety of his passengers.
10. believe in : I believe in the existence of almighty God.
11. shout at : My father always shouts at me.
12. think of : I think of a way to raise money to achieve my vision.
13. agree with : Do you agree with me about the need for more schools ?
14. agree to : They agreed to meet me at the railway station.
15. agree on : They don’t agree on the new policy.
16. depend on : You can’t depend on the train arriving on time.
17. recover from : Sonia Gandhi now fully recovered from her illness.
18. belong to : The helicopter belongs to the oil company.
19. apply to : Apply to the publishers for permission to reprint the poem.
20. apply for : I have applied for the post of the computer consultant.

B. Fill in the blanks with suitable prepositions.

Question 1.
All last winter Sharath suffered ________ coughs and colds.
Answer:
from

Question 2.
Anand is unaccustomed ________ the heat.
Answer:
to

Question 3.
Kumar was afraid ________ his enemies.
Answer:
of

Question 4.
Sriram was always arguing ________ his brother.
Answer:
with

Question 5.
Sindhu was dedicated ________ her job.
Answer:
to

Question 6.
Priyanka was shocked ________ the hatred they had shown.
Answer:
at

Question 7.
I said ________ you, “I am thinking ________ going to America. I have actually dreamt ________ it.”
Answer:
to, of, of

Question 8.
I want to talk ________ the group about their exams.
Answer:
to

Question 9.
I was terrified ________ her.
Answer:
of

Question 10.
I’ve always been terribly fond ________ you.
Answer:
of

Question 11.
If you continue to support someone who is in trouble you are loyal ________ them.
Answer:
to

Question 12.
If you don’t understand any of these words, you could refer ________ a dictionary.
Answer:
to

Question 13.
It wasn’t his car, in fact I don’t know who it belongs ________.
Answer:
to

Question 14.
My problems are very similar ________ yours.
Answer:
to

Question 15.
People started to shout ________ the driver.
Answer:
at

Question 16.
She had always been bad ________ languages.
Answer:
at

Question 17.
She listened ________ me and then told me about her problems.
Answer:
to

Question 18.
The accident sadly resulted ________ the death of a man.
Answer:
in

Question 19.
The buses are often late, so you can’t depend ________ them.
Answer:
on

Question 20.
They may feel jealous ________ your success.
Answer:
of

III. Read the following paragraph and notice the use of the past perfect and simple past.

A.

Answer:

As all the actors had taken their positions, the curtain rose. They started acting as the director had asked them to. The audience enjoyed the play very much. The hero kicked the comedian since the comedian had done mischievous things. The musician fell off his chair after the comedian had fallen on him. The power went off after the musician had landed on the cables. There was darkness and silence everywhere. After a while two persons in the audience started a conversation.

B. Read the following conversation and fill in the blanks with appropriate verb forms ie., past perfect / simple past.

Sarath : Oh! What happened (happen)? Everything had been (be) disturbed before the play came (come) to an end.
Bharath : Damn it! The play was (be) very interesting. Someone on the stage had done (do) something when the hero threw (throw) him off.
Sarath : I too saw (see) it. It was the comedian. The hero hurled (hurl) him since he had done (do) a mischievous thing.
Bharath : How disgusting! I had paid (pay) one hundred rupees before I entered (enter) this theatre. Everything has become a chaos.
Sarath : Where was (be) the director? Had he tried (try) to set things right before the audience started (start) leaving, it would have been nice.
Bharath : The electrician had restored (restore) the power before the audience left (leave). Thank God! At last the play resumed.

IV. Given below is a paragraph with ten errors in the areas of ‘concord, tense, prepositions, punctuation and articles’. Edit the paragraph.

Answer:
The Indian film industry has witnessed sweeping changes in the past hundred years. It started off with mute (mooki) films . Even then, people liked this new form of entertainment. There were several intervals in a film show because of a single projector. Later, the technological changes made talkie films possible. A theatre of those days was like a rice mill. This type of theatres was, called “Touring Talkies’. But this didn’t tour. There were bamboo screens to serve the purpose of walls of the modern theatre. ‘Cut Shows’ were a luxury of those days. Have you ever watched them? Now, the modern theatres are completely different. Multiplexes with dts, 3D and 4D are a present reality.

Study Skills:

Read the following passage and rewrite the underlined idioms without changing the meaning of the passage. Refer to the dictionary.

Tragedy in Comedy

Answer:
“Cut! … Shot OK” , shouted the director. The funny face of the comedian suddenly wore a worried look. He said to the director, “Sir,…” . The director did not allow him to say anything. He said,’ Yes, you can go…’. Where should he go? The comedian did not understand what he said. As per the original plans, the comedian had to attend the schedule for 15 more days continuously. This put the comedian in trouble as his wife was seriously ill. He was referring to the break he needed to visit his wife and maybe the director was referring to the sets. Perhaps both of them understood the other’s words incorrectly. He had always been loyal to the firm that brought him fame. But he could not help his wife. He was in a trouble then. Yes! He had to face difficulties, yet he had to make people laugh. This was the strange situation of his life. Wasn’t it a ‘tragedy in comedy?

Listening:

Listen to the radio programme and tick (3) the right answer to the following questions.

Jewels of India

This is All India Radio, Hyderabad.

Welcome to ‘Jewels of India Programme’ presented by Meenakshi.

In our programme today, we will know about the most famous Indian film maker.

We know that Bengal is a beehive of cultural activities. It has witnessed cultural reforms. It is the birth place of many writers and intellectuals.

To continue this tradition, another great son of India took birth in Calcutta on 2nd May 1921. Who could that be? It is none other than Satyajit Ray, the son of a writer… a grandson of an amateur astronomer. His home provided him with an ambience to think and feel.

Graduating from Presidency College, Calcutta, Ray moved to the open xair university,’Shantiniketan’. A keen observer that he was, Ray imbibed the spirit of Shantiniketan. There he read extensively and developed interest in painting.

Back in Calcutta, Ray started working for a London-based advertising firm. Wasn’t it a right place for a creative man like Ray? He worked there for some time and moved to London to work there.

There he watched films. Film after film. He liked the film ‘Bicycle Thieves’.That kindled interest in Young Ray in film-making. Slowly his interest led him to a world of creativity. That was the birth of a great film maker. And Ray became a film maker.

His films ‘Pather Panchali’, ‘Aparajito’, ‘Agantuk’ were some of his master pieces. His vision for Bengali films was matchless.

Along with the Oscar Award, he received the Bharata Ratna. The legendary film maker passed away in 1992. But the film world cherishes his memories forever.

Next week we will know about another great personality.

Till then, good bye to Meenakshi.

Question 1.
What was the programme about?
(a) Ray
(b) Jewels of India
(c) Film-making
Answer:
(b) Jewels of India

Question 2.
Which film inspired Ray ?
(a) Agantuk
(b) Bicycle Theives
(c) Shantiniketan
Answer:
(b) Bicycle Theives

Question 3.
The highest civilian award Ray received was
(a) Oscar Award
(b) Bharath Ratna
(c) Padma vibhushan
Answer:
(b) Bharath Ratna

Oral Activity:

Make a short speech of 2-3 minutes about the film you have seen recently. You should include the following points in your speech.
– What the film was.
– Why you liked it so much (you can talk about the direction, actors, costumes, music, songs, etc.)
You, can make notes on a sheet of paper and look at it as you speak.
Answer:
Respected teacher and my dear classmates! I am here to give a short speech about the film I have seen recently. Last week, I saw, ‘Lava Kusha an old film’! It was directed by C.Pullaiah. It was produced by A. Sankar Reddy in the year 1963. It was the first colour film in Telugu. Recently it was celebrated Golden Jubilee.

Lava Kusha became a hit not only for the excellent performance of NTR, Anjali, Kantha Rao and Chithuru Nagaiah but also for the performance of the boys who played roles of Lava Kusha. The director, C. Pullaiah also had a major role in the success of the film. Though ‘Relangi’ and Girija appears for a short time in the beginning of the film, they played vital roles for its success.

The music and playback of the film is everlasting. The Music director and famous singer Ghantasala Venkateswara Rao, play back Leela and Suseela got together to present melodious songs to the audience. The scenes of the films give feasting not only to the eyes of the audience but also to their ears. The film is a tribute to the Telugu cinema field. The songs, Vinudu Vinudu Ramayana Gatha and Sri Ramuni Cherithamunu Telipedamamma, Ghana Seelavathi Seetha Kathe Vinudoyamma still reverberates every year on the eve of ‘Sri Rama Navami.

The story itself is woven around the separation of Sita from Rama and sending her to the forest. The women audience see their hardships in the role of Sita. The women folk in those days repeatedly saw the film. Frame after frame we can see the greatness of the director. He reduced the characters of Rama and Sita to ordinary mortals displaying human tendency.

Thank you very much for giving me an opportunity to deliver a speech on the film I have seen recently.

Rendezvous with Ray Summary in English

Satyajit Ray was a famous Bengali Film director of India. According to Father Gaston Roberge,The French-comedian priest, a unique friendship developed between him and the director Ray. It was on the way to India in 1961 at a stopover in New York. Once Roberge saw three Bengali Films in one sitting. Since then, Roberge’s began to love the people of India and Bengali Cinema and culture. In Roberge’s latest book he provides a scholarly original analysis of Ray’s works, his greatness both as a person and as an artist.

Fr.Roberge came to know about West Bengal and it’s people first through triology and then through different sources like Reader’s Digest, Tagore’s poems etc. Roberge disagrees with the accusation of Ray’s critics. In the Ray’s films he could see enormous spiritual poverty of rich people than material poverty of the poor. Roberge met Ray in person nine years after he reached Calcutta.

Their friendship lasted 22 years until Ray’s death in 1992. According to Roberge, Ray was a shy person. He seemed to be cold, aloof and intimidating to outsiders, but he was in reality a very simple man with a subtle sense of humour. The author and Ray used to meet on Sundays at 9 am. The author says that Ray’s human concern was great. For this, he gave an example.

Once a few well-known personalities of the city of Calcutta had visited him earlier to go through one of his manuscripts. After they left, he found the Charulatha screen play missing. Ray knew who had taken that manuscript. Roberge asked him whether he was going to take any action against him. Ray said ‘No’. He explained that he did not want to hurt the reputation of the person.

Like Tagore Ray strode his time like a Colossus. Roberge feels that Ray took off where Tagore signed out. Tagore wrote in his last major prose Shabhyatar Sankat, that it would be a sin to lose faith in man. In Ray’s last three films Tagore’s dictum becomes clear. Ray felt deeply hurt when some critics saw the last three films of him as didactive and verbose.

Chitrabani communication and film institute in West Bengal was founded by Roberge in 1970. Its establishment was the result of his friendship with Ray. As a token of friendship with Roberge lent his name as a co-founder. Ray also agreed also to be the institute’s adviser. Roberge was the director of Chitraban for 26 years. He produced important documentary features. It became breeding ground for local Talent for film-making.

Glossary:

en route (adv) = on the way ;
stopover (n) = a halt in a long journey ;
path – breaking (adj) = totally new ;
portal (n) = an entrance ;
trilogy (n) = a set of three Films with the same artists or characters ;
haunted (v) = obsessed ;
accusation (n) = the act of charging somebody ;
detractors (n) = people who criticise/a person who tries to make sb/sth seem less good by criticizing it;
arrogance (n) = showing pride ;
muster up confidence (idiom) = gain confidence ;
dictum (n) = a statement that is believed to be true and followed ;
analogy (n) = a feature that is similar;
aesthetics (n) = the art of judging beauty ;
fallout (n) = result;
agnostic (n)= a person who does not know whether God exists ;
rendezvous (n) = a meeting place
unique (adj) = usually good and special.

acquainted (v) = deliberately found out about something
fascinating (v) = being attracted
compilation (n) = book, list, record etc. which consists of different pieces of information, songs etc.
insight (n) = a sudden clear understanding of something especially a complicated situation or idea.
reassurance (n) = something that is said or done which makes someone feel calmer and less worried or frightened about a problem.
deplorable (adj) = very bad, unpleasant and shocking
quest (n) = a long search for something that is difficult to find,
right away (idiom) = immediately
worthwhile (adj) = important or useful
discreet (adj) = careful
stature (n) = the degree to which someone is admired or regarded as important
aloof (adj) = unfriendly and deliberately not talking to other people.
intimidating (adj) = making you feel worried and not confident.
unassuming (adj) = showing no desire to be noticed or given special treatment, modest
subtle (adj) = not easy to notice or understand
screening (n) = the showing of a film or television programme
cemented (v) = made a relationship between people, countries or organizations firm and strong
elegance (n) = the state of being beautiful, attractive or graceful
manuscript (n) = a hand written document.
notation (n) = a system of written marks or signs used to represent something such as music, mathematics or scientific ideas

culprit (n) = the person who is guilty of a crime or doing something wrong
reputation (n) = the opinion that people have about someone or something because of what has happened in the past
humane (adj) = treating people or animals in a way that is not cruel and causes them as little suffering as possible
colossus( n) = someone or something that is extremely big or extremely important
sign out (phr.v.) = to write one’s name in a book when one leaves a place such as a hotel, an office or a club
dictum (n) = a statement that is believed to be true and followed
analogy (n) = a feature that is similar
didactic (adj) = intended to teach people a moral lesson
verbose (adj) = using or containing too many words
impulse (n) = a sudden strong desire to do something without thinking about whether it is a sensible thing to do
denying (v) = saying that something is not true,
frail (adj) = weak and thin

Telangana SCERT TS 10th Class English Guide Pdf Unit 4B Maya Bazaar Textbook Questions and Answers.

TS 10th Class English Guide Unit 4B Maya Bazaar

Comprehension:

I. Answer the following questions.

Question 1.
You have read the review of the film ‘Maya Bazaar’. List the things that the review focuses on.
Answer:
The things that the review focuses on are

1. Maya Bazaar was a film made in Telugu and Tamil.
2. It was released in 1957 to become a landmark more in the Telugu film industry.
3. Stars like N.T.R, S.V. Ranga Rao, Savitri, A.N.R. and Gummadi acted excellently
4. K.V.Reddy, The director had full control over every frame of it.
5. It is a tribute to Telugu culture, language and customs of the land.
6. The dialogues written by Pingali Nagendra Rao were the same that the people using in their conversations everyday.
7. Songs in the film still reverberates in marriages
8. Totally, the film is a feast for the eyes, ears and soul.
9. It is helpful to an NRI to know about Telugu culture.

Question 2.
Do you think this review of the film is positive or negative ? Substantiate your view.
Answer:
I think the review of the film is completely positive. In the beginning of the review, it was written that ‘Maya Bazaar’ has been voted as the ‘Greatest Indian film, on the occasion of 100 years of Indian cinema.

The expressions such as ‘unleashing’, ‘landmark movie’, ‘sterling performances’, ‘tribute to Telugu culture, language and customs’, ‘immortalized dialogues’, ‘reverberation of songs’, ‘repertoire added to Telugu dictionary’, ‘audience laughed heartily’, ‘womenfolk recalling their tribulations’, ‘feast for the eyes and soul’, ‘introducing Telugu culture to an NRI’, etc., show us that this review is positive.

Question 3.
What made ‘Maya Bazaar’ a landmark film?
Answer:
The film ‘Maya Bazaar’ is considered one of the enduring classics of Indian cinema and was christened as a landmark achievement in Indian film’s cinematography, art direction and VFX with the available technology during that time.

The great director K.V.Reddy, producers Nagireddy and Chakrapani, sterling performances of the star-ensemble, all time great artists, the dialogues of Pingali Nagendra Rao, the songs and its contribution to Telugu culture, language and customes made ‘Maya Bazaar’ a landmark film. With all these great qualities, ‘Maya Bazaar’ hit the screen in 1957 to become a landmark movie.

Question 4.
Why is ‘Maya Bazaar’ watched repeatedly?
Answer:
The film was watched repeatedly soon after its release because people identified every character of the film with someone they knew in their immediate vicinity.

Question 5.
What is the central theme of ‘Maya Bazaar’? How have the Telugu speakers settled abroad looked upon ‘Maya Bazaar’?
Answer:
The central theme of the film is the love affair between Sasirekha and Abhimanyu, Krishna and Balarama has different opinions over it and their wives too take sides. It is ineviatable in any family. The director tries to make the audience of their culture, language and customs by showing the striking similarities.

Telugu speakers selected abroad have looked upon ‘Maya Bazaar’ as a masterpiece of their language. They try to introduce ‘Maya Bazar to’ the learners (or the children) to learn Telugu culture, language and customs.

Question 6.
The purpose of the review is …
a) … to give an account of the stars of the film
b) … to establish the element of Telugu culture in the film
c) … to help NRIs understand Telugu culture.
d) … to praise the producer of the film.
e) … to advertise the film.
(Put a tick ( ✓ ) on the options that indicate the purpose of the review.)
Answer:
(a) ………….. to given an account of the stars of the film. (3)
(b) ………….. to establish the element of Telugu culture in the film. (3)
(c) …………… to help NRIs understand Telugu culture. (3).

Vocabulary:

I. In the review of ‘Maya Bazaar’ the expression, ‘language and custom’, has two words linked with the conjunction ‘and’. We also use expressions like ‘cup and saucer’, ‘near and dear’ etc.

These pairs of words joined by a conjunction ‘and’ are called ‘binomials’. In these expressions, the word order never changes. For example, we say ‘near and dear’ and not ‘dear and near’.

Here are some sentences with ‘binomials’ underlined.

1. Sports is a part and parcel of education.
2. The new theatre is rough and ready.
3. Music is not only Rahman’s bread and butter but also his passion.
4. The film industry is expanding in leaps and bounds.
5. The customer can pick and choose anything he likes. It is for him to decide.
6. ‘Give and take’ policy is always helpful.
7. Ray gave his heart and soul to reading books.
8. He stood by me through thick and thin.
9. The main goods were shifted first. Then the odds and ends were taken.

Answer:
1. Sports is a part and parcel of education.
2. The new theatre is rough and ready.
3. Music is not only Rahman’s bread and butter but also his passion.
4. The film industry is expanding in leaps and bounds.
5. The customer can pick and choose anything he likes. It is for him to decide.
6. ‘Give and take’ policy is always helpful.
7. Ray gave his heart and soul to reading books.
8. He stood by me through thick and thin.
9. The main goods were shifted first. Then the odds and ends were taken.

Match the following binomials with their meanings and use them in your own sentences.

Answer:
1 – h
2 – i
3 – g
4 – b
5 – f
6 – e
7 – d
8 – c
9 – a

Own Sentences:
1. Games and sports are part and parcel of eduction.
2. The new school building is rough and ready.
3. My brother’s career is progressing in leaps and bounds.
4. Painting is his bread and butter.
5. The owner can pick and choose any flat in that apartment.
6. We must always follow give and take policy.
7. I gave my heart and soul to my work.
8. His carrer is in big leaps.
9. Her hand bag is full of odds and ends.

II. Read the following conversation that took place in the classroom of a film institute.

Professor Paul : As a part of our ‘Diploma in film-making’ we have discussed certain aspects of film technology, right? I hope by now all of you are familiar with those concepts. If you have some more queries, we can discuss them. Now the class is open for questions.

Rishi : I think what is included and excluded in an individual shot is called ‘Frame’. Am I right?

PP : Yes, you are. What is brought to the viewer is called a frame.

Prudhvi : Which shot is used to show a happy rcunion,Sir?

PP : It is called ‘Arc’. The camera moves in an arc around the subject (artistes). Any more questions…?

PP : Here is a list of camera shots that helps you to have a clear idea about different shots in film-making.

Here are some visuals. Identify their features and label them. You may choose the labels given above.

Question 1.

Answer:
Low angle shot

Question 2.

Answer:
Dutch angle shot

Question 3.

Answer:
Establishing shot

Question 4.

Answer:
High angle shot

Grammar:

Modals:

The following is a conversation between two artists.
Shankar: Shanti, yesterday the ABC Movies called me up seeking my opinion.
Shanti: What is that?
Shankar: They’ve a role for a heroine in their film that is going to sets very soon. They wanted to offer that role to you. Will you accept it?
Shanti: Did they really mean it? I’ve two doubts about it. First, can I do it? The second, should I do it?
Shankar: Yes, you can certainly do it. Regarding your second doubt – I think it’s not that you should do it, you must do it.
Shanti : Why?
Shankar: We may like some roles and others we may not. But we accept them for the sake of our career.
Shanti : Mmm….
Shankar : Certain roles we should accept for the sake of satisfaction. That’s why, I said you must do it.
Shanti : Then I take your word as final to me. I shall do it. Tell the ABC Movies that I have accepted the offer.

The words given in bold letters in the above conversation perform different functions. They are called modal auxiliaries or modals. Their functions are given below.

Some important points about modals:
1. Modals take any subject before them. There is no Subject-Verb agreement problem.

2. No two modals co-occur in a sentence.
Eg. The film will be released next week.

3. The main verb will always be the form after the modals.
Eg. He cannot move the big stone.

4. Past form of some modals stands for ‘politeness’.
Eg. i) Would you like to have some tea?
ii) Could you lend me your book?

Read the following sentences and identify the functions performed by the modals.

a) He can sing for eight hours at a stretch.
Answer:
ability

b) You could take an umbrella, it’s raining outside.
Answer:
suggestion

c) We should complete the shooting by tomorrow evening.
Answer:
obligation

d) Shall I wait till you come?
Answer:
offer

e) The time was up but the makeup person would not turn up.
Answer:
future of the past

f) The car hasn’t arrived yet. It must’ve got a flat tyre.
Answer:
inference

g) There may be heavy rains tomorrow. So, why couldn’t we go for indoor shooting?
Answer:
suggestion

h) Will you join us for tea?
Answer:
request/invitation

i) The agreement between the two parties shall be in force for two years.
Answer:
obligation

j) It might be an idea to postpone the release of the film.
Answer:
possibility.

Writing:

I. Now read the review once again. Write a review of a film / a TV Programme / an episode of a TV serial you have seen.
Answer:
A review of a film ‘Maa Gopi’

I have recently seen the Telugu film, “Maa Gopi”. B.S. Iyengar Ranga was a self trained cinematographer, producer, director and studio owner. He founded Vikram producation in 1954. He chose to make his debut film in Telugu. He gave offer to Kovvali Lakshmi Narasimha Rao for writing story ‘Maa Gopi.

Nagaiah, G.Vara Lakshmi, Relangi, Jamuna, V.Narasimha Rao, Prabhavathi were the main actors. It was the story of a boy who lost his parents when he was born. Though Ramadasu (nagaiah) [the eldest brother of Gopi’s father] was a kind hearted person, his wife, Kamala and his brother-in-law Sankaraiah [Relangi] and his wife Durgamma develop hatred towards him.

Time passes and Gopi’s elder brother Balaram marries Suseela [Jamuna], Her entry into the household makes life happy for Gopi. Her affection for him brings great relief to Ramadasu. Balaram gets a transfer to an other town and his wife Suseela also leaves with him. Sankaraiah and Kamala throws Gopi out of the house when Ramadasu is away. It so happens that Gopi averts a train accident and saves many lives. He is hailed by all, including his former formentors, as ‘Maa Gopi’.

The director’s strength lay in choosing the right artistes for the different characters. He also showed talent in shot division and shot taking. Apart from Chittoor V.Nagaiah, G.Varalakshmi and Relangi, the lead pair V. Narasimha Rao and Jamuna too came up with neat portrayals. It was the fourth film for Jamuna and her second successive hit. From this film onwards only, Lamuna earned the tilte ‘Andaala Nati’.

Musical score by Viswanthan and Ramamurthy and lyrics by Anisetty contributed to the success of ‘Maa Gopi’. As per songs, K. Rani’s ‘O muddu papa — Naa muddu Gopi’, T. Satyavathi’s ‘Desadesamula’, and Jikki’s ‘Oogavu Uyyala’ were the popular numbers.

‘Maa Gopi’ was dubbed into Tamil as JayaGopi. Later it was remade into Kannada, titled Bhagya Vantha, introducing RajKumar’s youngest son Master Puneeth in the title role. This two was also big hits.

II. Read the following letter.

Hanamakonda,
Nov. 27, 2013.

To
The Editor,
The Hindu,
Hyderabad.

Sir/Madam,

I am a regular reader of your esteemed newspaper. I am very much interested in reading the news in ‘Friday Review’ in your newspaper every week. I am writing to bring to your notice certain feelings I had when I watched the colour version of the movie ‘Maya Bazaar’. Recently ‘Maya Bazaar’ was released again but this time it was a different ‘Maya Bazaar’,-Maya Bazaar- in colour! Thanks to the Goldstone Technologies, I was carried away to a different world of colourful visuals. Of course the audio part remained the same. But here and there the effects of digital track sound have made some difference. Such an experiment began in Hindi with ‘Mughal-E-Azam’ and received applause from the audience. I hope many such experiments are welcome to the film lovers.

Thanking you,

Yours faithfully,
Ramu,
Govt. High School,
Hanamakonda,
Warangal (Dist.).

II. Write a rejoinder to the letter that appeared in the Hindu in response to the review of ‘Maya Bazaar’. In your rejoinder write whether the opinion expressed in this letter is a sufficient appreciation of ‘Maya Bazaar’.
Answer:

Krishnapatnam,
Nalgonda,
20-1-2015.

To
The Editor,
The Hindu,
Nalgonda.

Sir/ Madam,

I am a regular reader to your esteemed newspaper. I regularly read your news paper, particularly the letters column and Friday review.

In this letter, I am writing my opinion in response to the review of ‘Maya Bazar’ that appeared on Nov 27th. Thanks to the person who wrote the letter to your column on the ‘review of Maya Bazar’ that his appreciation of Maya Bazar is superb and sufficient. I totally agree with his view when he wrote to say that experiments are welcome to the film lovers. In this fast developing world, experimentation is necessary in each and every field to get better results. We have to say thanks to the Goldstone Technologies’ which gave colour effects as well as the effects of the digital track sound to the film ‘Maya Bazaar’ and make it wonderful. We have to welcome all the new innovations which give a modern look to the present things. I wish there would be a number of innovations in store for us. I think all the readers will agree with me.

Thanking you,

Yours faithfully,
S.Christiana Joy,
Kennedy High School,
Nalgonda. (Dist)

III. Let’s read the following skit.
Suhas : Amma, Amma
Mother : What, Suhas?
Suhas : My friends are planning to watch a movie. I too want to join them.
Mother : Movies, movies, movies. No, I can’t let you go to movies too often.
Suhas : My friends are making fun of me. They call me ‘a bird in a cage’. (Goes out disgusted taking his school bag.)

******

Mother : Money, money, money. He always needs money. This is not a kid. It’s an apparition.
Father : (coming) Why are you shouting, Sarala? What did you say?
Mother : Didn’t you hear? An apparition.
Father : Who is the apparition?
Mother : Who else could I mean? It’s your son.
Father : Not your son? He needs money?
Mother : Yes, he needs money. He watches movies. His life is movies. He doesn’t care to study. All the children in the street are doing very well. But this devil (Starts banging her head against the wall. No wounds.No blood)
Father : No, Sarala. No, don’t do it.
(Mother falls down and father brings a glass of water.)
Father : Sarala…, Sarala…., have some water.
(A pause)
Father : Sarala, we have to understand certain things.
Mother : (Having drunk water) As if you have understood You don’t worry about anything. He doesn’t study at all. He is after movies.
Father : Wait! I’ll find out.

*****

Father : Suhas, you didn’t take your bicycle today. You didn’t take your lunch box. You look tired …….
Suhas : Amma doesn’t understand me. She always makes fuss of me. She always wants me to do one thing; study…. study study. I want to go to a film. That too once a week. All my friends are going. I too want to go. Is it wrong on my part?
Father : Why don’t you try to understand your mother’s concern? She is worried a lot about your future.
Suhas : But I am all right in my studies. I think, watching a film once a week, that too, watching a good film is not a sin.
Father : Which film did you want to watch?
Suhas : “Life of Pi”. It’s an interesting movie with high technical values.
Father : All right, my boy.

*****

Father : Sarala, the boy didn’t want to do anything bad.
Mother : But I have my own fears.
Father : I do understand. Your fears may have reasons. But what Suhas wanted was just 100 rupees. And that too for watching an interesting film.
Mother : Maybe I was wrong. We’ll ask Suhas to go to the film. He is such a nice boy. He never troubles us.
Father : Come on. Let’s have supper. Come, Suhas.
Now let’s ponder over these points:

Keeping in mind the features of a skit discussed below, prepare a skit on the subject you like most.

A skit has all the characteristics of a play. Usually , it does have a message to convey. It has a plot (a beginning, a crisis and a resolution). However, there are certain differences with respect to time, number of characters, setting etc., The skit is more of an informal nature. The number of characters is less. The setting does not have much importance.
Answer:
Joy : Dad, Dad….
Father : What, Bangaram ?
Joy : Shall I come along with you, dad ?
Father : Not now maa. When I come back, we will go together.
Joy : No, dad, Now only take me [starts crying]
Father : Joy, don’t cry. I am not going anywhere. See, I am sitting.
Joy : Don’t sit dad. Take me with you [crying loudly]
Mother : Joy, why do you cry always? My head is aching..stop crying. Other¬wise I will beat you.
Joy : [crying still more loudly]. I will go with dad.
Mother : See, I am bringing a burning rod. Unless you stop crying I will use it on your back use it on your back. You were born, No rest, no peace of mind to me.
Father : Padma, don’t shout like that. She is just kid. She will gradually understand, be patient.
Mother : You don’t know, how I am struggling with this kid. You just say words and go out. I cann’t bear her noise.
Father : Padma, We have to understand small children. Now, they don’t know anything. They will slowly understand the things. Until that be patient. It is inevitable.
Mother : You always talk like that. You don’t follow me to tackle with her and control her.
Father : Padma, we have to carefully deal with the Kids. Otherwise, they will be afraid. It’s O.K.. You go and see your household work. I will lull her. [mother goes] Joy, come here maa.

*****

Joy : Dad, I will come with you. Take me with you.
Father : OK, I will take you with me. Before that you have to listen what I should say. Are you Ok?
Joy : Ok, dad. tell me.
Father : Is it good to cry always ?
Joy : No, dad.
Father : Nice, what should you do when dad goes out ?
Joy : I should say good bye and I should not cry.
Father : Padma, see how my daughter behaving now.
Padma : May be I was wrong. Joy is really a nice girl. I will be patient towards her.
Father : That is nice. Joy will you say good bye to me.
Joy : Ok. dad, Good bye dad. I won’t cry dad. Come back soon dad.
Father : Bye maa. I will be back soon.

Maya Bazaar Summary in English

‘Maya Bazaar’ has been voted as the ‘Greatest Indian Film’, when the poll was conducted to find out India’s greatest film till date, on the occasion of 100 years of India cinema. K.V. Reddy was its director. Nagireddy and Chakrapani produced ‘Maya Bazaar’ in Telugu and Tamil. It was released in 1957. In 2007, it celebrated the Golden Jubilee. It became a hit not only for the sterling performances of S.V. Ranga Rao, Savitri, NTR, ANR and Gummadi but also of K.V. Reddy.

‘Maya Bazaar’ is a tribute to Telugu culture, language and customs of the land. The dialogues written by Pingali Nagendra Rao were the same that the Telugu people were using in their conversations every day. Music director was Ghantasala. As for songs, Aha naa Pellianta and Vivaaha Bhojanambu still reverberates in marriages. The story itself is woven around the love of Sasirekha -Abhimanyu. Krishna and Balarama had different opinions over it. Their wives too take sides as is inevitable in any family.

Frame after frame impacts viewers with similarities. The greatness of the director lies here is, he successfully reduces all characters to ordinary mortals displaying all the weakness of human beings except Ghatothkacha and Krishna. K.V.Reddy injects a Telugu atmosphere into the yadava household full with its smile, imagery, adage, sarcasm and wit.

‘Maya Bazaar’, is full of feast for the eyes and soul for the audience. Though, it is a story of Pandavas and Kauravas, one never sees the Pandavas throughout the film. We only hear of them. If anyone wants to know Telugu culture, he should see Maya Bazaar first.

Glossary:

VFX = Visual effects;
advent (n) = coming or arrival, first appearance;
christened = giving a name to something;
review = a report by somebody in a news paper giving opinion of a film or book;
unleashing = suddenly releasing a powerful force set into action;
sterling = of excellent quality;
star ensemble = a small group actors;
vicinity = the area around a particular place;
reverberates (n) = have a strong effect on people for a long time;
repertoire (n) = all that a performer can do;
inevitable = certain to happen;
indignation (n) = a feeling of anger;
tribulations = great sufferings;
array (n) = an impressive collection of things;
follies = foolish and wrong practices;
adage = a traditional phrase expressing a general truth;
sarcasm (n) = a way of using words that are the opposite of what one means to make fun of somebody;
pitch = to become involved in something;

These TS 10th Class Physical Science Bits with Answers Chapter 6 Structure of Atom will help students to enhance their time management skills.

TS 10th Class Physical Science Bits Chapter 6 Structure of Atom

Question 1.
Total number of orbitals associated with third shell is ( )
(A) 2
(B) 4
(C) 9
(D) 3
Answer:
(D) 3

Question 2.
Which of the following orbitals has least energy? ( )
(A) K
(B) L
(C) M
(D) N
Answer:
(A) K

Question 3.
How many elliptical orbits are possible for a given n=6? ( )
(A) 3
(B) 4
(C) 5
(D) 7
Answer:
(C) 5

Question 4.
Bohr atomic model explains the spectrum of …………………… . ( )
(A) He
(B) Li
(C) H
(D) all
Answer:
(D) all

Question 5.
Which of the following orbital has highest energy? ( )
(A) 3p
(B) 4s
(C) 3d
(D) 4p
Answer:
(D) 4p

Question 6.
The maximum number of unpaired electrons which can exist in an orbital according to Paulis exclusion principle. ( )
(A) 1
(B) 2
(C) 3
(D) many
Answer:
(A) 1

Question 7.
If n=4, the total number of p orbitaIs is : ( )
(A) 3
(B) 6
(C) 9
(D) 12
Answer:
(D) 12

Question 8.
The property possessed by the p orbitals: ( )
(A) no orientation
(B) spherical
(C) five degenerate orbitals
(D) has three orientations
Answer:
(D) has three orientations

Question 9.
The number of ‘s’ electrons in sodium atom Is ( )
(A) 5
(B) 10
(C) 6
(D) 11
Answer:
(A) 5

Question 10.
The maximum number of electrons that can be present In d subshell 🙁 )
(A) 2
(B) 6
(C) 10
(D) 14
Answer:
(C) 10

Question 11.
The sub-shell that is not present in ‘L’ orbit ( )
(A) s
(B) p
(C) d
(D) all of these
Answer:
(C) d

Question 12.
The quantum numbers n,l, m, m_s respectively of the electron 3d’ are ( )
(A) 4, 1, 0, -1/2
(B) 4, 0, -1, +1/2
(C) 3, 2, 0, +½
(D) 3, 1, 1, +1/2
Answer:
(C) 3, 2, 0, +½

Question 13.
Bohr’s atomic theory tells about the following : ( )
(A) quantum numbers
(B) energy levels
(C) sub energy levels
(D) shapes of orbitals
Answer:
(B) energy levels

Question 14.
The electronic configuration that contradicts the Aufbau principle among the following …………………. . ( )

Answer:

Question 15.
The total number of orbitals present In N the orbit.
(A) 2×4
(B) 4
(C) 4²
(D) 2×4²
Answer:
(C) 4²

Question 16.
The distance between the nucleus and the outermost orbital Is called
(A) electron affinity
(B) atomic radius
(C) bond length
(D) mean radius
Answer:
(B) atomic radius

Question 17.
The property that is indicated by principal quantum number
(A) size of main shell
(B) energy of shell
(C) A&B
(D) shape of orbit
Answer:
(C) A&B

Question 18.
The shape of p orbItal is ( )
(A) dumbbell
(B) spherical
(C) elliptical
(D) double dumbbell
Answer:
(A) dumbbell

Question 19.
Bohr’s atomic model can explain the structure of: ( )
(A) H⁺
(B) He⁺
(C) Li⁺
(D) H₂
Answer:
(B) He⁺

Question 20.
The quantum numbers of 2p electron are : ( )
(A) n=2; l=0
(B) n=2;l=3
(C) n=2; l=4
(D) n=2; l=1
Answer:
(D) n=2; l=1

Question 21.
In 1s²2s²2p⁴ the number of unpaired electrons in ground state are ( )
(A) 4
(B) 3
(C) 2
(D) 1
Answer:
(C) 2

Question 22.
The orbital which is very close to the nudes. ( )
(A) 6p
(B) 5s
(C) 5d
(D) 4f
Answer:
(D) 4f

Question 23.
The value of Planck’s constant is ( )
(A) 6.626 x 10³⁴ is
(B) 6.626 x 10^-34 is
(C) 6.02 x 10¹² is
(D) 6.062 x 10^-27 is
Answer:
(B) 6.626 x 10^-34 is

Question 24.
The maximum number of electrons, that can occupy ‘f’ sub-shell is ( )
(A) 10
(B) 6
(C) 12
(D) 14
Answer:
(D) 14

Question 25.
“The lowest-energy orbitals are filled up first”. This is called ( )
(A) Aufbau principle
(B) Pauli’s exclusion principle
(C) Hund’s rule
(D) Sommerfeld’s principle
Answer:
(A) Aufbau principle

Question 26.
The space around the nucleus where the probability of finding an electron is maximum is called: ( )
(A) region
(B) orbital
(C) quanta
(D) none of these
Answer:
(B) orbital

Question 27.
Identify n=2; l=0 ( )
(A) 2p
(B) 2d
(C) 2f
(D) 2s
Answer:
(D) 2s

Question 28.
The element whose electronic configuration is 1s²2s²2p⁵ is ( )
(A) nitrogen
(B) fluorine
(C) chlorine
(D) oxygen
Answer:
(B) fluorine

Question 29.
If the distance of an orbit from the nucleus increases, then the energy of the orbit. ( )
(A) decreases
(B) remains constant
(C) increases
(D) may increase or decrease
Answer:
(C) increases

Question 30.
The values of spin quantum numbers are (m1) ( )
(A)+1, -1
(B) +1/2, -1
(C) -1, -1/2
(D) +1/2, -½
Answer:
(D) +1/2, -½

Question 31.
After filling up ‘4s’ orbital the electron enters: ( )
(A) 4p
(B) 3d
(C) 5s
(D) 4f
Answer:
(B) 3d

Question 32.
For carbon atom (z=6) the 6th electron goes Into: ( )
(A) 3s
(B) 2d
(C) 2p
(D) 4s
Answer:
(C) 2p

Question 33.
The number of orbitals In 4d subshell is ( )
(A) 3
(B) 7
(C) 5
(D) 2
Answer:
(C) 5

Question 34.
The sub-atomic particles that revolve around the nucleus ( )
(A) protons
(B) electrons
(C) photons
(D) neutrons
Answer:
(B) electrons

Question 35.
The charge on a neutron is
(A) +1
(B) -1
(C) 0
(D) +2
Answer:
(C) 0

Question 36.
The shape of is orbital is ( )
(A) dumbbell
(B) double dumbbell
(C) cylindrical
(D) spherical
Answer:
(D) spherical

Question 37.
The principle which indicates that nitrogen atom has three unpaired electrons ; ( )
(A) Aufbau principle
(B) Somerfeld’s principle
(C) Pauii’s exclusion principle
(D) Hund’s rule
Answer:
(D) Hund’s rule

Question 38.
The number of orbitals present in n=3 is ( )
(A) 1
(B) 3
(C) 5
(D) 7
Answer:
(B) 3

Question 39.
Among the following which orbital has least energy? ( )
(A) 4s
(B) 3p
(C) 3d
(D) 4p
Answer:
(B) 3p

Question 40.
The l value of d subshell is: ( )
(A) 0
(B) 1
(C) 2
(D) 3
Answer:
(C) 2

Question 41.
The clock-wise spin of electron is represented by : ( )
(A) →
(B) ←
(C) ↑
(D) ↓
Answer:
(C) ↑

Question 42.
Shape of ’d’ orbital is:
(A) double-dumbell
(B) pyramidal
(C) spherical
(D) dumb-bell
Answer:
(A) double-dumbell

Question 43.
The number of m, values for I = 3 is
(A) 3
(B) 5
(C) 7
(D) 9
Answer:
(C) 7

Question 44.
[Ar] 4s² is the electronic configuration of …………………… . ( )
(A) Mg
(B) Be
(C) Ca
(D) Sr
Answer:
(C) Ca

Question 45.
Which of the following shells has highest energy. ( )
(A)K
(B) L
(C) M
(D) N
Answer:
(D) N

Question 46.
Bohr’s theory is valid for: ( )
(A) all atoms
(B) all molecules
(C) any atom or Ion having one electron
(D) all molecules
Answer:
(C) any atom or Ion having one electron

Question 47.
The sub-shells present in L shell are ( )
(A) s and d
(B) s and p
(C) s, p and d
(D) s, p, d and f
Answer:
(B) s and p

Question 48.
‘f’ orbitais are present In …………………… . ( )
(A) K-shell
(B) L-shell
(C) M-shell
(D) N-shell
Answer:
(D) N-shell

Question 49.
The following sub-atomic particles are known as numerous ( )
(A) protons + neutrons
(B) protocis+ positrons
(C) protons + electrons
(D) electrons + neutrons
Answer:
(A) protons + neutrons

Question 50.
The electronic configuration of copper is ( )
(A) [Ar]4s¹3d⁸
(B) [Ar]4s¹3d¹⁰
(C) [Ar]4s²3d⁸
(D) [Ar]4s²3d¹⁰
Answer:
(B) [Ar]4s¹3d¹⁰

Question 51.
Neutral particle present in an atom is ( )
(A) proton
(B) neutron
(C) electron
(D) positron
Answer:
(B) neutron

Question 52.
Orbitals having equal energies are called ( )
(A) valence orbitals
(B) empty orbitals
(C) overlapping shells
(D) degenerate orbitals
Answer:
(D) degenerate orbitals

Question 53.
Magnetic quantum number is related to ( )
(A) size
(B) shape
(C) orientation
(D) spin
Answer:
(C) orientation

Question 54.
The orbital whose l value Is ‘0’ Is designated as ………………… ( )
(A) s orbital
(B) p orbital
(C) d orbital
(D) f orbital
Answer:
(A) s orbital

Question 55.
Bohr’s model could not account for …………………………. . ( )
(A) Raman’s effect
(B) See back’s effect
(C) Condensation effect
(D) Zeeman’s effect
Answer:
(D) Zeeman’s effect

Question 56.
By removing or adding an electron to an atom, It becomes a / an ( )
(A) ion
(B) radical
(C) neutron
(D) gel
Answer:
(A) ion

Question 57.
Number of electrons that can be accommodated in f sub-shell is ( )
(A) 2
(B) 8
(C) 32
(D) 14
Answer:
(D) 14

Question 58.
Orbital without any directional character ( )
(A) s
(B) p
(C) d
(D) f
Answer:
(A) s

Question 59.
The electron after filling 5d sublevel enters ( )
(A) 5f
(B) 6p
(C) 6d
(D) 4g
Answer:
(B) 6p

Question 60.
The number of electrons present in M shell of aluminium atom : ( )
(A) 1
(B) 2
(C) 3
(D) 5
Answer:
(C) 3

Question 61.
The number of electrons present in (Cl^–) is ( )
(A) 17
(B) 18
(C) 16
(D) 10
Answer:
(B) 18

Question 62.
By losing an electron a neutral sodium atom becomes : ( )
(A) cation
(B) anion
(C) radical
(D) none of these
Answer:
(A) cation

Question 63.
According to Bohr’s theory, the angular momentum of an electron in 4th orbit is : ()
(A) 16 \(\frac{\mathrm{h}}{\pi} \)
(B) 4 \(\frac{\mathrm{h}}{\pi} \)
(C) 2 \(\frac{\mathrm{h}}{\pi} \)
(D) \(\frac{\mathrm{h}}{4 \pi}\)
Answer:
(C) 2 \(\frac{\mathrm{h}}{\pi} \)

Question 64.
Increase in the value of principal quantum number (n) indicates increase of ……………….. . ( )
(A) activity
(B) energy
(C) charge
(D) none
Answer:
(B) energy

Question 65.
The ‘l’ value for ‘f’ subshell Is ( )
(A) 1
(B) 2
(C) 3
(D) 4
Answer:
(D) 4

Question 66.
Number of orbitals for the sub she 3d is ( )
(A) 5
(B) 7
(C) 3
(D) 1
Answer:
(A) 5

Question 67.
The spin quantum number is denoted b ( )
(A) n
(B) m_l
(C) l₃
(D) m₅
Answer:
(D) m₅

Question 68.
The shorthand notation of electronic configurations ……………………. . ( )
(A) nl^x
(B) xlⁿ
(C) xn^l
(D) lxⁿ
Answer:
(A) nl^x

Question 69.
The maximum number of electrons that an orbital can hold is ( )
(A) 1
(B) 2
(C) 4
(D) many
Answer:
(B) 2

Question 70.
If the frequency of light wave (v) and Its wave length Is (λ), then speed of light c = ( )
(A) v/λ
(B) λ/v
(C) λv²
(D) vλ
Answer:
(D) vλ

Question 71.
electron gains energy by ……………………….. a particular frequency of light. ( )
(A) emitting
(B) absorbing
(C) producing
(D) exchanging
Answer:
(B) absorbing

Question 72.
Splitting of spectral lines In the presence of electronic field is called ( )
(A) Zeeman
(B) stark
(C) dispersion
(D) none of these
Answer:
(B) stark

Question 73.
The value of the electron which spins In clockwise direction is ………………………. ( )
(A) 1
(B) -1
(C) \(\frac{1}{2}\)
(D) \(\frac{-1}{2}\)
Answer:
(C) \(\frac{1}{2}\)

Question 74.
The minimum value of n is ( )
(A) 0
(B) 1
(C) -1
(D) -2
Answer:
(B) 1

Question 75.
M orbital can hold a maximum of …………… electrons. ( )
(A) 4
(B) 6
(C) 2
(D) 8
Answer:
(C) 2

Question 76.
Quantum theory was originated by ……………….. . ( )
(A) Bohr
(B) Helsenberg
(C) Plank
(D) Sommer field
Answer:
(C) Plank

Question 77.
each subshell holds maximum of electrons _______ ( )
(A) 2(2l+1)
(B) 2l+1
(C) l+1
(D) 2(2l+2)
Answer:
(A) 2(2l+1)

Question 78.
Name of the orbital for l= 1 is ( )
(A) s
(B) p
(C) d
(D) f
Answer:
(D) f

Question 79.
Splitting of spectral lines In electric field is known as ( )
(A) Zeemari effect
(B) Stark effect
(C) Photoelectric effect
(D) None
Answer:
(B) Stark effect

Question 80.
Splitting of spectral lines in magnetic field is known as …………………. . ( )
(A) Zeeman effect
(B) Stark effect
(C) Photoelectric effect
(D) None
Answer:
(A) Zeeman effect

Question 81.
If n=3, the main shell is ……………………… . ( )
(A) K
(B) N
(C) O
(D) M
Answer:
(D) M

Question 82.
For a given value of the number of integer values of m are …………………. . ( )
(A) l-1
(B) l+1
(C) 2l+1
(D) 2l-1
Answer:
(C) 2l+1

Question 83.
Which of the following is not a correct set of quantum numbers? ( )
(A) n=1, =0, m=0, m= -½
(B) n=2, 1=1, m=0, m1= +½
(C) n=0, 1=0, m = 0, m = +½
(D) n=3, =1, m=0, m= +½
Answer:
(C) n=0, 1=0, m = 0, m = +½

Question 84.
Which is the correct orbital designation for the electron with the quantum numbers
n=4, l=3, m=2, m_s=½? ( )
(A) 5p
(B) 3s
(C) 6s
(D) 4f
Answer:
(D) 4f

Question 85.
Which of the following is correct with respect to d-orbital? ( )
(A) spherical
(B) strong directional characters
(C) fivefold degenerate
(D) no directional character
Answer:
(C) fivefold degenerate

Question 86.
Which of the following is not correct? ( )
(A) 2p⁶
(B) 3s¹
(C) 2d⁵
(D) 4f¹²
Answer:
(C) 2d⁵

Question 87.
Which of the following electronic configuration corresponds to an inert gas? ()
(A) 1s² 2s²2p⁵
(B) 1s² 2s² 2p⁶
(C) 1s² 2s² 2p⁶3s¹
(D) None of these
Answer:
(B) 1s² 2s² 2p⁶

Question 88.
In which of the following Aufbau principle is violated? ( )
(A) 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p¹
(B) 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s¹
(C) 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ 3p⁶ 4s² 3d¹
(D) 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d²
Answer:
(D) 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d²

Question 89.
The magnetic quantum number (m) for the outermost electron in sodium atom is ()
(A) 0
(B) +1
(C) -1
(D) -2
Answer:
(A) 0

Question 90.
When the 4p orbital In any atom are filled completely, the next electron goes to ( )
(A) 5s
(B) 3d
(C) 4d
(D) 4f
Answer:
(A) 5s

Question 91.
The n+ l value of 3d orbital is ( )
(A) 4
(B) 3
(C) 5
(D) 6
Answer:
(C) 5

Question 92.
………………………… waves are produced when an electric charge vibrates. ( )
(A) No
(B) Mechanical
(C) Electromagnetic
(D) None of these
Answer:
(C) Electromagnetic

Question 93.
The orbit of least energy ……………………….. . ( )
(A) K
(B) L
(C) M
(D) N
Answer:
(A) K

Question 94.
The maximum value of l for n = 5 is …………………….. . ( )
(A) 5
(B) 3
(C) -5
(D) 4
Answer:
(D) 4

Question 95.
………………………. colour of visible spectrum has highest wavelength. ( )
(A) red
(B) blue
(C) green
(D) violet
Answer:
(A) red

Question 96.
When an electron jumps from higher energy state to lower energy state it energy. ( )
(A) emits
(B) absorbs
(C) neither emits nor absorbs
(D) none of these
Answer:
(A) emits

Question 97.
A Quantum mechanical model of an atom was developed ( )
(A) Neils Bohr
(B) De Broglie
(C) Heisenberg
(D) Erwin Schrodinger
Answer:
(C) Heisenberg

Question 98.
Orbital quantum gives ………………………….. . ( )
(A) shape or orbital
(B) size and energy of orbital
(C) orientation of orbital
(D) spin of electrons
Answer:
(A) shape or orbital

Question 99.
Noble gases belongs to group …………………. . ( )
(A) VA
(B) VI A
(C) VII A
(D) VIII A
Answer:
(D) VIII A

Question 100.
The clockwise spin of electron is denoted by ………………….. . ( )
(A) →
(B) ←
(C) ↑
(D) ↓
Answer:
(C) ↑

Question 101.
The wavelength range of visible spectrum is …………………. . ( )
(A) 400 nm – 500 nm
(B) 400 nm – 600 nm
(C) 400 nm – 700 nm
(D) 500 nm – 700 nm
Answer:
(C) 400 nm – 700 nm

Question 102.
As ‘n’ increases size of the orbital ………………….. . ( )
(A) increases
(B) decreases
(C) does not change
(D) none of these
Answer:
(A) increases

Question 103.
For ‘l’ the minimum value is …………………………. and the maximum value is ………………….. . ( )
(A) 0, ¥
(B) 1, (n-1)
(C) 0, (n-1)
(D) -l to+l
Answer:
(C) 0, (n-1)

Question 104.
The value of rn1’ for an electron spinning in clock-wise direction is ……………… and for anti-clockwise direction is ………………………. . ( )
(A) -½, +½
(B) ½, ½
(C) 0, ½
(D) +½, -½
Answer:
(D) +½, -½

Question 105.
The order of colours in a rainbow are ……………………… . ( )
(A) ROYGBIV
(B) VIBGYOR
(C) VBGYIOR
(D) VIBYOGR
Answer:
(B) VIBGYOR

Question 106.
The entire range of electromagnetic wave frequencies is known as the ……………………… . ( )
(A) spectrum
(B) colour bands
(C) range of colours
(D) electromagnetic spectrum
Answer:
(D) electromagnetic spectrum

Question 107.
………………………. waves of electromagnetic spectrum are at shorter wavelengths. ()
(A) visible
(B) x – rays
(C) gamma rays
(D) U.V. rays
Answer:
(C) gamma rays

Question 108.
Planck’s equation …………………….. . ( )
(A) E=h
(B) Z=hk
(C) E=hυ
(D) h=Eυ
Answer:
(C) E=hυ

Question 109.
When an electron jumps from lower energy state to higher energy state spectrum emits. ( )
(A) emission
(B) absorption
(C) visible
(D) e.m.s.
Answer:
(B) absorption

Question 110.
Bohr model successfully explains the spectrum of …………………….. atom. ( )
(A) boron
(B) hydrogen
(C) beryllium
(D) All
Answer:
(B) hydrogen

Question 111.
The principal quantum number, which denotes the main shell ‘L.’ is …………………. . ( )
(A) 1
(B) 2
(C) 3
(D) 4
Answer:
(B) 2

Question 112.
The magnetic quantum number extends from …………………. to ………………………… for a given ‘I ‘ value. ( )
(A) -1 to + l
(B) l to (l-1)
(C) (l—1) to (l+1)
(D) l to (l-3)
Answer:
(A) -1 to + l

Question 113.
Maximum number of electrons that can be accommodated In d-subshell ……………….. . ()
(A) 8
(B) 10
(C) 12
(D) 14
Answer:
(B) 10

Question 114.
The anti-parallel spin of electron is represented by ( )
(A) -½
(B) 0
(C) -3
(D) +½
Answer:
(A) -½

Question 115.
The distribution of electrons in shells, sub-shells and orbitals in an atom is known as ………….. .
(A) atomic structure
(B) electronic configuration
(C) chemical formula
(D) accommodation of electrons
Answer:
(B) electronic configuration

Question 116.
The maximum number of electrons that can occupy a main shell (n) is …………….. .( )
(A) 2
(B) 2n²
(C) n²
(D) n
Answer:
(B) 2n²

Question 117.
The electronic configuration of ₁₃Al is ………………………. . ( )
(A) 1s² 2s² 2p⁶ 3s³
(B) 1s²2s² 2p⁶ 3s²
(C) 1s²2s²2p⁶3s²3p¹ (D) 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶
Answer:
(C) 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

Question 118.
………………………… is an intrinsic property of an electron. ( )
(A) emission of energy
(B) absorption of energy
(C) spin
(D) emission of radiation
Answer:
(C) spin

Question 119.
Electron in ………………………… orbit does not radiate energy. ( )
(A) s-orbital
(B) p-orbital
(C) stationary
(D) sub-stationary
Answer:
(D) sub-stationary

Question 120.
During formation of Rainbow, the water droplets act as ……………………. . ( )
(A) lense
(B) mirrors
(C) prisms
(D) carriers
Answer:
(C) prisms

Question 121.
Electromagnetic energy is characterized by …………………….. . ( )
(A) wavelength
(B) frequency
(C) A & B
(D) no character
Answer:
(C) A & B

Question 122.
………………… produce line spectrum. ( )
(A) consolidations
(B) liquid atoms
(C) gaseous atoms
(D) any atom
Answer:
(C) gaseous atoms

Question 123.
An atom or molecule having lowest possible energy is said to be in its …………… state. ( )
(A) ground
(B) excited
(C) melting
(D) freezing
Answer:
(A) ground

Question 124.
When an electron jumps from a lower energy state to higher energy state it energy. ( )
(A) loses
(B) emits
(C) absorbs
(D) no change
Answer:
(A) loses

Question 125.
Splitting of spectral lines In magnetic field is called ……………………….. effect. ( )
(A) stark
(B) streeking
(C) screening
(D) Zeeman
Answer:
(D) Zeeman

Question 126.
…………………………… quantum number gives spin of electrons about their own axes. ( )
(A) spin
(B) magnetic
(C) angular momentum
(D) principal
Answer:
(A) spin

Question 127.
If both spin quantum number values are positive then the spins are ………………… . ( )
(A) parallel
(B) perpendicular
(C) clock-wise
(D) antilock-wise
Answer:
(A) parallel

Question 128.
Atomic spectrum of hydrogen is a ……………………. spectrum. ( )
(A) line
(B) band
(C) Continuous
(D) visible
Answer:
(A) line

Question 129.
The shape of s-orbital is ……………………… . ( )
(A) dumbell
(B) double dumbell
(C) spherical
(D) no shape
Answer:
(C) spherical

Question 130.
The shape of p-orbital is ………………………… . ( )
(A) dumbell
(B) double dumbell
(C) spherical
(D) no shape
Answer:
(A) dumbell

Question 131.
The shape of d-orbital is …………………………. . ( )
(A) dumbell
(B) double dumbell
(C) spherical
(D) no shape
Answer:
(B) double dumbell

Question 132.
The electronic structure of the atom that is correctly explained by Bohr’s theory in the following is ………………………. . ( )
(A) Hydrogen atom
(B) Helium atom
(C) Carbon atom
(D) All atoms
Answer:
(A) Hydrogen atom

These TS 9th Class Telugu Important Questions 9th Lesson కోరస్ will help the students to improve their time and approach.

TS 9th Class Telugu 9th Lesson Important Questions కోరస్

PAPER – I : PART – A

I. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (స్వీయరచన)

అ) కింది ప్రశ్నలకు ఐదు వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
పాఠం ఆధారంగా సలంద్ర లక్ష్మీనారాయణ గురించి రాయండి.
జవాబు:
దళిత సాహిత్యోద్యమానికి పునాదివేసిన ‘దళిత మానిఫెస్టో’ కవితా రచయిత సలంద్ర లక్ష్మీనారాయణగారు రాసిన పాఠ్యాంశమే ‘కోరస్’. సమాజం కొత్త ధోరణులనూ, వాస్తవాలనూ అంత తొందరగా అంగీకరించదనే విషయాన్ని గురించి సలంద్ర ఆవేదన పడుతున్నారు.

తనచుట్టూ ఉన్న సమాజంలో జరుగుతున్న సంఘటనలపై అవగాహన కల్పించాలని, తన పాటకు సమాజం ‘కోరస్’ అవుతుందని ఆత్మవిశ్వాసంతో ప్రకటించాడు. సంఘం తనతో గొంతు కలుపుతుందన్నాడు. దళితులూ, అగ్రవర్ణాలవారూ అందరూ సమానమని తన కవిత ద్వారా చెప్పాడు. ప్రగతిశీల భావాలతో సమాజం అభివృద్ధి వైపు నడవాలని కోరిన సలంద్ర మహాకవి, అభ్యుదయ కవి.

ప్రశ్న 2.
‘వాస్తవాలు కఠినంగా ఉంటాయి’- కోరస్ ఆధారంగా ఉదాహరణలు తెలుపండి.
జవాబు:
నిజం ఎప్పుడూ కఠినంగా ఉంటుంది. సంఘం కొత్త పోకడలను అంతవేగంగా అంగీకరించదు. పాఠంలో చెప్పినట్లు, అగ్రవర్ణాలవారు ఆకాశం వలె గొప్పవారమని, దళితులు భూమిలా అడుగునుండి పోవాలనే భావన తప్పని అంతా సమానమని కవి చెప్పేది వాస్తవం. కాని ఆచరణ కఠినం. సమాజం ఒక ప్రవాహం లాంటిది. పాతపోయి కొత్తదనం వస్తూ ఉంటుంది.

సమాజంలో వస్తున్న మార్పులను ఆహ్వానించకుండా పాతచింతకాయ పచ్చడి మనస్తత్వాన్ని విడవాలని కవి చెప్పేది వాస్తవం. మేధావి కూడా మూర్ఖుడిలాగానే ఇతరులు చెప్పింది వినడని కవి కఠినమైన వాస్తవం చెబుతున్నాడు. మనుషుల్లో సున్నిత తత్త్వాన్ని మేలుకొల్పాలని, కాఠిన్యాన్ని తొలిగించుకోవాలని కవి తెలియజేస్తున్నాడు.

PAPER – I : PART – B

భాషాంశాలు – పదజాలం :

1. సొంతవాక్యాలు:

అ) కింది పదాలను ఉపయోగించి సొంతవాక్యాలు రాయండి.

1. ససేమిరా : SSCప్రీఫైనల్ పరీక్షలు ఉండటంతో మామయ్య వాళ్ళింట్లో పెళ్ళికి ససేమిరా రానని మా అన్నయ్య పట్టుపట్టాడు.
2. అపార్థం : పెళ్ళికి వెళ్ళకపోతే మామయ్య అపార్థం చేసుకొంటాడని అమ్మ చెప్పింది.
3. ముక్కలు చెక్కలు : గంధం దుంగలను ముక్కలు చెక్కలు చేసినా దాని విలువ మారదు.
4. గొంతెత్తు : జాతీయగీతం గొంతెత్తి పాడితేనే అందం అంటాడు మా తాతయ్య.
5. ఆచరణ : రామరాజ్యం పేరు చెప్పే నాయకులేగాని ఆచరణలో పెట్టినవారు లేరు.
6. ప్రతిబింబం :

1. సినిమాలో కొన్ని పాత్రల ప్రతిబింబాలు మాట్లాడటం గమ్మత్తుగా ఉంటుంది.
2. సింహం నూతిలో తన ప్రతిబింబాన్ని చూసి వేరొక సింహం అనుకున్నది.

7. నిశ్చలత : తుళ్ళిపడే చేపలతో చెరువు నిశ్చలత కోల్పోతుంది.
8. కోరస్ : మేము చెప్పే కోరస్ సమాధానాలను చూసి మా తెలుగు సారు విసుక్కుంటాడు కాని వెంటనే నవ్వుతాడు.

II. అర్థాలు :

ఆ) కింది వాటికి సరైన సమాధానం గుర్తించి, (A, B, C, D) సంకేతాన్ని కుండలీకరణంలో రాయండి.

ప్రశ్న 1.
“ఎట్టిపరిస్థితుల్లోను” అనే అర్థం వచ్చే పదం
A) నిరభ్యంతరం
B) ససేమిరా
C) గదరగండ
D) అన్ని విధాలు
జవాబు:
B) ససేమిరా

ప్రశ్న 2.
కాళిదాసుకు సామ్యం రాగల కవి ఎవరు? – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) పోలిక
B) భేదము
C) పోటీ
D) రూపం
జవాబు:
A) పోలిక

ప్రశ్న 3.
మేధస్సుకు గణితంలో పదునుపెట్టవచ్చు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) తపస్సు
B) ఆలోచన
C) తెలివి
D) కోపం
జవాబు:
C) తెలివి

ప్రశ్న 4.
పిల్లలు కోరస్ గా జనగణమన పాడారు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) వరుసగా నిలబడి
B) విడివిడిగా
C) ఒకరి తరువాత ఒకరు
D) అందరూ గొంతు కలిపి
జవాబు:
D) అందరూ గొంతు కలిపి

ప్రశ్న 5.
చిన్నతనం నుండే హేతువాద దృష్టిని ఏర్పర్చుకున్నాడు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) కన్నులు
B) చూపు
C) కళ్ళు
D) నేత్రాలు
జవాబు:
B) చూపు

ప్రశ్న 6.
వాస్తవాలు కఠినంగా ఉంటాయి – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) అబద్ధం
B) అసత్యం
C) నిజం
D) హింస
జవాబు:
C) నిజం

ప్రశ్న 7.
ప్రజల పక్షం నిలబడని వాళ్ళు నిజమైన మేధావులు కాదు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) వైపు
B) రెక్క
C) 15 రోజులు
D) స్వార్థం
జవాబు:

III. ప్రకృతి, వికృతులు:

ప్రశ్న 1.
“ఆకాశము” పదానికి వికృతి
A) ఆకారము
B) ఆకసము
C) అచశము
D) అతిశయం
జవాబు:
B) ఆకసము

ప్రశ్న 2.
మొరకు – అనే పదానికి వికృతి
A) మొండి
B) జగమొండి
C) మూర్ఖుడు
D) మొరియము
జవాబు:
C) మూర్ఖుడు

ప్రశ్న 3.
ఆదర్శము – అనే పదానికి ప్రకృతి
A) అద్దము
B) చూడతగినది
C) అధర్మము
D) అదర్శ
జవాబు:
A) అద్దము

ప్రశ్న 4.
సింహం ముఖము వెడల్పుగా ఉంటుంది – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) ముగం
B) మొగము
C) ముకురం
D) మొకము
జవాబు:
B) మొగము

ప్రశ్న 5.
మూర్ఖున్ననీ చూపుడు వేళ్ళతో చంపేస్తారు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) మొఱకు
B) మూరుకు
C) మూర్కు
D) ముర్కు
జవాబు:
A) మొఱకు

ప్రశ్న 6.
మేధస్సుకీ – మూర్ఖత్వానికి సామ్యం చూపితే వీళ్ళు నా మీద రాళ్ళు విసురుతారు – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) బుద్ధి
B) మేధస్సు
C) ఆలోచన
D) మెదడు
జవాబు:
D) మెదడు

IV. పర్యాయపదాలు :

ప్రశ్న 1.
భూమి – అనే పదానికి పర్యాయపదాలు
A) మేదిని, పుడమి, పృథ్వి
B) నేల, నేలతల్లి, పొలము
C) వసుధ, సుధ, మట్టి
D) మహి, మహిమ, మన్ను
జవాబు:
A) మేదిని, పుడమి, పృథ్వి

ప్రశ్న 2.
ఆకాశంలో చుక్కలు రాత్రి మాత్రమే కనిపిస్తాయి. గీతగీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) నింగి, మిన్ను, అంబరం.
B) మేఘము, అంతరిక్షం
C) అంతరిక్షం, ఖగోళం
D) కాంతి, వినీలం
జవాబు:
A) నింగి, మిన్ను, అంబరం

ప్రశ్న 3.
గళము, కంఠము, కుత్తుక – పర్యాయపదాలుగా గల పదం
A) విరళము
B) ధ్వని
C) మెడ
D) గొంతు
జవాబు:
D) గొంతు

ప్రశ్న 4.
“ముఖము” పర్యాయపదాలు
A) ఆస్యము, ఆననము, వదనము
B) నోరు, నాలుక, మెకము
C) మొదట, ప్రతిబింబం
D) బిందువు, ద్వారము, ఇంటిముందు
జవాబు:
A) ఆస్యము, ఆననము, వదనము

ప్రశ్న 5.
గీతం, గేయం – అనే అర్థాలు ఇచ్చే పదం
A) భగవద్గీత
B) పాట
C) కీర్తన
D) గానం
జవాబు:
B) పాట

V. నానార్థాలు :

ప్రశ్న 1.
అద్దంలో నీ రూపం చూడు. గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) ప్రతిబింబం, వస్తువు
B) ఆకారం, అందం
C) ఆకర్షణ, దేహం
D) ధనము, ధాన్యము
జవాబు:
B) ఆకారం, అందం

ప్రశ్న 2.
ప్రవాహానికీ, నిశ్చతలకీ రూపం కల్పిస్తే వీళ్ళు ససేమిరా ఒప్పుకోరు.
A) పారుదల, పదర
B) వరద, పరద
C) ధార, పరంపర
D) ఉత్తమాశ్వం, ప్రసవం
జవాబు:
C) ధార, పరంపర

VI. వ్యుత్పత్యర్థములు :

ప్రశ్న 1.
కావ్యకర్త
A) రచయిత
B) కర్త
C) కవి
D) కవయిత్రి
జవాబు:
C) కవి

PAPER – II : PART – A

అపరిచిత పద్యాలు

ప్రశ్న 1.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

కమలములు నీటఁ బాసినఁ
కమలాప్తుని రశ్మి సోకి కమలిన భంగిన్
తమ తమ నెలవులు తప్పినఁ
దమ మిత్రులు శత్రులౌట తథ్యము సుమతీ!

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. కమలములు నీటిని విడిచిపెట్టి బయటికి వస్తే ఏం జరుగుతుంది?
జవాబు:
కమలములు నీటిని విడిచిపెట్టి బయటికి వస్తే సూర్యరశ్మి సోకి వాడిపోతాయి.

2. ఎప్పుడు మిత్రులు శత్రువులౌతారు?
జవాబు:
తమ తమ స్థానాలను విడిచిపెడితే మిత్రులు శత్రు లౌతారు.

3. తామరలకు మిత్రుడెవరు?
జవాబు:
తామరలకు మిత్రుడు సూర్యుడు.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘స్థానబలం’.

5. ఇది ఏ శతకంలోని పద్యం ?
జవాబు:
ఇది సుమతీ శతకంలోని పద్యం.

ప్రశ్న 2.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

ఎఱుక గలవారి చరితలు
గఱచుచు సజ్జనుల గోష్ఠి గదలక ధర్మం
బెఱుగుచు నెఱిగినదానిని
మఱువ కనుష్ఠించునది సమంజసబుద్ధిన్

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. ఎవరి చరిత్ర తెలుసుకోవాలి ?
జవాబు:
జ్ఞానవంతుల చరిత్ర తెలుసుకోవాలి.

2. ధర్మాన్ని ఎక్కడి నుంచి తెలుసుకోవాలి ?
జవాబు:
ధర్మాన్ని సజ్జనుల సమావేశం నుంచి తెలుసుకోవాలి.

3. దేనిని అనుష్ఠించాలి ?
జవాబు:
ధర్మాన్ని అనుష్ఠించాలి.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘నీతిబోధ’.

5. గోష్ఠి అంటే ఏమిటి ?
జవాబు:
గోష్ఠి అంటే సభ.

ప్రశ్న 3.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

పూజకన్న నెంచ బుద్ధి ప్రధానంబు
మాటకన్న నెంచ మనసు దృఢము
కులముకన్న మిగుల గుణము ప్రధానంబు
విశ్వదాభిరామ! వినురవేమ!

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. పూజకంటె ముఖ్యమైనది ఏది ?
జవాబు:
పూజకంటె ముఖ్యమైనది బుద్ధి.

2. మాటకంటె దృఢమైనది ఏది?
జవాబు:
మాటకంటె దృఢమైనది మనస్సు.

3. కులముకంటె ప్రధానమైనది ఏది?
జవాబు:
కులముకంటె ప్రధానమైనది గుణం.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘దేనికంటే ఏది ప్రధానం?’

5. ఇది ఏ శతకంలోని పద్యం.
జవాబు:
ఇది వేమన శతకంలోని పద్యం.

ప్రశ్న 4.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

తను లోకము గొనియాడగ
విని యుబ్బడు సజ్జనుండు వెండియుఁ గడు మే
లొనరించుఁ గీడొకించుక.
యును దనదెసఁ దోఁపనీక యుడుపుచు వచ్చున్.

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. లోకం తనను పొగిడితే పొంగిపోనివాడు ఎవరు ?
జవాబు:
లోకం తనను పొగిడితే పొంగిపోనివాడు సజ్జనుడు.

2. సజ్జనుడు లోకానికి ఏం చేస్తాడు?
జవాబు:
సజ్జనుడు లోకానికి మేలు చేస్తాడు.

3. తనవల్ల ఏమాత్రం హాని కలుగకుండ చూసేవాడు ఎవరు ?
జవాబు:
తనవల్ల ఏమాత్రం హాని కలుగకుండ చూసేవాడు. సజ్జనుడు.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘సజ్జన స్వభావం’.

5. ‘మేలు’ అంటే ఏమిటి ?
జవాబు:
‘మేలు’ అంటే ఉపకారం.

ప్రశ్న 5.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

సదోష్ఠి సిరియు నొసగును
సదోష్ఠియె కీర్తిఁబెంచు; సంతుష్టియు నా
సన్గోష్ఠియె యొనగూర్చును;
సదోష్ఠియె పాపములను చఱచు కుమారా!

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. సద్దోష్ఠి దేన్ని ఇస్తుంది?
జవాబు:
సద్దోష్ఠి సంపదను ఇస్తుంది.

2. కీర్తిని పెంచేది ఏది?
జవాబు:
కీర్తిని పెంచేది సద్దోష్ఠి.

3. పాపములను పోగొట్టేది ఏది?
జవాబు:
పాపములను పోగొట్టేది సదోష్ఠి.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘సదోష్ఠి ప్రయోజనం’.

5. ఇది ఏ శతకంలోని పద్యం ?
జవాబు:
ఇది కుమార శతకంలోని పద్యం.

ప్రశ్న 6.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

పాలను గలసిన జలమును
బాల విధంబుననె యుండుఁ బరికింపంగా
బాల చవిఁ జెరచుఁ గావున
బాలసుఁడగు వాని పొందు వలదుర సుమతీ!

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. పాలతో కలిసిన నీరు ఎలా ఉంటుంది?
జవాబు:
పాలతో కలిసిన నీరు పాలలాగానే ఉంటుంది.

2. పాల రుచిని చెడగొట్టేది ఏది?
జవాబు:
పాల రుచిని చెడగొట్టేది అందులో కలిసిన నీరు.

3. ఎవరితో స్నేహం చేయగూడదు?.
జవాబు:
చెడ్డవారితో స్నేహం చేయగూడదు.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘దుర్జన స్నేహం’.

5. ఇది ఏ శతకంలోని పద్యం ?
జవాబు:
ఇది సుమతీ శతకంలోని పద్యం.

PAPER – II : PART – B

భాషాంశాలు – వ్యాకరణం

కింది వాటికి సరైన సమాధానం గుర్తించి, (A, B, C, D) సంకేతాన్ని కుండలీకరణంలో రాయండి.

I. సంధులు:

ప్రశ్న 1.
“అప + అర్థం” – కలిపి రాయండి.
A) అపఅర్థం
B) అపరం
C) అపార్థం
D) ఆపదర్థం
జవాబు:
C) అపార్థం

ప్రశ్న 2.
గొంతెత్తి – ఏ సంధి ?
A) అత్వ సంధి
B) ఉత్వ సంధి
C) గుణసంధి
D) సవర్ణదీర్ఘ సంధి
జవాబు:
B) ఉత్వ సంధి

ప్రశ్న 3.
“పగులన్ + కొట్టు – పగులఁగొట్టు” → సంధి నామము
A) గసడదవాదేశ సంధి
B) నుగాగమ సంధి
C) సరళాదేశ
D) అత్వ సంధి
జవాబు:
C) సరళాదేశ

II. సమాసములు :

ప్రశ్న 1.
ముక్కలు చెక్కలు – సమాసము పేరు
A) ద్వంద్వ సమాసము
B) షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
C) రూపక సమాసము
D) ద్విగు సమాసము
జవాబు:
A) ద్వంద్వ సమాసము

ప్రశ్న 2.
“గొంతునొక్కేయడం” – విగ్రహవాక్యం
A) గొంతులు నొక్కినవారు
B) గొంతును నొక్కేయడం
C) గొంతు వరకు నొక్కేయడం
D) గొంతును నొక్కగలవారు
జవాబు:
B) గొంతును నొక్కేయడం

ప్రశ్న 3.
నా యొక్క పాట → సమాస రూపము
A) నాదైన పాట
B) నా పాట
C) నాకు పాట
D) నేను పాట
జవాబు:
B) నా పాట

III. అలంకారములు :

ప్రశ్న 1.
“వాడి ముఖం చిరంజీవి ముఖంలాగ ఉంటుంది.” – ఈ వాక్యంలో ఉన్న అలంకారం
A) ఉపమా
B) అంత్యానుప్రాస
C) యమకము
D) ఉత్ప్రేక్ష
జవాబు:
A) ఉపమా

ప్రశ్న 2.
“రాలనంటోంది చినుకు, రైతుకు రానంది కునుకు” – ఈ వాక్యాలలో ఉన్న అలంకారం
A) వృత్త్యనుప్రాస
B) ఛేకానుప్రాస
C) అంత్యానుప్రాస
D) యమకము
జవాబు:
C) అంత్యానుప్రాస

These TS 9th Class Telugu Important Questions 7th Lesson చెలిమి will help the students to improve their time and approach.

TS 9th Class Telugu 7th Lesson Important Questions చెలిమి

PAPER – I : PART – A

I. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (స్వీయరచన). –

అ) కింది ప్రశ్నలకు ఐదు వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
‘చెలిమి’ పాఠ్యభాగ కవి విశేషాలు తెలుపండి. (రచయిత)
జవాబు:
పాఠం పేరు : ‘చెలిమి’

కవి పేరు : ‘పొన్నికంటి తెలగన’

కవి కాలం : 16వ శతాబ్దం

పొన్నికంటి తెలగన ప్రసిద్ధి : పొన్నికంటి తెలగన, అచ్చతెనుగులో నియమబద్ధమైన కావ్య రచనకు పూనుకున్న “అచ్చ తెనుగు ఆదికవిగా” ప్రసిద్ధుడు.

నివాస స్థలము : గోలకొండ పరిసరాలలోని ‘పొట్లచెరువు’ (సంగారెడ్డి జిల్లాలోని పటాన్ చెరువు)

తండ్రి : తెలగన తండ్రి పేరు, “భావనామాత్యుడు”.

మార్గదర్శకుడు : అచ్చతెనుగు కావ్యరచనకు, తెలగనయే నియమాలను ఏర్పరచి, అచ్చతెనుగు కావ్యరచనకు “మార్గదర్శకుడు”గా నిలిచాడు.

యయాతి చరిత్ర : ‘యయాతి చరిత్ర’ కావ్యం, తెలుగు సాహిత్యంలో అచ్చతెనుగు కావ్యాల్లో మొదటిది మరియు అత్యుత్తమమైనది.

కావ్య విశిష్టత అంకితము : ఈ యయాతి చరిత్రను తెలగన, “అమీన్ ఖాన్” అనే మహ్మదీయ సర్దారుకు, అంకితం చేశాడు.
సూచన : ‘పొన్నికంటి తెలగన’ గూర్చి రాయండి. అని కూడా అడిగినా పై జవాబే.

ప్రశ్న 2.
అసూయను ఎందుకు కలిగి ఉండరాదు?
జవాబు:
అహంకారానికి పుట్టిన అజ్ఞానపు శిశువు అసూయ. ఇది కాలుతున్న కట్టెవంటిది. నిప్పు మండటానికి ఆధారమైన కట్టెను ముందు దహించి, తర్వాత ఎదుటున్న వాటిని దహిస్తుంది. అలాగే అసూయ ఎవరిని ఆవహించి ఉందో ముందు వారినే నాశనం చేస్తుంది.

అసూయను గూర్చి భమిడిపాటి కామేశ్వరరావుగారు చెబుతూ “నన్ను మెచ్చుకోలేదని కాదురా నా ఏడుపు. వాణ్ణి మెచ్చుకుంటున్నారనే నా ఏడుపు” అన్నారు. నేను ఎలా ఉన్నా సరే, ఎదుటివాడు బాగుండకూడదనే భావనే అసూయ. పురుగు దుస్తుల్ని పిప్పి చేసినట్లు, అసూయ మనిషిని నాశనం చేస్తుంది. కనుక అసూయను ఎప్పటికి దగ్గరకు రానీయకూడదు.

ప్రశ్న 3.
మీ స్నేహితులతో వివాదం రాకుండా ఉండడానికి నీవు ఏం చేస్తావు?
జవాబు:
జీవితంలో ఒక మధురస్మృతి స్నేహం. ద్వేషం వల్ల అందరూ దూరమైతే, స్నేహం వల్ల అందరూ దగ్గరవుతారు. బడిలో చదువుకొనేటప్పుడు, ఆటలు ఆడేటప్పుడు మనకు ఎందరో మిత్రులు పరిచయమవుతారు. వారితో మంచిగా ప్రవర్తించడం వలన మేలే జరుగుతుంది. ఆడుకొనేటప్పుడు క్రీడా స్ఫూర్తితో ఉంటాను. దీనివల్ల వివాదం వచ్చినా వెంటనే తొలిగిపోతుంది.

పుస్తకాలు, పెన్నులు, చిరుతిండి విషయాల్లో నేనే ముందుగా కానుకల రూపంలో వారికి ఇవ్వడం వల్ల మా మధ్య వివాదం వచ్చే అవకాశాలుండవు. నీవు గొప్పా ! నేను గొప్పా ! వంటి చర్చలు రానీయకుండా చూసుకుంటాను. మంచి . స్నేహం త్యాగాన్ని కోరుతుంది. మా స్నేహం కలకాలం నిలవడానికై వారితో ఎటువంటి వాదాలకు దిగను. అవసరమైతే వారికి ఆర్థిక సాయం చేయడానికి మా తల్లిదండ్రుల సహకారం తీసుకుంటాను.

ఆ) కింది ప్రశ్నలకు పది వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
‘చెలిమి’ పాఠ్యాంశాన్ని మీ సొంతమాటల్లో రాయండి.
జవాబు:
సృష్టిలో తీయనిది స్నేహం. ఎంతో కలిసిమెలిసి ఉండే స్నేహితులు ఒక్కొక్కసారి హఠాత్తుగా శత్రువులవుతారు. వారలా మారటానికి దానిలో గల మంచిని, చెడునూ విశ్లేషించి చూసుకోవడానికి ఈ కథ ఎంతో తోడ్పడుతుంది.

యయాతి ప్రతిష్ఠానపురానికి రాజు. ఈయన ఒకసారి వేటకు వెళ్ళినపుడు దాహంతో దగ్గరలోని నూతివద్దకు వెళ్ళాడు. ఆ నూతిలో ఒక కన్య ఉంది. ఆమె తనను రక్షించమని ఏడ్చింది. ఆమెను యయాతి కాపాడగా, అదే సమయానికి అక్కడికి చేరిన ఆమె చెలికత్తె ఘార్ణికకు, యయాతి మహారాజుకు మధ్య జరిగిన సంభాషణే ‘చెలిమి’ పాఠ్యాంశం.

“ఓ మహారాజా ! ఈమె దానవ గురువు శుక్రాచార్యుని కుమార్తె దేవయాని. ఈమెను ఒక తప్పుకొరకు వృషపర్వుని కూతురు, ఈ బావిలో తోసింద”ని చెప్పగా యయాతి ఆ వివరాలు వివరంగా చెప్పమని అడుగుతాడు. వృషపర్వుడు ఒక అసురరాజు. అతని కుమార్తె శర్మిష్ఠ. ఈమె, దేవయాని మిక్కిలి స్నేహంతో ఉండేవారు. ఒకరోజు వారు జలక్రీడ చేస్తున్న సమయంలో సుడిగాలికి వారి చీరలు చెల్లాచెదరయ్యాయి.

ఆ కంగారులో ఒకరి చీర మరొకరు ధరించారు. శర్మిష్ఠ దీన్ని గమనించి కోపంతో “నీ చీరను నేను కట్టుకుంటానా ? నీకింతా పొగరా ?” అని దేవయానిని అడిగింది. మనం ప్రాణం ఒకటియై శరీరాలు రెండుగా బ్రతుకుతున్నాం”. వస్త్రాలు మారినంత మాత్రానా కసురుకుంటావా ? ఇది న్యాయమేనా ? ‘అని దేవయాని అనినా, శర్మిష్ఠ నిష్ఠూరాలాడింది.

చివరకు విసిగిపోయిన దేవయాని “నేను రాక్షస గురువైన శుక్రాచార్యుని కుమార్తెను. నేను నీవు కట్టిన వస్త్రాన్ని కట్టవచ్చునా ?” అన్నది. శర్మిష్ఠ ఆ మాటలు వినక గయ్యాళితనంతో దేవయానిని బావిలో తోసి, వెళ్ళిందని చెలికత్తె చెప్పగా విని జాలిపడి, రాజు తన పట్టణానికి వెళ్ళిపోయాడు.

ప్రశ్న 2.
‘చెలిమి’ పాఠంలో శర్మిష్ఠ, దేవయానిలో మీకు ఎవరి స్వభావం నచ్చింది ? ఎందుకు ?
జవాబు:
పొన్నికంటి తెలగన అచ్చు తెనుగులో రచించిన యయాతి చరిత్ర కావ్యం నుండి గ్రహించబడినది ‘చెలిమి’ పాఠం. దీనిలో శర్మిష్ఠ అసుర రాజు వృషపర్వుని కుమార్తె. దేవయాని రాక్షస కులగురువు శుక్రాచార్యుని కుమార్తె. వీరిరువురు మంచి స్నేహితులు. ముఖ్యంగా దేవయాని శర్మిష్ఠ పట్ల గొప్ప స్నేహాన్ని ప్రదర్శించింది. దేవయాని స్వభావం నాకు బాగా నచ్చింది.

దేవయానిలా నిజమైన స్నేహాన్ని నేను ఇష్టపడతాను. ఈ కథలో శర్మిష్ఠకు తాను రాజు కుమార్తెననే అహంకారం ఉంది. కాని మనసులో ఎక్కడో శుక్రాచార్యుల పట్ల భయం ఉంది. అందువల్లనే దేవయానితో స్నేహాన్ని నటించింది. దొరకనంతసేపు అందరూ దొరలే. దొరికినపుడే దొంగలు. ఈ చందాననే శర్మిష్ఠ బయటపడింది.

శర్మిష్ఠ, దేవయాని ఒక సమయంలో జలక్రీడ ఆడుతుండగా, సుడిగాలికి బట్టలు కొట్టుకుపోయాయి. ఆ సమయంలో ఒకరి బట్టలు మరొకరు కట్టుకుంటారు. తన బట్టలు చూసుకొన్న శర్మిష్ఠ తాను రాజు కుమార్తెను, నా బట్టలు నీవు కట్టుకుంటావా ? నీవు విడిచిన బట్టలు నేను కట్టుకుంటానా ? అని అంటుంది. నిజమైన స్నేహితురాలైతే ఇలా మాట్లాడుతుందా ? మనసులో స్నేహం లేదు కాబట్టే ఇలా అనగల్గింది. కాని దేవయాని వెంటనే రోషంతో మాట్లాడలేదు.

“అదేంటి చెలి ! శరీరాలు రెండయినా ప్రాణం ఒకటిగా ఉన్నామే ఈ మాత్రం దానికే ఇంతగా కసరటం న్యాయమేనా ?” అని దేవయాని అడిగిన విధం నాకు బాగా నచ్చింది. శర్మిష్ఠలోని దుర్గుణాలు – ఓర్వలేనితనం, ఆవేశం. ఆవేశం ఉన్నవారు ఎదుటివారి మాటలు వినరు. తాపట్టిన కుందేలుకి మూడేకాళ్ళు అనే రకం. శర్మిష్ఠ గయ్యాళితనంతో దేవయానిని నూతిలో తోయడం మూర్ఖత్వం. ఇలా అన్నిరకాలుగా ఉత్తమగుణాలున్న దేవయాని స్వభావం నాకు నచ్చింది.

ప్రశ్న 3.
ప్రయాణాల్లో, విహారాల్లో, నీటి పరిసరాల్లో తిరిగేటప్పుడు, నీటిలోనికి దిగేటప్పుడు తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలేవి ?
జవాబు:
ప్రయాణాలు చేసేటప్పుడు మన వస్తువులను మనం జాగ్రత్తగా ఒకచోట పెట్టుకోవాలి. పెట్టెలకు తాళాలు వేయాలి. ప్రమాద హెచ్చరికలను తెలిసికొని, జాగ్రత్తపడాలి. అక్కడ ఉన్న విద్యుచ్ఛక్తి సాధనాలను ఉపయోగించే ముందు, షాక్ కొడతాయేమో పరీక్షించాలి.

నీళ్ళల్లోకి కొత్తచోట్ల దిగేటప్పుడు అక్కడ ఎంత లోతు ఉందో తెలిసికొని దిగాలి. ఈత రానివారు నీళ్ళల్లోకి ఒంటరిగా దిగరాదు. ప్రక్కనున్న మిత్రులను సంప్రదించి, నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి.

నీటి పరిసరాల్లో తిరిగేటప్పుడు అకస్మాత్తుగా వరదలు వచ్చే ప్రమాదం ఉందేమో గమనించుకోవాలి. రిజర్వాయర్ల నుండి నీరు వదలుతున్నారేమో గమనించాలి. తెలియని ప్రదేశాల్లో గైడ్ లేకుండా, వారి సలహా లేకుండా, నీటిపరిసరాల్లో స్వేచ్ఛగా తిరగరాదు.

నీరు ఉన్నచోట్ల నీటిలో దిగేవారు ఈత తప్పక నేర్చుకోవాలి. పడవలు, లాంచీలు ఎక్కేటప్పుడు జాగ్రత్తగా ఎక్కాలి. పడవలలో, లాంచీలలో ప్రయాణించేటప్పుడు, మనుష్యులు నడిచే ఫుట్ బోర్డుపై జాగ్రత్తగా నడవాలి.

ప్రక్కవారిని సంప్రదిస్తూ, అతి జాగ్రత్తగా గైడ్ల సూచనలనూ, మనవెంట వచ్చే పెద్దల సూచనలనూ, సలహాలనూ తప్పక పాటించాలి.

PAPER – I : PART – B

భాషాంశాలు – పదజాలం :

I. సొంతవాక్యాలు :

అ) కింది పదాలను ఉపయోగించి సొంతవాక్యాలు రాయండి.

1. అనగిపెనగి : (చుట్టి పెనవేసుకొను) అనగిపైనగిన తీగె పందిరిలాగ, సంస్కృతి సభ్యతలు పెనవేసుకోవాలి.
2. చెలువలు : (అందమైన స్త్రీలు) పేరంటమునకు వచ్చిన చెలువలు పాడిన పాటలు అందరిని సంతోషపెట్టాయి.
3. వేవురు : (వేయిమంది) పతంగి పండుగనాడు మైదానంలోకి వేవురు వచ్చి పతంగులు ఎగురవేశారు.
4. నెగులు : (విచారము) మంచి మార్కులు పొందిన తరువాత దానికై పడిన నెగులు మరచిపోయాను.
5. అరమరికలు : (అనుమానము) అరమరికలు లేకుండా’ రాసిన సమాధానం మంచి మార్కులు తెచ్చిపెడుతుంది.
6. తడబడిపోవు : (తొట్రుపాటుపడు) ఒకప్పుడు స్త్రీలు, పురుషుల ముందుకు రావాలంటేనే తడబడిపోయేవారు, నేడు రాజ్యాలనేలగలుగుతున్నారు.
7. కేరడములాడు : (ఎగతాళిచేయు) దుర్యోధనుని కేరడములాడు మాటలు భీముని మరింత రెచ్చగొట్టాయి.
8. తెగువ : (సాహసం) అన్ని సమయాల్లో తెగువ పనికి రాదు.
9. కూరిమి : (స్నేహం) కూరిమి ఉంటే నేరములు కనిపించవు.

II. అర్థాలు :

ఆ) కింది వాటికి సరైన సమాధానం గుర్తించి, (A, B, C, D) సంకేతాన్ని కుండలీకరణంలో రాయండి.

ప్రశ్న 1.
“కలసిమెలసి” అనే అర్థం వచ్చే పదం .
A) కలయిక
B) అనగి పెనగి
C) తామరతంపర
D) చుట్టుకొను
జవాబు:
B) అనగి పెనగి

ప్రశ్న 2.
చెలువలు వారైనా చెలరేగి ఆడారు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) స్నేహితులు
B) చెఱువులు
C) స్త్రీలు
D) కలువలు
జవాబు:
C) స్త్రీలు

ప్రశ్న 3.
“నెగులు” అనే పదానికి అర్థం
A) పొగలు
B) విచారము
C) కన్నము
D) పెద్ద
జవాబు:
B) విచారము

ప్రశ్న 4.
కరువలి పీల్చి మనం బతుకుతున్నాం – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) గాలి
B) కొడవలి
C) కాలుష్యము
D) సువాసన
జవాబు:
A) గాలి

ప్రశ్న 5.
“తొందరగా, వెంటనే” – అనే అర్థం గల పదము
A) వైతాళికుడు
B) వైళము
C) తడబడు
D) తత్తరపడు
జవాబు:
B) వైళము

ప్రశ్న 6.
“కొట్నములు” అనే పదానికి అర్థం
A) కట్నములు
B) కొట్లాట
C) సేవలు
D) ఊహలు
జవాబు:
C) సేవలు

ప్రశ్న 7.
అర్మిలి, కూర్మి – అనే పదాలకు అర్థం
A) ఊర్మిళ
B) స్నేహము
C) దాస్యము
D) ప్రేమ
జవాబు:
D) ప్రేమ

ప్రశ్న 8.
బొందిలో ప్రాణమున్నంతవరకు ధనము, విద్యలు సంపాదించాలి – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) శరీరము
B) సందు
C) గుండెకాయ
D) ముక్కు
జవాబు:
A) శరీరము

ప్రశ్న 9.
విధము, క్రమము – అను అర్థం వచ్చు పదము
A) వితాకు
B) తెఱగు
C) వరుస
D) ఆనతి
జవాబు:
B) తెఱగు

ప్రశ్న 10.
జనకుని పట్టి రాముని పెండ్లాడినది – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) పట్టుపట్టి
B) చేతివస్త్రం
C) భూమి
D) కూతురు (లేక కొడుకు)
జవాబు:
D) కూతురు (లేక కొడుకు)

ప్రశ్న 11.
మనతో చెలిమి చేయ నొక్క మిత్రుండైన యుండవలెను – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) బంధం
B) స్నేహం
C) శత్రుత్వం
D) ద్వేషం
జవాబు:
B) స్నేహం

ప్రశ్న 12.
పొన్నికంటి తెలగన అచ్చ తెనుగు ఆదికవిగా ప్రసిద్ధుడు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) చివరి
B) మధ్య
C) తొలి
D) ప్రధాన
జవాబు:
C) తొలి

ప్రశ్న 13.
రాక్షసులకు ఒజ్జయైన శుక్రాచార్యుని కూతురు దేవయాని – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) తండ్రి
B) గురువు
C) అన్న
D) శత్రువు
జవాబు:
B) గురువు

ప్రశ్న 14.
గయ్యాళితనంతో దేవయానిని నూతిలో తోసింది – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) గొయ్య
B) బావి
C) గుంట
D) చెరువు
జవాబు:
B) బావి

సూచన :-
11. నెలంత, నెలత, అలరుబోడి, వాలుగంటి, కొమ్మ, ఎలనాగ, పడుచు, కలికి, అతివ – ఈ పదములన్నిటికి “స్త్రీ” అని అర్థము

III. ప్రకృతి, వికృతులు :

ప్రశ్న 1.
“రక్కసి” అనే పదానికి ప్రకృతి
A) యక్షుడు
B) రాక్షసి, రాక్షసుడు
C) తాటకి
D) ముళ్ళు
జవాబు:
B) రాక్షసి, రాక్షసుడు

ప్రశ్న 2.
“అద్భుతము” అనే పదానికి వికృతి
A) అదుభుతము
B) అప్పనము
C) అబ్బురము
D) అచ్చెరువు
జవాబు:
C) అబ్బురము

ప్రశ్న 3.
“వంగడము – ఓలి” అను పదాలకు ప్రకృతి
A) వంశము – ఆళి
B) వంగపండు – వల్లె
C) వంకర – ఓసి
D) బంగాళము – వలయు
జవాబు:
A) వంశము – ఆళి

ప్రశ్న 4.
“శ్రీ – రాత్రి” అను పదములకు వికృతి
A) లచ్చి – రాయి
B) సిరి రాయి
C) సిరి – రేయి, రాతిరి
D) రాతిరి – రేయి
జవాబు:
C) సిరి – రేయి, రాతిరి

ప్రశ్న 5.
పాలసముద్రపు కన్య మహాలక్ష్మి – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) కనకము
B) కన్నె, కన్నియ
C) కందు
D) తనయ
జవాబు:
B) కన్నె, కన్నియ

ప్రశ్న 6.
ఆ పురములో ధనవంతులకు కొదవలేదు – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) ప్రోలు
B) పురం
C) వూరు
D) నగరము
జవాబు:
A) ప్రోలు

ప్రశ్న 7.
చీరె అనే అర్థంలో “పటము”నకు వికృతి
A) పట్టణము
B) పుట్టము
C) పఠాణి
D) పతనము
జవాబు:
B) పుట్టము

ప్రశ్న 8.
“గర్వము” అనే పదానికి వికృతి
A) గరువము
B) గరణము
C) గరుకు
D) గౌరవం
జవాబు:
A) గరువము

ప్రశ్న 9.
చురుకైన మతి గలవాడు – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) మమత
B) మనసు
C) అనుమతి
D) మది
జవాబు:
D) మది

ప్రశ్న 10.
వృషపర్వుని పట్టి శర్మిష్ఠ – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) కూతురు
B) కొమరిత
C) పుత్రి
D) కుమార్తె
జవాబు:
C) పుత్రి

ప్రశ్న 11.
కూర్మి సకియలు వేగురు గొల్పనెపుడు – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) సఖి
B) చెలి
C) సకి
D) చెలికత్తె
జవాబు:
B) చెలి

IV. పర్యాయపదాలు :

ప్రశ్న 1.
సముద్రుని కూతురు లక్ష్మి – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) సుతుడు, పుత్రుడు, కుమారుడు
B) సుత, పట్టి, దుహిత
C) కూతు, దౌహిత్రుడు, జాత
D) కొమరిత, సంభవము, జన్మించినది
జవాబు:
B) సుత, పట్టి, దుహిత

ప్రశ్న 2.
స్త్రీ – అనే పదానికి ఇవి పర్యాయపదాలు కావు.
A) ఎలనాగ, నెలత, వాలుగంటి
B) పడుచు, కలికి, నెలంత
C) లక్ష్మి, సరస్వతి, పార్వతి
D) కొమ్మ, అలరుబోడి, వనిత
జవాబు:
C) లక్ష్మి, సరస్వతి, పార్వతి

ప్రశ్న 3.
బొంది, మేను, మై – అనే పర్యాయపదాలున్న పదం
A) శరీరము
B) ధనువు
C) నేను
D) కారణం
జవాబు:
A) శరీరము

ప్రశ్న 4.
దనుజులు, రక్కసులు, దానవులు – పర్యాయపదాలుగా ఉన్న పదం
A) అనుజులు
B) దుష్టులు
C) కిరాతులు
D) రాక్షసులు
జవాబు:
D) రాక్షసులు

ప్రశ్న 5.
“చీర” అను పదానికి పర్యాయపదాలు
A) వలువ, కోక, పుట్టము
B) చీర, ధోవతి, పంచ
C) అంగి, వస్త్రము
D) ఉతికినవి, ఉతకనివి
జవాబు:
A) వలువ, కోక, పుట్టము

ప్రశ్న 6.
గోత్రము, వంగడము, కులము – అను పర్యాయపదాలు గల పదము
A) వంశము
B) కొండ
C) పొలము
D) అనువంశము
జవాబు:
A) వంశము

ప్రశ్న 7.
సింహము నోరు పెద్దది – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) పైపెదవి, నోరు
B) నాలుక, ముఖము
C) ఆస్యము, వాయి, వక్త్రము
D) అంగిలి, కంఠము
జవాబు:
C) ఆస్యము, వాయి, వక్త్రము

ప్రశ్న 8.
గాలి అనే పదానికి సరియైన పర్యాయపదాలు
A) జలము, వాయసము
B) ఖగము, గగనము
C) అనిలము, అనలము
D) కరువలి, అనిలము, వాయువు
జవాబు:
D) కరువలి, అనిలము, వాయువు

ప్రశ్న 9.
వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) పుత్రిక, పుత్ర
B) కూతురు, కుమరా
C) పుత్రిక, కూతురు
D) స్తుత, సునీత
జవాబు:
C) పుత్రిక, కూతురు

ప్రశ్న 10.
దేవతలు ఎల్లప్పుడు ఊడిగం చేస్తారు – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) ఖేచరులు, నిశాచరులు
B) రాక్షసులు, ప్రజలు
C) దైత్యులు, కింపురుషులు
D) అమరులు, సురులు
జవాబు:
D) అమరులు, సురులు

ప్రశ్న 11.
శరీరాలు వేరైనా ప్రాణం ఒక్కటిగా ఉన్నాము · గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) మై, మే
B) మేను, కాయం
C) దేహం, కాయ
D) తోలుతిత్తి, చర్మం
జవాబు:
B) మేను, కాయం

V. నానార్థాలు :

ప్రశ్న 1.
కొమ్మ – అను పదమునకు నానార్థాలు
A) తీసుకో, పసుపుకొమ్ము
B) స్త్రీ, చెట్టుకొమ్మ
C) సంతానము, కుమార్తె
D) చెట్టు, చెట్టుకొమ్మ
జవాబు:
B) స్త్రీ, చెట్టుకొమ్మ

ప్రశ్న 2.
శుక్రుడు – అను పదమునకు నానార్థములు
A) భార్గవుడు, చక్రము
B) దేవతల గురువు, వెలుగు
C) దేవతల గురువు, ఒక గ్రహము, అగ్ని
D) భార్గవుడు, పురోహితుడు
జవాబు:
C) దేవతల గురువు, ఒక గ్రహము, అగ్ని

ప్రశ్న 3.
శుక్రాచార్యుడు రాక్షసుల గురువు – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) తండ్రి, తాత
B) ఒజ్జ, ఉపాధ్యాయుడు
C) ఆచార్యుడు, బృహస్పతి
D) దేవగురువు, బృహస్పతి
జవాబు:
C) ఆచార్యుడు, బృహస్పతి

ప్రశ్న 4.
వృషపర్వుడు రాక్షస రాజు – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) ప్రభువు, రేడు
B) నృపతి, చంద్రుడు
C) ఇంద్రుడు, శచీ
D) భూపతి, నృపుడు
జవాబు:
B) నృపతి, చంద్రుడు

ప్రశ్న 5.
దేవతలంతా రేయింబవళ్ళు సేవలు చేస్తున్నారు – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) స్తోత్రం, స్తవం
B) గౌరవం, మర్యాద
C) శుశ్రూష, కొలుపు
D) పూజ, అర్చన
జవాబు:
C) శుశ్రూష, కొలుపు

ప్రశ్న 6.
నీవు చీర తారుమారైనందుకే ఇంతగా కసురుతున్నావు – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) నారచీర, జుట్టు
B) గోచి, నక్షత్రం
C) రేఖ, గీత
D) వస్త్రం, అస్త్రం
జవాబు:
A) నారచీర, జుట్టు

VI. వ్యుత్పత్యర్థములు :

ప్రశ్న 1.
“అలరు (పువ్వు) వంటి మేను కలది స్త్రీ” అను వ్యుత్పత్తి గల పదము
A) అలరులు
B) అలరుబోడి
C) అరుతల్లి
D) అలిగినవారు
జవాబు:
B) అలరుబోడి

ప్రశ్న 2.
వాలుగంటి (స్త్రీ) – అనే పదానికి సరియైన వ్యుత్పత్తి
A) క్రిందకు వాలిన కన్నులుగలది.
B) విశాలమైన (దీర్ఘమైన) కన్నులు కలది.
C) గరిటె వంటి కన్నులు కలది.
D) రెండు కన్నులు కలది.
జవాబు:
B) విశాలమైన (దీర్ఘమైన) కన్నులు కలది.

PAPER – II : PART – A

అపరిచిత పద్యాలు

ప్రశ్న 1.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

ద్యుమణి పద్మాకరము వికచముగఁ జేయుఁ
గుముద హర్షంబు గావించు నమృతసూతి,
యర్థితుడుగాక జలమిచ్చు నంబుధరుడు;
సజ్జనులు దారె పరహితాచరణమతులు

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. పద్మాకరమును వికసింపజేసేది ఎవరు?
జవాబు:
సూర్యుడు (ద్యుమణి) పద్మాకరమును వికసింపజేస్తాడు.

2. చంద్రుడు వేటిని వికసింపజేస్తాడు?
జవాబు:
చంద్రుడు కలువలను వికసింపజేస్తాడు.

3. కోరకుండానే నీటిని ఇచ్చేది ఎవరు?
జవాబు:
కోరకుండానే నీటిని ఇచ్చేది మేఘుడు.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘పరోపకారుల స్వభావం’.

5. అమృతసూతి అంటే ఎవరు ?
జవాబు:
అమృతసూతి అంటే చంద్రుడు.

ప్రశ్న 2.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

ధరణి ధేనువుఁ బిదుకంగఁ దలఁచితేని
జనులు బోషింపు మధిప! వత్సముల మాడ్కి
జనులు పోషింపబడుచుండ జగతి కల్ప.
లత తెఱంగున సకల ఫలంబు లొసఁగు.

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు

1. అధిపులు ఎవరిని పోషించాలి ?
జవాబు:
అధిపులు జనులను పోషించాలి.

2. జగతి ఏమి యొసంగును ?
జవాబు:
జగతి సకల ఫలము లొసగును.

3. ధరణి దేనితో పోల్చబడినది ?
జవాబు:
ధరణి ధేనువుతో పోల్చబడినది.

4. పై పద్యమునకు శీర్షిక నిర్ణయింపుము.
జవాబు:
ఈ పద్యమునకు శీర్షిక ‘రాజ్యపాలన’.

5. ఈ పద్యం ఎవరిని సంబోధిస్తూ చెప్పబడింది ?
జవాబు:
ఈ పద్యం అధిపుని (రాజుని) సంబోధిస్తూ చెప్పబడింది.

ప్రశ్న 3.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

మొదలు జూచినఁ గడు గొప్ప పిదపఁ గుఱుచ,
యాదిఁ గొంచెము తర్వాత నధిక మగుచుఁ
దనరు, దిన పూర్వ పరభాగ జనితమైన
ఛాయపోలిక గుజన సజ్జనుల మైత్రి

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. కుజనుల మైత్రి ఎటువంటిది ?
జవాబు:
కుజనుల మైత్రి ఉదయకాలపు నీడవలె మొదట ఎక్కువగా ఉండి తరువాత తగ్గిపోతూ ఉంటుంది.

2. సజ్జనుల మైత్రి ఎటువంటిది ?
జవాబు:
సజ్జనుల మైత్రి సాయంకాలపు నీడవలె మొదట తక్కువగా ఉండి తరువాత పెరుగుతూ ఉంటుంది.

3. కుజన, సజ్జనుల మైత్రిని కవి దేనితో పోల్చి చెప్పాడు ?
జవాబు:
కవి కుజనుల మైత్రిని ఉదయకాలపు నీడతోను, సజ్జనుల మైత్రిని సాయంకాలపు నీడతోను పోల్చి చెప్పాడు.

4. ఈ పద్యం వల్ల మనకు ఏం తెలుస్తోంది ?
జవాబు:
ఈ పద్యం వల్ల మనకు సజ్జనుల మైత్రి మంచిదని తెలుస్తోంది.

5. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘మైత్రి’.

ప్రశ్న 4.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

అఘము వలన మరల్చు, హితార్థ కలితుఁ
జేయుఁ గోప్యంబు దాచుఁ, బోషించుగుణము,
విడువ డాపన్ను, లేవడివేళ నిచ్చు,
మిత్రు డీలక్షణమ్ముల మెలగుచుండు

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. మిత్రుడు దేని నుండి మరలిస్తాడు?
జవాబు:
మిత్రుడు పాపం నుండి మరలిస్తాడు.

2. మిత్రుడు ఎట్టివారిని విడిచిపెట్టడు ?
జవాబు:
మిత్రుడు ఆపదలో నున్నవారిని విడిచిపెట్టడు.

3. మిత్రుడు పోషించేది ఏది?
జవాబు:
మిత్రుడు సద్గుణాన్ని పోషిస్తాడు.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘మిత్ర లక్షణం’.

5. గోప్యము అంటే ఏమిటి ?
జవాబు:
గోప్యము అంటే రహస్యం.

ప్రశ్న 5.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

తివిరి యిసుమునఁ దైలంబుఁ దీయవచ్చుఁ
దవిలి మృగతృష్ణలో నీరు ద్రావవచ్చుఁ
దిరిగి కుందేటి కొమ్ము సాధింపవచ్చుఁ
జేరి మూర్ఖుల మనసు రంజింపరాదు

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. ఎవరి మనసు రంజింపచేయలేము ?
జవాబు:
మూర్ఖుని మనసు రంజింపచేయలేము.

2. ఇసుక నుండి ఏమి తీయవచ్చును ?
జవాబు:
ఇసుక నుండి తైలము తీయవచ్చు.

3. మృగతృష్ణలో ఏమి త్రాగవచ్చు ?
జవాబు:
మృగతృష్ణలో నీరు త్రాగవచ్చు.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక “మూర్ఖుని స్వభావం”.

5. మృగతృష్ణ అంటే అర్థం ఏమిటి ?
జవాబు:
మృగతృష్ణ అంటే ఎండమావి.

వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత

ప్రశ్న 1.
స్నేహం విలువను తెలిపేలా కథను రాయండి.
జవాబు:
‘చిత్రగ్రీవుడు’ పావురాల రాజు. అతగాడు తన పావురాలతో ఆకాశంలో తిరుగుతున్నాడు. గోదావరీ తీరంలో ఒక మర్రిచెట్టు ఉంది. ఒక బోయవాడు వచ్చి ఆ చెట్టు దగ్గరలో నూకలు చల్లి దానిమీద వల వేశాడు. “పక్షులు నూకల కోసం వల మీద వాలతాయి. వాటిని పట్టుకొని అమ్ముకుందాం” అనుకున్నాడు.

చిత్రగ్రీవుడితో ఎగురుతున్న పావురాలు ఆ నూకలను చూశాయి. అవి నేలమీద వాలి, నూకలను తిందామనుకున్నాయి. “ఇది మనుష్యుల సంచారం లేని అడవి. ఈ నూకలు ఇక్కడకు ఎందుకు వస్తాయి ? కాబట్టి ఈ నూకలను ఆశపడకండి” అని చిత్రగ్రీవుడు స్నేహితులకు సలహా చెప్పాడు. ఒక ముసలిపావురం చిత్రగ్రీవుడి మాటలు కాదంది. నూకలు తిందామంది. సరే అని పావురాలు కిందికి దిగాయి. వలలో చిక్కుకున్నాయి.

పావురాలు అప్పుడు ముసలి పావురాన్ని తిట్టాయి. చిత్రగ్రీవుడు “తిట్టకండి. మనం అంతా కలసి ఎగిరిపోదాం. నాకో స్నేహితుడు ఉన్నాడు మనల్ని రక్షిస్తాడు” అని చెప్పింది. పావురాలు అన్నీ కలసి వల ఎత్తుకొని, చిత్రగ్రీవుడి స్నేహితుడు హిరణ్యకుడు అనే ఎలుక ఉండే కన్నం దగ్గర వాలాయి. హిరణ్యకుణ్ణి చిత్రగ్రీవుడు గొంతెత్తి పిలిచాడు. హిరణ్యకుడు స్నేహితుని మాట విని పావురాల బంధాలన్నీ తన పళ్లతో కొరికివేశాడు. పావురాలు చిత్రగ్రీవుణ్ణి, హిరణ్యకుణ్ణి మెచ్చుకున్నాయి. అందుకే మనందరికీ మంచి స్నేహితులు ఉండాలి.

PAPER – II : PART – B

భాషాంశాలు – వ్యాకరణం

కింది వాటికి సరైన సమాధానం గుర్తించి, (A, B, C, D) సంకేతాన్ని కుండలీకరణంలో రాయండి.

I. సంధులు:

ప్రశ్న 1.
“నెఱ + మది” – కలిపి రాయగా
A) నెఱమది
B) నెమ్మది
C) నెనరుమది
D) నింమది
జవాబు:
B) నెమ్మది

ప్రశ్న 2.
“గసడదవాదేశ సంధి”కి ఉదాహరణ
A) నెగులుగ్రము
B) అనుగుఁగూతు
C) నెమ్మది
D) వేలుపుంగన్నియ
జవాబు:
A) నెగులుగ్రము

ప్రశ్న 3.
“అయ్యెలనాగ” ఎవతె అని ప్రశ్నించాడు – గీత గీసిన పదాన్ని విడదీసి రాయండి.
A) ఆ + యెలనాగ
B) అయ్యెల + నాగ
C) అయ్యె + లనాగ
D) ఆ, ఈ + ఎలనాగ
జవాబు:
A) ఆ + యెలనాగ

ప్రశ్న 4.
“ఆ + కలికి → అక్కలికి” – ఇది ఏ సంధి ?
A) ఆ, ఈ, ఏ సంధి
B) త్రిక సంధి
C) అత్వ సంధి
D) సరళాదేశ సంధి
జవాబు:
B) త్రిక సంధి

ప్రశ్న 5.
బాలురు నీరాటలో మైమరచిపోయారు – గీత గీసిన పదం ఏ సంధి. ?
A) గసడదవాదేశ సంధి
B) త్రిక సంధి
C) అత్వ సంధి
D) ఉత్వ సంధి
జవాబు:

II. సమాసములు :

ప్రశ్న 1.
రక్కసుల యొక్క యొజ్జ – సమాస నామము
A) షష్ఠీ తత్పురుష
B) ప్రథమా తత్పురుష
C) విశేషణ పూర్వపద
D) సంభావనా పూర్వపద
జవాబు:
A) షష్ఠీ తత్పురుష

ప్రశ్న 2.
“విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయము”నకు ఉదాహరణ
A) రక్కసుల యొజ్జ
B) రక్కసుల రేడు
C) వృషపర్వు కూతురు
D) అనుగు కూతురు
జవాబు:
D) అనుగు కూతురు

ప్రశ్న 3.
నేలవేలుపు బిడ్డ దేవయానిని యయాతి ఉద్ధరించెను – గీత గీసిన పదానికి విగ్రహవాక్యం రాయండి.
A) నేలకు వేలుపు బిడ్డ
B) నేలవేలుపు యొక్క బిడ్డ
C) నేలవేలుపు వంటి బిడ్డ
D) బిడ్డ వంటి నేలవేలుపు
జవాబు:
B) నేలవేలుపు యొక్క బిడ్డ

ప్రశ్న 4.
శర్మిష్ఠకు కూరిసకియలు పెక్కుమంది కలరు – గీత గీసిన పదం ఏ సమాసం?
A) షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
B) బహువ్రీహి సమాసం
C) విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
D) సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
జవాబు:
C) విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం

ప్రశ్న 5.
“నీటి యందలి ఆట” సమాస రూపము
A) నీరాట
B) నీటిఆట
C) నీటియాటలు
D) నీటితో ఆట
జవాబు:
A) నీరాట

III. ఛందస్సు:

ప్రశ్న 1.

పై పద్యము ఏ పద్యము యొక్క పాదము. ?
A) చంపకమాల.
B) తేటగీతి
C) ఆటవెలది
D) కందం
జవాబు:
B) తేటగీతి

ప్రశ్న 2.
న, హ గలములను ఏమని పిలుస్తారు ?
A) ఇంద్రగణములు
B) వృత్తగణములు
C) సూర్యగణములు
D) చంద్రగణములు
జవాబు:
C) సూర్యగణములు

ప్రశ్న 3.
“శార్దూల పద్యము”లో వచ్చు గణములు
A) న, జ, భ, జ, జ, జ, ర
B) భ, ర, న, భ, భ, ర, వ
C) మ, స, జ, స, త, త, గ
D) స, భ, ర, న, మ, య, వ
జవాబు:
C) మ, స, జ, స, త, త, గ

IV. వాక్యాలు:

ప్రశ్న 1.
రాము పూలను కోసాడు. రాము పూలను పూజారికి ఇచ్చాడు.
పై వాక్యములను సంక్లిష్ట వాక్యములుగా మార్చగా
A) రాము పూలు కోసాడు కాబట్టి పూజారికిచ్చాడు.
B) రాము పూలు కోసి, కోసిన పూలను పూజారికిచ్చాడు.
C) రాము పూలు కోసి, పూజారికిచ్చాడు.
D) కోసిన పూవులన్నీ రాము పూజారికి ఇచ్చాడు.
జవాబు:
C) రాము పూలు కోసి, పూజారికిచ్చాడు.

ప్రశ్న 2.
రాము బడికి వెళ్ళాడు, పరీక్ష రాశాడు – ఏ వాక్యము ?
A) సంక్లిష్ట వాక్యము
B) సంయుక్త వాక్యము
C) ప్రశ్నార్థకము
D) క్రియారహిత వాక్యం
జవాబు:
B) సంయుక్త వాక్యము

ప్రశ్న 3.
సీత పాటలు పాడుతుంది, నాట్యం కూడా చేస్తుంది – ఏ వాక్యము ?
A) సంయుక్త వాక్యం
B) ప్రత్యక్ష కథనం
C) సంక్లిష్ట వాక్యం
D) సామాన్య వాక్యం.
జవాబు:
A) సంయుక్త వాక్యం

ప్రశ్న 4.
సామాన్య వాక్యాన్ని గుర్తించండి.
A) సీత వంట చేసి, వడ్డించింది.
B) రాము డిగ్రీ పాసయ్యాడు, ఉద్యోగంలో చేరాడు.
C) రాము చదరంగం మరియు వాలీబాల్ ఆడతాడు.
D) మీరు నిన్న వచ్చారు.
జవాబు:
D) మీరు నిన్న వచ్చారు.

ప్రశ్న 5.
ఈ కింది వాటిలో కర్మణి వాక్యం.
A) ఈ నాయకుని ప్రజలు ఎన్నుకున్నారు.
B) ఆ నాయకుడు ప్రజల చేత ఎన్నుకోబడ్డారు.
C) ఏ నాయకుని మంచివాడని ఎన్నుకున్నారు ?
D) ఆ నాయకుడు డబ్బున్నవాడే కాని ఓడిపోయాడు.
జవాబు:
B) ఆ నాయకుడు ప్రజల చేత ఎన్నుకోబడ్డారు.

These TS 9th Class Telugu Important Questions 8th Lesson ఉద్యమ స్ఫూర్తి will help the students to improve their time and approach.

TS 9th Class Telugu 8th Lesson Important Questions ఉద్యమ స్ఫూర్తి

PAPER – I : PART – A

I. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (స్వీయరచన)

అ) కింది ప్రశ్నలకు ఐదు వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
‘ఉద్యమ స్పూర్తి’ పాఠం రచయిత్రి ఎవరు ? ఆమె గురించి రాయండి.
జవాబు:
పాఠం : ”ఉద్యమ స్పూర్తి’

రచయిత్రి : సంగెం లక్ష్మీబాయి

దేని నుండి గ్రహించబడినది : రచయిత్రి రాసిన “నా జైలు జ్ఞాపకాలు – అనుభవాలు” అనే ఆత్మకథ నుండి గ్రహించబడినది.

జన్మస్థలము : ఈమె రంగారెడ్డి జిల్లాలోని ‘ఘటకేశ్వరం’ అనే గ్రామంలో జన్మించింది.

జనన-మరణాలు : జననము 27 -07-1911. మరణము 1979 వ సంవత్సరం

ఉద్యోగం : హైదరాబాదు నారాయణగూడ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల వార్డెనుగా, తెలుగు పండితురాలిగా ఈమె పనిచేసింది.

పదవులు : ఈమె బూర్గులవారి మంత్రివర్గంలో విద్యాశాఖ ఉపమంత్రిగా పనిచేశారు. ఈమె 1957 నుండి 1971 వరకు 15 సంవత్సరాలు లోక్సభ సభ్యురాలుగా ఉన్నారు.

పాల్గొన్న ఉద్యమాలు :

1. గాంధీజీ పిలుపుతో ఉప్పుసత్యాగ్రహంలో పాల్గొని, జైలుకు వెళ్ళిన మొదటి తెలంగాణ మహిళ ఈమె.
2. 1951లో తెలంగాణలో వినోబాభావే చేసిన భూదానోద్యమ యాత్రలో పాల్గొన్న ప్రథమ మహిళ ఈమె.

ప్రశ్న 2.
మణిలాల్సేన్ అనే 17 సం॥ బాలుడి మరణవార్త పాలకుల్ని గడగడలాడించింది. ఆ సంఘటనను వివరించండి.
జవాబు:
ముర్షాబాద్ జైలులో మణిలాల్సేన్ అనే 17 సంవత్సరాల బాలుడు 60 రోజులు నిరసన వ్రతం చేసి ప్రాణాలు కోల్పోయాడు. జైలులో రాజకీయ ఖైదీలకు కల్తీ సరుకు ఇచ్చినంతకాలం తాను భుజింపనని జతీంద్రనాథ్ మతమవలంబించి నిరసన వ్రతం సాగించిన మణిలాల్ విషయం పట్టించుకున్న పాలకుడే లేకపోయాడు. పార్లమెంట్లో ఈతని మరణవార్త బాంబు పేలినట్లు పేలి పాలకుల్ని గడగడలాడించింది.

ఆ) కింది ప్రశ్నలకు పది వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
‘సంగెం లక్ష్మీబాయి మహిళలకు స్ఫూర్తి ప్రదాత’- ఎందుకు ? సొంతమాటల్లో రాయండి.
జవాబు:
స్వాతంత్ర్య సమర యోధురాలిగా, సంఘసేవా పరాయణురాలిగా జీవితాన్ని సమాజానికి అంకితం చేసిన త్యాగమూర్తి సంగెం లక్ష్మీబాయి. చిన్నతనంలో తల్లిని, వివాహమైన కొంతకాలానికే భర్తను కోల్పోయినా లక్ష్మీబాయి నిరాశపడలేదు. తండ్రికి ఇష్టం లేకపోయినా ఎన్నో కష్టాలను ఓర్చి చదువుకొన్నది. స్త్రీల అభ్యున్నతికి కృషి చేయడం కోసమే తాను జీవించాలని భావించిన మహనీయురాలు సంగెం లక్ష్మీబాయి.

లక్ష్మీబాయి హైదరాబాదులో నారాయణగూడ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల వార్డెనుగా, తెలుగు పండితురాలుగా పనిచేసింది. గాంధీజీ పిలుపుతో ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని జైలుకు వెళ్ళిన ప్రథమ తెలంగాణ మహిళగా పేరుపొందింది. 1951 సం॥లో తెలంగాణ ప్రాంతంలో వినోబాభావే చేసిన భూదానోద్యమ పాదయాత్రలో పాల్గొన్న తొలిమహిళగా గుర్తింపు పొందారు.

స్త్రీలు వంట ఇంటికే పరిమితమైన కాలంలోనే దేశం కోసం, సంఘంలోని దురాచారాలు రూపుమాపటానికై తన జీవితాన్నే పణంగా పెట్టిన లక్ష్మీబాయి మహిళలకే కాదు అందరికీ స్ఫూర్తి ప్రదాతే. లక్ష్మీబాయి తెలుగు పండితురాలు. తన సాహిత్యంతో ప్రజలలో దేశభక్తిని, మన బాధ్యతను గుర్తుచేసింది. తన రచనలతో ఎందరినో ప్రభావితం చేసింది. బూర్గుల మంత్రివర్గంలో విద్యాశాఖ ఉపమంత్రిగా, కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున లోక్సభకు ఎన్నికై 15 సం॥ల పాటు దేశోన్నతికై శ్రమించిన లక్ష్మీబాయి మహిళలకు స్ఫూర్తి ప్రదాత.

ప్రశ్న 2.
‘ఉద్యమస్ఫూర్తి’ పాఠం ఆధారంగా, భారతీయ సంస్కృతిని బ్రిటిష్ పాలకులు ఏ విధంగా ఎగతాళి చేశారు ?
జవాబు:
‘ఉద్యమస్ఫూర్తి’ పాఠ్యాంశం సంగెం లక్ష్మీబాయి రాసిన ‘నా జైలు జ్ఞాపకాలు – అనుభవాలు’ అనే ఆత్మకథలోనిది.

ఆ రోజుల్లో మన భారతీయులు పాముల్నీ, వృక్షాలనూ పూజించటం ‘హారిబుల్’ అని విదేశీయులు తమ గ్రంథాలలో రాసేవారు. గోచీలు పెట్టుకొని భూములు దున్నుతారని, కట్టుగుడ్డలేని నిరుపేదలంటూ పరిహసించేవారు. బొంబాయిలో విదేశీ వస్త్ర బహిష్కరణోద్యమం సాగుతున్న రోజుల్లో ఒక యువకుణ్ణి అన్యాయంగా ప్రభుత్వ అండదండలున్న వ్యాపారి. కారుతో చంపేస్తాడు. ఆ సందర్భంగా ప్రజలు నివాళులర్పించడానికి వచ్చిన ప్రజలు గంధపుష్పాక్షతలు చల్లి సానుభూతిని తెలియజేయడాన్ని ప్రభుత్వం అడ్డుకుంది.

భారతీయులను బానిసలుగా, అనాగరికుల్లా పరిగణిస్తూ మన సంపదలో మనకింత భిక్ష పెట్టిన బ్రిటిష్ పాలకులు పచ్చినెత్తురు తాగే కిరాతకులుగా మనవాళ్ళకు కనిపించేవారు. మన ఆరోగ్య సూత్రాలను, ఆధ్యాత్మిక భావనలను తప్పుపడుతూ, మనల్ని ఛాందసులుగా పరాన్నభుక్కులైన పాశ్చాత్యులు భావించేవారు. మనలో మనకు తారతమ్యాలు ఏర్పరచి అంతఃకలహాలు రగిలించారు. ఈ విధంగా భారతీయ సంస్కృతిని బ్రిటిష్ పాలకులు ఎగతాళి చేశారు.

PAPER – I : PART – B

భాషాంశాలు – పదజాలం :

I. సొంతవాక్యాలు :

అ) కింది పదాలను ఉపయోగించి సొంతవాక్యాలు రాయండి.

1. స్వానుభవం : కులవృత్తులు స్వానుభవం వల్ల పిల్లలు తొందరగా నేర్చుకొని నైపుణ్యం పొందేవారు..
2. శతవిధాలు : అమ్మానాన్న శతవిధాలుగా చెప్పినా వినకుండా తమ్ముడు తుపాకి బొమ్మ కొన్నాడు.

3. ఉడుకు నెత్తురు ప్రవహించు : నాజర్ బృందం పల్నాటి చరిత్ర బుర్రకథ చెబుతూ ఉంటే అందరిలో ఉడుకు నెత్తురు ప్రవహిస్తుంది.

4. జేజేలు కొట్టు : పి.వి. సింధూ ఒలింపిక్ రజత పతకం సాధించగానే ఆమెకు భారత యువత జేజేలు కొట్టింది.

5. అండదండలు : తెలివిగల యువకులు ప్రభుత్వం ఇచ్చే అండదండలు అందుకొని స్వయంఉపాధి సాధించారు.

6. అధోగతిపాలగు : దుర్వ్యసనాలకు అలవాటుపడిన వారి కుటుంబాలు అధోగతిపాలవటం చూస్తూనే ఉన్నాం.

7. గుండెలు మండు : నా దేశాన్ని ఎగతాళి చేస్తూ ఎవరైనా మాట్లాడితే నా గుండెలు మండుతాయి. ఆరుగాలం కష్టం చేసిన రైతు పంటను వడ్డీ వ్యాపారులు దోచుకుంటుంటే ఆ రైతు గుండెలు మండవా మరి ?

8. పరాన్నభుక్కు : పరీక్షలలో కాపీలు కొట్టి ఉత్తీర్ణులయ్యే పరాన్నభుక్కులను నేను ప్రోత్సహించను.

9. చెల్లాచెదురు : అమ్మ బజారుకు వెళ్ళి ఇంటికి వచ్చేసరికి చెల్లాచెదురుగా పడేసిన కాగితాలు చూసి కోప్పడింది కాని నాకు పతంగి చేయటం వచ్చింది.

10. గడగడలాడించు : మా స్కూలు కబడ్డీ కెప్టెన్ తన ఆటతో ఎదుటి టీం వారిని గడగడలాడించాడు.

11. అట్టుడికినట్లు : తీవ్రవాదులు సైనికశిబిరంపై దాడి చేశారని వినగానే సైన్యం మొత్తం అట్టుడికినట్లు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది.

II. అర్థాలు :

ఆ) కింది వాటికి సరైన సమాధానం గుర్తించి, (A, B, C, D) సంకేతాన్ని కుండలీకరణంలో రాయండి.

ప్రశ్న 1.
“అభ్యున్నతి” అనే పదానికి అర్థం
A) చదువు
B) ప్రగతి
C) స్వేచ్చ
D) ఉద్యోగం
జవాబు:
B) ప్రగతి

ప్రశ్న 2.
వాహిని – అనే పదానికి అర్థం . .
A) సైన్యము
B) తటాకం
C) రథము
D) పగలు
జవాబు:
A) సైన్యము

ప్రశ్న 3.
సేవలు బహిష్కరించారు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) బయటకు నెట్టు
B) బయటపెట్టు
C) వెలివేయు
D) కాదనుచెప్పు
జవాబు:
C) వెలివేయు

ప్రశ్న 4.
ఎవరడిగినా కర్కశంగా ఒక్కసారిగా కాదనలేం – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) కరక్కాయ
B) చేదు
C) కఠినంగా
D) నిర్లక్ష్యం
జవాబు:
C) కఠినంగా

ప్రశ్న 5.
చిహ్నము, గుర్తు – అని అర్థం వచ్చే పదం
A) సౌంజ్ఞ
B) మచ్చ
C) బాణం
D) సంకేతము
జవాబు:
D) సంకేతము

ప్రశ్న 6.
పాశ్చాత్యదేశాలు – అనే అర్థం వచ్చే పదం
A) అప్రాచ్యము
B) ప్రాచ్యము
C) ప్రతీచి
D) ఉదీచి
జవాబు:
A) అప్రాచ్యము

ప్రశ్న 7.
లౌకిక సుఖాల కోసం పరితపించవద్దు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) తపస్సు
B) దుఃఖించు (విచారించు)
C) కాదను వద్దను)
D) ఆనందించు
జవాబు:
B) దుఃఖించు (విచారించు)

ప్రశ్న 8.
“అడపాదడపా” అనే పదానికి అర్థం
A) ఒక విధమైన ఆకు
B) అప్పుడప్పుడు
C) మెల్లమెల్లగా
D) తడబడు
జవాబు:
B) అప్పుడప్పుడు

ప్రశ్న 9.
“ప్రాధేయపడు” అనే పదానికి అర్థం
A) బ్రతిమలాడు
B) భంగపడు
C) పాటుపడు
D) విధేయపడు
జవాబు:
A) బ్రతిమలాడు

ప్రశ్న 10.
అశ్వత్థవృక్షము – అంటే అర్థం
A) మట్టిచెట్టు
B) మద్దిచెట్టు
C) జమ్మిచెట్టు
D) రావిచెట్టు
జవాబు:
D) రావిచెట్టు

ప్రశ్న 11.
ఆ శ్రేణిని విడదీయడం మాత్రం ఆ రోజు పోలీసుల తరం కాలేదు – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) ఒకటి
B) పది
C) వరుస
D) జంట
జవాబు:
C) వరుస

ప్రశ్న 12.
ఆ వ్యాపారికి ప్రభుత్వపు అండదండలు బాగా ఉన్నాయి – గీత గీసిన పదానికి అర్థం
A) సహాయములు
B) అధికారం
C) అర్హత
D) పేరు
జవాబు:
A) సహాయములు

III. ప్రకృతి, వికృతులు :

ప్రశ్న 1.
భిక్ష – అను పదానికి వికృతి
A) భైక్షము
B) బిచ్చము
C) పిచ్చము
D) ముష్టి
జవాబు:
B) బిచ్చము

ప్రశ్న 2.
జీతం – అనే పదానికి ప్రకృతి
A) జీబూతం
B) జీరు
C) జీవితం
D) చేతము
జవాబు:
C) జీవితం

ప్రశ్న 3.
సంతసము – అనే పదానికి ప్రకృతి
A) సంతానము
B) సంతోషము
C) సంతాలు
D) సంతలు
జవాబు:
B) సంతోషము

ప్రశ్న 4.
స్తంభము – అనే పదానికి వికృతి
A) స్తంబము
B) సంబము
C) కంబము
D) తంబము
జవాబు:
C) కంబము

ప్రశ్న 5.
ఆ ప్రదర్శనశాల అద్భుతంగా ఉంది గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) ఆశ్చర్యము
B) అబ్బురము
C) ఆతురము
D) అభ్రము
జవాబు:
B) అబ్బురము

ప్రశ్న 6.
ప్రజల క్షేమము నాయకుల బాధ్యత – గీత గీసిన పదానికి వికృతి

B) క్లేశము
C) చామన
D) చురుకు
జవాబు:
A) సేమము

ప్రశ్న 7.
సన్న్యాసి – అనే పదానికి వికృతి
A) సన్నాసి
B) తాపసి
C) సత్తెనాసి
D) సంతు
జవాబు:
A) సన్నాసి

ప్రశ్న 8.
వేదాలు స్త్రీని శక్తిరూపంగా వర్ణించారు – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) శ్రీ
B) సిరి
C) శక్తి
D) ఇంతి
జవాబు:
D) ఇంతి

ప్రశ్న 9.
అక్షరము – అనే పదానికి వికృతి
A) అచ్చరము
B) అక్కరము
C) అబ్బరము
D) అచ్చు
జవాబు:
B) అక్కరము

ప్రశ్న 10.
శృంఖల – అనే పదానికి వికృతి
A) శంకము
B) పంకిలము
C) శంక
D) సంకెల
జవాబు:
D) సంకెల

ప్రశ్న 11.
భగవంతుడు, భక్తుడు ఒక్కటే – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) భక్తి
B) భగనానుడు
C) బత్తుడు
D) బద్రి
జవాబు:
C) బత్తుడు

ప్రశ్న 12.
పిల్లలకు బట్టలెంత తక్కువ తొడిగితే అంత మంచిది – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) వస్త్రం
B) పటః
C) గుడ్డ
D) అంబరం
జవాబు:
B) పటః

ప్రశ్న 13.
నాలుగు గంటలపాటు గిజగిజ తన్నుకుని అతను ప్రాణం విడిచాడు – గీత గీసిన పదానికి వికృతి
A) 60 నిముషాలు
B) గడియ
C) ఘడియ
D) ఘంటా
జవాబు:
D) ఘంటా

IV. పర్యాయపదాలు :

ప్రశ్న 1.
పాములు ఉన్న లోకం నాగలోకం – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) పాము, పసరిక
B) భుజగం, వ్యాళం, సర్పం
C) త్రాచు, త్రాసు
D) పడగ, పాపతేడు
జవాబు:
B) భుజగం, వ్యాళం, సర్పం

ప్రశ్న 2.
సమరంలో ప్రాణభయం ఉండదు – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదం కానిది..
A) రణం
B) యుద్ధం
C) సంగరం
D) సేన
జవాబు:
D) సేన

ప్రశ్న 3.
అగ్ని – అనే పదానికి పర్యాయపదాలు
A) అనలం, నిప్పు
B) జ్వాల, శిఖ
C) అనిలం, మంట
D) దగ్ధం, దాహం
జవాబు:
A) హృదయం, డెందము

ప్రశ్న 4.
ప్రకృతి అందాలు గుండెతో చూడాలి – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) హృదయం, డెందము
B) గుండు, ఎద
C) మనస్సు, యశము
D) హర్దికము, మది
జవాబు:
A) అనలం, నిప్పు

ప్రశ్న 5.
“అసువులు, ఉసురు, ఆయువు” – పర్యాయపదాలుగా కల పదం.
A) మనస్సు
B) హృదయం
C) ప్రాణం
D) రక్తం
జవాబు:
C) ప్రాణం

ప్రశ్న 6.
తరువు, భూరుహం, ఉద్భిజ్జము – అనే పర్యాయపదాలు గల పదం
A) భూమి
B) మహీధరము
C) వృక్షం
D) తాళము
జవాబు:
C) వృక్షం

ప్రశ్న 7.
“నెత్తురు” – అనే పదానికి పర్యాయపదాలు
A) రక్తవర్ణం, ఆర్జవం
B) రుధిరం, రక్తం
C) అసృక్కు, త్వక్కు
D) మాంసలము, పిశితము
జవాబు:
B) రుధిరం, రక్తం

ప్రశ్న 8.
యోధుడు బలహీనులకు అండ – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు
A) జూదరి, పోటరి
B) వీరుడు, ధీరుడు
C) బంటు, తుంటరి
D) ఎక్కటి, మాటకారి
జవాబు:
B) వీరుడు, ధీరుడు

ప్రశ్న 9.
స్త్రీ – అనే పదానికి పర్యాయపదాలు

B) రాణి, యువతి
C) అతివ, పతివ్రత, ఇల్లాలు
D) లలన, భార్య
జవాబు:
A) ఇంతి, పడతి, కొమ్మ

V. నానారాలు:

ప్రశ్న 1.
వాహిని ముందు కదిలింది – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) సేన, నది
B) ఒక చిత్రము, కళ
C) అందమైన స్త్రీ, రథము
D) కళ, మోహిని
జవాబు:
A) సేన, నది

ప్రశ్న 2.
ప్రయత్నము, సేద్యము – అను నానార్ధములు గల పదము
A) పొలము
B) వ్యవసాయము
C) కాలము
D) నాగలి
జవాబు:
B) వ్యవసాయము

ప్రశ్న 3.
వృత్తాంతం, సమాచారం, ప్రవర్తన – అనే నానార్థాలు గల పదం
A) పంక్తి
B) కథ
C) వార్త
D) చాటువు
జవాబు:
C) వార్త

ప్రశ్న 4.
స్త్రీల అభ్యున్నతికి కృషి చేసినవారిలో సంగెం లక్ష్మీబాయి ఒకరు – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) ప్రయత్నం, పన్ను
B) సేద్యం, ప్రయత్నం
C) వ్యవసాయం, సేద్యం
D) పని, సమర్థత
జవాబు:
B) సేద్యం, ప్రయత్నం

ప్రశ్న 5.
ఆ గాథలు కలలు కావని స్పష్టం చేస్తున్నా – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) కళ, వల
B) అసలు, వడ్డి
C) బలం, రేతస్సు
D) అవ్యక్త మధురం, పెరుగు
జవాబు:
C) బలం, రేతస్సు

ప్రశ్న 6.
ఘోరమైన దారుణాలు ఎన్నో ప్రతినిత్యం వార్తా పత్రికలలో వచ్చేవి – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) వృత్తాంతం, దబ్బచెట్టు
B) సమాచారం, నడత
C) భాషణం, వేషం
D) వంగచెట్టు, నీడ
జవాబు:
B) సమాచారం, నడత

ప్రశ్న 7.
గంధ పుష్పాక్షతలు చల్లి ప్రజలు వీరావేశంతో జేజేలు కొట్టారు – గీత గీసిన పదానికి నానార్థాలు
A) వాసన, సువాసన
B) గర్వం, గరువం
C) వాసన, స్వల్పం
D) గంధకం, కందకం
జవాబు:
C) వాసన, స్వల్పం

VI. వ్యుత్పత్యర్థములు :

ప్రశ్న 1.
భర్త – అను పదానికి వ్యుత్పత్తి
A) వివాహమాడినవాడు
B) భరించువాడు
C) పోషించువాడు
D) ధనధాన్యములు ఇచ్చువాడు.
జవాబు:
B) భరించువాడు

ప్రశ్న 2.
సగరులచే త్రవ్వబడినది – అనే వ్యుత్పత్తి గల పదం
A) సగరచక్రవర్తి
B) ప్రగతి
C) సాగర
D) జలధి
జవాబు:
C) సాగర

ప్రశ్న 3.
‘మానవులు’ అనే పదానికి సరియైన వ్యుత్పత్తి
A) మారని బుద్ధి కలవారు
B) మనువు సంతతికి చెందినవారు
C) మానమంటే గౌరవం కలవారు
D) మానని నవ్యత గలవారు
జవాబు:
B) మనువు సంతతికి చెందినవారు

ప్రశ్న 4.
భర్తను కోల్పోయినా లక్ష్మీబాయి నిరాశపడలేదు – గీత గీసిన పదానికి వ్యుత్పత్త్యర్థము
A) తాళికట్టినవాడు
B) భరించువాడు
C) ఏడడుగులు నడిచినవాడు
D) అరుంధతిని చూపినవాడు
జవాబు:
B) భరించువాడు

ప్రశ్న 5.
వ్యధ,పెట్టునది – అనే వ్యుత్పత్తి గల పదం.
A) భార్య
B) దారిద్య్రం
C) వ్యాధి
D) కష్టం
జవాబు:
C) వ్యాధి

PAPER – II : PART – A

అపరిచిత గద్యాలు

ప్రశ్న 1.
కింది పేరా చదివి, అర్థవంతమైన ఐదు ప్రశ్నలు రూపొందించండి.

చదువుకోని సామాన్య ప్రజలకు తరతరాలుగా వస్తున్న నోటిమాటల భాష ఒక్కటే వాడుకలో ఉండగా, చదువుకున్న వాళ్ళకు, ఆ భాషతో పాటు గ్రంథాల్లో ఉన్న కావ్య భాష కూడా అవసరమైంది. కావ్యాలు రాసేటప్పుడు తమకు పూర్వులు రాసిన భాషలోనే తాము కూడా రాస్తూ వచ్చారు. పూర్వులు ఉపయోగించిన ఛందస్సులనే తామూ ఉపయోగిస్తూ వచ్చారు. కానీ కావ్యాలను గురించి నోటితో చెప్పేటప్పుడు వాడుక భాషలోనే వివరిస్తూ, వ్యాఖ్యానిస్తూ వచ్చిన ఆ వివరణలనూ, వ్యాఖ్యానాలను రాయడం మొదలుపెట్టేసరికి కావ్య భాషా ప్రభావం కొంత చొరబడుతూ వచ్చింది. ఇది వ్యావహారిక, గ్రాంథిక భాషలను కలిపినట్లనిపిస్తుంది. అది ఉద్దేశపూర్వకంగా జరిగిందని చెప్పడానికి వీలులేదు. అయినా వచన రచనా సంప్రదాయానికి వాడుక భాషే ప్రధానంగా ఉండేది.
జవాబు:
ప్రశ్నలు

1. చదువుకున్న వాళ్లకు ఏ భాష అవసరమైంది ?
2. కావ్యాలను నోటితో ఏ భాషలో చెప్పేవారు ?
3. వ్యాఖ్యానాలు చేసేటప్పుడు ఏ భాష ఉండేది ?
4. వచన రచనకు వాడిన భాష ఏది ?
5. చదువుకోని వాళ్ళ భాష ఏమిటి ?

ప్రశ్న 2.
కింది పేరా చదివి, అర్థవంతమైన ఐదు ప్రశ్నలు రూపొందించండి.

20వ శతాబ్దపు తొలి రోజులలో కుటుంబ నియంత్రణను బూతు మాట క్రింద జమకట్టేవారు. అటువంటి సమయంలో నర్స్గా పనిచేసే మార్గరేట్ సాంగర్ అనేక కష్టాలకోర్చి కుటుంబ నియంత్రణను గూర్చి ప్రచారం చేశారు. 1914లో “ఉమన్ రెబల్” అన్న వ్యాసంలో ఆమె కుటుంబ నియంత్రణ కోసం తిరగబడమని పిలుపునిచ్చారు. అమెరికా ప్రభుత్వ ఒత్తిడి తట్టుకోలేక ఆమె యూరప్కు వలసవెళ్ళి 1916లో తిరిగి వచ్చి అదే ప్రచారాన్ని మళ్ళీ మొదలుపెట్టారు. పోలీసులు ఆమె ప్రారంభించిన ఆస్పత్రిపై దాడి చేశారు. అయినా ఆమె చలించకుండా 1923లో కుటుంబ నియంత్రణ పరిశోధనాశాలను నెలకొల్పారు.
జవాబు:
ప్రశ్నలు

1. కుటుంబ నియంత్రణ కోసం ప్రచారం చేసిన నర్స్ పేరేమి ?
2. ఏ సంవత్సరంలో, ఏ వ్యాసంలో ఆమె కుటుంబ నియంత్రణ కోసం తిరగబడమని పిలుపునిచ్చారు ?
3. మార్గరేట్ సాంగర్ ఎప్పుడు, ఎక్కడికి వలస వెళ్ళినది?
4. 1923లో సాంగర్ దేనిని నెలకొల్పినది ?
5. ఎప్పుడు కుటుంబ నియంత్రణను బూతుమాట కింద జమకట్టేవారు ?

ప్రశ్న 3.
కింది పేరా చదివి, అర్థవంతమైన ఐదు ప్రశ్నలు రూపొందించండి.

బ్రౌనును ఒక వ్యక్తిగా గాక, పెద్ద సాహిత్య సంస్థగా భావించడం అవసరం. యుగసంధిలో నిలిచిన ఈ వ్యక్తి అనేకానేక తాళపత్ర లిఖిత ప్రతులను సేకరించి, అవి ఎక్కడున్నాసరే, ఎంత ధనవ్యయమైనా సరే, లెక్క పెట్టకుండా, తన ఉద్యోగుల ద్వారా సంపాదించాడు. కొందరు పండితులను సమీకరించి, వారికి జీతభత్యాలిచ్చి, శుద్ధప్రతులు వ్రాయించి, కొన్నిటికి అర్థతాత్పర్యాలు సిద్ధం చేయించాడు.

‘విశ్వదాభిరామ వినురవేమ’ పద్యం తెలియని తెలుగువాడు లేడు. అయితే ఈ పద్యాలను మొదట తెలుగువాళ్ళకు పరిచయం చేసినది విదేశీయుడైన బ్రౌను. బ్రౌను పేరు స్మరించగానే మనకు ముందు స్ఫురించేది బ్రౌను నిఘంటువు. ఈ కృషి 1832లో ఆరంభించబడి, 1853లో పూర్తి అయి ప్రథమ ముద్రణ అయింది. ఈ కృషిలో బ్రౌను ఏనుగుల వీరాస్వామి సహాయం పొందాడు. వీరాస్వామి రచించిన కాశీయాత్ర గురించిన పుస్తకం చారిత్రక దృష్ట్యా విలువైనది.
జవాబు:
ప్రశ్నలు

1. తెలుగు సాహిత్యానికి సంబంధించినంతవరకు బ్రౌనును ఎట్లా పరిగణించడం భావ్యం ?
2. బ్రౌను సంపాదించిన పుస్తకాలను ఏమంటారు ?
3. పండితులతో బ్రౌను చేయించిన పనులేమిటి ?
4. నిఘంటువు ప్రథమ ముద్రణ ఎప్పుడు వచ్చింది ?
5. కాశీయాత్రను గురించి పుస్తకము రచించినదెవరు ?

వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత

ప్రశ్న 1.
విదేశీ సంస్కృతిని పారద్రోలి మన సంస్కృతిని కాపాడుదాం అని ప్రజలను చైతన్యపరుస్తూ ఒక కరపత్రం తయారుచేయండి.
జవాబు:
ఓ యువతా.! ఓ జనతా ! మేల్కొనండి.

పాశ్చాత్య సంస్కృతిని విడవండి. ప్రాచ్య సంస్కృతిని కాపాడండి. విదేశీ మోజులో స్వదేశీ విధానాన్ని మరువకండి. మమ్మీ డాడీ అనకండి. అమ్మా ! నాన్నా! అని పిలవండి. భారతీయతను నిలపండి. “ధర్మం చర – సత్యం వద” అన్న సనాతనమైన మన సంస్కృతిని కాపాడండి. వేషభాషలతో పాటు వినయ విధేయతలకు పెద్దపీట వేయండి. ‘కొత్త వింత, పాత రోత’ అన్న చందాన జీవించకండి. ‘గత కాలమే మేలు వచ్చు కాలము కంటెన్’ అని పెద్దలు ఊరకే అనలేదు. భ్రమలలో బ్రతుకద్దు. నిజంలో జీవించండి.

అనురాగ ఆప్యాయతల కొలువు మనదేశం. ఇరుగు పొరుగను కూడ పిన్ని, బాబాయి, అక్క, చెల్లి, అన్న, తమ్ముడు అని పిలిచే ధర్మం మన భారతదేశం. శత్రువైనా కష్టంలో ఉంటే అయ్యో పాపం అనే తత్వం మనది. పాములకు పాలు, చీమలకు పంచదార పంచే సనాతన ధర్మం కలిగిన కర్మభూమి భారతదేశం. కన్నతల్లికి కూడు పెట్టను పినతల్లి చేతికి బంగారు గాజులు తొడుగుతానన్నట్లు మనదేశీయ సంస్కృతి సంప్రదాయాలు విడిచి విదేశీ సంస్కృతిపై మోహం పెంచుకోకు. ఎప్పటికైనా మన సంస్కృతే నీకు తోడు నీడ. విదేశీ సంస్కృతి విడనాడు, మన సంస్కృతిని కాపాడు.

ఇట్లు,
స్వదేశీ సంస్కృతి పరిరక్షణ సంఘం.

PAPER – II : PART – B

భాషాంశాలు – వ్యాకరణాని

కింది వాటికి సరైన సమాధానం గుర్తించి, (A, B, C, D) సంకేతాన్ని కుండలీకరణంలో రాయండి.

I. సంధులు:

ప్రశ్న 1.
“మనకు + ఎందుకు” – కలిపి రాయగా
A) మనకునేందుకు
B) మనెందుకు
C) మనకుయెందుకు
D) మనకెందుకు
జవాబు:
D) మనకెందుకు

ప్రశ్న 2.
“సత్య + ఆగ్రహం” – సంధి నామము
A) అత్వ సంధి
B) సవర్ణదీర్ఘ సంధి
C) యడాగమ సంధి
D) సరళాదేశ సంధి
జవాబు:
B) సవర్ణదీర్ఘ సంధి

ప్రశ్న 3.
కింది వానిలో “గుణసంధి”కి ఉదాహరణ
A) అభ్యున్నతి
B) ఏడ్చేదెవరు
C) స్వాతంత్ర్యోద్యమము
D) రంపపుకోత
జవాబు:
C) స్వాతంత్ర్యోద్యమము

ప్రశ్న 4.
స్వానుభవము – అనే పదాన్ని విడదీయగా
A) స్వా + నుభవము
B) స్వాను + భవము
C) స్వ + అనుభవము
D) సు + అనుభవము
జవాబు:
C) స్వ + అనుభవము

ప్రశ్న 5.
“మేము + ఎంత” – దీనిలో పూర్వపరస్వరములు
A) ఉ + ఎ
B) మేము – ఎంతం
C) ము + ఎ .
D) ఉ + ఎంత
జవాబు:
A) ఉ + ఎ

ప్రశ్న 6.
“సవర్ణదీర్ఘ సంధి”కి ఉదాహరణ కానిది.
A) సంతోషాస్పదము
B) దిక్కేమిటి
C) ఛాందసాచారము
D) వీరావేశము
జవాబు:
B) దిక్కేమిటి

ప్రశ్న 7.
“అధః + గతి → ఉత్వ విసర్గ సంధి” – సంధి చేసిన తరువాత.
A) అధోగతి
B) అధఃగతి
C) అధిగతి
D) అధిర్గతి
జవాబు:
A) అధోగతి

ప్రశ్న 8.
“అతి + అవసరము → అత్యవసరము” – సంధి పేరు
A) యడాగమ సంధి
B) గుణసంధి
C) యణాదేశ సంధి
D) అకార సంధి
జవాబు:
C) యణాదేశ సంధి

ప్రశ్న 9.
“యణాదేశ సంధి”కి ఉదాహరణ కానిది.
A) విషాద + అంతం
B) ప్రతి + ఏకం
C) అణు + అస్త్రం
D) పితృ + ఆర్జితం
జవాబు:
A) విషాద + అంతం

II. సమాసములు :

ప్రశ్న 1.
కర్కశమైన హృదయం – అనే విగ్రహవాక్యాన్ని సమాసంగా మార్చగా
A) కర్కశులహృదయం
B) కర్కశ కాయము
C) కర్కశహృదయం
D) కర్కశహృదయులు
జవాబు:
C) కర్కశహృదయం

ప్రశ్న 2.
“షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము”నకు ఉదాహరణ
A) శాస్త్రదృష్టి
B) చక్రపాణి
C) హైదరాబాదు నగరం
D) సహాయనిరాకరణ
జవాబు:
A) శాస్త్రదృష్టి

ప్రశ్న 3.
గంధపుష్పములు – విగ్రహవాక్యము
A) గంధములతో పుష్పములు
B) గంధములు, పుష్పములు
C) గంధమైన పుష్పములు
D) గంధము వంటి పుష్పములు
జవాబు:
B) గంధములు, పుష్పములు

ప్రశ్న 4.
“శతవిధాలు → శత సంఖ్యగల విధాలు” – సమాసము పేరు
A) బహువ్రీహి సమాసము
B) ద్వంద్వ సమాసము
C) షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
D) ద్విగు సమాసము
జవాబు:
D) ద్విగు సమాసము

ప్రశ్న 5.
‘అజ్ఞానము’ అనే పదానికి విగ్రహవాక్యము
A) అతోకూడిన జ్ఞానము
B) జ్ఞానము కానిది
C) అందరిలోని జ్ఞానము
D) అనేకమైన జ్ఞానము
జవాబు:
B) జ్ఞానము కానిది

ప్రశ్న 6.
సృష్టియు, స్థితియు, లయయును ఇది ఏ సమాసము ?
A) ద్వంద్వ సమాసము
B) బహుపద ద్వంద్వ సమాసము
C) ద్విగు సమాసము
D) ప్రాది సమాసము
జవాబు:
B) బహుపద ద్వంద్వ సమాసము

ప్రశ్న 7.
గాంధీ మొదలగువారు స్వతంత్ర సమరములో నాయకులు – గీత గీసిన పదానికి సమాసనామం గుర్తించండి.
A) చతుర్థీ తత్పురుష
B) తృతీయా తత్పురుష
C) షష్ఠీ తత్పురుష
D) సప్తమీ తత్పురుష
జవాబు:
A) చతుర్థీ తత్పురుష

ప్రశ్న 8.
“ద్విగు సమాసము”నకు ఉదాహరణ
A) దేశక్షేమం
B) నిర్జన ప్రదేశం
C) అప్రాచ్యము
D) నాలుగు గంటలు
జవాబు:
D) నాలుగు గంటలు

ప్రశ్న 9.
ఈ కింది వానిలో “సప్తమీ తత్పురుష”కు సంబంధించిన విగ్రహవాక్యం
A) ప్రపంచమందలి దేశాలు
B) నిరశనమనెడి వ్రతం.
C) నరాల యొక్క పుష్టి
D) దేశం యొక్క క్షామం
జవాబు:
A) ప్రపంచమందలి దేశాలు

ప్రశ్న 10.
భారతము అను పేరుగల దేశం, అశ్వర్ధము అను పేరుగల వృక్షము – అను విగ్రహవాక్యాలు గలవి ఏ సమాసమునకు చెందినవి ?
A) రూపక సమాసము
B) బహువ్రీహి సమాసము
C) సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
D) విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
జవాబు:
C) సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము

ప్రశ్న 11.
“ద్వంద్వ సమాసము”నకు ఉదాహరణ
A) నాలుగు గంటలు
B) శతవిధాలు
C) రెండు రూపాలు
D) కరవుకాటకాలు
జవాబు:
D) కరవుకాటకాలు

ప్రశ్న 12.
“నఞ తత్పురుష సమాసము”నకు ఉదాహరణ
A) అశ్వత్థవృక్షం
B) అప్రాచ్యము
C) నిరసనవ్రతం
D) కర్తవ్యపాలన
జవాబు:
B) అప్రాచ్యము

III. ఛందస్సు:

ప్రశ్న 1.
“వాడుక భాషలో తెలుగు” – ఈ వాక్యాన్ని గణవిభజన చేయగా వరుసగా వచ్చు గణములు
A) భ, ర, త
B) ర, ర, న
C) భ, ర, న
D) న, ర, జ
జవాబు:
C) భ, ర, న

ప్రశ్న 2.
ఉత్పలమాల ఛందస్సు వరుసగా వచ్చు గణములు
A) భ, ర, న, త, త, గ
B) భ, ర, న, భ, భ, ర, వ
C) మ, స, జ, స, త, త,
D) స, భ, ర, న, మ, య, వ
జవాబు:
B) భ, ర, న, భ, భ, ర, వ

ప్రశ్న 3.
మ, స, జ, స, త, త, గ – అను గణములు వచ్చు పద్యము
A) చంపకమాల
B) శార్దూలము
C) మత్తేభము
D) తేటగీతి
జవాబు:
B) శార్దూలము

IV. అలంకారములు :

ప్రశ్న 1.
“క్షణం, క్షణం, ప్రతిక్షణం, నిరీక్షణం సరిహద్దు రక్షణం, సైనికుని బాధ్యత.” – ఈ వాక్యంలో ఉన్న అలంకారం
A) యమకం
B) వృత్త్యనుప్రాస
C) ఉపమా
D) ఛేకానుప్రాస
జవాబు:
B) వృత్త్యనుప్రాస

ప్రశ్న 2.
భాగవతమున భక్తి
భారతమున యుక్తి
రామకథయే రక్తి. – ఈ కవితలో ఉన్న అలంకారము
A) ఛేకానుప్రాస
B) అంత్యానుప్రాస
C) యమకము
D) ముక్తపదగ్రస్తము
జవాబు:
B) అంత్యానుప్రాస

V. వాక్యాలు:

ప్రశ్న 1.
నా చేత శతకం రచింపబడినది. – దీనిని కర్తరి వాక్యంలోకి మార్చగా
A) నా చేత రచింపబడిన శతకం.
B) నేను రాసిన శతకం
C) నేను శతకమును రచించాను.
D) శతకం చేత నేను రచింపబడ్డాను.
జవాబు:
C) నేను శతకమును రచించాను.

ప్రశ్న 2.
సీత రంగు రంగుల ముగ్గులు వేసింది. – కర్మణి వాక్యంలోకి మార్చగా
A) సీత చేత రంగు రంగుల ముగ్గులు వేయబడ్డాయి.
B) సీత రంగు ముగ్గులు వేయగలదు.
C) రంగు రంగుల ముగ్గులు వేయడం సీతకు వచ్చు.
D) రంగు రంగుల చేత ముగ్గులు సీత వేసింది.
జవాబు:
A) సీత చేత రంగు రంగుల ముగ్గులు వేయబడ్డాయి.

Telangana SCERT 9th Class Telugu Grammar Telangana తెలుగు వ్యాకరణం Questions and Answers.

TS 9th Class Telugu Grammar Questions and Answers

సంధులు

పాఠంలోని ముఖ్య సంధి పదాలు :

1) విమానాశ్రయం = విమాన + ఆశ్రయం = సవర్ణదీర్ఘ సంధి
2) శరీరాకృతి = శరీర + ఆకృతి = సవర్ణదీర్ఘ సంధి
3) మహోన్నత = మహా + ఉన్నత = గుణసంధి
4) ప్రత్యర్థి = ప్రతి + అర్థి = యణాదేశ సంధి
5) ఒక్కొక్క = ఒక్క + ఒక్క = ఆమ్రేడిత సంధి
6) జీవితాన్నంతా = జీవితాన్ని + అంతా = ఇత్వ సంధి
7) చెప్పినప్పటికీ = చెప్పిన + అప్పటికీ = అత్వసంధి
8) జ్ఞాపకముండడం = జ్ఞాపకము + ఉండడం = ఉత్వసంధి
9) ఎట్లని = ఎట్లు + అని = ఉత్వసంధి
10) కాలమంటూ = కాలము + అంటూ = ఉత్వసంధి
11) వరుగులయ్యే = వరుగులు + అయ్యే = ఉత్వసంధి
12) ఏమని = ఏమి + అని = ఇత్వ సంధి
13) కాదనుకున్నాడు = కాదు + అనుకున్నాడు = ఉత్వసంధి
14) పిల్లలందరూ = పిల్లలు + అందరూ = ఉత్వసంధి
15) కలహాగ్నులు = కలహ + అగ్నులు = సవర్ణదీర్ఘ సంధి
16) వేంకటేశ్వరా = వేంకట + ఈశ్వరా = గుణసంధి
17) యోధులనేకులు = యోధులు + అనేకులు = ఉత్వసంధి
18) కుండల మొప్పు = కుండలము + ఒప్పు = ఉత్వసంధి
19) కోపోద్రిక్తులు = కోప + ఉద్రిక్తులు = గుణసంధి

20) సత్యాహింసలు = సత్య + అహింసలు = సవర్ణదీర్ఘ సంధి
21) ప్రాణాలర్పించడం = ప్రాణాలు + అర్పించటం = ఉత్వసంధి
22) జగములేలు = జగములు + ఏలు = ఉత్వసంధి
23) ఇన్నెలంత = ఈ + నెలంత = త్రికసంధి
24) నీరాట = నీరు + ఆట = ఉత్వసంధి
25) విషాదాంతం = విషాద + అంతం = సవర్ణదీర్ఘ సంధి
26) మేమెంత = మేము + ఎంత = ఉత్వసంధి
27) విచిత్రమైన = విచిత్రము + ఐన = ఉత్వసంధి
28) అపార్థం = అప + అర్థం = సవర్ణదీర్ఘ సంధి
29 గొంతెత్తి = గొంతు + ఎత్తి = ఉత్వసంధి
30) కళోపాసనం = కళా + ఉపాసనం = గుణసంధి
31) రసానందం = రస + ఆనందం = సవర్ణదీర్ఘ సంధి
32) ఉన్నతమైన = ఉన్నతము + ఐన = ఉత్వసంధి
33) దినములెన్ని = దినములు + ఎన్ని = ఉత్వసంధి
34) రోజులు + ఐనా = రోజులైనా = ఉత్వసంధి
35) ఆదర + అభిమానం = ఆదరాభిమానాలు = సవర్ణదీర్ఘ సంధి
36) లేదనక + ఉండ = లేదనకుండ = అత్వసంధి
37) వీలు + ఐతే = వీలయితే = ఉత్వసంధి
38) కావలసినవి + అన్నీ = కావలసినవన్న = ఇత్వ సంధి
39) పగలు + పగలు = పట్టపగల = ఆమేడ్రిత ద్విరుక్తటకారాదేశ సంధి

సమాసాలు

అభ్యాసం : ఈ కింది సమాసాలకు, విగ్రహవాక్యాలకు, సమాసం పేర్లు రాయండి.

1) ఉదగ్రతేజం – ఉదగ్రమైన తేజం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
2) తొల్లిటిరాజులు – తొల్లిటి వారలైన రాజులు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
3) ప్రియాటోపము – ప్రియమైన ఆటోపము – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
4) సకల జగములు – సకలమైన జగములు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
5) పరసేన – పరమైన సేన – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
6) తమ్ముకుర్రలు – కుర్రవారైన తమ్ములు – విశేషణ ఉత్తరపద కర్మధారయ సమాసం
7) కార్మికవృద్ధులు – వృద్ధులైన కార్మికులు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
8) చారుసంసారం – చేరువయిన సంసారం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
9) పేదరికపుబుగులు – పేదరిక సంబంధమైన బుగులు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం

10) సత్యదూరము – సత్యమునకు దూరము – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
11) అమెరికా రాయబారి – అమెరికా యొక్క రాయబారి – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
12) వాదనాపటిమ – వాదన యందు పటిమ – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
13) అసాధ్యం – సాధ్యము కానిది – నఞ తత్పురుష సమాసం
14) నెలతాల్పు – నెలను ధరించువాడు – ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం
15) గురుదక్షిణ – గురువు కొఱకు దక్షిణ – చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం
16) వయోవృద్ధుడు – వయస్సుచే వృద్ధుడు – తృతీయా తత్పురుష సమాసం
17) దొంగ భయము – దొంగ వలన భయము – పంచమీ తత్పురుష సమాసం
18) రెండు రాష్ట్రాలు – రెండై రాష్ట్రాలు – ద్విగు సమాసం
19) శక్తి సామర్థ్యాలు – శక్తియు, సామర్ధ్యమును – ద్వంద్వ సమాసం
20) అమూల్య సమయం – అమూల్యమైన సమయం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
21) పూర్ణపురుషులు – పూర్ణులైన పురుషులు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
22) ప్రాచీన కావ్యాలు – ప్రాచీనమైన కావ్యాలు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
23) పెద్ద కుటుంబం – పెద్దదైన కుటుంబం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
24) భద్రాచలం – ‘భద్ర’ అనే పేరుగల అచలం – సంభావన పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
25) విద్యాధనం – విద్య అనెడి ధనం – రూపక సమాసం
26) దయాభరణం – ‘దయ’ అనెడి ఆభరణం – రూపక సమాసం
27) కృపారసము – కృప అనెడి రసము – రూపక సమాసం
28) సరళాసాగరం – ‘సరళ’ అనే పేరుగల సాగరం – సంభావన పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
29) మన్నెంకొండ – మన్నెం అనే పేరుగల కొండ – సంభావన పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం

30) కీర్తి కన్యక – కీర్తి అనే కన్యక – రూపక సమాసం
31) జ్ఞానజ్యోతి – జ్ఞానమనెడి జ్యోతి – రూపక సమాసం
32) రెండురోజులు – రెండయిన రోజులు – ద్విగు సమాసం
33) వజ్రవైఢూర్యములు – వజ్రమూ, వైదూర్యమూ – ద్వంద్వ సమాసం
34) తల్లీబిడ్డలు – తల్లియూ బిడ్డయు – ద్వంద్వ సమాసం
35) కార్యదక్షుడు – కార్యమందు దక్షుడు – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
36) మూడు దోషాలు – మూడైన దోషాలు – ద్విగు సమాసం
37) కర్మశాల – కర్మ కొఱకు శాల – చతుర్థీ తత్పురుష
38) ఆశాపాశం – ఆశ అనెడి పాశం – రూపక సమాసం
39) ప్రత్యంగుళం – అంగుళం అంగుళం – అవ్యయీభావ సమాసం
40) ధర్మయుద్ధం – ధర్మము కొఱకైన యుద్ధము – అవ్యయీభావ సమాసం
41) రక్తపాతం. – రక్తము యొక్క పాతం – అవ్యయీభావ సమాసం
42) శాంతి సందేశం – శాంతి యొక్క సందేశం – అవ్యయీభావ సమాసం
43) నాలుగెకరాలు – నాలుగైన ఎకరాలు – అవ్యయీభావ సమాసం
44) రక్కసి తేడు – రక్కసి యొక్క తోడు – అవ్యయీభావ సమాసం
45) నీరాట – నీరునందు ఆట – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
46) మాతృదేశం – తల్లి యొక్క దేశం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
47) కర్కశహృదయం – కర్కశమైన హృదయం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
48) సహాయనిరాకరణ – సహాయమునకు నిరాకరించడం – ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం
49) అశ్వత్థవృక్షం – అశ్వత్థం అనే పేరుగల వృక్షం – సంభావన పూర్వపద కర్మధారయం

50) శాస్త్రదృష్టి – శాస్త్రం యొక్క దృష్టి – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
51) నా పాట – నా యొక్క పాట – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
52) పఠనశక్తి – పఠనమునందు శక్తి – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
53) అభ్యుదయ పథం – అభ్యుదయమైన పథం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
54) ఆత్మశక్తి – ఆత్మ యొక్క శక్తి – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
55) జీవితసాఫల్యం – జీవితము యొక్క సాఫల్యం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
56) అద్భుతశక్తి – అద్భుతమైన శక్తి – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
57) ఎంగిలిమెతుకులు – ఎంగిలియైన మెతుకులు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
58) విషాగ్ని – విషము అనెడి అగ్ని – రూపక సమాసం
59) అధికారదర్పం – అధికారంచేత దర్పం – తృతీయా తత్పురుష సమాసం
60) గదితలుపులు – గది యొక్క తలుపులు – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
61) మంచిబట్టలు – మంచివైన బట్టలు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
62) పదిగంటలు – పది సంఖ్యగల గంటలు – ద్విగు సమాసం
63) న్యాయాన్యాయాలు – న్యాయమూ, అన్యాయమూ – ద్వంద్వ సమాసం.

వాక్య భేదములు

అభ్యాసము : కింది సామాన్య వాక్యాల్ని సంక్లిష్ట వాక్యాలుగా మార్చి రాయండి.

అ) విమల వంట చేస్తుంది. విమల పాటలు వింటుంది. (సంక్లిష్ట వాక్యం)
జవాబు:
విమల వంట చేస్తూ పాటలు వింటుంది

ఆ) అమ్మ నిద్ర లేచింది. అమ్మ ముఖం కడుక్కుంది. (సంక్లిష్ట వాక్యం)
జవాబు:
అమ్మ నిద్రలేచీ ముఖం కడుక్కుంది.

అభ్యాసం : కింది సంక్లిష్ట వాక్యాలను, సామాన్య వాక్యాలుగా మార్చి రాయండి.

ప్రశ్న 1.
తాత భారతం చదివి నిద్రపోయాడు. (సంక్లిష్ట వాక్యం)
జవాబు:
తాత భారతం చదివాడు. తాత నిద్రపోయాడు. (సామాన్య వాక్యాలు)

ప్రశ్న 2.
చెట్లు పూత పూస్తే కాయలు కాస్తాయి. (సంక్లిష్ట వాక్యం)
జవాబు:
చెట్లు పూత పూయాలి. చెట్లు కాయలు కాయాలి. (సామాన్య వాక్యాలు)

ప్రశ్న 3.
రాముడు నడుచుకుంటూ వెళ్ళి తన ఊరు చేరాడు. (సంక్లిష్ట వాక్యం)
జవాబు:
రాముడు నడుచుకుంటూ వెళ్ళాడు. రాముడు తన ఊరు చేరాడు. (సామాన్య వాక్యాలు)

అభ్యాసం : కింది సామాన్య వాక్యాల్ని సంయుక్త వాక్యాలుగా మార్చి రాయండి.

ప్రశ్న 1.
ఆయన ఆంధ్రుడు. ఆయన కృష్ణాతీరమున పుట్టినవాడు (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
ఆయన ఆంధ్రుడు మరియు కృష్ణా తీరమున పుట్టినవాడు. (సంయుక్త వాక్యం)

ప్రశ్న 2.
మోహన కూచిపూడి నృత్యం నేర్చుకొంది. భావన భరతనాట్యం నేర్చుకుంది. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
మోహన కూచిపూడి నృత్యం, భావన భరతనాట్యం నేర్చుకున్నారు. (సంయుక్త వాక్యం)

అభ్యాసం : కింది సామాన్య వాక్యాలను, సంక్లిష్ట వాక్యాలుగా మార్చి రాయండి.

ప్రశ్న 1.
చుక్క పొడుపుతో సీత లేచింది. సీత గడపను పూజించింది. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
సీత చుక్క పొడుపుతో లేచి గడపను పూజించింది. (సంక్లిష్ట వాక్యం)

ప్రశ్న 2.
బంధుమిత్రులంతా వచ్చేశారు. కావలసిన సంభారాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
బంధుమిత్రులంతా వచ్చి కావలసిన సంభారాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. (సంక్లిష్ట వాక్యం)

అభ్యాసం : కింది సామాన్య వాక్యాలను, సంయుక్త వాక్యాలుగా మార్చి రాయండి.

ప్రశ్న 1.
సీతక్క నిశ్చితార్థం జరిగింది. నాగయ్య సంబరపడ్డాడు. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
సీతక్క నిశ్చితార్థం జరిగింది కాబట్టి నాగయ్య సంబరపడ్డాడు. (సంయుక్త వాక్యం)

ప్రశ్న 2.
సీతక్క పెళ్ళికి ఏర్పాటుచేశారు. సీతమ్మ పెండ్లి పెటాకులయింది. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
సీతక్క పెళ్ళికి ఏర్పాటుచేశారు కాని పెండ్లి పెటాకులయ్యింది. (సంయుక్త వాక్యం)

A. కింది సామాన్య వాక్యాలను, సంక్లిష్ట వాక్యాలుగా మార్చి రాయండి.

అ) పూనాలోని ఫెర్గూసన్ కాలేజీలో చేరాడు. పర్షియన్ భాషను చదివాడు. ఆ కళాశాల నుంచి పట్టభద్రుడయ్యాడు. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
పూనాలోని ఫెర్గూసన్ కాలేజీలో చేరి పర్షియన్ భాషను చదివి ఆ కళాశాల నుంచి పట్టభద్రుడయ్యాడు. (సంక్లిష్ట వాక్యం)

ఆ)
1) బూర్గుల హైదరాబాదు రాష్ట్రంలో దున్నేవానికి భూమి హక్కు నిచ్చే కౌలుదారీ చట్టాన్ని తయారుచేశాడు.
2) బూర్గుల సామ్యవాద వ్యవస్థకు పునాది వేశాడు.
3) బూర్గుల అజరామకీర్తిని పొందాడు. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
బూర్గుల హైదరాబాదు రాష్ట్రంలో దున్నేవానికి భూమి హక్కునిచ్చే కౌలుదారి చట్టాన్ని తయారుచేసి సామ్యవాద వ్యవస్థకు పునాది వేసి అజరామర కీర్తిని పొందాడు. (సంక్లిష్ట వాక్యం)

B. కింది సామాన్య వాక్యాలను, సంయుక్త వాక్యాలుగా మార్చి రాయండి.
అ) వేలాది యువకులు ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. వేలాది యువకులు కారాగారాలకు వెళ్ళారు. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
వేలాది యువకులు ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు మరియు కారాగారాలకు వెళ్లారు. (సంయుక్త వాక్యం)

ఆ) గాంధీ విధానాలను ఆచరించాలి.
గాంధీ విధానాల ద్వారా మంచిని సాధించాలి. (సామాన్య వాక్యాలు)
జవాబు:
గాంధీ విధానాలను ఆచరించాలి మరియు మంచిని సాధించాలి. (సంయుక్త వాక్యం)

కర్తరి వాక్యాలు – కర్మణి వాక్యాలు

అభ్యాసం – 1: `కింది కర్తరి వాక్యాలను కర్మణి వాక్యాలుగా రాయండి.

అ) వాల్మీకి రామాయణాన్ని రచించాడు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
వాల్మీకిచే రామాయణం రచింపబడింది. (కర్మణి వాక్యం)

ఆ) ప్రజలు శాంతిని కోరుతున్నారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
ప్రజలచే శాంతి కోరబడుతోంది. (కర్మణి వాక్యం)

అభ్యాసం – 2 : కింది కర్మణి వాక్యాలను కర్తరి వాక్యాలుగా రాయండి.

అ) లైబ్రరీ నుంచి తెచ్చిన పుస్తకం నా చేత చదువబడింది. (కర్మణి వాక్యం)
జవాబు:
లైబ్రరీ నుంచి తెచ్చిన పుస్తకం నేను చదివాను. (కర్తరి వాక్యం)

ఆ) నాచే రచింపబడిన గ్రంథం, నేతాజీ చరిత్ర. (కర్మణి వాక్యం)
జవాబు:
నేను రచించిన గ్రంథం, నేతాజీ చరిత్ర. (కర్తరి వాక్యం)

అభ్యాసం 3 : కింది కర్తరి వాక్యాలను కర్మణి వాక్యాలుగా రాయండి.

ఉదా : ఆళ్వారు స్వామి చిన్నప్పుడే కథ రాశారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
చిన్నప్పుడే ఆళ్వారు స్వామిచే కథ రాయబడింది. (కర్మణి వాక్యం)

అ) లింగయ్య ఉసిరికాయ తీసి నాయకునికి ఇచ్చాడు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
లింగయ్య చేత ఉసిరికాయ తీసి నాయకునికి ఇవ్వబడింది. (కర్మణి వాక్యం)

ఆ) నాయకులు పిల్లలతో అరగంట కాలం గడిపారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
నాయకులచేత పిల్లలతో అరగంట కాలం గడుపబడింది. (కర్మణి వాక్యం)

ఇ) వాద్యాల చప్పుడు విన్నారు. కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
వాద్యాల చప్పుడు వినబడింది. (కర్మణి వాక్యం)

అభ్యాసం : కింది వాక్యాల్లో కర్తరి, కర్మణి వాక్యాలను గుర్తించి, వాటిని కర్మణి / కర్తరి వాక్యాలుగా మార్చండి.

ప్రశ్న 1.
రచయిత్రులు ఎన్నో వివరాలు సేకరించారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
రచయిత్రులచే ఎన్నో వివరాలు సేకరింపబడ్డాయి. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 2.
ఆమె ఇంటర్వ్యూ రికార్డు చేయబడింది. (కర్మణి వాక్యం)
జవాబు:
ఆమె ఇంటర్వ్యూను రికార్డు చేశారు. (కర్తరి వాక్యం)

ప్రశ్న 3.
కొంతమంది స్త్రీలతో జరిపిన ఇంటర్వ్యూలు యథాతథంగా ప్రచురించారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
కొంతమంది స్త్రీలతో జరిపిన ఇంటర్వ్యూలు యథాతథంగా ప్రచురింపబడ్డాయి. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 4.
వాళ్ళ భాష మార్పు చేయబడలేదు. (కర్మణి వాక్యం)
జవాబు:
వాళ్ళ భాషను మార్పు చేయలేదు. (కర్తరి వాక్యం)

ప్రశ్న 5.
ప్రతివాళ్ళూ భోజనాలు పెట్టి మల్ల రమ్మని పంపించారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
ప్రతివాళ్ళూ భోజనాలు పెట్టి మల్ల రమ్మని పంపించబడ్డారు. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 6.
దాదాపు నలభై ఇంటర్వ్యూలు చేశాం. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
దాదాపు నలభై ఇంటర్వ్యూలు చేయబడ్డాయి. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 7.
ఊళ్ళో సమావేశం ఏర్పాటు చేయబడింది. (కర్మణి వాక్యం)
జవాబు:
ఊళ్ళో సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేశాం (లేదా) ఊళ్ళో సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. (కర్తరి వాక్యం)

ప్రశ్న 8.
గోడల మీద అందమైన చిత్రాలు గీయబడ్డాయి. (కర్మణి వాక్యం)
జవాబు:
గోడల మీద అందమైన చిత్రాలను గీశారు. (కర్తరి వాక్యం)

ప్రశ్న 9.
దేహం పంచభూతాలచే నిర్మించబడింది. (కర్మణి వాక్యం)
జవాబు:
దేహాన్ని పంచభూతాలు నిర్మించాయి. (కర్తరి వాక్యం)

ప్రశ్న 10.
మేం పెద్దలను గౌరవిస్తాం. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
మాచే పెద్దలు గౌరవింపబడతారు. (కర్మణి వాక్యం)

అలంకారాలు

అభ్యాసం : కింది పంక్తులను గమనించి, వాటిలో ఉన్న అలంకారాలను గుర్తించి రాయండి.

ప్రశ్న 1.
‘పువుకీ – ముళ్ళకీ భేదం చెప్తే
ప్రవాహానికీ నిశ్చలతకీ రూపం కలిస్తే
ఆలోచనకీ – ఆచరణకీ అర్థం చెప్తే ”
జవాబు:
పై పంక్తుల్లో “అంత్యానుప్రాస అలంకారం ఉంది.

ప్రశ్న 2.
కిశోర్ లేడిపిల్లలా పరుగెత్తుతున్నాడు.
జవాబు:
దీనిలో ‘ఉపమాలంకారం’ ఉంది.

ప్రశ్న 3.
మీ ఇంటి వాతావరణం పండుగ వాతావరణం మా అన్నట్లున్నది.
జవాబు:
పై వాక్యంలో ‘ఉత్ప్రేక్షాలంకారం’ ఉంది.

ఛందస్సు

కవులు పద్యాలను, గేయాలను కొన్ని నియమములకు లోబడి రాస్తారు. అందువల్లనే అవి రాగంతో పాడుకోడానికి వీలుగా ఉంటాయి.

1. లఘువు : రెప్పపాటు కాలంలో లేదా చిటికె వేసే కాలంలో ఉచ్చరించే అక్షరాలు “లఘువులు”. హ్రస్వాక్షరాలుగా మనం పిలుచుకొనే అక్షరాలు.
2. గురువు : లఘువు ఉచ్చరించే సమయం కంటే ఎక్కువ సమయం అవసరమయ్యే అక్షరాలు “గురువులు”.

గురులఘువుల గుర్తులు

లఘువు అని తెలుపడానికి గుర్తు : I
గురువు అని తెలుపడానికి గుర్తు: U

గురులఘువుల నిర్ణయము

ఎ) గురువుల లక్షణాలు – వాటిని గుర్తించే విధం.
1) దీర్ఘాచ్చులు అన్నీ గురువులు. దీర్ఘాచ్చులు మొత్తం తొమ్మిది.
ఉదా :

2) దీర్ఘాచ్చులతో కూడిన హల్లులు అన్నీ గురువులు.
ఉదా :

3) విసర్గతో కూడిన అక్షరాలు అన్నీ గురువులు.
ఉదా :

4) నిండు సున్నతో కూడిన అక్షరాలు గురువులు
ఉదా :

5) పొల్లు హల్లుతో కూడిన అక్షరాలు గురువులు.
ఉదా :

6) సంయుక్తాక్షరాలకు, ముందు ఊది పలకబడే అక్షరాలు. గురువులు.
ఉదా :

ఉదా : క్య, త్ర, క్ష – మొదలైనవి సంయుక్తాక్షరాలు.

7) ద్విత్వాక్షరాలకు ముందుండే అక్షరాలు గురువులు
ఉదా :

ద్విత్వాక్షరం : ఒకే రకం హల్లులు కలిసిన అక్షరాన్ని ‘ద్విత్వాక్షరం’ అంటారు.
ఉదా : త్త, క్క, ప్ప, మ్మ – మొ||నవి ద్విత్వాక్షరాలు. వాటికి ముందున్న అక్షరాలు అ, న, అ

బి) లఘువుల లక్షణాలు – వాటిని గుర్తించే విధం :

గమనిక : గురువులు కాని, అక్షరాలన్నీ లఘువులు:
1) ఋ కారంతో కూడిన అక్షరం, సంయుక్తాక్షరం కాదు. ‘ఋ’ అనేది అచ్చు. అందువల్ల అది లఘువు. దానికి ముందు అక్షరం కూడా లఘువే.
ఉదా :

2) సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న అక్షరాన్ని ఊది పలికితేనే, అది గురువు అవుతుంది. లేకపోతే లఘువు అవుతుంది.
ఉదా :

3) ఏకపదంలోనూ, సమాసంలోనూ సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న అక్షరం ఊది పలకబడుతుంది. కాబట్టి అది గురువు అవుతుంది.
ఉదా :

గణ విభజన

1) ఒకే అక్షరం గణాలు : ఒకే అక్షరం గణంగా ఏర్పడితే, అది ఏకాక్షర గణం. ఈ గణంలో ఒక గురువు లేదా ఒక లఘువు ఒక్కొక్కటే గణంగా ఉంటాయి.
ఉదా :

2) రెండక్షరాల గణాలు : రెండేసి అక్షరాలు కలిసి గణాలుగా ఏర్పడతాయి. వీటిలోనూ గురువులు, లఘువులు ఉంటాయి.
ఇవి నాలుగు రకాలు.
అ) ఒక గురువు ఒక లఘువు కలిసి గణంగా ఏర్పడితే ఆ గణాన్ని ‘గలం’ లేదా ‘హ’ గణం అనీ అంటారు.
ఉదా :

ఆ) ఒక లఘువు, ఒక గురువు కలిపి గణంగా ఏర్పడితే అది ‘లగం’, లేదా ‘వ’ గణం అని అంటారు.

ఇ) రెండూ గురువులే గల గణాన్ని – ‘గగము’ అంటారు.
ఉదా :

ఈ) రెండూ లఘువులే గల గణాన్ని – ‘లలము’ అంటారు.
ఉదా :

అభ్యాసం : రెండక్షరాల గణాలు నాలుగు రకాలు ఉన్నాయి కదా ! ఒక్కొక్క దానికి 4 పదాల చొప్పున రాయండి.
ఉదా :

మూడక్షరాల గణములు

మూడక్షరాల గణాలు మొత్తం ఎనిమిది (8).

అ) మూడక్షరాల గణాలను గుర్తించే సులభ మార్గం:

య, మా, తా, రా, జ, భా, న, స అనే సూత్రాన్ని కంఠస్థం చేసి, పై విధంగా ఒక చక్రం గీయండి. మీకు కావలసిన గణముపేరు గల మొదటి అక్షరం ఎక్కడ ఉందో గుర్తించండి. ఆ అక్షరాన్నుండి కుడిగా ఉన్న మూడక్షరాలలోనూ, గురు లఘువులు క్రమంగా ఉన్నాయో, మీకు కావలసిన గణానికి గురు లఘువులు ఆ క్రమంలో ఉంటాయి.

‘ఉదా : మీకు య గణము యొక్క గురు లఘువుల క్రమం కావాలి అనుకోండి. అపుడు ‘య’ నుండి కుడివైపుగా ‘యమాతా’ అనే మూడక్షరాలను వేరుగా వ్రాయండి.

ఆ) మూడక్షరాల గణాల నిర్ణయంలో మరో పద్ధతి :

అని వ్రాసుకొని, దానికి గురు లఘువులు గుర్తించండి. మీకు కావలసిన గణము పేరు గల అక్షరంతో, ప్రక్క రెండు అక్షరాలూ కలిపి, దానిలోని గురు లఘువుఱ ఎలా ఉన్నాయో గమనిస్తే, ఏ గణానికి ఏ అక్షరాలు ఉంటాయో తెలుస్తుంది.
ఉదా :

1. య గణము = యమాతా = I U U = ఆది లఘువు
2. మ గణము = మాతారా = U U U = సర్వ గురువు
3. త గణము = తారాజ = U U I = అంత్య లఘువు
4. ర గణము = రాజభా = U I U = మధ్య లఘువు
5. జ గణము = జభాన = I U I = మధ్య గురువు
6. భ గణము = భానస = U I I = ఆది గురువు
7. న గణము = నసల = I I I = సర్వ లఘువులు
8. లగము (లేక ‘వ’ గణము = I U = లఘువు, గురువు)

నాలుగు అక్షరాల గణములు

సూర్య గణములు – ఇంద్ర గణములు

1) సూర్య గణాలు : ఇవి రెండు రకాలు.

యతి ప్రాసలు

I. గమనిక : పద్యానికి సౌందర్యాన్ని చేకూర్చేవి యతి, ప్రాసలు.
1. యతి : పద్యపాదంలోని మొదటి అక్షరాన్ని ‘యతి’ అంటారు.
2. ప్రాస : పద్యపాదంలోని రెండవ అక్షరాన్ని ‘ప్రాస’ అంటారు.

II. గమనిక : నియమం చెప్పినచోట ‘యతి’, ‘ప్రాస’లు ప్రయోగించడం వల్ల చదవడానికీ, వినడానికీ, జ్ఞాపకం పెట్టుకోడానికీ సౌకర్యం కలుగుతుంది.
3. యతి మైత్రి : పద్యపాదం యొక్క మొదటి అక్షరంతో, ఆ పద్యంలో నిర్ణయింపబడిన స్థానమందలి అక్షరం మైత్రి కలిగి ఉండడాన్ని, యతిమైత్రి అంటారు. యతిమైత్రి యతిస్థానంలోని హల్లుకేకాక, అచ్చుతో కూడా మైత్రి ఉండాలి.

1. ఉత్పలమాల
కింది పద్య పాదాన్ని పరిశీలించండి. “ఆపుర మేలు మేలు బళియంచు బ్రజల్ జయవెట్టు చుండనా”

గమనిక : పై పాదం ‘భ, ర, న, భ, భ, ర, వ’ అనే గణాలు వరుసగా వచ్చాయి. ఇలా పద్యంలో నాలుగు పాదాల్లోనూ ఒకే రకమైన గణాలు ఒకే వరుసలో ఉన్న పద్యాన్ని ‘వృత్త పద్యం’ అంటారు.

యతి : పద్య పాదంలో మొదటి అక్షరాన్ని ‘యతి’ అంటారు. ఈ యతి అక్షరం గానీ, దాని వర్ణమైత్రి అక్షరం గాని ఆ పాదంలో మరొకచోట రావడాన్ని ‘యతి మైత్రి’ లేదా యతి స్థానం అంటారు.

పై పద్యపాదాల్లో పదవ అక్షరం (ఆ – య) యతి.

ప్రాస : పై పద్యపాదం రెండవ అక్షరంగా నాలుగు పాదాల్లోనూ ‘ప’ అనే అక్షరం వచ్చింది. ఈ పద్యాలలో రెండవ అక్షరంగా ఒకే గుణింతాక్షరం రావడాన్ని ‘ప్రాస’ నియమం అంటారు. పై లక్షణాలు గల పద్యాన్ని ‘ఉత్పలమాల’ పద్యం అంటారు.
ఉత్పలమాల పద్యం లక్షణాలు :

1. ఇది వృత్తపద్యం.
2. ఈ పద్యంలో నాలుగు పాదాలుంటాయి.
3. ప్రతి పాదంలోనూ భ, ర, న, భ, భ, ర, వ అనే గణాలుంటాయి.
4. ప్రాస నియమం ఉంటుంది.
5. ప్రతి పాదంలోనూ 20 అక్షరాలుంటాయి.

2. చంపకమాల
కింది పద్య పాదాన్ని పరిశీలించండి. “ఒరిమయు భక్తియున్ నెనరు నోర్పుఁగనంబడఁబెద్దపిన్నయం”

చంపకమాల పద్య లక్షణాలు :

1. ఇది వృత్తపద్యం.
2. ఈ పద్యంలో నాలుగు పాదాలుంటాయి.
3. ప్రతి పాదంలో ‘న, జ, భ, జ, జ, జ, ర’ అనే గణాలుంటాయి.
4. ప్రతి పాదంలో 11వ అక్షరం యతిస్థానం (ఒ – ఓ).
5. ప్రాస నియమం ఉంటుంది.
6. ప్రతి పాదంలోనూ 21 అక్షరాలుంటాయి.

3. శార్దూలం
కింది పద్య పాదాన్ని పరిశీలించండి. “నాశీర్వాదమునొజ్జచే బడసి తానందంగ నౌనంబచితం”

శార్దూల పద్య లక్షణాలు :

1. ఇది వృత్తపద్యం.
2. ఈ పద్యంలో నాలుగు పాదాలుంటాయి.
3. ప్రతి పాదంలోనూ ‘మ, స, జ, స, త, త, గ’ అనే గణాలుంటాయి.
4. ప్రతి పాదంలో 13వ అక్షరం యతిస్థానం (నా నం).
5. ప్రాస నియమం ఉంటుంది.
6. ప్రతి పాదంలోనూ 19 అక్షరాలుంటాయి.

4. మత్తేభం
కింది పద్య పాదాన్ని పరిశీలించండి. “చెవికిం గుండల మొప్పుగాదు శ్రుతమేచే దమ్మికి న్గంకణం”

మత్తేభ పద్య లక్షణాలు :

1. ఇది వృత్తపద్యం.
2. ఈ పద్యంలో నాలుగు పాదాలుంటాయి.
3. ప్రతి పాదంలోనూ ‘స, భ, ర, న, మ, య, వ’ అనే గణాలుంటాయి.
4. ప్రతి పాదంలో 14వ అక్షరం యతిస్థానం (చె- చే).
5. ప్రాస నియమం ఉంటుంది.
6. ప్రతి పాదంలోనూ 20 అక్షరాలుంటాయి.

5. ఛందస్సు – తేటగీతి
ఉదా : ‘తేటగీతి’-.
‘తేటగీతి’ పద్యం, సూర్యచంద్రగణాలతో ఏర్పడుతుంది. ఈ పద్య లక్షణాలు తెలుసుకోబోయే ముందు సూర్యగణాలు,
ఇంద్రగణాలు అంటే ఏవో తెలిసికొందాము.
సూర్యగణాలు : (2)


పై ఉదాహరణ ఆధారంగా తేటగీతి పద్య లక్షణాలను కింది విధంగా చెప్పవచ్చు.
‘తేటగీతి’ పద్య లక్షణాలు .:

1. ఈ పద్యంలో నాలుగు పాదాలు ఉంటాయి.
2. ప్రతి పాదానికి వరుసగా ఒక సూర్యగణం, 2 ఇంద్రగణాలు, 2 సూర్యగణాలు ఉంటాయి.
3. నాలుగో గణం మొదటి అక్షరం యతిమైత్రి స్థానం. ప్రాసయతి కూడా చెల్లుతుంది.
4. ప్రాస నియమం లేదు.

Telangana SCERT 9th Class Telugu Grammar Telangana లేఖలు Questions and Answers.

TS 9th Class Telugu Grammar లేఖలు

ప్రశ్న 1.
నచ్చిన రాజకీయ నాయకుని గురించి మిత్రునికి లేఖ.
జవాబు:

భద్రాచలం,
X X X X X

ప్రియ స్నేహితురాలు పద్మకు,

నేను క్షేమముగా ఉన్నాను. నీ క్షేమసమాచారములు తెలుపగలవు. నీవు ఈ మధ్య నాకు వ్రాసిన ఉత్తరములో నాకు నచ్చిన రాజకీయ నాయకుని గురించి వ్రాయమన్నావు కదా ! అందుకే ఈ లేఖ వ్రాయుచున్నాను.

నాకు నచ్చిన రాజకీయ నాయకుడు భారత మాజీ ప్రధాని, ‘భారతరత్న’ అవార్డు గ్రహీత శ్రీ మొరార్జీదేశాయ్. భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొనిన మహోన్నత నాయకులలో ఆయన ఒకరు. గాంధీజీ ఆదర్శాలకోసం జీవితాంతము పాటుబడిన వ్యక్తి మొరార్జీ. ఉన్నతమైన విలువలు, ఆదర్శమైన విధానాలకు కట్టుబడిన వ్యక్తిగా మొరార్జీ ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి పొందినారు. మొరార్జీ ఏనాడు పదవులను ఆశించలేదు, పదవులే ఆయనను జీవితాంతం ఆశించినాయి. నైతిక విలువలకు మొరార్జీ గొప్ప ఉదాహరణ. అందులకే ఆయన అంటే నాకు ఎంతో ఇష్టము.

ఇట్లు,
నీ స్నేహితురాలు,
పి. శశికళ.

చిరునామా :
వి. పద్మ,
10వ తరగతి, బాలికోన్నత పాఠశాల,
మధిర, ఖమ్మం జిల్లా.

ప్రశ్న 2.
నీ మాతృదేశాన్ని (భారతదేశం) గురించి పరిచయం చేస్తూ విదేశంలోని కలం స్నేహితునికి లేఖ.
జవాబు:

హైదరాబాదు,
X X X X X

ప్రియ కలం స్నేహితుడు జాన్ డేవిడ్ పాల్కు,

నేను క్షేమంగా ఉన్నాను. నీవు కూడా క్షేమంగా ఉన్నావని తలుస్తాను. నేను ఈ లేఖలో మా భారతదేశ విశేషాలు తెలియజేస్తున్నాను.

ఆసియా ఖండంలోగల పెద్ద దేశాలలో భారతదేశం ఒకటి. దీనినే ‘ఇండియా’ అని నేడు పిలుస్తున్నారు. మా భారతదేశానికి ఉత్తరాన హిమాలయాలు, తూర్పున బంగాళాఖాతం, దక్షిణాన హిందూ మహాసముద్రం, పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం ఎల్లలుగా ఉన్నాయి. మా దేశంలో సింధు, గంగ, యమున, కృష్ణ, గోదావరి వంటి జీవనదులెన్నో ఉన్నాయి.

భారతదేశంలో వివిధ జాతులవారు, మతాలవారు ఉన్నారు. ‘భిన్నత్వంలో ఏకత్వం’ అనటానికి మా దేశాన్ని ఉదాహరణగా చెప్పుకోవచ్చు. సత్యం, అహింసయే ఆయుధాలుగా భావించే దేశం మాది. సర్వమానవులను సౌభ్రాతృత్వ దృష్టితో చూస్తూ అందరి సుఖశాంతులను కాంక్షించేదే మా భారతదేశం.

ఇట్లు,
నీ కలం స్నేహితుడు,
డి. వి. శ్యామసుందర్.

చిరునామా :
జాన్ డేవిడ్ పాల్,
డోర్ నెం. 30. 4/159,
కెనడీ రోడ్,
వాషింగ్టన్, అమెరికా.

ప్రశ్న 3.
మీ వీధిలో మంచినీటి సమస్య గురించి వివరించుచు సంబంధిత అధికారికి లేఖ రాయండి..
జవాబు:

మహబూబ్నగర్,
X X X X X

మంచినీటి సరఫరాశాఖ చీఫ్ ఇంజనీర్ గారికి నమస్కరించి
గోపాలకృష్ణ వ్రాయు విన్నపము.

మా ప్రాంత కుటుంబాలవారు మంచినీటి సరఫరా సక్రమంగా లేనందువల్ల నానా ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. సుమారు పదిరోజులుగా మా ప్రాంతంలో, అందులోను ముఖ్యంగా మా వీధిలో మంచినీటి నల్లాలు పనిచేయడంలేదు. కాలనీవాసులు. త్రాగేటందుకు చుక్క నీరు దొరకక అల్లాడిపోతున్నారు. ప్రస్తుతం బావినీటితోనే కాలక్షేపం చేస్తున్నారు. కాబట్టి మీరు వెంటనే తగు చర్యలు తీసుకొని నల్లాలు సరిగా పనిచేయునట్లు చూడవలసిందిగా కోరుతున్నాను.

ఇట్లు,
తమ విధేయుడు,
వి. గోపాలకృష్ణ,

చిరునామా :
చీఫ్ ఇంజనీర్,
మంచినీటి సరఫరాశాఖ కార్యాలయం,
మహబూబ్నగర్.

ప్రశ్న 4.
మీ వాడలో ఎక్కువైన దోమల బాధను నివారించడానికి, తగు చర్యలు తీసుకోవలసినదిగా సంబంధిత అధికారికి ఒక లేఖ రాయండి.
జవాబు:

కరీంనగర్,
X X X X X

మునిసిపల్ కమిషనర్ గారికి,
కరీంనగర్ మునిసిపాలిటీ,
కరీంనగర్.

ఆర్యా,

కరీంనగర్ మునిసిపాలిటీ గాంధీనగర్ లోని మా పేటలో ఈ మధ్య దోమలు ఎక్కువయ్యాయి. మురుగు కాల్వలలో నీరు సరిగా ప్రవహించుట లేదు. మురుగు కాలువలు శుభ్రం చేయటం లేదు. ఒక్కొక్క చోట కాలువలు నిండి రోడ్లపై మురికినీరు పిల్ల కాలువల వలె ప్రవహిస్తున్నాయి. దానితో దోమలు పెరిగి మా వాడలోని ప్రజలు చాలా బాధపడుతున్నారు. రాత్రిళ్ళు నిద్ర పట్టడం లేదు. చంటిపిల్లలు దోమలు కుట్టి రోగగ్రస్తులవుతున్నారు.

కావున మీరు శ్రద్ధవహించి, సంబంధిత అధికారులకు తెలిపి, మా వాడ పరిశుభ్రాన్ని కాపాడి, మమ్ము దోమల బారినుండి రక్షింపగలరని ఆశించుచున్నాను.

ఇట్లు,
తమ విధేయుడు,
వి. రాజశేఖర్.

చిరునామా :
కమిషనర్,
పురపాలక సంఘ కార్యాలయం,
కరీంనగర్.

ప్రశ్న 5.
నగరంలో మొక్కల పెంపకం ఆవశ్యకత గురించి పత్రికా సంపాదకునికి ఒక లేఖ రాయండి.
జవాబు:

వరంగల్లు,
X X X X X

ఈనాడు పత్రికా సంపాదకునకు,

ఆర్యా,

మన వరంగల్లు నగరం వివిధ కాలుష్యాలకు లోనవుతూ ప్రజాజీవనం చాలా దుర్భరంగా తయారయింది. పట్టణాభివృద్ధి, పారిశ్రామికాభివృద్ధి, జనాభా పెరుగుదల అనేక కారణాలు ప్రకృతిని కాలుష్యానికి గురిచేస్తున్నాయి. మంచిగాలి, మంచి వాతావరణం రోజురోజుకూ కరువైపోతున్నాయి.

ప్రకృతిలోని పచ్చనిచెట్లు మనిషికి స్వచ్ఛమైన గాలిని ప్రసాదించి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతాయి. ఈ విషయాన్ని గ్రహించి అందరు తమ ఇండ్లలోను, పరిసర ప్రాంతాలలోను, రోడ్ల ప్రక్కన మొక్కలను పెంచి నగర కాలుష్యం నుండి బయటపడునట్లు సహకరించవలసిందిగా మీ పత్రికా ముఖమున కోరుతున్నాము.

ఇట్లు,
తమ విధేయుడు,
పి. శ్రీనివాస్.

చిరునామా:
పత్రికా సంపాదకుడు,
ఈనాడు దినపత్రిక,
సోమాజీగూడ,
హైదరాబాదు.

ప్రశ్న 6.
నేత్రదానం చేయవలసిందిగా అందరిని ప్రోత్సహిస్తూ పత్రికలో ప్రచురించవలసిందిగా సంపాదకునికి లేఖ.
(లేదా)
నేత్రదానం ఆవశ్యకతను తెలియజేస్తూ పత్రికా సంపాదకుడికి లేఖ.
జవాబు:

ఆదిలాబాదు,
X X X X X

ఈనాడు పత్రికా సంపాదకునకు,

అయ్యా,

మన దేశంలో పాక్షిక గ్రుడ్డితనంతో బాధపడేవారి సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. ‘సర్వేంద్రియాణాం నయనం ప్రధానం’ అన్నారు పెద్దలు. అలాంటప్పుడు కళ్ళు లేనివారి జీవితం ఎంత దుర్భరంగా ఉంటుందో వేరే చెప్పనవసరం లేదు. వారి జీవితాలలో వెలుగు ప్రసాదింపజేయటం సాటి మానవులుగా మన కర్తవ్యం.

అందుకు నేత్రదానం చేయడం ఎంతైనా అవసరం. మనిషి తాను మరణించిన తరువాత తన నేత్రాలను దానం చేయడం ద్వారా మరొకరికి చూపు ప్రసాదించిన వాడవుతాడు. కాబట్టి అన్ని దానాలలోకి నేత్రదానం చాలా గొప్పది. దీన్ని ప్రోత్సహిస్తూ మీ పత్రికలో ప్రచురించి ప్రజలు చైతన్యవంతులగునట్లు చేయవలసిందిగా కోరుతున్నాను.

ఇట్లు,
తమ విధేయుడు,
ఐ. గణేష్ కుమార్.

చిరునామా :
పత్రికా సంపాదకుడు,
‘ఈనాడు’ కార్యాలయం,
సోమాజీగూడ,
హైదరాబాదు – 500 001.

ప్రశ్న 7.
రక్తదానం అవసరాన్ని తెలియజేస్తూ మిత్రునకు లేఖ.
జవాబు:

హైదరాబాదు,
X X X X X

ప్రియ మిత్రుడు నరేంద్రకు,

నేను బాగా చదువుతున్నాను. నీవు కూడా బాగా చదువుతున్నావని తలుస్తాను. ముఖ్యంగా ఈ లేఖలో రక్తదానం అవసరాన్ని గూర్చి తెలియజేస్తున్నాను.

కొన్ని పరిస్థితులలో తోటి మానవుని ప్రాణాన్ని కాపాడటానికి రక్తదానం ఎంతైనా అవసరం. అలాంటప్పుడు ఆ వ్యక్తియొక్క రక్త గ్రూపునకు సంబంధించిన రక్తాన్నే దానం చేయాల్సి ఉంటుంది. లేకపోతే ఆ వ్యక్తి ప్రాణానికే ముప్పు సంభవించవచ్చు. అప్పటికప్పుడు ఆయా రక్త గ్రూపు కలవారు దొరకటం చాలా కష్టం.

కాబట్టి ముందుగానే రక్తదానం చేస్తే బ్లడ్ బ్యాంకులలో. నిల్వచేసి అవసరం వచ్చినపుడు ఆయా వ్యక్తులకు ఉపయోగిస్తారు. ఇది దృష్టిలో పెట్టుకొని నేను రక్తదానం చేశాను. నీవు కూడా నాలాగే రక్తదానం అవసరాన్ని గుర్తించి అందుకు సహకరించగలవని ఆశిస్తున్నాను.

ఇట్లు,
నీ ప్రియ మిత్రుడు,
కోట రవికుమార్.

చిరునామా :
ఆర్. నరేంద్ర, 10వ తరగతి,
మున్సిపల్ హైస్కూలు,
బెల్లంపల్లి.

ప్రశ్న 8.
‘సంఘసంస్కర్త’ను గూర్చి వివరిస్తూ చెల్లికి లేఖ.
జవాబు:

భద్రాచలం,
X X X X X

ప్రియమైన చెల్లెలు సుజాతకు,

ఆశీస్సులు. నేను బాగా చదువుతున్నాను. నీవు కూడా బాగా చదువుతున్నావని తలుస్తాను. నేను ముఖ్యంగా ఈ లేఖలో గొప్ప సంఘసంస్కర్తయగు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులుగారిని గూర్చి నీకు తెలియజేయ తలచాను.

వీరేశలింగం పంతులుగారు కవిగా సంపాదించిన కీర్తి కంటే సంఘసంస్కర్తగా ఎనలేని ఖ్యాతి గడించారు. ఆయన బాల్య వివాహాలను నిరసించారు. వితంతు వివాహాలను, స్త్రీ విద్యను ప్రోత్సహించారు. హితకారిణి సమాజాన్ని స్థాపించి దాని ద్వారా అనాథ స్త్రీ ఉద్ధరణకు పాటుపడ్డారు. సంఘంలోని అనేక దురాచారాలను, మూఢాచారాలను ఖండించారు. అందుకే కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులుగారు తెలుగుజాతి గర్వించతగ్గ గొప్ప సంఘసంస్కర్త అని నా అభిప్రాయం.

ఇట్లు,
మీ సోదరుడు,
పి. సందీప్ కుమార్.

చిరునామా :
పి. సుజాత, 10వ తరగతి,
ఎస్.ఆర్. హైస్కూలు,
పాల్వంచ, ఖమ్మం జిల్లా.

ప్రశ్న 9.
ఉగ్రవాదం వల్ల సంభవిస్తున్న నష్టాలను వివరిస్తూ మిత్రునకు ఒక లేఖ రాయండి.
జవాబు:

స్టేషన్ ఘనాపూర్,
X X X X X

ప్రియ మిత్రురాలు సాయిచంద్రికకు,

నేను బాగా చదువుతున్నాను. నీవు కూడా బాగా చదువుతున్నావని తలుస్తాను. ఈ మధ్య దేశంలో ఉగ్రవాదం విపరీతంగా పెరిగిపోవడం వల్ల ఎన్నో నష్టాలు సంభవిస్తున్నాయి. వాటిని గురించి ఈ లేఖలో తెలియజేయదలచాను.

ఉగ్రవాదం మన జాతీయ సమైక్యతకు తీవ్రభంగాన్ని, అశాంతిని కలిగిస్తున్నది. వారి పాశవిక చర్యలకు అనేకమంది తమ ప్రాణాలు కోల్పోవడం జరుగుతోంది. అంతేకాక వారు ప్రజల ఆస్తులు, ప్రభుత్వ ఆస్తులు నష్టపరుస్తున్నారు. దీనివల్ల వారు సాధించేది ఏమీలేదు. కాబట్టి ఉగ్రవాదులు తమ దుష్టమైన మార్గాన్ని విడిచిపెట్టి దేశశ్రేయస్సుకు పాటుపడాలని ఆశిస్తున్నాను.

ఇట్లు,
నీ మిత్రురాలు,
హరి అపర్ణ.

చిరునామా :
గార్లపాటి సాయిచంద్రిక,
10వ తరగతి,
జిల్లా పరిషత్ హైస్కూలు,
భద్రాచలం,
ఖమ్మం జిల్లా.

ప్రశ్న 10.
మరుగుదొడ్ల నిర్మాణ ఆవశ్యకతను గూర్చి జిల్లా కలెక్టరుకు ఒక వినతి పత్రం రాయండి.
జవాబు:

అసిఫాబాదు,
X X X X X

కలెక్టరుగారి దివ్యసముఖమునకు
అసిఫాబాదు గ్రామ నివాసి వ్రాయు విన్నపం.

అయ్యా,

మాది అసిఫాబాదు. మా గ్రామంలో ఎంతోమంది నిరుపేదలు నివసిస్తున్నారు. ఏ రోజునకు ఆ రోజు కాయకష్టం. చేసుకొని జీవిస్తున్నారు. మా గ్రామ ప్రజలు మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం లేక అనేక ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. ఎక్కడపడితే అక్కడ మలమూత్ర విసర్జన చేయడంవల్ల గ్రామంలోని వారంతా అనారోగ్యం పాలవుతున్నారు.

‘ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం’ అన్నారు పెద్దలు. అందువల్లే ప్రభుత్వం కూడా ప్రజల ఆరోగ్య పరిరక్షణ బాధ్యతను చేపట్టి ఎన్నో పథకాలు ప్రవేశపెడుతోంది. కాబట్టి మా గ్రామంలో హాడ్కో పథకం కింద మరుగుదొడ్ల నిర్మాణం జరుగునట్లు చూడవలసినదిగా. మనవి చేస్తున్నాను.

ఇట్లు,
తమ విధేయుడు,
అక్కపెద్ది పూర్ణచంద్.

చిరునామా :
జిల్లాధికారి,
జిల్లాధికారి కార్యాలయం,
ఆదిలాబాదు.

These TS 10th Class Physical Science Bits with Answers Chapter 4 Refraction of Light at Curved Surfaces will help students to enhance their time management skills.

TS 10th Class Physical Science Bits Chapter 4 Refraction of Light at Curved Surfaces

Question 1.
The value of the focal length of the lens is equal to the value of the image distance when the rays are ( )
(A) passing through the optic centre
(B) parallel to the principal axis
(C) passing through the focus
(D) in all the cases
Answer:
(B) parallel to the principal axis

Question 2.
Which of the following is the lens maker’s formula? ( )
(A) 1/f=(n-1) (1/R₁+1/R₂)
(B) 1/f=(n+1) (1/R₁-1/R₂)
(C) 1/f = (n-1) (1/R₁-1/R₂)
(D) 1/f=(n+1) (1/R₁+1/R₂)
Answer:
(C) 1/f = (n-1) (1/R₁-1/R₂)

Question 3.
The height of the image Is hi and the height of the object is ho; then the magnification of the lens, m = ( )
(A) h_i/h₀
(B) h₀/h_i
(C) \(\frac{\mathrm{h}_{\mathrm{o}}+\mathrm{h}_{\mathrm{i}}}{\mathrm{h}_{\mathrm{i}}} \)
(D) \(\frac{\mathrm{h}_{\mathrm{o}}+\mathrm{h}_{\mathrm{i}}}{\mathrm{h}_{\mathrm{o}}} \)
Answer:
(A) h_i/h₀

Question 4.
The distance of the Image formed by a convex lens when the object is kept at a distance of 30 cm. is found to be 10 cm. The focal length of the lens is ( )
(A) 15 cm
(B) 20 cm
(C) 7.5 cm
(D) 12 cm
Answer:
(A) 15 cm

Question 5.
The ability of a lens to converge or diverge light rays depends on Its. ( )
(A) radius of curvature
(B) size
(C) focal length
(D) Intensity of light
Answer:
(C) focal length

Question 6.
A lens having two spherical surfaces bulging outwards is called : ( )
(A) double-concave lens
(B) double convex lens
(C) piano-convex lens
(D) plano-concave lens
Answer:
(B) double convex lens

Question 7.
A lens bounded by two spherical surfaces curved inwards is called: ()
(A) Biconcave lens
(B) Biconvex lens
(C) plano-convex lens
(D) Plano concave lens
Answer:
(A) Biconcave lens

Question 8.
When the object Is at the focal point of a convex lens, the image Is formed at ( )
(A) centre of curvature
(B) at the focal point on the other side of lens
(C) infinity
(D) on the same side of the object
Answer:
(C) infinity

Question 9.
If the object is at 2F of a convex lens, the image Is formed at: ( )
(A) 2F
(B) F
(C) F/2
(D) between F and 2 F
Answer:
(A) 2F

Question 10.
Power of a length is – 2D. Its focal length is ( )
(A) 50cm
(B) 2m
(C) 12cm
(D) 0.5m
Answer:
(D) 0.5m

Question 11.
Point size Image Is formed at focal point of a convex lens when the object is ( )
(A) at 2F₁
(B) between F_T and 2F₁
(C) at infinity
(D) between F₂ and optic centre
Answer:
(C) at infinity

Question 12.
A point source of light Is placed at a distance of 2f from a converging lens of focal length “f”. The Intensity of li9ht Is maximum at a distance ……………………….. on the other side : ( )
(A) at f
(B) between f and 2 f
(C) at 2f
(D) beyond 2f
Answer:
(D) beyond 2f

Question 13.
A helicopter flying vertically above a man in water seems to the man to be its actual distance. ( )
(A) nearer than
(B) farther than
(C) at the same height
(D) none
Answer:
(B) farther than

Question 14.
A thin lens is made of a material having refractive index 1.5; both the sides are bulging outwards. It is dipped in water (n=1.33). It behaves like ( )
(A) convergent lens
(B) a divergent lens
(C) correcting lens
(D) prism
Answer:
(A) convergent lens

Question 15.
For all purposes of application at curved surfaces the distances are measured from ( )
(A) focal point
(B) optic centre
(C) position of image
(D) position of object
Answer:
(B) optic centre

Question 16.
An air bubble in water behaves like a ( )
(A) converging lens
(B) diverging lens
(C) rectifying lens
(D) glass slab
Answer:
(B) diverging lens

Question 17.
The radii of the two spherical surfaces of a double concave lens are 30 cm. and 64 cm. respectively. The refractive index of material of lens = 1.5. The focal length of lens is ( )
(A) 120 cm
(B) -60 cm
(C) -120 cm
(D) 80 cm
Answer:
(C) -120 cm

Question 18.
A convex lens behaves like a ………………… lens when It Is kept in a transparent medium with greater refractive index than that of the lens : ( )
(A) converging
(B) diverging
(C) rectifying
(D) none of these
Answer:
(B) diverging

Question 19.
The focal length of a lens depends upon : ( )
(A) atmospheric temperature
(B) humidity
(C) surrounding medium
(D) air pressure
Answer:
(C) surrounding medium

Question 20.
The nature of the image obtained when object is placed between focus and optic centre of a biconvex lens : ( )
(A) virtual
(B) erect
(C) magnified
(D) all of A, B & C
Answer:
(D) all of A, B & C

Question 21.
We get a real, inverted and magnified image of object when It is placed …………………… of a convex lens : ( )
(A) at centre of curvature
(B) beyond C
(C) between centre of curvature and F
(D) beyond centre of curvature
Answer:
(C) between centre of curvature and F

Question 22.
Any ray passing along the principal axis of a lens ……………………….. . ( )
(A) bends downwards
(B) bends upwards
(C) Is normal to principal axis
(D) travels undefeated
Answer:
(D) travels undefeated

Question 23.
According to sign convention the focal length of a ……………………….. lens is negative ( )
(A) biconvex
(B) concave
(C) cylindrical
(D) none of these
Answer:
(B) concave

Question 24.
The magnification of a lens is found to be (-2). Here the negative sign indicates that the image is ( )
(A) virtual
(B) inverted
(C) real
(D) both B&C
Answer:
(D) both B&C

Question 25.
The reciprocal of the focal length of a lens In metres is called ( )
(A) divergence
(B) shift
(C) power
(D) conductance
Answer:
(C) power

Question 26.
We get a real, inverted diminished image of an object when It is placed of a convex lens : ( )
(A) Beyond 2F₁
(B) At focus F₁
(C) At 2F₁
(D) between F₁ and 2F₁
Answer:
(A) Beyond 2F₁

Question 27.
A lens that always gives a virtual, erect and diminished image is ( )
(A) Bi-convex lens
(B) plano-convex lens
(C) concave lens
(D) all of these
Answer:
(C) concave lens

Question 28.
A transparent material bound by two surfaces, of which one or both are spherical is called : ( )
(A) prism
(B) rectangular glass slab
(C) concave mirror
(D) lens
Answer:
(D) lens

Question 29.
The centres of the spheres of which the surfaces of a lens are parts are called: ( )
(A) focal points
(B) null points
(C) centres of curvatures
(D) in centres
Answer:
(C) centres of curvatures

Question 30.
Lenses form mages by the phenomenon of ………………………. of light : ( )
(A) refraction
(B) reflection
(C) diffraction
(D) polarisation
Answer:
(A) refraction

Question 31.
A light ray travelling parallel to the principal axis of a concave lens after refraction ……………………. the principal focus : ( )
(A) converges at
(B) diverges from
(C) passes through
(D) none of these
Answer:
(B) diverges from

Question 32.
If u=-15 cm; v=30 cm; then magnification of the lens, m =? ( )
(A) +2
(B) -2
(C) ½
(D) -½
Answer:
(B) -2

Question 33.
The focal length of a lens suggested to a patient of hypermetropia is 100 cm. Its power is ( )
(A) 1D
(B) 2D
(C) O.5D
(D) -1D
Answer:
(A) 1D

Question 34.
The heights measured vertically down from points on principal axis are taken as ( )
(A) +ve
(B) -ve
(C) both+ve and -ve
(D) none of these
Answer:
(B) -ve

Question 35.
When an object is placed at 2F₁ of a biconvex lens, the image is formed ( )
(A) at F₂
(B) between F₂ and 2F₂
(C) at optic centre
(D) at 2F₂
Answer:
(D) at 2F₂

Question 36.
The size of the image formed by a convex lens when the object Is kept at its 2F₁ is: ( )
(A) enlarged
(B) diminished
(C) same size as object
(D) may be enlarged or diminished
Answer:
(C) same size as object

Question 37.
The point at which the refracted ray intersects the principal ax,s of a lens is called …………….. . ( )
(A) optic centre
(B) orthocentre
(C) geocentric
(D) principal focus
Answer:
(D) principal focus

Question 38.
A magnifying glass is a short focus ………………… lens : ( )
(A) concave
(B) convex
(C) Plano concave
(D) cylindrical
Answer:
(A) concave

Question 39.
The nearest point at which an object is seen clearly by the eye is called ………………. of the eye. ( )
(A) farthest point
(B) focal point
(C) nine point
(D) near point
Answer:
(D) near point

Question 40.
The distance between centre of curvature and curved surface of a lens is called …………….. . ( )
(A) principal axis
(B) focal length
(C) radius of curvature
(D) radius of gyration
Answer:
(C) radius of curvature

Question 41.
In case of a plane surface the radius of curvature approaches ( )
(A) 0
(B) +1
(C) -1
(D) infinity
Answer:
(D) infinity

Question 42.
The midpoint of a thin lens is called : ( )
(A) optic centre
(B) pole of lens
(C) principal focus
(D) centre of curvature
Answer:
(A) optic centre

Question 43.
The lens formula is; 1/f = ( )
(A) \(\frac{1}{u}-\frac{1}{v} \)
(B) \(\frac{1}{\mathrm{u}}+\frac{1}{\mathrm{v}} \)
(C) \(\frac{1}{\mathrm{v}}-\frac{1}{\mathrm{u}} \)
(D) \(\frac{u+v}{u v} \)
Answer:
(C) \(\frac{1}{\mathrm{v}}-\frac{1}{\mathrm{u}} \)

Question 44.
If a ……………………. lens is kept In a medium with refractive index less than the refractive index of the lens it behaves as a converging lens. ()
(A) convex
(B) concave
(C) cylindrical
(D) plano concave
Answer:
(A) convex

Question 45.
If you get an image which can’t be collected on a screen, but can be seen by the eye we call it ( )
(A) real image
(B) virtual image
(C) enlarged image
(D) diminished image
Answer:
(B) virtual image

Question 46.
The focal length of a lens can be increased by ( )
(A) keeping In vacuum
(B) keeping in water
(C) keeping in alcohol
(D) none of these
Answer:
(B) keeping in water

Question 47.
The watchmakers use a ……………………. lens to observe the parts of a watch ()
(A) concave
(B) piano-convex
(C) cylindrical
(D) biconvex
Answer:
(D) biconvex

Question 48.
The focal length of a lens depends on which of the following factors ( )
(A) radius of curvature
(B) material of the lens
(C) medium in which the lens is placed
(D) all the above
Answer:
(D) all the above

Question 49.
Two plano-convex lenses of focal lengths 10 cm and 20 cm are placed In contact with each other. The effective focal length of the combination is ()
(A) 10 cm
(B) 20 cm
(C) 200 cm
(D) 6.67 cm
Answer:
(D) 6.67 cm

Question 50.
A person is standing on the bank of a river. A fish inside water will see the persontobe …………… . ( )
(A) taller
(B) shorter
(C) original height
(D) depends on fish
Answer:
(A) taller

Question 51.
Which of the following lens act as converging lens? ( )
(A) Biconvex lens
(B) Plano-convex lens
(C) Concavo-convex
(D) All the above
Answer:
(D) All the above

Question 52.
D is the power of the lens, then focal length of the lens is ………………………. . ( )
(A) 100
(B) 10
(C) \(\frac{1}{100} \)
(D) \(\frac{1}{10} \)
Answer:
(A) 100

Question 53.
One of the uses of a Concave lens is ……………………….. .( )
(A) as eyepiece in microscope
(B) to focus the Sunlight at a point
(C) to correct Hypermetropia
(D) to correct Myopia
Answer:
(D) to correct Myopia

Question 54.
The radius of curvature of a plano-convex lens is doubled without changing the material or medium, Its focal length will be ( )
(A) double
(B) halfed
(C) remains same
(D) insufflcient data
Answer:
(A) double

Question 55.
An object is placed at a distance of 10 cm from a convex lens of focal length 10 cm. The image is formed at. ( )
(A) 10 cm
(B) 20 cm
(C) 100 cm
(D) Infinity
Answer:
(D) Infinity

Question 56.
A biconvex lens of focal length 20 cm is cut along a plane perpendicular to principal axis so as to make two plano-convex lenses. The focal length of each plano-convex lens is ( )
(A)20cm
(B) 10cm
(C) 40cm
(D) 5cm
Answer:
(C) 40cm

Question 57.
An object of height 2 cm is placed in front of a convex lens of focal length 15 cm at a distance of 45 cm. The height of the Image formed by the lens is ( )
(A) 1 cm
(B) 2 cm
(C) 3 cm
(D) 4 cm
Answer:
(A) 1 cm

Question 58.
In the lens displacement method of determining the focal length of a convex lens, the separation between the screen and the object should be ( )
(A) greater than or equlal to 2f
(B) greater than or equal to 4f
(C) greater than or equal to f²
(D) greater than or equal to f
Answer:
(B) greater than or equal to 4f

Question 59.
Dentist uses …………………….. to observe teeth. ( )
(A) concave mirror
(B) concave lens
(C) convex mirror
(D) plane mirror
Answer:
(A) concave mirror