Srinivas

These TS 10th Class Telugu Important Questions 4th Lesson కొత్తబాట will help the students to improve their time and approach.

TS 10th Class Telugu 4th Lesson Important Questions కొత్తబాట

PAPER – I : PART – A

I. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (స్వీయరచన)

1. లఘు సమాధాన ప్రశ్నలు జార్యులు (3 మార్కులు)

కింది ప్రశ్నలకు ఐదేసి వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
ప్రశ్న 1.
పాకాల యశోదారెడ్డిగారి గ్రామ జనులు పట్టిన కొత్తబాట ఏమిటో చర్చించండి. (T.S Mar. ’15)
జవాబు:

1. గ్రామపెద్దల పెత్తనాన్ని అక్కడి ప్రజలు ధిక్క రించారు. పెత్తందార్లు దానితో గ్రామాలు విడిచి వెళ్ళిపోయారు.
2. పోలీసు పటేళ్ళ పెత్తనం గ్రామాల్లో తగ్గిపోయింది. పోలీసు పటేళ్ళకు ప్రజలు లంచాలు ఇవ్వడం మానివేశారు.
3. గ్రామ ప్రజలు, గ్రామపెద్దల చెప్పులు కింద తేళ్ళలా అణగియుండడం మానివేశారు.
4. ప్రజలు చీటికీ మాటికీ, తగవులూ, కొట్లాటలూ, మానివేశారు. పంచాయితీలు, జరిమానాలు పోయాయి. ప్రజలకు శిక్షలు లేవు.
5. ప్రజలు అడుక్కుతినడం మానివేశారు. మంచి బట్టలు కట్టుకుంటున్నారు.
6. పెద్దవారి ఇళ్ళ స్త్రీలలో ఘోషా పద్ధతి, మేనాలు, పల్లకీలు పోయాయి.

ప్రశ్న 2.
కొత్తబాట రచయిత్రి కథ చెప్పిన తీరులో నీకు నచ్చిన విశేషాలేవి ? (T.S Mar. ’15)
జవాబు:
కొత్తబాట రచయిత్రి చెప్పిన కథను ప్రాంతీయ భాషలో చెప్పింది. వ్యావహారిక భాషలో చెప్పడం వలన విన సొంపుగా ఉంది. నాటి తెలంగాణ సామాజిక జీవనాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్లు వివరించారు. తెలంగాణ మాండ లికాలు ఎక్కువగా ప్రయోగించారు.

నక్షత్రకుడు, వసదాగిన పిట్ట, దీపాలు వెలగడం, బండ జింకలు చేరడం మొదలైన జాతీయాలను, పదబంధాలను సందర్భోచితంగా ప్రయోగించి, కథకు కొత్త సొగసులు అద్దారు.

కథలోని పాత్రలు, స్వభావాలు మనకు నిత్య జీవితంలో కనిపించేవే, సన్నివేశాలు కూడా తెలిసినవే. అందుచేత ‘కొత్తబాట’ కథ నచ్చింది.

ప్రశ్న 3.
‘మిత్తి పూజ మీదనె మిద్దెలు మోపి’ అంటే మీకేమర్థ మయింది ? విశ్లేషించండి.
జవాబు:
‘మిత్తి పూజ మీదనె మిద్దెలు మోపి’ అంటే సమాధుల మీద భవంతులు కట్టి’ అని అర్థం. అంటే ఇతరుల మరణాన్ని కూడా లాభంగా మార్చుకోవడం. దానిలో కూడా సంపాదనే ధ్యేయంగా ఉండడం.

సాధారణంగా దోపిడీదారులు, వడ్డీ వ్యాపారులు డబ్బుకిచ్చిన ప్రాముఖ్యం దేనికీ ఇవ్వరు. అప్పు చేసిన వాడి దగ్గర వడ్డీల రూపంలో అసలు కంటే చాలా ఎక్కువ వసూలు చేస్తారు. అప్పు తీర్చలేక అప్పు తీసుకొన్నవాడు మరణించినా బాకీ విడిచిపెట్టరు. అటువంటి దుర్మార్గులు తమ సంపాదనతో పెద్ద పెద్ద భవంతులు కట్టుకొని దర్జాగా బతుకుతారు. అటువంటి వారి గురించి రచయిత్రి ఈ వాక్యం చెప్పారు.

2. వ్యాసరూప సమాధాన ప్రశ్నలు (6 మార్కులు)

కింది ప్రశ్నలకు పదేసి వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
ప్రశ్న 1.
కొత్తబాట కథలో రచయిత్రి తెలంగాణా గ్రామాల్లో వచ్చిన మార్పులను గూర్చి ప్రజలు పట్టిన కొత్తబాటను గూర్చి చెప్పిన విషయాన్ని 10 పంక్తుల్లో రాయండి. (T.S Mar. ’15)
జవాబు:
1) గ్రామాల్లో పెద్ద ఇళ్ళ ఆడవాళ్ళు, సామాన్యుల కంటపడకుండా వారి బండ్లకు తెరలు కట్టే ఆచారం ఉండేది. అది నేడు అంతరించింది.

2) రచ్చబండపై గ్రామపెద్దతో పాటు, గ్రామస్థులు అందరూ కలిసి మెలిసి నేడు కూర్చుంటున్నారు.

3) గ్రామపెద్ద రంగరాయని వంటి వారి పెత్తనాన్ని గ్రామాల్లో ప్రజలు నేడు ధిక్కరించారు. రంగ రాయడు వంటివారు గ్రామాలు విడిచివెళ్ళారు.

4) పోలీసు పటేళ్ళ పెత్తనం గ్రామాల్లో తగ్గిపోయింది. పటేళ్ళకు లంచాలిచ్చే గ్రామ ప్రజలు నేడు లేరు. అందువల్ల పోలీసు పటేళ్ళకు సాగుబాటు లేకుండా పోయింది.

5) ప్రజలు గ్రామపెద్దల చెప్పుల కింద తేళ్ళలా అణిగి యుండడం మానివేశారు. ప్రజలు చీటికి మాటికి తగవులూ, కొట్లాటలూ మానారు. పంచాయితీలు, జరిమానాలు, గ్రామాల్లో ఇప్పుడు లేవు. ఇప్పుడు ఏ గ్రామానికి ఆ గ్రామంలోనే తీర్పులు ఇస్తున్నారు. రాత్రి దొంగతనాలు లేవు. ప్రజలకు శిక్షలు లేవు. ప్రజలు అడుక్కు తినడం లేదు. ప్రజలు చక్కగా వేషాలు వేసుకుంటున్నారు.

6) పెద్దల పెళ్ళిళ్ళకు సహితం, ఇప్పుడు మేనాలూ పల్లకీలూ ప్రజలు మోయడం లేదు. గ్రామాల్లో ఇండ్లలో పని మనుషులను సైతం, తమ తోటి వారుగా ప్రజలు చూస్తున్నారు. ఈ విధంగా ప్రజలు గ్రామాల్లో కొత్తబాట పట్టారని, రచయిత్రి తన కొత్తబాట కథలో వెల్లడించారు.

ప్రశ్న 2.
కొత్తబాట పాఠం ఆధారంగా తెలంగాణ పల్లెలలో ఏయే మార్పులు వచ్చాయో విశ్లేషించండి. (T.S June ’16)
జవాబు:
“కొత్తబాట” అనే ఈ పాఠంలో “అక్కా తమ్ముళ్ళిద్దరూ” బస్సు దిగి అక్కడి నుండి ఎద్దులబండిలో వాళ్ళ ఊరి వరకు ప్రయాణం చేస్తారు. పల్లెలో అనేకరకాల మార్పులను చూస్తారు. అవి ఈ విధంగా ఉన్నాయి.

1.  కొత్తబాట (రోడ్లు) నిర్మించారు.
2. మోరుగవనం వేశారు. అందమైన ప్రకృతికి మారు పేరది.
3. రోడ్డుకిరువైపులా చెట్లు నాటారు. పూల తోటలో వేశారు. పొంటిమాన్లు చిగురించాయి.
4. చెరువును పూడిక తీసి అందంగా చేశారు. దానికి ఆయకట్టు కట్టడం వల్ల అందరికి అదరువైంది.
5. జారుడు బండలు ఏర్పాటు చేశారు.
6. మెచ్చుకొనితీరవలసినట్లుగా నిర్మాణం జరిగింది ఆ రోడ్డు.
7. ఇదివరకు కాళ్ళకు బురద అంటుకునేది.
8. స్వతంత్ర జీవనం సాగించాలి ప్రజలు.
9. కొట్టాల గడ్డివాములన్నీ కుదురుగా మట్టసంగా ఉన్నాయి.
10. ఎల్లమ్మ గుడిని బాగుచేయించారు.
11. ఆ ఊరిని చూసి అక్క ఊపిరి పీల్చుకుంది.

ఈ విధంగా ఈ పాఠంలో అనేక మార్పులను రచయిత్రి తెలిపింది.

ప్రశ్న 3.
‘కొత్తబాట’ పాఠం ఆధారంగా ప్రకృతి వర్ణనను విశ్లేషిస్తూ రాయండి.
జవాబు:
ఈ తరం సాధించిన సామాజిక మార్పును ప్రకృతి అందాలకూ అన్వయిస్తూ తమ్ముడు, అక్కతో చెబుతూ ఉంటాడు.

ఎక్కడ చూసినా కమ్మటి వాసన, వినసొంపైన సంగీతం, అడవంతా చిగురు తొడిగి పచ్చని తివాచీలా ఉంది. ఒళ్ళు పులకరించే విధంగా దారి వెంబడి మోదుగు చెట్ల వనం మొగ్గదొడిగి ఎర్రని పూలతో కొత్తబాటకు స్వాగతం పలుకుతున్న ముత్తైదువుల్లా ఇరువైపులా వరుసగా నిలబడివున్నాయి. ఎత్తైన చెట్ల చిటారు కొమ్మన తేనెపట్లు నిండుగా ఉన్నాయి. కోకిల పాటలు ఏకతాగీతాల్లా వినిపిస్తున్నాయి.

మామిడి చెట్లు నవయవ్వనంతో సింగారించుకున్న ఆడపిల్లల్లా కని పిస్తున్నాయి. చింతలు చిగురిస్తున్నాయి. యాపలు మొగ్గలు విచ్చుకుంటున్నాయి. పొలిమేరలోని చెట్లు మగ పెళ్ళి వారికి మర్యాదలు చేయడానికి వచ్చిన గుంపులా గుబురుగా ఉన్నాయి. ఈ తరం ‘కొత్త బాట’ లో ప్రయాణిస్తుందన్న దృక్పథానికి సంకేతంగా రచయిత్రి ఈ వర్ణనను చేశారు.

PAPER – II : PART – A

1. అపరిచిత గద్యాలు (5 మార్కులు)

ప్రశ్న 1.
కింది పేరా చదివి, అర్థవంతమైన ఐదు ప్రశ్నలు రూపొందించండి.

మంచిపని ఏ రూపంలోనైనా ఉండవచ్చు. తాను చదువుకున్నవాడైతే పదిమందికి చదువును పంచిపెట్టవచ్చు. తన ధనాన్ని పదిమందికి విని యోగించవచ్చు. ధర్మ కార్యాలకు, సమాజ కల్యాణ కార్యక్రమాలకు ఇతోధికంగా సాయపడవచ్చు. అధికారి తన పరిధిని దాటకుండా ప్రజలకు ఉప యోగపడే పనులు చేసి ప్రజల మన్ననలు పొంద వచ్చు. తనకు మంచిపేరు వస్తుంది. ప్రజలకు మేలు కల్గు తుంది. ధనికులు పరిశ్రమలను స్థాపించి, పదిమందికి ఉద్యోగావకాశాలు కల్పించవచ్చు. అధిక లాభాన్ని ఆపేక్షించకుండా తక్కువ ధరలకే వస్తువుల నమ్మవచ్చు. ఇలా సమాజంలోని వారంతా తమ తమ పరిధుల్లో ప్రజలకు మేలు కల్పించే పనులు చేసినపుడు, దేశంలో సమస్యలే ఉండవు. ప్రజలంతా సుఖ శాంతులతో జీవిస్తారు.
జవాబు:
ప్రశ్నలు

1. ధనం ఉన్నవాడు ఆ ధనాన్ని ఎలా సద్వినియోగం చేయవచ్చు?
2. ఒక అధికారి ఏ విధంగా మంచిపని చేయవచ్చు ?
3. ధనికులు ఏ విధంగా మంచిపని చేయవచ్చు ?
4. వర్తకులు ఏ విధంగా మంచిపని చేయవచ్చు ?
5. సమాజంలోని వారంతా ప్రజలకు మేలు కల్గించే పనులు చేస్తే ఏమవుతుంది ?

ప్రశ్న 2.
క్రింది గద్యం చదివి ఖాళీలను పూరించండి.

వ్యవసాయ భూముల్ని ఎలా ఉపయోగించు కుంటామో, జీవనోపాధికోసం బీడుభూముల్ని కూడా ఒక పద్ధతి ప్రకారం ఉపయోగించుకోవచ్చు. అనేక సంక్షేమ కార్యక్రమాలు, ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధిమార్గాలూ ఉన్నాయి. గుజరాత్లో అముల్ ప్రయోగం మన రాష్ట్రంలోనూ చేయవచ్చు. వృత్తి కులాల వాళ్ళు అనేకమంది పరిస్థితులను బట్టి వృత్తులు మార్చుకుంటారు. చిత్రమేమంటే పేదవాళ్ళు ఎప్పుడూ విద్యా, వైద్య సౌకర్యాల గురించి అడగరు. భూములు లీజుకు ఇస్తే పెత్తందారులకు, దళారులకు, కులపెద్దలకూ లాభం వస్తుంది. ఈ విషయంలో పేదలను చైతన్య పరచవలసిన ప్రభుత్వాలు కూడా చురుకైన పాత్ర నిర్వహించక పోవడం దుర దృష్టకరం !

ఖాళీలు – సమాధానాలు
ప్రశ్న 1.
బీడు భూములంటే …………………….
జవాబు:
పంటలు పండనివి.

ప్రశ్న 2.
జీవనోపాధి కోసం రైతులు ఆధారపడేది …………………….
జవాబు:
వ్యవసాయ భూములు.

ప్రశ్న 3.
విద్యా, వైద్య సౌకర్యాల గురించి అడగని వాళ్ళు ……………………….
జవాబు:
పేదవాళ్ళు.

ప్రశ్న 4.
దళారులు చేసే పని …………………….
జవాబు:
భూములను లీజుకు తీసుకొని పండించుకోవటం.

ప్రశ్న 5.
ప్రభుత్వాలు చేయవలసిన పని …………………….
జవాబు:
పేదలను చైతన్యపరచుటలో చురుకైన పాత్ర నిర్వ హించాలి.

ప్రశ్న 3.
క్రింది పేరా చదవండి. క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

“జీవావరణం మీద, పర్యావరణం మీద మనుష్యులు ఇంత కక్ష కట్టారెందుకో ? ఇలా ఉన్న చెట్లన్నింటినీ నరికేసుకుంటూ పోతే, చివరికి మనిషికి మిగిలే దేమిటి ? అయినా ఇప్పటికే అను భవిస్తున్నారు కదా ! ………………………. ఆమ్ల గ్రీన్ హౌజ్ ఎఫెక్టునీ.. దర్పాలనీ. ఆధునిక కాలుష్యకారక సమస్యలన్నింటికీ చెట్లు నరికివేతే కారణమని, ఈ మానవమేధావులే తేల్చి చెబుతారు. మళ్ళీ ఉన్న చెట్లన్నింటినీ నరికి భవనాలూ, నగరాలూ నిర్మిస్తారు. వాళ్ళ అభివృద్ధి ఎటు పోతోందో వాళ్ళకే అర్థం కావడం లేదు.

ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
1. కాలుష్యానికి కారణం ఏమిటి ?
జవాబు:
కాలుష్యానికి కారణం చెట్లు నరికివేత.

2. మానవులు చెప్పేదే చేస్తున్నారా ?
జవాబు:
లేదు. మనుషులు జీవావరణ, పర్యావరణాలపై కక్ష కట్టారు.

3. మానవుల అభివృద్ధి జీవావరణానికి మేలు చేస్తోందా ?
జవాబు:
మానవుల అభివృద్ధి జీవావరణానికి మేలు చేయడం లేదు.

4. చెట్లు లేకపోతే ఏమౌతుంది ?
జవాబు:
చెట్లు లేకపోతే

1. గ్రీన్ హౌజ్ ఎఫెక్టు
2. ఆమ్ల దర్పాలు కలుగుతాయి.

5. పై పేరా దేనిని బోధిస్తోంది ?
జవాబు:
పై పేరా పర్యావరణ పరిరక్షణను గురించి చెపుతోంది.

ప్రశ్న 4.
క్రింది గద్యాన్ని చదివి, అర్థవంతమైన ఐదు ప్రశ్నలు రూపొందించండి.

సమాజానికి టీచర్ల పట్ల ఉన్న దృక్పథం చాలా విచిత్ర మైంది. ఒక్కో సందర్భంలో ఒక్కో రకంగా పరస్పర విరుద్ధంగా ఇది ఉంటుంది. సాంప్రదాయకంగా చూస్తే మన సమాజంలో టీచరంటే దేవుడి తర్వాత దేవు డంతటివాడు. నిస్వార్థ, నిరాడంబర ఆదర్శజీవి. జ్ఞాన ప్రసారం తప్ప అతనికి మరో వ్యాపకం ఉండదు. భిన్న సంస్కృతుల నుండి, వాతావరణాల నుండి, ఆర్థిక స్థితిగతుల నుండి వచ్చిన పిల్లలందర్నీ ఒకే స్థాయికి తీసికొని రావాలి.
జవాబు:
ప్రశ్నలు

1. సమాజం టీచర్ గురించి ఏమనుకుంటుంది ?
2. “నిస్వార్థం” పదానికి వ్యతిరేక పదం ఏమిటి ?
3. నిరాడంబరత అంటే ఏమిటి ?
4. ఎలాంటి పిల్లలు బడికి వస్తారు ?
5. టీచరు బాధ్యత ఏమిటి ?

2. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (5 మార్కులు)

ప్రశ్న 1.
మీ గ్రామ అభివృద్ధిని వివరిస్తూ మీ మిత్రుడికి లేఖ రాయండి.
జవాబు:
లేఖ

బాసర,
X X X.

ప్రియమైన సురేషు,
నీ మిత్రుడు వ్రాయు లేఖ,

ఇక్కడంతా క్షేమం. అక్కడ మీరంతా క్షేమమని తలచెదను.

మా గ్రామం ఈ మధ్య చాలా అభివృద్ధి చెందింది. ఇదివరకు రోడ్లు గోతులతో నిండి ఉండేది. ఇప్పుడు ప్రతి వీధిలోనూ సిమెంటు రోడ్డు వేశారు. ఇదివరకు వీధి దీపాలు వెలిగేవి కావు. ఈ మధ్య వీధి దీపాలతో మా వీధులన్నీ తళతళా మెరిసిపోతున్నాయి.

ఇప్పుడు ప్రతి 3 ఇళ్ళకు ఒక వీధి కొళాయి వేశారు. వాటిలో ఉదయం, సాయంత్రం మంచినీరు వస్తోంది. ఇప్పుడు మా ఊరికి 3 సార్లు బస్సు వస్తోంది. హాస్పిటల్ కడుతున్నారు. పాఠశాల కడతారుట. ఉంటాను. తిరిగి ఉత్తరం రాయి.

ఇట్లు,
నీ ప్రియమిత్రుడు,
X X X.

చిరునామా :
ఎమ్. సురేష్, నెం. – 8,
10వ తరగతి, సమతా హైస్కూల్,
ప్రగతి నగర్, సికింద్రాబాద్.

ప్రశ్న 2.
పల్లెలను పట్టించుకోమని కరపత్రం తయారు చేయండి.
జవాబు:
పల్లె

మనకు అన్నం పెట్టే కల్పవల్లి లాంటి పల్లెను పట్టించు కోండి.

పనులు లేక కూలీలు వలస వెళ్ళిపోతున్నారు.
అప్పులు భరించలేక రైతులు మరణిస్తున్నారు.
పంటలు లేక పొలాలు బీడు బారుతున్నాయి.
మన పల్లెను మనమే కాపాడుకోవాలి.
మేధావులారా ! ధనవంతులారా ! నాయకులారా !
మీ పల్లెని దత్తత చేసుకోంది. ఆదుకోండి. అభివృద్ధి చేయండి. పల్లె ఋణం తీర్చుకోండి.

ఇట్ల
గ్రామాభివృద్ది కమిటీ.

ప్రశ్న 3.
పల్లె అందాలను వివరిస్తూ వ్యాసం రాయండి. (March. ’17)
జవాబు:
పల్లె అందాలు

ఒయ్యారంగా తలలూపే పైరుపచ్చలతో కలకలలాడే పల్లెటూరు సౌఖ్యాల నిలయం. ఆనందాల లోగిలి. కల్తీ లేని చిరునామా.

ఆరోగ్యానికి హాయిగా నవ్వుతూ పలకరించే జనం. కల్మషం లేని మనుషులు. ఎప్పుడూ తోడుగా నిలిచే మనుషులు వరసలు పెట్టి పిలుచుకొనే జనం. ఇరుగుపొరుగు వారి మమతానురాగాలు.

పాడిపంటలకు లోటు లేకుండా ఉండే బంగారు లోగిలి పల్లెటూరు. పక్షుల కిలకిలలు. జంతువుల అరుపులు, గెంతులతో సందడిగా ఉంటుంది. సెలయేళ్ళ గలగలలు, పూలచెట్ల సొగసులు పల్లెలకు అలంకారాలు. ఆదరణ, అనురాగం ఆభరణాలు.

ప్రశ్న 4.
పల్లెటూరి ఆత్మకథ రాయండి.
జవాబు:
నేను, మీ పల్లెను. ఆనాడు ఎంత అందంగా ఉండే దాన్ని, పచ్చగా మిసమిసా మెరిసిపోతూ ఉండేదానిని. నిండుకుండ లాంటి చెరువులతో గలగల లాడుతూ ఉండేదానిని.

నా పిల్లలు ఎంతమంది ఉండేవారో ! అబ్బో ! చాలామంది ఉండేవారు. ఇప్పుడెవరూ లేరు. బిక్కుబిక్కు మంటున్నాను. అన్యాయంగా చచ్చిపోతున్నారు. ఎవ్వరూ పట్టించుకోవడం లేదు.

చెరువులు చాలా వరకు ఆక్రమించేశారు. మళ్ళీ ఈ మధ్యనే చెరువులవీ బాగు చేస్తున్నారు. పూర్వపు కళ వస్తోంది. చక్కగా మీరంతా వచ్చేయండి. కడుపు నిండా తిని, కంటి నిండా నిద్రపోవచ్చు. మళ్ళీ నా ఇల్లు పిల్లలతో కలకలలాడాలి. అదే నా కోరిక, నా వేదనను అర్థం చేసుకోండి.

ప్రశ్న 5.
పల్లె పట్నం గురించి మాట్లాడుకుంటున్న ఇద్దరు వ్యక్తుల సంభాషణలు రాయండి.
జవాబు:
రామన్న :  బాబూ ! తమరిదే ఊరు ?
అఖిల్  :  సికింద్రాబాద్, నీది ?
రామన్న :  ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో పల్లెటూరు.
అఖిల్  :  మీరు పల్లెల్లో ఎలా బతుకుతారు ?
రామన్న :  కల్తీ లేని ఆహారం తింటూ బతుకుతాం.
అఖిల్  :  మీకు కరెంటు ఉండదు. వేసవికాలం ఉక్కపోత కదా !

రామన్న :  హాయిగా ఆరు బయట మంచాలు వేసుకొని మా వీధి వాళ్ళందరం కబుర్లు చెప్పుకొంటూ పడుకొంటాం. చల్లగా ఉంటుంది.

అఖిల్  :  హోటల్స్ ఉండవు కదా !

రామన్న   : కొత్తవారిని ఆదరించి కడుపు నిండా తిండి పెడతాం. వసతి కల్పిస్తాం. ఇంక హోటల్స్ ఎందుకు ?

అఖిల్  :  హాస్పటల్స్ ఉండవు కదా !

రామన్న  :  కష్టపడి పనులు చేసుకొంటాం. సాధారణంగా ఏ జబ్బూ రాదు. వచ్చినా చిన్న డాక్టరు ఉంటాడు. పెద్ద జబ్బయితే పట్నం వస్తాం.

అఖిల్  :  అయితే మా పట్నం కంటే మీ పల్లెటూరే బాగుంటుందా ?

రామన్న :  ఒకసారి వస్తే మళ్ళీ విడిచిపెట్టరు. ఈ రణగొణ ధ్వనులు, కాలుష్యం ఇవేమీ ఉండవు. హాయిగా ఉంటుంది. నా చిరునామా ఇస్తాను, తప్పకుండా రండి ! మా ఇంట్లో ఉందురుగాని.

అఖిల్  :  మీతో మాట్లాడుతుంటే చాలా ఆనందంగా ఉంది. తప్పక వస్తా ! నా బస్సొచ్చేసింది. బై.

రామన్న: మంచిది బాబూ ! జాగ్రత్తగా ఎక్కు

ప్రశ్న 6.
‘విద్యావంతుడైన ఒక యువకుడు ఉద్యోగాల కోసం పాకులాడకుండా, స్వంతంగా వ్యవసాయం చేస్తూ, చక్కగా పంటలు పండిస్తూ, ఎంతోమందికి ఆదర్శంగా నిలిచాడు. ప్రభుత్వంచే ఆవార్డులను కూడా పొందాడు.’ అటువంటి యువకుణ్ణి పొగుడుతూ అభినందన వ్యాసం రాయండి.
జవాబు:
ఆధునిక సమాజంలో శాస్త్రసాంకేతిక రంగ ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంది. విజ్ఞానశాస్త్ర ప్రభావంతో మానవుడు సమున్నత స్థాయికి చేరుకుంటున్నాడు. సాధారణంగా ఎంతోమంది ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు కోసం వెంపర్లా డుతారు. స్వయం ఉపాధి మార్గాలకై అన్వేషింపరు.

కాని ఈ యువకుడు విద్యావంతుడై కూడా ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలకోసం పాకులాడలేదు. స్వయం శక్తితో ఎదగాలనుకున్నాడు. తాను బ్రతుకుతూ మరికొందరికి ఉపాధిని కల్పించాలనుకున్నాడు.

వ్యవసాయంలో ప్రవేశించాడు. వ్యవసాయంలో ఆధునిక సాంకేతిక విజ్ఞానాన్ని వినియోగించాడు. అధిక దిగుబడులను పొందాడు. అందరికి ఆదర్శంగా నిలిచాడు. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలను పొందాడు. అందువల్ల అతడు నిజంగా అభినందనీయుడు. అందరికి మార్గదర్శకంగా నిలిచాడు. నేటయువతర మంతా నిరుత్సాహ పడకుండా స్వయంఉపాధి మార్గాలను అన్వేషించాలి.

అదనపు వ్యాకరణాంశాలు

PAPER – I : PART – B

1. సొంతవాక్యాలు

1. చెప్పు కింద తేళ్ళతీర్గ: పూర్వం గ్రామాల్లో ప్రజలు కరణం పటేళ్ళ పెత్తనంలో, చెప్పుకింద తేళ్ళతీర్గ అణిగిమణిగి యుండేవారు.
2. కొరివితోటి నెత్తిగోక్కొను దుర్మార్గులతో తగవు పెట్టుకోవడం, కొరివితోటి నెత్తిగోక్కున్నట్లే అవుతుంది.
3. ఏకలవ్య శిష్యుడు : సామల సదాశివగారు కప్పగంతుల వారి ఏకలవ్య శిష్యుడిగా పేరు పొందారు.

2. పర్యాయపదాలు

బాట = దారి, మార్గం
సంబురం = సంతోషం, ఆనందం
దిశ = దిక్కు, కాష్ట
గుడి = ఆలయం, కోయిల, కోవెల, దేవళం
గురిగింజ = గురివెంద, గుంజ, కాకణి, కాంభోజి
సన్యాసి = భిక్షువు, పరివ్రాట్టు, పారాశరి, మస్కరి
నక్క = శివ, గోమాయువు, జంబుకము
గొట్టె = అది, ఉరణము, పొట్టేలు, తగరు
ಇಲ್ಲ = గృహము, గేహము, నికేతనము, తావు
నెత్తురు = నెత్రు, ఎఱ్ఱ, రక్తము, రుధిరము, కీలాలము

3. నానార్థాలు

సంబరము = సంతోషం, జాతర, సేవ, జలము, చేప
భానువు = సూర్యుడు, శివుడు, వృద్ధుడు, మబ్బు
ధాత్రి = నేల, తల్లి, దాది, ఉసిరిక

4. ప్రకృతి – వికృతులు

ప్రకృతి – వికృతి

కథ – కత
దిశ – దెస
పాదరసము – పారద
గొట్టె (గొతియ) – కురరీ
గురింజ – గుంజా
ప్రీతి – బాతి
ప్రయాణం – పయనం
కుడ్యము – గోడ
రాత్రి – రాతిరి
విద్య – విద్దె
స్తంభం – కంబం
సముద్రం – సంద్రం
పుణ్య – పన్నెం
ఆధారము – ఆదరువు
మనిషి – మనిసి
అర్ధరాత్రి – అద్దమరేయి
మర్యాద – మరియాద
దీపము – దివ్వె
మృత్యువు – మిత్తి
ఆర్య – అయ్య
తంత్రము – తంపు

5. వ్యుత్పత్త్యర్థాలు

భాష = భాషింపబడునది (భాష)
పాదపము = వ్రేళ్ళతో నీరు త్రాగునది (చెట్టు)

PAPER – II : PART – B

1. సంధులు

తెలుగు సంధులు

1. ఉకార సంధి
సూత్రాలు : ఉత్తునకు అచ్చు పరమగునపుడు సంధి యగు.
ఉదా :
ఎప్పుడేసిందో = ఎప్పుడు + ఏసిందో
కాదక్కా = కాదు + అక్కా
బాగైందా = బాగు + అయిందా
పిల్లలం = పిల్లలు + అంత
భుజాలెక్కి = భుజాలు + ఎక్కి

2. అకార సంధి
సూత్రం : అత్తునకు సంధి బహుళముగానగు.
ఉదా :
మనూరికో = మన + ఊరికో
పిట్ఠోలె = పిట్ట + ఓలె
పెద్దత్త = పెద్ద + అత్త

3. ఇకార సంధి
సూత్రం : ఏమ్యాదుల ఇత్తునకు సంధి వైకల్పికము గానగు.
ఉదా :
బండెక్కి = బండి + ఎక్కి

సంస్కృత సంధులు

1. సవర్ణదీర్ఘ సంధి
సూత్రం : అ, ఇ, ఉ, ఋలకు సవర్ణములైన అచ్చులు పరమైనప్పుడు దాని దీర్ఘము ఏకాదేశమగును. –
ఉదా :
పుణ్యాన = పుణ్య + ఆన

2. లు, ల, నల సంధి
సూత్రం : లు, ల, న, లు పరంబగునపుడొకానొకచోట ముగాగమంబునకు లోపంబును, తత్పూర్వస్వరంబునకు దీర్ఘంబును విభాషనగు.
ఉదా :
దీపాలు = దీపము + లు

2. సమాసాలు

సమాస పదము – విగ్రహవాక్యము – సమాసము పేరు

వాన వొరదలకు – వానలకు వొరదలకు – ద్వంద్వ సమాసం
అణిగి మణిగి – అణిగియును, మణిగియును – ద్వంద్వ సమాసం
పండాకు – పండైన ఆకు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
పెద్ద పులి – పెద్ద పులి – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
నీలసముద్రం – నీలమైన సముద్రం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
గున్నమామిళ్ళు – గున్న అయిన మామిళ్ళు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
మనూరి పొలిమేర – మనూరి యొక్క పొలిమేర – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
ఊరి చెరువు – ఊరి యొక్క చెరువు – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
ఈతలొట్టి – ఈత (కల్లు) కొరకు లొట్టి – చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం
రచ్చబండ – రచ్చ కొరకు బండ – చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం
రెండతస్తులు – రెండు సంఖ్యగల అంతస్తులు – ద్విగు సమాసం
తుమ్మ బంక – తుమ్మ అను పేరుగల బంక – సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
కర్ణప్పటేండ్లు – కర్ణములు, పటేండ్లు – ద్వంద్వ సమాసం
పసుపు బండార్లు – పసుపును, బండారును – ద్వంద్వ సమాసం
ముంతపొగ – ముంతతో పొగ – తృతీయా తత్పురుష సమాసం
గడ్డివాము – గడ్డితో వాము – తృతీయా తత్పురుష సమాసం

3. వాక్య పరిజ్ఞానం

అ) క్రింది కర్తరి వాక్యాలను కర్మణి వాక్యాలుగాను, కర్మణి వాక్యాలను కర్తరి వాక్యాలుగాను రాయండి.

ప్రశ్న 1.
లింగయ్య ఉసిరికాయ తీసి నాయకునికి ఇచ్చాడు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
ఉసిరికాయ తీసి లింగయ్య చేత నాయకునికి ఇవ్వ బడింది. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 2.
నాయకులు పిల్లలతో అరగంట కాలం గడిపారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
పిల్లలతో నాయకులచేత అరగంట కాలం గడుప బడింది. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 3.
వాద్యాల చప్పుడు విన్నారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
వాద్యాల చప్పుడు వినబడింది. (కర్మణి వాక్యం)

ఆ) క్రింది సామాన్య వాక్యాలను సంక్లిష్ట వాక్యంగా రాయండి.

ప్రశ్న 1.
శర్వాణి పాఠం చదివింది. శర్వాణి నిద్రపోయింది. (సామాన్య వాక్యం)
జవాబు:
శర్వాణి పాఠం చదివి, నిద్రపోయింది. (సంక్లిష్ట వాక్యం)

ప్రశ్న 2.
మహతి ఆట ఆడింది. మహతి అన్నం తిన్నది. (సామాన్య వాక్యం)
జవాబు:
మహతి ఆట ఆడి, అన్నం తిన్నది. (సంక్లిష్ట వాక్యం)

ప్రశ్న 3.
నారాయణ అన్నం తింటాడు. నారాయణ నీళ్ళు తాగుతాడు. (సామాన్య వాక్యం)
జవాబు:
నారాయణ అన్నం తింటూ నీళ్లు తాగుతాడు. (సంక్లిష్ట వాక్యం)

Solving these TS 6th Class Maths Bits with Answers 12th Lesson Symmetry Bits for 10th Class will help students to build their problem-solving skills.

TS 6th Class Maths Bits Chapter 12 Symmetry

Choose the correct answer and write it in the brackets:

Question 1.
Which of the following has a line symmetry ?

Answer:
A)

Question 2.
Which of the following has no line of symmetry ?
A) A
B) B
C) Q
D) D
Answer:
C) Q

Question 3.
Which of the following figure has line of symmetry ?

Answer:
D)

Question 4.
Number of lines of symmetry of the letter ‘O’ ?
A) 1
B) 2
C) 4
D) infinite
Answer:
D) infinite

Question 5.
Number of lines of symmetry of the letter ‘H’?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Answer:
B) 2

Question 6.
The letter ‘Z’ has _______
A) vertical line of symmetry
B) horizontal line of symmetry
C) both
D) no line of symmetry
Answer:
D) no line of symmetry

Question 7.
The letter ‘M’ has _______
A) vertical line of symmetry
B) horizontal line of symmetry
C) both
D) no line of symmetry
Answer:
A) vertical line of symmetry

Question 8.
The figure has _______.
A) vertical line of symmetry
B) horizontal line of symmetry
C) both
D) no line of symmetry
Answer:
B) horizontal line of symmetry

Question 9.
The figure has _______
A) vertical line of symmetry
B) horizontal line of symmetry
C) both
D) no line of symmetry
Answer:
C) both

Question 10.
The mirror image of ?

Answer:
D)

Question 11.
Number of possible lines of symmetry for the figure

A) 4
B) 5
C) 6
D) 7
Answer:
C) 6

Question 12.
Number of lines of symmetry for ?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Answer:
B) 2

Question 13.
If the figure is folded along the given dotted line each part coincides with other part exactly, it is called _______ ?
A) Point symmetry
B) Line of symmetry
C) Axis symmetry
D) None of these
Answer:
B) Line of symmetry

Question 14.
Match the no. of lines of symmetry of the following.

A) 1 – c, 2 – a, 3 – e, 4 – a
B) 1 – a, 2 – a, 3 – c, 4 – e
C) 1 – b, 2 – a, 3 – c, 4 – d
D) 1 – c, 2 – a, 3 – d, 4 – a
Answer:
A) 1 – c, 2 – a, 3 – e, 4 – a

Question 15.
Match the no. of lines of symmetry of the following.

A) 1 – a, 2 – b, 3 – c, 4 – d
B) 1 – b, 2 – a, 3 – c, 4 – e
C) 1 – b, 2 – a, 3 – c, 4 – d
D) 1 – a, 2 – b, 3 – c, 4 – d
Answer:
B) 1 – b, 2 – a, 3 – c, 4 – e

Question 16.
Match the no. of lines of symmetry of the following.

A) 1 – a, 2 – b, 3 – c, 4 – d
B) 1 – b, 2 – d, 3 – c, 4 – d
C) 1 – d, 2 – b, 3 – c, 4 – a
D) 1 – c, 2 – a, 3 – b, 4 – d
Answer:
C) 1 – d, 2 – b, 3 – c, 4 – a

Question 17.
Statement (L) : Symmetry is used in paper cuttings
Statement (M) : The Letter ‘X’ has vertical, horizontal and diagonal line of symmetry is there
A) Both L and M are true
B) L is true, M is false
C) L is false, M is true
D) Both L & M are false
Answer:
A) Both L and M are true

Question 18.
Statement (X): Every figure / letter has no need of image mirror
Statement (Y): The letter ’D’ has no line of symmetry
A) Both X and Y are true
B) X is true, Y is false
C) X is false, Y is true
D) Both X & Y are false
Answer:
D) Both X & Y are false

Question 19.
Statement (V): The letter ‘Y’ has no line of symmetry
Statement (W) : The letter ‘E’ has Horizontal line of symmetry
A) Both V and W are true
B) V is true and W is false
C) V is false and W is true
D) Both V & W are false
Answer:
A) Both V and W are true

Question 20.
Number of lines of symmetry for an equilateral triangle has _______?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Answer:
C) 3

Question 21.
Number of lines of symmetry for an isosceles triangle has _______?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Answer:
B) 2

Question 22.
Number of lines of symmetry for a scalene triangle has ?
A) 0
B) 1
C) 2
D) 3
Answer:
A) 0

Question 23.
Number of lines of symmetry for a circle has _______?
A) 1
B) 2
C) 3
D) infinite
Answer:
D) infinite

Question 24.
Any line along which can fold a figure so that the two parts of it coincide exactly is called a _______
A) point of symmetry
B) line of symmetry
C) edge symmetry
D) none
Answer:
B) line of symmetry

Question 25.
A line of symmetry can be
A) horizontal
B) vertical
C) diagonal
D) all the above
Answer:
D) all the above

Question 26.
Which triangle has 3 lines of symmetry ?
A) Right angled triangle
B) Isosceles triangle
C) Equilateral triangle
D) Scalene triangle
Answer:
C) Equilateral triangle

Question 27.
Number of lines of symmetry for a scalene triangle ?
A) 1
B) no lines of symmetry
C) 2
D) 4
Answer:
B) no lines of symmetry

Question 28.
A square has lines of symmetry.
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Answer:
D) 4

Question 29.
Which triangle has one line of symmetry?
A) Equilateral triangle
B) Scalene triangle
C) Isosceles triangle
D) Acute angled triangle
Answer:
C) Isosceles triangle

Question 30.
The set square in your instrumental box has the following angles of measure
A) 60°, 45°, 75°
B) 30°, 60°, 90°
C) 1009, 50°, 30°
D) 45°, 45°, 90°
Answer:
B) 30°, 60°, 90°

Question 31.
Which of the following letter of alphabet has a line of symmetry ?
A) G
B) P
C) Q
D) X
Answer:
D) X

Question 32.
Which of the following letter of alphabet has horizontal line of symmetry ?
A) S
B) M
C) B
D) A
Answer:
C) B

Question 33.
Which of the following letter of alphabet has vertical line of symmetry ?
A) V
B) K
C) E
D) R
Answer:
A) V

Question 34.
Which of the following figure has countless lines of symmetry ?

Answer:
D)

Solving these TS 6th Class Maths Bits with Answers 11th Lesson Ratio and Proportion Bits for 10th Class will help students to build their problem-solving skills.

TS 6th Class Maths Bits Chapter 11 Ratio and Proportion

Choose the correct answer and write it in the brackets.

Question 1.
The ratio of Rs. 1.50 to Rs. 2 is
A) 3 : 4
B) 4 : 3
C) 1 : 2
D) 3 : 2
Answer:
A) 3 : 4

Question 2.
The ratio of 7.5 litres to 15 litres is
A) 5 : 1
B) 7 : 15
C) 1 : 2
D) 1 : 5
Answer:
C) 1 : 2

Question 3.
Rafi has 16 red marbles and 4 blue marbles. The ratio of blue marbles to the total number of marbles is
A) 4 : 1
B) 4 : 5
C) 1 : 5
D) 1 : 4
Answer:
C) 1 : 5

Question 4.
5 ml of water is added to 15 ml of medicine. The ratio of water to medicine is
A) 3 : 1
B) 1 : 3
C) 1 : 4
D) 4 : 1
Answer:
B) 1 : 3

Question 5.
In the below figure, the ratio of the shaded parts to unshaded parts is

A) 1 : 2
B) 8: 5
C) 3 : 5
D) 5 : 3
Answer:
C) 3 : 5

Question 6.
Equivalent ratio to 2 : 3 is
A) 8 : 9
B) 6 : 12
C) 4 : 6
D) 10 : 12
Answer:
B) 6 : 12

Question 7.
Equivalent ratio to a : b is
A) b : a
B) 2a : 2b
C) a : 2b
D) 2a : b
Answer:
B) 2a : 2b

Question 8.
The simplest form of 16 : 20 is
A) 4 : 5
B) 5 : 4
C) 8 : 10
D) 32 : 40
Answer:
A) 4 : 5

Question 9.
The simplest form of 24 : 30 is
A) 12 : 15
B) 8 : 10
C) 4 : 5
D) 2 : 3
Answer:
C) 4 : 5

Question 10.
\(\overline{\mathbf{A B}}\) is divide at ‘X’ in the ratio 3 : 7. If AB = 10 cm, thren length of \(\overline{\mathbf{X B}}\) =

A) 6 cm
B) 7 cm
C) 3 cm
D) 3.5 cm
Answer:
B) 7 cm

Question 11.
An ornament weighs 45 gms. It is a mixture of gold and copper in the ratio 7 : 2. The weight of copper is
A) 10 gm
B) 35 gm
C) 14 gm
D) 8 gm
Answer:
A) 10 gm

Question 12.
The cost of 5 kg of tomatoes is Rs. 40. Then the cost of 3 kg of tomatoes is
A) Rs. 24
B) Rs. 8
C) Rs. 200
D)Rs. 122
Answer:
A) Rs. 24

Question 13.
Raju and Bharat bought 30 pencils. Out of them, Bharat took 10 pencils. The ratio of Bharat’s pencils and Raju’s pencils is
A) 2 : 1
B) 1 : 2
C) 3 : 1
D) 1 : 3
Answer:
B) 1 : 2

Question 14.
If three apples cost Rs. 36, then the cost of 5 apples is
A) Rs. 12
B) Rs. 24
C) Rs. 48
D) Rs. 60
Answer:
D) Rs. 60

Question 15.
21 : 6 =
A) 42 : 18
B) 21 : 12
C) 7 : 2
D) 21 : 27
Answer:
C) 7 : 2

Question 16.
5 times of 2 : 5 =
A) 4 : 10
B) 10 : 25
C) 6 : 15
D) 8 : 20
Answer:
B) 10 : 25

Question 17.
The simplest foim of 96 : 120 is
A) 6 : 8
B) 4 : 5
C) 8 : 10
D) 1 : 4
Answer:
B) 4 : 5

Question 18.
Twenty pens are divided between Sheela and Sangeeta in the ratio of 3 : 2. Then the number of pens that Sheela got is
A) 8
B) 4
C) 12
D) 16
Answer:
C) 12

Question 19.
The sum of two numbers is the greatest second digit number. If the numbers are in the ratio 1 : 2, then the smaller number is
A) 66
B) 36
C) 33
D) 63
Answer:
C) 33

Question 20.
Present age of father is 42 years and that of his son is 14 years. The ratio of the present age of son to that father is
A) 1 : 3
B) 3 : 1
C) 2 : 3
D) 3 : 2
Answer:
A) 1 : 3

Question 21.
If the cost of 8 pens is ₹ 96 then find the cost of 15 such pens ?
A) ₹ 192
B) ₹ 180
C) ₹ 160
D) ₹ 150
Answer:
B) ₹ 180

Question 22.
If the cost of 10 note books is ₹ 250 what is the cost of one book ?
A) ₹ 25
B) ₹ 20
C) ₹ 28
D) ₹ 30
Answer:
A) ₹ 25

Question 23.
Kiran runs 12 kms in 45 minutes, then he runs number of kms in 15 minutes
A) 9 cm
B) 5 km
C) 4 km
D) 6 km
Answer:
C) 4 km

Question 24.
The cost of 7 green leaf tea is 105. If my friend and I want to drink that tea we have to pay ₹ ______
A) ₹ 35
B) ₹ 25
C) ₹ 30
D) ₹ 32.50
Answer:
C) ₹ 30

Question 25.
In a map if 1 cm = 300 km then 15 cm = ______ kms.
A) 4500
B) 4200
C) 4800
D) 3500
Answer:
A) 4500

Question 26.
In a map if 1 cm = 50 runs then 755 runs = ______ cms.
A) 15.1
B) 13.5
C) 15.5
D) 15
Answer:
A) 15.1

Question 27.
What is the ratio between 24 red balls and 27 blue balls ?
A) 9 : 8
B) 8 : 9
C) 6 : 7
D) 6 : 3
Answer:
B) 8 : 9

Question 28.
The ratio between 5 kg and 750 gms is ______.
A) 1 : 1.6
B) 21 : 4
C) 20 : 3
D) 1 : 6.3
Answer:
C) 20 : 3

Question 29.
The ratio between 4.5 km to 1250 mts is
A) 18 : 6
B) 17 : 6
C) 16 : 5
D) 18 : 5
Answer:
D) 18 : 5

Question 30.
The ratio between 2750 ml to 1.5 ltrs is
A) 11 : 6
B) 12 : 5
C) 6 : 11
D) 10 : 7
Answer:
A) 11 : 6

Question 31.
One litre of milk, 25 ml of water is added then the ratio of milk to water is ______
A) 8 : 3
B) 7 : 2
C) 40 : 1
D) 9 : 1
Answer:
C) 40 : 1

Question 32.
From the figure given find the ratio between shaded and unshaded parts.

A) 1 : 5
B) 3 : 1
C) 1 : 3
D) 1 : 4
Answer:
C) 1 : 3

Question 33.
From the above figure the ratio between unshaded and total parts is ______?
A) 5 : 4
B) 3 : 4
C) 3 : 1
D) 4 : 1
Answer:
B) 3 : 4

Question 34.
30 mm : 1 cm = ______
A) 3 : 5
B) 15 : 7
C) 10 : 3
D) 3 : 1
Answer:
D) 3 : 1

Question 35.
1 hr : 45 min = ______
A) 5 : 4
B) 4 : 2
C) 4 : 3
D) 3 : 2
Answer:
C) 4 : 3

Question 36.
The simplest form of 162 : 45 is ______
A) 18 : 5
B) 17 : 5
C) 16 : 5
D) 17 : 9
Answer:
A) 18 : 5

Question 37.
From the below figure BC : AB = ______?

A) 16 : 15
B) 5 : 6
C) 15 : 14
D) 15 : 17
Answer:
B) 5 : 6

Question 38.
From the above figure find the ratio of AC & BC.
A) 2 : 5
B) 5 : 1
C) 1 : 5
D) 3 : 5
Answer:
C) 1 : 5

Question 39.
Weight of Gayatri is 14 kgs Kiran weight Is thrice that of Gayatri. The ratio of weight of Gayatri and Kiran is ______
A) 1 : 4
B) 1 : 3
C) 1 : 5
D) 1 2
Answer:
B) 1 : 3

Question 40.
A goldsmith mixes gold and copper in the ratio of 9 : 2 to prepare an oranament of 55 gins. What Is weight of gold in that ornament?
A) 49 gm
B) 48 gm
C) 40 gm
D) 45 gm
Answer:
D) 45 gm

Question 41.
The ratio of shares of R : S = 2 : 1. If the total amount is ₹9,00,000 then ‘R’ share is
A) ₹ 6,00,000
B) ₹ 3,00,000
C) ₹ 5,00,000
D) ₹ 8,00,000
Answer:
A) ₹ 6,00,000

Question 42.
Laxmi earns ₹ 42,000 per month. If her expenditure is 28,000 per month, then what is the ratio of her savings
and expenditure?
A) 2 : 1
B) 1 : 2
C) 2 : 3
D) 1 : 3
Answer:
B) 1 : 2

Question 43.
In a class of 39 students no of girls are 9. Then find the ratio of number of boys to that of gir is
A) 9 : 4
B) 2 : 5
C) 3 : 10
D) 10: 3
Answer:
D) 10: 3

Question 44.
From the above sum the ratio of total strength to boys is ______
A) 10 : 11
B) 13 : 10
C) 10 : 13
D) 13 :11
Answer:
C) 10 : 13

Question 45.
Match the following:

A) 1 – c, 2 – b, 3 – a, 4 – d
B) 1 – a, 2 – b, 3 – c, 4 – d
C) 1 – c, 2 – a, 3 – e, 4 – d
D) 1 – c, 2 – b, 3 – e, 4 – d
Answer:
A) 1 – c, 2 – b, 3 – a, 4 – d

Question 46.
Match the following.

A) 1 – a, 2 – c, 3 – d, 4 – e
B) 1 – d, 2 – a, 3 – e, 4 – c
C) 1 – e, 2 – d, 3 – c, 4 – b
D) 1- c, 2 – d, 3 – e, 4 – b
Answer:
B) 1 – d, 2 – a, 3 – e, 4 – c

Question 47.
Which of the following are in proportion?
A) 1, 2, 3, 4
B) 4, 5, 6, 7
C) 11, 9, 16, 7
D) 3, 6, 4, 8
Answer:
D) 3, 6, 4, 8

Question 48.
Which of the following are not in proportion?
A) 2, 3, 12, 18
B) 3, 6, 4, 8
C) 4, 3, 16, 12
D) 9, 15, 8, 16
Answer:
C) 4, 3, 16, 12

Question 49.
If \(\frac{15}{18}=\frac{x}{6}\) ⇒ x = ______.
A) 4
B) 3
C) 5
D) 2
Answer:
C) 5

Question 50.
If \(\frac{10}{x}=\frac{2}{3}\) ⇒ x = ______
A) 20
B) 30
C) 15
D) 40
Answer:
B) 30

Question 51.
If 4, x, 8, 24 are in proportion then x = ………………. ?
A) 12
B) 6
C) 24
D) 16
Answer:
A) 12

Question 52.
If 2, x, x, 32 are in proportion then r = ______?
A) 18
B) 8
C) 4
D) 16
Answer:
B) 8

Question 53.
A point P on xy = 36 cm divides it in the ratio of 5 : 7 the length of A = ______ cms.
A) 15
B) 20
C) 10
D) 25
Answer:
A) 15

Question 54.
Which of the following quantities are in proportion?
A) 4, 16, 3, 12
B) 16, 3, 12, 4
C) 12, 4, 3, 16
D) 3, 4, 16, 12
Answer:
A) 4, 16, 3, 12

Question 55.
Which of the following quantities are not in proportion?
A) 10, 25, 2, 5
B) 8, 16, 6, 12
C) 16, 24, 8, 12
D) 9, 3, 12, 2
Answer:
D) 9, 3, 12, 2

Question 56.
Statement (P) : The ratio of 6 minutes to 1 hour is 1 : 10
Statement (Q) : The simplest form of \(\frac{42}{24}\) is \(\frac{7}{4}\).
A) Both P and Q are true
B) Only P is true, Q is false
C) Only Q is true P is false
D) Both P & Q are false
Answer:
A) Both P and Q are true

Question 57.
Statement (F) : Symbolic form of ratio of a to b is a : b
Statement (Q): Fractional form is a/b.
Statement (R) : Verbal form is a to b.
A) P, Q and R are true
B) P is true, Q is false, R is true
C) P is false, Q is true, R is false
D) P is true, Q is false, R is false
Answer:
A) P, Q and R are true

Question 58.
From the adjacent figure.
Statement (S) : The ratio of shaded to unshaded region is 1 : 3
Statement (T) : The ratio of unshaded to total parts is 3 : 4
Statement (U) : The ratio of total parts to shaded is 3 : 2
A) S, T, U are true
B) S is true, T is true and U is false
C) S is false, T is true and U is false
D) S ¡s true, T is false and U is true
Answer:
B) S is true, T is true and U is false

Question 59.
Statement (X) : 1, 2, 3, 12 are in proportion
Statement (Y) : If 1, x, x, 9 are in proportion then x = 3
Statement (Z) : If 3, 6, 9, x are in proportion x = 15.
A) X, Y, Z are true
B) X is true, Z Is true, Y is false
C) X is false, Y is true, Z is false
D) X is true, Y is false, Z is true
Answer:
C) X is false, Y is true, Z is false

Question 60.
Statement (P): The length of AB = 15cm and the point X divides A, B in the ratio of 2 : 3, then XA = 6 cm
Statement (Q) : Also XB – XA = 3 cm
Statement (R): \(\frac{\mathrm{AB}}{\mathrm{XB}}=\frac{5}{3}\)
A) P, Q, R are true
B) P is true, Q is true, R is false
C) P is false, Q is true, R is false
D) P is false, Q is false, R is true
Answer:
A) P, Q, R are true

Question 61.
In \(\frac{a}{b}\) is called ______
A) consequent
B) antecedent
C) diridend
D) none
Answer:
B) antecedent

Question 62.
If a, b, c, d are four numbers and ad = bc then a, b, C, d are said to be in ______.
A) inversion
B) ratio
C) proportion
D) none
Answer:
C) proportion

Question 63.
The ratio of two quantities ‘a’ and ‘b’ then the symbolic form is ______.
A) a/b
B) is to b
C) a : b
D) None
Answer:
C) a : b

Question 64.
We compare quantities by
A) Division
B) Addition
C) Multiplication
D) Observation
Answer:
A) Division

Question 65.
If a : b : : c : d, then a, b, c, d are said to be in
A) proportion
B) equality
C) ratio
D) distribution
Answer:
A) proportion

Find the ratio between shaded and unshaded regions.

Question 66.

A) 3 : 10
B) 10 : 3
C) 3 : 5
D) 3 : 7
Answer:
D) 3 : 7

Question 67.

A) 2 : 8
B) 1 : 3
C) 1 : 4
D) 2 : 5
Answer:
B) 1 : 3

Question 68.

A) 1 : 4
B) 4 : 1
C) 1 : 5
D) 5 : 1
Answer:
A) 1 : 4

Question 69.

A) 25: 24
C) 27 : 22
B) 26: 23
D) 24 : 25
Answer:
A) 25: 24

These TS 10th Class Telugu Important Questions 6th Lesson భాగ్యోదయం will help the students to improve their time and approach.

TS 10th Class Telugu 6th Lesson Important Questions భాగ్యోదయం

PAPER – I : PART – A

I. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (స్వీయరచన)

1. లఘు సమాధాన ప్రశ్నలు నిర్మల (3 మార్కులు)

అ) కింది ప్రశ్నలకు ఐదేసి వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
ప్రశ్న 1.
చదువు మానవుని జీవన వికాసానికి బాటలు వేస్తుందని ఎలా చెప్పగలవు ? (June ’16)
జవాబు:
మానవులకు చదువు అత్యంత ముఖ్యమైన సాధనం. ఇది మానవున్ని జీవన వికాసానికి బాటవేస్తుంది. మానవున్ని ఆలోచనాపరుణ్ణి చేస్తుంది. విచక్షణాజ్ఞానాన్ని కల్పిస్తుంది. మంచి కీర్తిని పెంచుతుంది. నైతిక విలువల్ని కల్గిస్తుంది. ఆర్థిక భద్రతను అందిస్తుంది.

చదువు మంచి చెడులను తెలుపుతుంది. మానవునిలో మాధవుని దర్శించగలిగే సామర్థ్యాన్ని కల్గిస్తుంది. మూఢనమ్మకాలను పారద్రోలుతుంది.

ప్రశ్న 2.
భాగ్యరెడ్డి వర్మ అణగారిన వర్గాలలో ఎలాంటి మార్పు తీసుకు రాగలిగాడు ?
జవాబు:
మనుష్యులంతా పుట్టుకతో సమానమని ఎవరూ ఎక్కువ ఎవరూ తక్కువ కాదన్న సత్యాన్ని తెలుసుకునేటట్లు చేశాడు. అణగారిన వర్గాల దుర్భర స్థితికి కారణం తమ అజ్ఞానం, ఉదాసీనత అని గుర్తించి, చైతన్య పరిచాడు. అందరూ చదువుకునేలా ప్రోత్సహించాడు. తమ జాతి జనుల్లో భాగ్యరెడ్డి వర్మ ఐక్యతను తీసుకువచ్చాడు. వారిలో ఉన్న ‘తాగుడు’ దురలవాటును మాన్పించాడు. దేవదాసీ, ముర్లీ, వేశ్యా సంప్రదాయాలను అడ్డుకున్నాడు. మూఢనమ్మకాల అజ్ఞానాన్ని తొలగించాడు.

ప్రశ్న 3.
భాగ్యరెడ్డి వర్మ నాయకత్వ పటిమ ఎలాంటిది ?
జవాబు:
భాగ్యరెడ్డి వర్మ అణగారిన వర్గాలు ఎదుర్కొంటున్న అంటరానితనం, మూఢనమ్మకాలు లాంటి సమస్యలను గుర్తించాడు. వాటికి కారణం ఆ వర్గాల అజ్ఞానం, ఉదాసీనత అని తెలుసుకున్నాడు. అందరినీ చదువు కునేలా ప్రోత్సహించాడు. వారిని చైతన్య పరచాడు, తమజాతి జనులను ఏకతాటిపై నడిపాడు. ప్రజల పక్షాన నిలబడి ప్రభుత్వంపై పోరాటం చేశాడు. ప్రభుత్వం తన బాధ్యతను గుర్తెరిగేలా చేశాడు. ఆది హిందూవులకు ప్రత్యేక పాఠశాలల ఏర్పాటుకు కృషి చేశాడు. సమస్య మూలాలలోకి వెళ్ళి పరిష్కారానికి కృషి చేశాడు. దీనిని బట్టి భాగ్యరెడ్డి వర్మ నాయకత్వ పటిమ ఎలాంటిదో అర్థమవుచున్నది.

ప్రశ్న 4.
మూఢనమ్మకాలను తొలగించడానికి భాగ్యరెడ్డి వర్మ ఏమి చేశారు ?
జవాబు:
సహేతుకమైన కారణం లేకుండా కొన్ని నమ్మకాలు సమాజంలో కొనసాగుతూ ఉంటాయి. వీటిని మూఢ నమ్మకాలు అంటారు. ఆనాటి సమాజంలో కొందరు ఎక్కువ, కొందరు తక్కువ అనే భావన, అస్పృశ్యత, దేవదాసీ వ్యవస్థ, పసిపిల్లలను దేవునికి వదలివేయడం, జంతు బలులు, లాంటి మూఢనమ్మకాలు జీర్ణించుకు పోయాయి. వీటన్నింటికి కారణం అవిద్య, అజ్ఞానం అని భాగ్యరెడ్డి వర్మ గుర్తించారు. అందరూ చదువు కునేలా ప్రోత్సహించారు. ప్రజలను చైతన్యపరచి మూఢనమ్మకాలను లేకుండా చేయడానికి కృషిచేశాడు.

2. వ్యాసరూప సమాధాన ప్రశ్నలు (6 మార్కులు)

అ) కింది ప్రశ్నలకు పదేసి వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
ప్రశ్న 1.
సంస్కర్తగా భాగ్యరెడ్డివర్మ కృషిని పేర్కొనండి. (Mar. ’16)
జవాబు:

1. ఈయన కృషి వల్ల ఆదిహిందువులకు, ప్రభుత్వం ఎన్నో పాఠశాలలు స్థాపించింది.
2. దేవదాసి, ముర్లీ, వేశ్యా సంప్రదాయాలను అడ్డు కున్నాడు.
3. ప్రజలచే తాగుడు మాన్పించాడు.
4. అనేక సభలలో పాల్గొని 3,348 ఉపన్యాసాలు ఇచ్చాడు.
5. పసివాళ్ళయిన ఆడ, మగపిల్లలను దేవుడికి వదలి పెట్టడాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు.
6. మనుషులంతా సమానమని, ఎవరూ ఎక్కువ, తక్కువ కాదన్న సత్యాన్ని తెలుసుకొనేటట్లు చేశాడు.
7. అణగారిన వర్గాల్లో చైతన్యాన్ని తేవడానికి కృషి చేశాడు.
8. అంటరాని వర్గాల ఉన్నతి కోసం, సంస్కరణ మొదలుపెట్టాడు.
9. అణగారిన కులాల నాయకుల సహకారం, నైతిక మద్దతు కూడగట్టాడు.
10. ఈయన శ్రద్ధ వల్ల అంటరాని వర్గాలు, చదువుపై చూపుపెట్టాయి. అందువల్ల కొన్ని సాంఘిక దురా చారాలు మటుమాయమయ్యాయి.
11. అంటరాని వర్గాలు అనుభవిస్తున్న అవస్థల నుంచి వారిని గట్టెక్కించడానికి, భాగ్యరెడ్డివర్మ అంకిత భావంతో కృషి చేశాడు.
12. అనేక బహిరంగ సభలు జరిపి, సామాజిక స్వచ్ఛత గురించి చెప్పి తన జాతి జనులను ఏకతాటి పై నడిపించాడు.

ప్రశ్న 2.
సమాజంలోని మూఢ నమ్మకాలను మీరు ఎలా అరికడతారో వివరించండి.
(లేదా)
మీ చుట్టూ ఉన్న సమాజంలో మూఢ నమ్మకాలు ఏమేమి ఉన్నాయి ? వాటిని నీవు ఎలా తొలగిస్తావు? వివరించు.
జవాబు:
చుట్టుప్రక్కల వారిని చైతన్యపరుస్తాం. మూఢనమ్మకాల వలన కలిగే అనర్థాలను సోదాహరణంగా వివరిస్తాం. నమ్మకం మంచిదే. కాని మూఢనమ్మకం పనికిరాదని చెబుతాం. వాళ్ళకు పూర్తి నమ్మకం కలగడానికి అనుభవపూర్వకంగా నిరూపిస్తాం. ఉదాహరణకు పిల్లి శకునం వస్తే పని జరగదని మూఢనమ్మకం. పిల్లిని శకునం రప్పించుకొని వెళ్ళి పని పూర్తి చేసుకొని వస్తాం. అది తప్పని నిరూపిస్తాం.

అలాగే దిగదుడుపులు వలన రోగాలు తగ్గవని చెబుతాం. దిగదుడిచినవి తొక్కినా ఏమీ కాదని నిరూపిస్తాం. దిగదుడిచిన నిమ్మకాయలు కోసుకొని హాయిగా రసం తాగుతాం. చిల్లంగి, చేతబడి వంటివి కూడా తప్పని నిరూపిస్తాం. జనవిజ్ఞాన వేదిక వారిని మా గ్రామానికి ఆహ్వానిస్తాం. ప్రదర్శనలు ఇప్పిస్తాం. ఉపన్యాసాలు చెప్పిస్తాం. ప్రజలలో చైతన్యం కలిగిస్తాం. మా గ్రామం నుండి మూఢనమ్మకాలను తరిమేస్తాం. సశాస్త్రీయంగా ఆలోచించడం అలవాటు చేస్తాం. ‘మూఢనమ్మకాలు లేని గ్రామం’ అని మా గ్రామపు సరిహద్దులలో బోర్డు పెడతాం.

ప్రశ్న 3.
భాగ్యరెడ్డి వర్మ దురాచారాలను ఎలా అరికట్టాడు ?
జవాబు:
దురాచారాల వలన చాలా జీవితాలు నాశనం అవుతాయి. కొన్ని కుటుంబాలు తీవ్రమైన ఆవేదనకు, అవమానాలకు గురి అవుతాయి.

దేవదాసీ, ముర్లీ, వేశ్యా సంప్రదాయాల వలన అనేక మంది స్త్రీల జీవితాలు దుర్భరంగా మారతాయి. రోగగ్రస్తమవుతాయి. వారితో ఉన్న పురుషుల జీవితాలు కూడా రోగగ్రస్తం అవుతాయి. వారి కుటుంబాలు కూడా సర్వనాశనం అవుతాయి.

తాగుడు వల్ల ఆరోగ్యం పాడైపోతుంది. జ్ఞాపకశక్తిని కూడా కోల్పోతారు. నేరాలకు పాల్పడతారు. సమాజంలో గౌరవం పోతుంది. అనవసరమైన తగాదాలు పెరిగిపోతాయి.

ఈ దురాచారాలు వారి మనసులలో నాటుకు పోయాయి. ఈ అజ్ఞానాన్ని తొలగించడం అంత సులువు కాదు. దీని గురించి భాగ్యరెడ్డివర్మ అనేక బహిరంగ సభలు నిర్వహించాడు. సామాజిక స్వచ్ఛత గురించి చెప్పాడు.

ప్రజలందరిని ఏకతాటిపై నిల్పాడు. దేవదాసీ, ముర్లీ, వేశ్యా సంప్రదాయాలను అడ్డుకొన్నాడు. తాగుడు వలన కుటుంబాలు ఎలా నాశనమైపోతాయో వివరించాడు. నిరంతరం వారిని ఈ దురాచారాల నుండి బయట పడవేసే కృషి చేశాడు. కొన్ని కుటుంబాలను ఆ దురాచారాల నుండి దూరం చేయగలిగాడు.

PAPER – II : PART – A

1. అపరిచిత గద్యాలు (5 మార్కులు)

ప్రశ్న 1.
క్రింది గద్యాన్ని చదివి, క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

భద్రాచలంలో ఉన్న శ్రీరామచంద్రుణ్ణి చూడ్డానికి జనం తండోపతండాలుగా రావడం మొదలైంది. అందువల్ల యాత్రికులకు సౌకర్యాలు కలుగ చెయ్యవలసిన బాధ్యత తహసీలుదారుగా తన మీద ఉంది. అలాగే భక్తజన శిఖామణిగా ఆలయాన్ని బాగు చెయ్యాల్సిన అవసరం కూడా ఏర్పడింది. దీనికోసం ఒకనాడు గోపన్న ఆ ఊళ్ళో రైతులను పిలిపించి ఆ విషయం వాళ్ళకు చెప్పాడు. ఒక మంచి పనిచేద్దాం. మీరు నాతో సహకరించండి అంటూ గోపన్న ప్రబోధించాడు. ఈ మాటలు విన్న ఊరి జనం అలాగే అని అంగీకరించారు. ఎవరి శక్తి కొద్దీ వారు సహాయం చెయ్యడానికి సిద్ధమయ్యారు. ఆలయ నిర్మాణం మొదలయ్యింది.

ప్రశ్నలు – జవాబులు
1. యాత్రికులకు సౌకర్యాలు ఎందుకు కలుగజేయాలి ?
జవాబు:
భద్రాచలంలో ఉన్న శ్రీరామచంద్రుణ్ణి చూడ్డానికి జనం తండోపతండాలుగా రావడం మొదలయ్యింది. అందువల్ల యాత్రికులకు సౌకర్యాలు కలుగజేయవలసి వచ్చింది.

2. గోపన్న ఎవరి భక్తుడు ?
జవాబు:
గోపన్న శ్రీరామచంద్రుడి భక్తుడు.

3. గోపన్న రైతులను ఎందుకు పిలిపించాడు ?
జవాబు:
భద్రాచలం రామునికి ఆలయ నిర్మాణంలో తనకు సాయం చెయ్యమని అడగడానికి గోపన్న రైతులను పిలిచాడు.

4. ఆలయ నిర్మాణం ఎక్కడ మొదలయ్యింది ?
జవాబు:
ఆలయ నిర్మాణం భద్రాచలంలో మొదలయ్యింది.

5. ఎవరి ఆలయం నిర్మిస్తున్నారు ?
జవాబు:
శ్రీరామ చంద్రునికి ఆలయం నిర్మిస్తున్నారు.

ప్రశ్న 2.
క్రింది గద్యాన్ని చదివి, క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ఆంబోతుల్లా ఉన్న నలుగురు వ్యక్తులు ఎగబడి నరికేస్తుండగా చెట్టు తాలూకు యజమానిలా ఉన్న ఓ పెద్ద మనిషి నడుముకు చేతులేసుకొని నిలబడి వాళ్ళకి సూచనలిస్తున్నాడు. మాలాంటి అమాయక ప్రాణులు ఆ చెట్టుపైన జీవిస్తున్నాయని, వాటి గూళ్ళు, గుడ్లు, పిల్లలు చిన్నాభిన్నమవుతాయనీ, కనీస కనికరం కూడా తట్టనట్టుగా ఎగబడిపోతున్నారు. నాశనం చేయడానికే తప్ప నిర్మించడానికి జన్మించలేదన్నట్లు వారి ప్రతాపాన్నంతా ఆ చెట్టు మీద చూపిస్తున్నారు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు
1. పై విషయాన్ని బట్టి అక్కడేం జరుగుతోంది ?
జవాబు:
పై విషయాన్ని బట్టి నలుగురు మనుష్యులు ఒక చెట్టును నరికివేస్తున్నారు.

2. అక్కడ సూచనలిస్తున్నదెవరు ?
జవాబు:
అక్కడ ఆ చెట్టు యజమాని, చెట్టును నరికే వారికి సూచనలు ఇస్తున్నాడు.

3. వారిలో ఎలాంటి ఆలోచన లేకుండా పోయింది ?
జవాబు:
అమాయక ప్రాణులైన పక్షులు చెట్టుపైన జీవిస్తున్నా యనీ, వాటి గూళ్లు, గుడ్లు, పిల్లలు చిన్నాభిన్నమవు తాయనే ఆలోచన లేకుండాపోయింది.

4. ‘ఒక్కసారిగా’ అనే అర్థాన్నిచ్చే పదాన్ని గుర్తించండి.
జవాబు:
ఒక్కసారిగా అనే అర్థాన్నిచ్చేది “ఎగబడి”.

5. ‘మాలాంటి అమాయక ప్రాణులు’ అని ఎవరు అనుకొని ఉండవచ్చు ?
జవాబు:
చెట్టు మీద నున్న పక్షులు.

ప్రశ్న 3.
కింది గద్యాన్ని చదివి, క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

గిరిజన గ్రామాల్లో సురక్షిత నీరు లేక పోవడంతో పాటు మురుగునీటి సమస్య కూడా తలెత్తుతోంది. దీంతో గిరిజనులు అనునిత్యం వ్యాధుల బారిన పడుతున్నారు. జ్వరం, జలుబు, తలనొప్పి, డయేరియా వ్యాధులతో బాధపడుతున్నారు. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో ఇచ్చే మందులతో జబ్బులు నయం కాకపోగా ప్రైవేటు వైద్యులను ఆశ్రయించాల్సి వస్తోందని దీంతో ఆర్థికంగా చితికి పోతున్నామని పలువురు గిరిజనులు వాపోతున్నారు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు
1. గిరిజనులు వ్యాధులబారిన పడడానికి కారణమేమిటి ?
జవాబు:
సురక్షిత నీరు లేకపోవడంవల్ల గిరిజనులు వ్యాధుల బారిన పడుతున్నారు.

2. గిరిజనులను పట్టి పీడించే జబ్బులేవి ?
జవాబు:
జ్వరం, జలుబు, తలనొప్పి, మలేరియా వంటి వ్యాధులు గిరిజనులను పట్టి పీడిస్తున్నాయి.

3. ప్రైవేటు వైద్యులను ఆశ్రయించడం ద్వారా గిరిజనులే మౌతున్నారు ?
జవాబు:
ప్రైవేటు వైద్యులను ఆశ్రయించడం ద్వారా ఆర్థికంగా చితికిపోతున్నారు.

4. పై గద్యం ఆధారంగా ఒక ప్రశ్న తయారుచేయండి.
జవాబు:
ఈ గద్యం ఏవిషయాన్ని తెలియజేస్తున్నది ?

5. గిరిజన గ్రామాల్లోని ప్రధాన సమస్యలేవి ?
జవాబు:
గిరిజన గ్రామాల్లో సురక్షిత నీరు లేకపోవడం, మురుగునీటి సమస్య మొదలగునవి ప్రధాన సమస్యలు.

ప్రశ్న 4.
క్రింది గద్యాన్ని చదవండి. కింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

రంగడు ఉలిక్కిపడి లేచి, జరిగిన యావత్తు సంగతినీ, ఆ వచ్చిన వ్యక్తితో చెప్పి, ఉదయమే సేటీతో తప్పక మాట్లాడుతాను. ఈ రాత్రికి క్షమించమని బ్రతి
మాలాడు.

గుమాస్తా సానుభూతిని ప్రకటిస్తూ “రంగా ! సేటు విషయం నీకు తెలియంది కాదు. వాడంత కంకుష్టకుడు కాబట్టే అంతటి వాడయ్యాడు. ఇప్పుడు నిన్ను తీసుకెళ్ళకపోతే నేటి నీ అవస్తే, రేపు నీకూ పడుతుంది” అన్నాడు.

తన కోసం, తోటివారిని కష్టాల్లో ఇరికించే మనస్తత్వం కాదు రంగడిది. అందుకే ఆ గుమాస్తా సహాయంతో విరిగిన బండిని తీసుకొని సేల్జీ ఇల్లు చేరుకున్నాడు.

రిక్షా ఇరగొట్టినందుకు యాభై రూపాయలు చెల్లించి, విడిపించుకుంటా” నన్నాడు రంగడు. సేట్టీ ‘సరే’ నంటూ గుడిసె గిర్వీ వ్రాయించుకొని అణాబిళ్ళ అంటించి, రంగడి సంతకం చేయించుకొని రిక్షాను బాగుచేయించి, యెప్పటిలాగే రోజు కిరాయికిచ్చాడు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు
1. రంగడు ఎలా లేచాడు ?
జవాబు:
రంగడు ఉలిక్కిపడి లేచాడు ?

2. సేట్టీ ఎలాంటివాడు ?
జవాబు:
సేట్టీ కంకుష్టకుడు.

3. రంగని మనస్తత్వం ఎట్టిది ?
జవాబు:
తన కోసం తోటివారిని కష్టాల్లో ఇరికించే మనస్తత్వం కాదు.

4. రంగడు దేనిని తాకట్టు పెట్టాడు ?
జవాబు:
రంగడు గుడిసెను తాకట్టు పెట్టాడు.

5. రిక్షా విరగగొట్టినందుకు ఎంత చెల్లించాడు ?
జవాబు:
రిక్షా విరగగొట్టినందుకు యాభై రూపాయలు చెల్లించాడు ?

ప్రశ్న 5.
ఈ క్రింది గద్యాన్ని చదివి ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు వ్రాయండి.

కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు విద్యాభ్యాస కాలంలో పలుభాషలు నేర్చెను. అందువలన ఆయనకు విశాలమైన దృక్పథం ఏర్పడి అనే పరిశోధనలకు, చర్చలకు ఉపయోగపడింది. ఇంగ్లీషు పండితుల ఒరవడిలో ప్రామాణిక ప్రతులను ప్రచురించారు. శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయం స్థాపించి సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి నారు పోశారు. శాసనాలు సేకరించి, పరిశోధన చేసి, సాక్ష్యాధారాలతో చరిత్ర రచన చేశారు. ప్రపంచ విజ్ఞానాన్ని తెలుగు ప్రజలందరకు అందుబాటులోకి తేవడానికి ‘ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం’ రచనకు పూనుకున్నారు. ఏ విషయమైనా మొక్కుబడిగా కాకుండా దాని లోతులు చూచి అందివ్వడానికి ఆయన కృషి చేశారు.

ప్రశ్నలు – జవాబులు
1. లక్ష్మణరావుకు పలుభాషలు నేర్చుకోవడం ఎలా ఉపయోగపడింది ?
జవాబు:
లక్ష్మణరావుకు పలుభాషలు నేర్చుకోవడం అనేక పరిశోధనలకు, చర్చలకు ఉపయోగపడింది.

2. లక్ష్మణరావు చరిత్ర రచన ఎలా చేశారు ?
జవాబు:
లక్ష్మణరావు శాసనాలు సేకరించి, పరిశోధన చేసి, సాక్షాధారలతో చరిత్ర రచన చేశాడు.

3. తెలుగు ప్రజల కోసము ఏ రచనకు ఆయన పూనుకొన్నాడు?
జవాబు:
తెలుగు ప్రజల కోసం ‘ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం’ రచనకు ఆయన పూనుకున్నాడు.

4. ఎవరి ఒరవడిలో ప్రామాణిక ప్రతులను ప్రచురించారు ?
జవాబు:
ఇంగ్లీషు పండితుల ఒరవడిలో ప్రామాణిక ప్రతులను ప్రచురించారు.

5. శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర, భాషానిలయం ద్వారా దేనికి నారు పోశారు ?
జవాబు:
సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి నారు పోశారు.

ప్రశ్న 6.
క్రింది అంశాన్ని చదివి ఖాళీలను పూరించండి.

ఉప్పు ఉత్యాగ్రహంలో లక్ష్మీబాయమ్మ స్త్రీలకు నాయకురాలిగా ఉండి, ‘దేవరంపాడు’ శిబిరానికి ప్రాతినిధ్యం వహించేది. ఈ శిబిరం బాగా పని చేసిందని ప్రశంసలు పొందింది. వివిధ గ్రామాల నుండి వందలమంది సత్యాగ్రహులు ఈ శిబిరానికి వచ్చేవారు. వారిని పోలీసులు అరెస్టు చేసేవారు. ‘స్త్రీలు భయపడక ధైర్యంగా వారినెదుర్కొన్నారు. మూడుసార్లు శిబిరాన్ని పోలీసులు చుట్టముట్టారు. అయినా లక్ష్మీబాయమ్మ నాయకత్వంలోని స్త్రీలు జంక లేదు. సత్యాగ్రహం మానలేదు.శ్రీమతి ఉన్నవ లక్ష్మీబాయమ్మ గుంటూరు లోను, దుర్గాబాయమ్మ చెన్నపురిలోను, రుక్మిణమ్మ వేదారణ్యంలోనూ మరికొందరు స్త్రీలు భిన్న ప్రాంతాల లోనూ చూపిన సాహసో ఉత్సాహములు, ఆంధ్రుల ప్రతిష్ఠను విస్తరింపజేశాయి, అని ఆంధ్రపత్రిక 1932లో వీరిని ప్రశంసించింది.”

ఖాళీలు – జవాబులు
1. గుంటూరు ఉప్పు సత్యాగ్రహానికి ………………… నాయకురాలు.
జవాబు:
ఉన్నవ లక్ష్మీబాయమ్మ

2. ………………… శిబిరాన్ని పోలీసులు చుట్టుముట్టారు.
జవాబు:
మూడుసార్లు

3. సత్యాగ్రహ శిబిరానికి ………………….. నుండి వచ్చేవారు.
జవాబు:
భిన్న గ్రామాల నుండి

4. లక్ష్మీబాయమ్మ ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో …………………… శిబిరానికి ప్రాతినిధ్యం వహించేది.
జవాబు:
దేవరంపాడు

5. ఆంధ్రపత్రిక …………………… లో వీరిని ప్రశంసించింది.
జవాబు:
1932

2. సృజనాత్మక ప్రశ్నలు (5 మార్కులు)

ప్రశ్న 1.
భాగ్యరెడ్డివర్మ లాగా మీ గ్రామంలో సేవ చేసిన వ్యక్తి గురించి నీ మిత్రునికి లేఖ రాయి.
జవాబు:

ఏన్కూరు,
X X X X .

ప్రియమైన గాయిత్రికి,

నీ స్నేహితురాలు రజని వ్రాయు లేఖ, మా గ్రామంలో సర్పంచ్ గారు చాలా సేవ చేస్తున్నారు. గ్రామం మొత్తానికి మంచినీటి సదుపాయం కల్పించారు. మురుగునీటి పారుదల సౌకర్యాన్ని మెరుగుపరిచారు. ప్రతి నెల గ్రామస్తులకు వైద్య పరీక్షలు చేయిస్తున్నారు. ఉచితంగా మందులు కూడా ఇస్తున్నారు. పాఠశాల భవనాలను కూడా బాగు చేయించారు.

ఇంకా అనేక అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. గ్రామాభివృద్ధికి ఎంతగానో కృషి చేస్తున్నారు.

ఇట్లు,
నీ మిత్రురాలు,
X X X X .

చిరునామా :
గాయత్రి,
D/o. రాజారావుగారు,
2 వ లైను, గాంధీ బజార్,
ఖమ్మం.

ప్రశ్న 2.
మీ పాఠశాలలో జరిగిన స్వయం పాలనా దినోత్సవం గురించి మిత్రునికి లేఖ రాయండి.
జవాబు:
మిత్రునకు లేఖ

ఆదిలాబాద్,
X X X X X.

మిత్రుడు శశికుమార్కు,

శుభాభినందనలు, స్వయంపాలన దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు.. మొన్న 23.1.2018న పాఠశాలలో స్వయంపాలన దినోత్సవం మహావైభవంగా జరిగింది. మేము మా పాఠశాలను ముందురోజే చక్కగా అలంకరించాము. 26వ తేదీన ఉదయం తొమ్మిది గంటలకు మా ఎమ్.పి. గారు జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేశారు. మా ఎమ్.ఎల్.ఏ. గారి అధ్యక్షతన సభ జరిగింది.

స్వయం పాలన దినోత్సవం యొక్క ప్రాధాన్యాన్ని గూర్చి మాకు ఎమ్.పి. గారు, ఎమ్.ఎల్.ఏ గారు, మా ప్రధానోపాధ్యాయులు వివరించి చెప్పారు. మన భారత రాజ్యాంగ నిర్మాత అంబేద్కర్ మహాశయుడికి మేము జోహార్లు సమర్పించాము. ఈ సందర్భంగా మాకు ఆటలపోటీలు జరిగాయి. నేను ఆడిన క్రికెట్ టీము మొదటి బహుమతిని గెల్చుకుంది. మాకు మిఠాయిలు పంచారు. మీ పాఠశాలలో జరిగిన ఉత్సవాన్ని గూర్చి రాయి. ఉంటా. మీ తల్లిదండ్రులకు నా వందనాలు.

ఇట్లు,
మీ మిత్రుడు
X X X X .

చిరునామా :
శశికుమార్,
S/o వెంకటేశ్వరరావు గారు,
సుబ్బయ్య గారి వీధి,
నెహ్రూనగర్, బాసర.

ప్రశ్న 3.
ఈనాటి దురాచారాల గురించి సంభాషణ రాయండి.
జవాబు:
శ్రీవల్లి  :  వరకట్నం గురించి నీ అభిప్రాయం ఏంటి ?
శ్రీధర్  :  వరకట్నం ఒక దురాచారం. చట్ట ప్రకారం నేరం.
శ్రీవల్లి  :  చట్టప్రకారం అన్ని దురాచారాలు నేరమే.
శ్రీధర్  :  నిజమే చాలా మంది కట్నం ఇచ్చామని చెప్పరు. తీసుకొన్న వారూ చెప్పరు. ఇంకెలా చట్టం పనిచేస్తుంది.
శ్రీవల్లి  :  చట్టాల కంటే ప్రజలలో చైతన్యం ముఖ్యం.
శ్రీధర్  :  నిజమే. తాగుడు, దేవదాసీ మొదలైన దురా చారాలు కూడా నేరాలే కదా !
శ్రీవల్లి  :  వాటి విషయంలో కూడా ప్రజలలో చైతన్యం కలిగించాలి.
శ్రీధర్  :  అయితే, మన స్నేహితులం అందరం ఒక సంఘంగా ఏర్పడదాం. దురాచారాలకు వ్యతి రేకంగా ప్రజలను చైతన్యపరుద్దాం.
శ్రీవల్లి  :  ఇంకేం ? మన సంఘం పేరు ‘దురాచార నిర్మూలనా సంఘం’. ఈ రోజు నుంచే మొద లెడదాం.
శ్రీధర్  :  రేపటి నుంచి మొదలెడదాం……
శ్రీవల్లి  :  అలాగే. రేపు కలుద్దాం. మనవాళ్ళందరితో, బై బై …………….

ప్రశ్న 4.
విద్యాభివృద్ధిని కోరుతూ నినాదాలు రాయండి.
జవాబు:
చదువే ప్రగతికి సోపానం
అక్షరాస్యతే పురోగతి – నిరక్షరాస్యతే తిరోగతి
అందరూ చదవాలి – అందరూ ఎదగాలి
కెందుకు తొందర – పదరా బడికి ముందర
చదవడం బాలల హక్కు – చదివించడం పెద్దల బాధ్యత
చదువుతో భవిత బంగారం – లేదంటే అంధకారం
పాఠశాలలు – ఆధునిక దేవాలయాలు
బడిగంటలే – ప్రగతికి జేగంటలు

ప్రశ్న 5.
సమాజ సేవ చేయమని ప్రోత్సహిస్తూ కవిత రాయండి.
జవాబు:
సమాజం

నీకు భద్రత కల్పించేది సమాజం
నీకు భవిష్యత్తు ఇప్పించేది సమాజం
నీకు విద్యను నేర్పేది సమాజం
నీకు ఉద్యోగం ఇచ్చేది సమాజం
నీకు అన్నీ ఇచ్చేది సమాజం
మరి సమాజానికి నువ్వు ఇచ్చేదేమిటి ?
సేవ – సేవ – సేవ – సమాజ సేవ.
సమాజ సేవే నీ ధ్యేయం.

ప్రశ్న 6.
నిరక్షరాస్యతను నిర్మూలించవలసిన ఆవశ్యకతను తెలియపరుస్తూ, అక్షరాస్యత ఆవశ్యకతను వివరిస్తూ కరపత్రం రూపొందించండి.
జవాబు:
అక్షరాస్యతే అభివృద్ధి

దేశం అభివృద్ధి చెందాలంటే, అక్షరాస్యతా శాతం పెరగాలన్న గాంధీజీ మాటలను వేదవాక్కుగా భావిద్దాం.

నిరక్షరాస్యతను నిర్మూలించడం మన కర్తవ్యం. ప్రజలను విజ్ఞానవంతులను చేద్దాం. మన దేశ సౌభాగ్యం పెంచుదాం.

వేలిముద్రలు జాతికి అవమానం, అభివృద్ధి నిరోధకం, మోసం చేసేవారికి వరం. అమాయకత్వానికి ఆలవాలం. అందుకే రండి నిరక్షరాస్యతను నిర్మూలిద్దాం. అక్షరజ్ఞానం పెంచుదాం. దేశాభి వృద్ధిలో మన మందరం పాలు పంచుకొందాం.

ఇట్లు
నిరక్షరాస్యతా నిర్మూలన సంఘం,
గుంటూరు

అదనపు వ్యాకరణాంశాలు

PAPER – I : PART- B

1. సొంతవాక్యాలు

1. ఏకతాటిపై : భారతీయులందరు దేశాభివృద్ధికి ఏకతాటిపై కృషి చేయాలి.
2. అంకితం కావడం : దేశ ప్రజలందరూ త్రికరణశుద్ధిగా దేశసేవకు అంకితం కావాలి.

2. పర్యాయపదాలు

మాట = ఉక్తి, పలుకు, ఇరు, వక్తవ్యం
ఉన్నతి = వికాసం, అభివృద్ధి, ప్రగతి
చిత్తము = మనస్సు, హృదయం
పోరాటం = యుద్ధం, రణం, సంగ్రామం, సమరం
కులము = వంశము, కొలము, వంగడం, జాతి

3. నానార్థాలు

కులము = వంశము, జాతి, శరీరం, ఇల్లు
జీవనము = బ్రతుకు, నీళ్ళు, గాలి, ప్రాణం
వ్యక్తి = దృశ్యము, ఉనికి, స్పష్టత
వ్యసనము = ఆపద, ఆసక్తి, పాపము, చింత
జాతి = సంతానము, పుట్టుక, వర్ణము, కులము, జాజికాయ
నీతి = న్యాయము, ఉపాయం, మంచి నడత, రీతి

4. ప్రకృతి – వికృతులు

ప్రకృతి – వికృతి
అర్పణ – అప్పగింత
పక్షము – పక్క
ఆర్య – అయ్య
క్షేమము – సేమము
ఆత్మ – ఆతుమ
క్రూరము – కూళ
కులము – కొలము
జీవితము – జీతమ
క్రీడ – గొందిలి
దృష్టి – దిష్టి
ధర్మము – దమ్మము
నిజము – నిక్కము

PAPER – II : PART – B

1. సంధులు

తెలుగు సంధులు

1. అత్వ సంధి
సూత్రం : అత్తునకు సంధి బహుళముగానగు.
ఉదా :
చిన్నప్పుడు = చిన్న + అప్పుడు
దగ్గరయ్యేలా = దగ్గర + అయ్యేలా

2. ఉత్వ సంధి
సూత్రం : ఉత్తునకు అచ్చు పరమగునపుడు సంధి యగును.
ఉదా :
మనుషులంతా = మనుషులు + అంతా
గట్టెక్కించడానికి = గట్టు + ఎక్కించడానికి
ప్రతినిధులంతా = ప్రతినిధులు + అంతా
జాగరూకమయ్యింది= జాగరూకము + అయ్యింది

3. యణాదేశ సంధి
సూత్రం : ఇ, ఉ, ఋలకు అసవర్ణములైన అచ్చులు పరమగునప్పుడు క్రమముగా య, వ, ర లు ఆదేశంగా వస్తాయి.
ఉదా :
అత్యంత = అతి + అంత

4. సవర్ణదీర్ఘ సంధి
సూత్రం : అ, ఇ, ఉ, ఋలకు సవర్ణములైన అచ్చులు పరమగునప్పుడు వాని దీర్ఘములు ఏకాదేశమగును.
ఉదా :
కార్యాచరణ = కార్య + ఆచరణ
ప్రజాభిప్రాయం = ప్రజ + అభిప్రాయం

5. లు, ల,న,ల సంధి
సూత్రం : లు, ల, న, లు పరమగునపుడు ఒకానొకచో ముగాగమమునకు లోపమును, దాని పూర్వ స్వరమునకు దీర్ఘమును విభాషనగు.
ఉదా :
కుటుంబాలు = కుటుంబము + లు
ఉపన్యాసాలు = ఉపన్యాసము + లు
వర్గాలు = వర్గము + లు
దురాచారాలు = దురాచారము + లు

2. సమాసాలు

సమాస పదము – విగ్రహవాక్యము – సమాసము పేరు
అంకితభావం – అంకితమైన భావం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
అచిరకాలం – అచిరమైన కాలం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
మూఢనమ్మకం – మూఢదైన నమ్మకం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
దుర్భర పరిస్థితులు – దుర్భరమైన పరిస్థితులు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
హిందూ సమాజం – హిందూ అను పేరు గల సమాజం – సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
జీవితగమనం – జీవితం యొక్క గమనం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
కులవ్యవస్థ – కులం యొక్క వ్యవస్థ – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
ఆటల ప్రదర్శన – ఆటల యొక్క ప్రదర్శన – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
చీలికలు, వేలికలు – చీలికలునూ, పేలికలునూ – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
చిత్తశుద్ధి – చిత్తము యొక్క శుద్ది – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
దేవదాసి – దేవతల యొక్క దాసి – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
ప్రజాభిప్రాయం – ప్రజల యొక్క అభిప్రాయం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
గర్వకారణం – గర్వమునకు కారణం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
కులపెద్ద – కులమునకు పెద్ద – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసము
ఆదిహిందూ మహాసభ – ఆదిహిందువుల యొక్క మహాసభ – ద్వంద్వ సమాసము
యువతీయువకులు – యువతులును, యువకులును – ద్వంద్వ సమాసము
తెలివితేటలు – తెలివియునూ, తేటలునూ – ద్వంద్వ సమాసము
మార్గదర్శి – మార్గమును దర్శించువాడు – ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం
భాగ్యోదయం – భాగ్యము యొక్క ఉదయం – ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం
అజ్ఞానం – జ్ఞానం కానిది – నఞ తత్పురుష సమాసం
అచిర – చిరం కానిది – నఞ తత్పురుష సమాసం

3. ప్రత్యక్ష – పరోక్ష కథనాలు

1. ప్రత్యక్ష కథనం : “నేను జీవితంలో ఎవరినీ మోసం చేయలేదు. స్వార్థానికి నేను ఏ పాపం చేయలేదు” అన్నాడు.
పరోక్ష కథనం : తాను జీవితంలో ఎవరినీ మోసం చేయలేదనీ – స్వార్థానికి తాను ఏ పాపం చేయలేదనీ అన్నాడు.

2. ప్రత్యక్ష కథనం : “నాతో ఇన్ని బేరాలు లేవు” అని దుకాణాదారుడు అన్నాడు.
పరోక్ష కథనం : తనతో అన్ని బేరాలు లేవని దుకాణాదారుడు అన్నాడు.

3. ప్రత్యక్ష కథనం : నేను నీతో “నేను రాను” అని చెప్పాను.
పరోక్ష కథనం : నేను నీతో రానని చెప్పాను.

4. ప్రత్యక్ష కథనం : “నీవు ఎక్కదలచిన ట్రైన్ ఎప్పుడూ ఒక జీవితకాలం లేటు” అని చెప్పాడు ఆరుద్ర.
పరోక్ష కథనం : అతను ఎక్కదలచిన ట్రైన్ ఎప్పుడూ ఒక జీవితకాలం లేటు అని ఆరుద్ర చెప్పాడు.

5. ప్రత్యక్ష కథనం : “అందరూ విద్యనేర్వండి” అని ప్రభుత్వం అంటున్నది.
పరోక్ష కథనం : అందరూ విద్యనేర్వండి అని ప్రభుత్వం అంటుంది.

6. ప్రత్యక్ష కథనం : “నేను ఆవకాయలేనిదే ముద్ద ఎత్తను” అని చెప్పాడు.
పరోక్ష కథనం : అతను ఆవకాయలేనిదే ముద్దెత్తనని చెప్పాడు.

4. కర్తరి – కర్మణి వాక్యాలు

ప్రశ్న 1.
పర్షియన్ ట్యూటర్ ఆయన కొంతకాలం పని చేశారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
పర్షియన్ ట్యూటర్గా ఆయనచే కొంతకాలం పనిచేయ బడింది. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 2.
ఆయన కన్నుమూసిన విషయం పత్రికలో వ్రాశారు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
ఆయనచే కన్నుమూయబడిన విషయం పత్రికలో వ్రాయబడింది. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 3.
విశ్వామిత్రుడు రామలక్ష్మణులను ఆహ్వానించాడు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
విశ్వామిత్రునిచే రామలక్ష్మణులు ఆహ్వానించబడ్డారు. (కర్మణి వాక్యం)

ప్రశ్న 4.
జనకుడు శివధనుస్సు తెప్పించాడు. (కర్తరి వాక్యం)
జవాబు:
జనకునిచే శివధనుస్సు తెప్పించబడింది. (కర్మణి వాక్యం)

Solving these TS 6th Class Maths Bits with Answers 13th Lesson Practical Geometry Bits for 10th Class will help students to build their problem-solving skills.

TS 6th Class Maths Bits Chapter 13 Practical Geometry

Choose the correct answer and write it in the brackets.

Question 1.
\(\overline{\mathrm{AB}}\) = 4.6 cm. \(\overline{\mathrm{MN}}\) is constructed such that the length of \(\overline{\mathrm{MN}}\) is twice that of \(\overline{\mathrm{AB}}\). Then the length of \(\overline{\mathrm{MN}}\) is
A) 13.8 cm
B) 9.2 cm
C) 2.3 cm
D) 6.4 cm
Answer:
B) 9.2 cm

Question 2.
Line segment AB is denoted by
A) \(\overline{\mathrm{AB}}\)
B) \(\overrightarrow{\mathrm{AB}}\)
C) \(\stackrel{\leftrightarrow}{\mathrm{AB}}\)
D) AB
Answer:
A) \(\overline{\mathrm{AB}}\)

Question 3.
A line segment has _______ end points.
A) 0
B) 1
C) 2
D) 3
Answer:
C) 2

Question 4.
\(\overline{\mathrm{AB}}\) = 9 cm ’P’ is the mid point of \(\overline{\mathrm{AB}}\) then \(\overline{\mathrm{AP}}\) = _______ cm.
A) 13.5
B) 4.5
C) 4
D) 5
Answer:
B) 4.5

Question 5.
If the diameter of a circle 10 cm then its radius is _______ cms.
A) 4.5
B) 5.5
C) 20
D) 5
Answer:
D) 5

Question 6.
A circle divides the plane into _______ parts.
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Answer:
C) 3

Question 7.
From the given figure which points lie inside the circle ______.

A) O, A
B) C
C) B
D) B, P
Answer:
A) O, A

Question 8.
From the above the points which lie on the circle
A) O, A
B) C
C) B
D) P
Answer:
B) C

Question 9.
From the given figure \(\overline{\mathbf{x y}}-\overline{\mathbf{z w}}\) = ______?

A) 3 cm
B) 4 cm
C) 4 cm
D) 5 cm
Answer:
D) 5 cm

Question 10.
From the above sum \(2 \overline{x y}+\overline{w y}-3 \overline{x z}\) = ?
A) 9 cm
B) 11 cm
C) 12cm
D) 10 cm
Answer:
B) 11 cm

Question 11.
What is the angular bisector of 90° ?
A) 45°
B) 60°
C) 50°
D) 55°
Answer:
A) 45°

Question 12.
Protractor is used to measure _______.
A) lengths of line segments
B) angles
C) to make equal line segments
D) to mark points on a line
Answer:
B) angles

Question 13.
Any two circles can be constructed as follows ?
A) concentric circles
B) Intersecting circles
C) Circles touch each other externally at a point
D) All the above
Answer:
D) All the above

Question 14.
Statement (X) : If two circles are congruent their radii are equal
Statement (Y): Length of a line segment is measured by a ruler
Statement (Z): If two line segments are equal then their lengths are need not to be equal
A) X, Y, Z are true
B) X is true Y is false, Z is true
C) X is false, Y is true, Z is false
D) X, Y are true, Z is false
Answer:
D) X, Y are true, Z is false

Question 15.

Statement (P) : Points O, S, R are lie inside the circle
Statement (Q): points M, N, L are on the circle
Statement (R) : Q, P points lie outside the circle
A) P, Q, R are true
B) P is true, Q is false, R is true
C) P, Q are true, R is false
D) P is true, Q, R are false
Answer:
A) P, Q, R are true

Question 16.

From the adjacent figure \(\overline{\mathbf{O N}}\) is the angular bisector of ∠LOM
Statement (L) : ∠LON = ∠MON
Statement (M) : 1/2 ∠MON = ∠LOM
Statement (N): ∠LON + ∠MON = ∠LOM
A) L, M and N are true
B) L is true M is false, N is true
C) L and M are, N is false
D) L and are false, N is true
Answer:
B) L is true M is false, N is true

Question 17.
Construction of 40° with theprotractor
Step (1) : Mark a point P at 40°
Step (2) : Place the centre point of the protractor at Q and the line aligned with \(\overline{\mathrm{QR}}\).
Step (3): Joint QP. ∠RPQ is the required angle
Step (4) : Draw a ray of an length \(\overline{\mathrm{QR}}\).
A) (4) – (2) – (1) – (3)
B) (4) – (3) – (2) – (1)
C) (4) – (1) – (2) – (3)
D) (4) – (2) – (3) – (1)
Answer:
A) (4) – (2) – (1) – (3)

Question 18.
Construction to bisect a given angle ∠MON
Step (1) : With P as centre draw any radius more than half of PQ in the interior of ∠MON
Step (2) : With Q as centre without altering radius draw another arc in the interior of ∠MON
Step (3) : With ’O’ as centre and any convenient radius, draw an arc \(\overparen{P Q}\) cutting OM and ON at P and Q resp.
Step (4): Draw ray \(\overline{\mathrm{OZ}}\). Then \(\overline{\mathrm{OZ}}\) is the designed bisector of ∠MON
∴ ∠MOZ = ∠ZON
A) (1) – (2) – (3) – (4)
B) (1) – (3) – (2) – (4)
C) (3) – (1) – (2) – (4)
D) (3) – (2) – (1) – (4)
Answer:
C) (3) – (1) – (2) – (4)

Question 19.
Which of the following instrument is not used to construct the shapes ?
A) the compass
B) the divider
C) the protractor
D) barometer
Answer:
D) barometer

Question 20.
Using ruler and compass which of the following construction can be made ?
A) A circle, with given radius
B) A line segment, with given length
C) Perpendicular bisector of a line segment
D) All the above
Answer:
D) All the above

Question 21.
The line segment MN is denoted by
A) \(\stackrel{\leftrightarrow}{\mathrm{MN}}\)
B) \(\overrightarrow{\mathrm{MN}}\)
C) \(\overleftarrow{\mathrm{MN}}\)
D) \(\overline{\mathrm{MN}}\)
Answer:
D) \(\overline{\mathrm{MN}}\)

Question 22.
The instrument used to measure an angle is a
A) Protractor
B) Compasses
C) Ruler
D) Divider
Answer:
A) Protractor

Question 23.
The instrument used to measure a line segment is
A) Compasses
B) Divider
C) Ruler
D) Protractor
Answer:
C) Ruler

Question 24.
The instrument used to mark points on a line is a
A) Protractor
B) Divider
C) Compasses
D) Ruler
Answer:
B) Divider

Question 25.
Which of the following is a divider ?

Answer:
C)

Question 26.
Which of the following is a protractor?

Answer:

D)

Question 27.
Which of the following is a compass?

Answer:
D)

Question 28.
Which of the following circles intersect at two points ?

Answer:
D)

Question 29.
The instruments needed to draw the perpendicular bisector of a line segment are
A) Ruler and compasses
B) Protractor and ruler
C) Compasses and protractor
D) Divider and ruler
Answer:
A) Ruler and compasses

These TS 10th Class Telugu Important Questions 3rd Lesson వీర తెలంగాణ will help the students to improve their time and approach.

TS 10th Class Telugu 3rd Lesson Important Questions వీర తెలంగాణ

PAPER – I : PART – A

I. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (స్వీయరచన)

1. లఘు సమాధాన ప్రశ్నలు భార్యలు (6 మార్కులు)

అ) కింది ప్రశ్నలకు ఐదేసి వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
ప్రశ్న 1.
‘తల్లీ ! నీ ప్రతిభా విశేషములు భూతప్రేత హస్తమ్ములన్ డుల్లెన్ కొన్ని తరాల దాక’ తెలంగాణ ప్రతిభా విశేషాలేవి ?
జవాబు:
తెలంగాణ ప్రతిభావంతమైన సీమ. ఎందరో రాజులు ఆ ప్రాంతాన్ని సుభిక్షంగా పాలించారు.
వారి కొన్ని ప్రతిభా విశేషాలు :

1. ఇక్కడ కాకతీయ రాజుల కంచుగంట మ్రోగి నపుడు దుర్మార్గులైన శత్రురాజులు కలవర పడ్డారు.
2. రుద్రమదేవి ఓరుగల్లులో పరాక్రమించినపుడు, తెలుగు జెండాలు ఆకాశాన రెపరెపలాడాయి.
3. కాపయ్య నాయకుడు తన విజృంభణం చూపినపుడు శత్రురాజుల గుండెలు ఆగిపోయాయి.
4. చాళుక్య రాజులు పశ్చిమ దిక్కున రాజ్యం పాలించినపుడు, కళ్యాణ ఘంటానాదాలు మారు మ్రోగాయి.
5. నాటి నుండి నేటి వరకూ తెలంగాణ శత్రువుల దొంగ దెబ్బలకు లొంగలేదు.

ప్రశ్న 2.
“తెలంగాణ ప్రజల బ్రతుకు దుర్భరమైనా ఆంధ్రత్వమును పోనాడలేదు” ఈ వాక్యాన్ని సమర్థిస్తూ రాయండి.
జవాబు:
నిజాం నవాబు కాలంలో తెలంగాణ ప్రజలు మత పిశాచి కోరలలో చిక్కుకొని విలవిలలాడారు.

బలవంతంగా తెలంగాణలోని హిందువులందరినీ, ముసల్మానులుగా మార్చాలని నవాబు ప్రయత్నించాడు. హిందువులను ఎన్నో బాధలు పెట్టాడు. తెలంగాణలో తెలుగు చదువుకొనే సదుపాయాలు లేకుండా చేశాడు. పాఠశాలల్లో, కళాశాలల్లో అంతా ఉర్దూ మీడియంలో విద్యా సదుపాయం కొనసాగింది.

అయినా తెలంగాణ ప్రజలూ, నాయకులూ తమ తెలుగుభాషను రక్షించుకొన్నారు. తమ తెలుగు సంస్కృతిని కాపాడుకున్నారు. మహమ్మదీయ మతంలోకి ప్రజలను బలవంతంగా మార్చడానికి నవాబు ప్రయత్నించినా, ప్రజల పీకలను కోసినా, ప్రజల బ్రతుకు దుర్భరమైనా, తెలంగాణ ప్రజలు తెలుగుదనాన్ని కోల్పోలేదన్నది సత్యము.

ప్రశ్న 3.
‘నాడు నేడును తెలంగాణ మోడలేదు శత్రువుల దొంగదాడికి’ అని కవి దాశరథి అనడంలోని ఉద్దేశమేమై ఉండవచ్చు? (March – 2017)
జవాబు:
తెలంగాణ శత్రువులు చాలా దుర్మార్గులు. కఠినాత్ములు. అవకాశం దొరికితే దొంగ దెబ్బ తీయడానికి కూడా వెనుదీయరు. కాని, కాకతీయ చక్రవర్తుల పాలనలో శత్రువుల ఆగడాలు సాగలేదు. రుద్రమదేవి పరిపాలనలో తెలుగు జెండా గర్వంగా ఆకాశవీధిలో రెపరెపలాడింది.

కాపయ్య నాయకుడు బలం చూపితే శత్రు రాజుల గుండె దడదడలాడేది. అందుచేత ఏనాడూ తెలంగాణ ఓడిపోలేదని కవి భావన.

ప్రశ్న 4.
‘రాజు రివాజులు బూజు పట్టగన్ ‘ అంటే వివరించండి.
జవాబు:
రాజు దుర్మార్గుడు, కఠినమైన ఆదేశాలు జారీ చేశాడు. తెలంగాణ ప్రజలను అణగదొక్కాలని చూశాడు. కాని అతని ఆజ్ఞలు చెల్లలేదు, స్వాతంత్ర్య సముద్రం నాల్గువైపులా కాచుకొని ఉంది. స్వాతంత్ర్య సమరంతో భూమండలమంతా అల్లకల్లోలమైంది. తెలంగాణ ప్రాంతమంతా విప్లవ చైతన్యం చెలరేగింది. అందుచేత రాజాజ్ఞలు చెల్లలేదు.

ప్రశ్న 5.
తెలంగాణ కుర్రలను తెలంగాణ తల్లి ఎలా పెంచింది ?
జవాబు:
తెలంగాణా తల్లి తన కోటిమంది కుర్రవాళ్ళను వీరులుగా పెంచింది. భయమంటే తెలియకుండా పెంచింది. ధైర్యాన్ని నూరిపోసింది. పోరాట పటిమ నేర్పింది. తీవ్రమైన విప్లవ భావాలను వారిలో రేకెత్తించింది. తలలు తెగినా తలవంచని ధీరత్వం తెలంగాణ బిడ్డలది.

తెలంగాణ బిడ్డలకు వయస్సు రాగానే పదునైన కత్తులనిచ్చింది. నిజాం నవాబును ఎదురొడ్డి ప్రశ్నించమంది. యుద్ధం చేయమంది వజ్రాయుధంతో సమానమైన భుజబలాన్ని ప్రదర్శించమంది. తెలంగాణ భూమి తేజస్సుతో వెలిగేలా చేయమని ప్రోత్సహించింది.

2. వ్యాసరూప సమాధాన ప్రశ్నలు మార్పులు (6 మార్కులు)

ఆ) కింది పశ్నలకు పదేసి వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
ప్రశ్న 1.
వీర తెలంగాణము’ పాఠం ఆధారంగా తెలంగాణ పౌరుష పరాక్రమాలను తెల్పండి. (March ’16)
(లేదా)
తెలంగాణ వీరుల తిరుగుబాటు జోరును, మహోన్నత త్యాగాల తీరును, దాశరథి తెలంగాణాలో వివరించిన తీరును వెల్లడించండి.
జవాబు:
తెలంగాణ ఊదిన శంఖధ్వనులు భూమండలం అంతా బొబ్బలు పెట్టినట్లు ప్రతిధ్వనించాయి. తెలంగాణ నేల ఎంతో జిగికలది. తెలంగాణ తల్లి కోటిమంది పిల్లల్ని పెంచి, వారి చేతులకు కత్తులిచ్చి నైజాం నవాబుతో పోరాడమంది. తెలంగాణలో గడ్డిపోచ కూడా కత్తిపట్టి ఎదిరించింది. నైజాం గర్వం అణఛేలా యుద్ధం సాగించింది. దిగంతాలలో ఇంద్రధనస్సులు కదలాయి.

తెలంగాణ స్వాతంత్ర్య పోరాటం, సముద్రములా ఉప్పొంగింది. తెలంగాణ పిల్లలలోని విప్లవ చైతన్యం భూమండలాన్ని సవరించింది. తెలంగాణ వీరులు యోధులు, వారు యుద్ధంలో రుద్రాదులు మెచ్చు కొనేటట్లు విజయం సాధించారు.

కాకతీయులు కంచు గంట మ్రోగినప్పుడు శత్రువులు కలవరపడ్డారు. రుద్రమదేవి పాలనా కాలంలో తెలుగుజెండాలు ఆకాశంలో రెపరెప లాడాయి. కాపయ నాయకుడి విజృంభణకు శత్రువుల గుండెలు ఆగిపోయాయి. చాళుక్యరాజుల కాలంలో కల్యాణ ఘంటలు మ్రోగాయి. తెలంగాణ ఎప్పుడూ శత్రువుల దొంగదెబ్బకు లొంగలేదు. తెలంగాణ వీరుల పౌరుష పరాక్రమాలు అపూర్వమైనవి.

ప్రశ్న 2.
దాశరథి రచనా శైలిని వివరించండి. తెలంగాణ పోరాట నేపథ్యాన్ని రాయండి.
జవాబు:
దాశరథి కృష్ణమాచార్య రచనలు ప్రజల పక్షాన నిలిచి వారితో పోరాట స్ఫూర్తిని నింపేవిగా ఉంటాయి. దాశరథి రచనల పేర్లను పరిశీలిస్తే మనకు ఆయన అభ్యుదయ భావాలు అర్థమవుతాయి. కేవలం రచన చెయ్యటమే కాకుండా ఆచరణాత్మకంగా ప్రజలను చైతన్యం చేసిన ఉద్యమ కవి.

నా గీతాలు ఎంత దూరం ప్రయాణం చేస్తే అంతదూరం ఈ నేల మీద అరాచకాలకు నిప్పు పెట్టినట్టే అన్నాడు. దాశరథి రచనలతోనే కాదు ఆత్మస్థైర్యం కూడా మెండుగా కల మనిషి. తనను ఖైదు చేసిన నవాబులకు వ్యతిరేకంగా జైలు గోడలమీద పద్యాలు రాశాడు.

అగ్నిధార, రుద్రవీణ, పునర్నవం, తిమిరంతో సమరం వంటి పేర్లతో ఆయన ప్రచురించిన కవితా సంపుటులు ఆయన రచనలలోని తిరుగుబాటు భావాలను మనకు చెబుతాయి. కవిత్వం, వ్యాసం, నాటిక, ఏది రాసిన తనదైన అభ్యుదయ భావాలను వాటిలో పొదిగేవారు. కేవలం కవిత్వమే కాకుండా సినీ గేయకవిగా కూడా పేరుగాంచి సినిమా పాటకు కూడా సాహితీ సొగసులను అద్దినవాడు దాశరథి.

తెలుగులో గజల్ ప్రక్రియకు ప్రాణం పోస్తూ ‘గాలిబ్ గజళ్ళ’ పేరిట అనువదించాడు. దాశరథి తెలంగాణ పాఠం నందలి ప్రతి పద్యములోని ప్రతిపాదం వీర తెలంగాణ పోరాటాలను వర్ణిస్తుంది. కాకతీయుల పోరాటాల నాటి నుండి నవాబుల, రజాకారుల అరాచకాలపై తెలంగాణ యోధుల పోరాటాలను వర్ణిస్తుంది.

ప్రశ్న 3.
దాశరథి చెప్పిన వీర తెలంగాణ గురించి మీ సొంతమాటల్లో రాయండి.
జవాబు:
వీర తెలంగాణ పాఠాన్ని దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు రచించారు. ఆయనకు మాతృభూమిపై గల అభిమానాన్ని కింద పేర్కొన్న విధంగా చాటారు.

ఓ తెలంగాణమా ! నీవు పూరించిన విప్లవ శంఖం ధ్వని భూమండలం అంతా ధ్వనించింది. ఈ భూమండలం అంతా ఒకేసారి బొబ్బలు పెట్టినట్లుగా ఉంది. ఆహా ! ఉదయించిన సూర్య కిరణాలతో ఆనందించిన పద్మాలతో ఆకాశ తరంగాలు అన్ని దిక్కులను తెల్లవారేలా చేశాయి.

అమ్మా ! తెలంగాణ ! తరతరాల నుండి నీ ప్రతిభా విశేషాలు కొందరు పాలకుల చేతిలో రాలిపోయాయి. ఇప్పుడు ఆటంకాలేమీ లేవు. క్రొత్త మెరుపు తీగల కాంతులు బ్రతుకు తోవలు చూపుతున్నాయి. నిర్మలమైన కాంతితో తొలిపొద్దు పొడిచింది.

అమ్మా ! తెలంగాణ తల్లీ ! తెలుగు పిల్లలను కోటిమందిని నీ ఒడిలో బలంగా పెంచావు. నిజాం నవాబుకు సవాల్ చేయమన్నావు కొంత వయస్సు రాగానే కత్తులిచ్చావు. యుద్ధం చేయమన్నావు ఈ తెలంగాణ నేలలో తేజస్సు చాలా ఎక్కువమ్మా !

ఇక్కడ గడ్డిపోచ కూడా కత్తిపట్టి యుద్ధం చేస్తుంది. రాజు యొక్క పొగరు అణచడానికే యుద్ధం. ఈ యుద్ధం చూసి లోకాలన్నీ భయ పడ్డాయి.

రాజుగారి ఆజ్ఞలకు కాలం చెల్లింది. స్వతంత్ర తెలంగాణ పొంగి పొర్లింది.

అమ్మా ! తెలంగాణ తల్లీ ! నీ పుత్రులలో వికసించిన విప్లవభావాలు ఊరికే పోలేదు. భూమండలం సవరించారు. మహాకాంతివంతుడైన సూర్యుడిని ఆహ్వానించారు. దేశమంతా కాంతి సముద్రంతో నింపారు. తెలంగాణ బిడ్డలు వీరులమ్మా ! నీ బిడ్డలు పరోపకారులమ్మా ! తెలుగు యోధులమ్మా !

అమ్మా ! మతపిశాచి విజృంభించింది, భయం కరమైన కోరలతో తెలంగాణపైకి దూకింది. మా గొంతులు కోసింది. దిక్కూమొక్కూ లేకపోయింది.

బ్రతుకు దుర్భరం అయిపోయింది. అయినా తెలుగుతనాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. చిట్టచివరి రుద్ర గణాలు కూడా మెచ్చే విధంగా విజయం సాధించాము.

కాకతీయుల దివాణంలో కంచు గంట మోగితే శత్రురాజులు కంగారు పడేవారు. రుద్రమదేవి పరాక్రమిస్తే తెలుగు జెండాలు ఆకాశంలో రెపరెపలాడేవి. కాపయ్య నాయకుడు బలం చూపిస్తే శత్రురాజుల గుండెలు ఆగి పోయేవి. పడమటి దిక్కున చాళుక్య రాజుల పరిపాలనలో జయజయ నాదాలు మ్రోగాయి.

ఆ రోజులలో కాని, ఈ రోజులలో కానీ శత్రువుల దొంగ దెబ్బలకు తెలంగాణ ఓడిపోలేదు. శ్రావణమాసంలో మేఘం లాగా, గంభీరంగా గర్జించింది. ఆ విధంగా నా వీర తెలంగాణ అభివృద్ధి మార్గంలో సాగుతోంది. ఎప్పటికీ సాగుతుంది.

ప్రశ్న 4.
‘తెలంగాణ పోరాటాల పురిటిగడ్డ’ ఈ వాక్యాన్ని సమర్థిస్తూ 10 వాక్యాలు రాయండి.
జవాబు:
తెలంగాణ ప్రాంతం చాలాకాలం సుల్తానుల పాలనలో ఉంది. తరువాత ఢిల్లీ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు, గోలకొండ కోటను ధ్వంసం చేసి, తాను ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.

చివరి నైజాం నవాబు కాలంలో సుల్తాను రజాకార్లను పంపి, తెలంగాణ ప్రజలను దోచు కున్నాడు. ఆ నవాబు కాలంలో తెలంగాణ ప్రజలు ఎన్నో కష్టాలు పడ్డారు. దానితో తెలంగాణ ప్రజలు నైజాం పాలన నుండి విముక్తి కోసం పెద్ద ఎత్తున విముక్తి పోరాటం సాగించారు. తెలంగాణలోని గడ్డిపోచ కూడా కత్తిపట్టి, నిజాం పాలనను ఎదిరించింది. చివరకు మన ఉప ప్రధాని పటేలు పోలీసు యాక్షన్, నైజాం నవాబు, తోక ముడిచాడు. తెలంగాణ, భారత్ యూనియన్ 1948లో కలిసింది.

తరువాత హైదరాబాదులోని తెలుగు వారు, ఆంధ్రప్రాంతంలోని తెలుగువారితో కలసి “మహాంధ్ర” ఏర్పడాలని, “మహాంధ్ర” ఉద్యమం వచ్చింది. ఆ ఉద్యమం ఫలించి, 1956లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది.

తరువాత తెలంగాణను ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా విడదీయాలని, మర్రి చెన్నారెడ్డిగారు 1969లో పెద్ద ఉద్యమాన్నే లేవదీశాడు. తరువాత కె.సి.ఆర్ నాయకత్వంలో శాంతియుతంగా ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమం ఉవ్వెత్తున సాగింది. ఉద్యోగస్థులు, విద్యార్థులు, ప్రజలు ఉద్యమాలు చేశారు.

సకలజనుల సమ్మె సాగింది. చివరకు 2014 జూన్ రెండున తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడింది. పై చరిత్రను పరిశీలిస్తే తెలంగాణ, పోరాటాల పురిటిగడ్డ అని చెప్పవచ్చు.

ప్రశ్న 5.
‘వీర తెలంగాణ’ పాఠ్యభాగ రచయిత రచనాశైలిని సొంత వాక్యాల్లో అభినందిస్తూ రాయండి.
జవాబు:
ఈ పాఠ్యాంశాన్ని రచించిన కవి దాశరథి కృష్ణమా చార్యులు. ఆయన సాహితీ యోధుడు. అక్షరా యుధంతో పోరాడిన తెలంగాణ వీరుడు. ఈ పాఠాన్ని పరిశీలిద్దాం.

‘నొక్కమొగి బొబ్బలు పెట్టినయట్లు’ అనే వాక్యం చూడగానే ప్రజా విప్లవం గుర్తుకు వస్తుంది. శత్రువులను ‘భూతప్రేతాల’తో పోల్చడం ఒక్క దాశరథికే చెల్లింది. శత్రువుపట్ల ఆయన తన క్రోథాన్ని ఆ మాటలలో ప్రదర్శించారు. ‘నవాబుతో సవాల్ చేయుమటంటి వీ’ అనే వాక్యంలో ‘సవాల్’ చేయడం వీరుల లక్షణం, ‘నీ యొడిలోన పద్యం చదువుతుంటే పౌరుషవంతుడైన తెలంగాణ వీరుడు ఎదురుగా కనిపిస్తాడు.

‘పెదవులొత్తిన’, ‘సయ్యాటలాడెన్,’ ‘బూజు పట్టగన్,’ ‘తెలుగు జెండాలు’ మొదలైన తేలిక పదాలను కొన్ని చోట్ల ప్రయోగిస్తాడు.

విప్లవ కవిత్వానికి తగినట్లుగా ‘శంఖ మహా రవమ్ము’, “నవోదయార్క రుక్ ప్రీత జలేజ సూన తరళీకృత దేవనదీ తరంగముల్’, ‘సౌదామనీ వల్లీ ఫుల్ల విభావళుల్’, ‘స్వచ్ఛతరోజ్జ్వల ప్రథమ సంధ్యా భానువు’ వంటి పెద్ద పెద్ద సంస్కృత సమాసాలను కూడా అలవోకగా ప్రయోగించగల మహా పండితుడు దాశరథి.

‘వాజ్రేయ భుజాబలమ్ము,’ ‘వైప్లవ్య సంచలనమ్ము’ వంటి పదాలు పండితులను కూడా ఆలోచింపచేసే లాగ ప్రయోగించగల కల్పనా చతురుడు దాశరథి కృష్ణమాచార్య. అందుచేత ఆయన శైలి పండిత పామర జనరంజకంగా ఉంటుంది.

PAPER – II : PART – A

1. అపరిచిత పద్యాలు (5 మార్కులు)

ప్రశ్న 1.
కింది పద్యాన్ని చదివి, ప్రశ్నలకు సరైన సమాధానాలు గుర్తించండి.

“ధీరులకు (జేయు మేలది
సారంబగు నారికేళసలిలము భంగిన్
గౌరవమును మణి మీదట
భూరి సుఖావహమునగును భువిలో సుమతి !”

ప్రశ్నలు – సమాధానములు
1. ధీరులకు చేసే మేలు ఎలాంటిది ?
జవాబు:
ధీరులకు చేసే మేలు సారమైన నారికేళ సలిలము వంటిది.

2. నారికేళ సలిలము అనగా ఏమి ?
జవాబు:
‘నారికేళ సలిలము’ అనగా ‘కొబ్బరికాయలో నీరు’.

3. మర్యాద, సుఖాన్ని కలిగించేవి ఏవి ?
జవాబు:
మర్యాద, సుఖాన్ని కలిగించేవి ధీరులకు చేసే మేళ్ళు.

4. ఈ పద్యం ద్వారా మనం చేయగలిగిన మేలు ఏమిటి?
జవాబు:
ఈ పద్యం ద్వారా మనం ధీరులకు అనగా పండితు లకు లేక ధైర్యవంతులకు మేలు చేయాలని తెలియాలి.

5. ఈ పద్యం ఏ శతకంలోనిది ?
జవాబు:
ఈ పద్యం సుమతీ శతకంలోనిది.

ప్రశ్న 2.
కింది పద్యాన్ని చదివి, దాని కింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

అక్షరంబు వలయు కుక్షి జీవనులకు
నక్షరంబు జిహ్వ కిక్షు రసము
అక్షరంబు తన్ను రక్షించు గావున
నక్షరంబు లోక రక్షితంబు.

ప్రశ్నలు – సమాధానములు
1. అక్షరం ఎవరికి కావాలి ?
జవాబు:
మానవులకు అక్షరం (విద్య) కావాలి.

2. అక్షరం జిహ్వకు ఎటువంటిది ?
జవాబు:
అక్షరం జిహ్వకు చెరకురసం వంటిది.

3. అక్షరము దేనిని రక్షిస్తుంది ?
జవాబు:
అక్షరము తనను (చదువుకున్నవానిని) రక్షిస్తుంది.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘అక్షరాలు నేర్చుకో’.

5. ఈ పద్యంలో దేన్ని గురించి తెలియజేయబడింది ?
జవాబు:
ఈ పద్యంలో ‘చదువు’ గురించి తెలియజేయబడింది.

ప్రశ్న 3.
కింది పద్యాన్ని చదివి, దాని కింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

కందుకము వోలె సుజనుడు
క్రిందంబడి మగుడ మీదికి న్నెగయుఁ జుమీ
మందుడు మృత్పిండమువలె
గ్రిందంబడి యడగియుండుఁ గృపణత్వమునన్.

ప్రశ్నలు – సమాధానములు
1. సుజనుడు ఎట్లా ఉంటాడు ?
జవాబు:
సుజనుడు కందుకంలా ఉంటాడు.

2. మందుడు ఎలా ఉంటాడు ?
జవాబు:
మందుడు మృత్పిండంలా ఉంటాడు.

3. సుజనుని కవి దేనితో పోల్చాడు ?
జవాబు:
సుజనుని కవి బంతితో పోల్చాడు.

4. ఈ పద్యంలోని అలంకారమేమి ?
జవాబు:
ఈ పద్యంలో ఉపమాలంకారం ఉంది.

5. ఈ పద్యానికి శీర్షిక సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘నీతిపద్యం’.

ప్రశ్న 4.
క్రింది పద్యాన్ని చదివి, దాని క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వ్రాయండి.

చదివించిరి నను గురువులు
చదివితి ధర్మార్ధముఖర శాస్త్రంబులు నే
చదివినవి గలవు పెక్కులు
చదువులలో మర్మమెల్ల జదివితి తండ్రీ!

ప్రశ్నలు – సమాధానములు
1. ఎవరు చదివించారు ?
జవాబు:
గురువులు

2. ఈ పద్యం ఎవరు ఎవరితో చెపుతున్నారు ?
జవాబు:
కొడుకు తండ్రితో చెపుతున్నాడు.

3. శాస్త్రవేత్త ఎవరు ?
జవాబు:
కొడుకు

4. కొడుకు చదివిన రెండు శాస్త్రముల పేర్లు చెప్పండి.
జవాబు:
ధర్మశాస్త్రం, అర్థశాస్త్రం.

5. ఎక్కువగా చదివితే ఏం తెలుస్తుంది ?
జవాబు:
చదువు యొక్క సారం.

ప్రశ్న 5.
కింది పద్యాన్ని చదివి, దాని కింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

తనిసిరే వేల్పు లుదధి రత్నముల చేత ?
వెఱచిరే ఘోర కాకోల విషము చేత ?
విడిచిరే యత్న మమృతంబు వొడుముదనుక ?
నిశ్చితార్థంబు వదలరు నిపుణమతులు.

ప్రశ్నలు – సమాధానములు
1. ఉదధి రత్నములు చేత తృప్తి చెందని వారెవరు ?
జవాబు:
వేల్పులు ఉదధి రత్నములచేత తృప్తి చెందలేరు.

2. నిపుణమతులు ఎటువంటివారు ?
జవాబు:
నిపుణమతులు తాము అనుకున్న కార్యం నెరవేరే వరకు తమ ప్రయత్నాన్ని వదలరు.

3. వేల్పులు దేన్ని చూసి భయపడలేదు ?
జవాబు:
వేల్పులు ఘోర కాకోల విషాన్ని చూసి భయపడలేదు.

4. ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక “నిపుణమతుల లక్షణం”.

5. ఉదధి అంటే ఏమిటి ?
జవాబు:
ఉదధి అంటే సముద్రం.

2. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (5 మార్కులు)

ప్రశ్న 1.
తెలంగాణ వీరత్వం గురించి నీవు తెలుసుకొన్న విషయాలను, అనుభూతులను వివరిస్తూ నీ సోదరు నకు లేఖ వ్రాయండి.
జవాబు:
లేఖ

హైదరాబాద్,
X X X X X.

ప్రియమైన సోదరుడు రవికి,

మేము ఇటీవల ‘వీర తెలంగాణ’ పాఠం నేర్చుకొన్నాం. ఆ పాఠంలో తెలంగాణ వీరత్వం గురించి కళ్ళకు కట్టినట్లు వర్ణించారు. ఆ పాఠం చదువుతుంటే చాలా ఉత్తేజం కల్గింది.

తెలంగాణ సమర శంఖధ్వని భూమండల మంతా వ్యాపించిందట. తెలంగాణ తల్లి వీరమాత. ఆమె తన పిల్లలను యుద్ధవీరులుగా పెంచింది. తెలంగాణలో గడ్డిపోచ కూడా కత్తి పట్టి ఎదిరిం చింది.

ఈ విధంగా తెలంగాణ వీరుల గురించి చదువుతుంటే, మా శరీరం పులకించింది. మన వారి త్యాగాల పట్ల గౌరవం పెరిగింది. వారి వీరత్వం గురించి తెలుసుకొంటుంటే గర్వంతో ఉప్పొంగి పోయా. వారు పడిన బాధలు వింటుంటే హృదయం ద్రవించిపోయింది.

నీవు కూడా తెలంగాణ వీరుల చరిత్రలు తెలిసే పుస్తకాలు చదివి వారి పోరాట విషయాలు తెలుసు కుంటావని ఆశిస్తున్నాను.

ఇట్లు,
నీ సోదరుడు,
XXX.

చిరునామా :
పి. ప్రకాష్,
ఇంటి నెం. 1-122,
రికాబ్ బజారు,
ఖమ్మం జిల్లా.

ప్రశ్న 2.
నేటి తెలంగాణను వర్ణిస్తూ ఒక కవిత రాయండి.
జవాబు:
అపురూప తెలంగాణ

కష్టాల కడలిని దాటిన వీరహనుమ మా తెలంగాణ
ఉప్పొంగిన ఆవేశంతో ఏర్పడిన బంగరు కొండ మా తెలంగాణ
పెరుగుతున్న పసిపాప మా పసిమి తెలంగాణ
పచ్చ పచ్చని పైరు సీమల కనక సీమ మా తెలంగాణ
కల్లలెరుగని తేట తెలుగు చిరునామా మా తెలంగాణ
దానం, ధర్మం, నీతి, న్యాయం కలబోత మా తెలంగాణ
విశ్వ విఖ్యాతమైన విజ్ఞాన మేరువు మా తెలంగాణ
మా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ

ప్రశ్న 3.
తెలంగాణ వీరుల సంస్మరణ సభకు ఆహ్వానిస్తూ కరపత్రం తయారుచేయండి.
జవాబు:
తెలంగాణ వీరుల సంస్మరణ సభకు ఆహ్వానం

మన స్వేచ్ఛ కోసం తమ స్వేచ్ఛను కోల్పోయిన ఎందరో తెలంగాణ వీరులకు అంజలి ఘటిద్దాం.

భావితరాల సౌభాగ్యం కోసం ప్రాణాలను తృణ ప్రాయంగా పరిత్యజించిన మన తెలంగాణ వీరులను సంస్మరిద్దాం.

మృత్యువుకే చెమటలు పట్టించిన మన వీరాధివీరుల పోరాట పటిమను గుర్తు చేసుకొందాం.

రండి, తరలిరండి, సంస్మరణ సభకు. వచ్చే ఆదివారం ఉదయం 9 గం॥లకు హైదరాబాద్ లాల్బహదూర్ స్టేడియంలో.

అందరూ ఆహ్వానితులే.

ఇట్లు,
ఆహ్వాన సంఘం,
తెలంగాణ వీరుల సంస్మరణ కమిటీ.

ప్రశ్న 4.
దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు గారి రచనాశైలిని వివరిస్తూ ఒక వ్యాసం రాయండి.
జవాబు:
దాశరథి

దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు జగమెరిగిన రచయిత. ఉద్యమం ఆయన ఊపిరి. జైళ్ళు ఆయన కవితా కన్యక లోగిళ్ళు.

అనేక సాహితీ ప్రక్రియలకు ఆయన కలం ఆలవాలం. ప్రజా హృదయాలలో దాశరథి స్థానం సుస్థిరం.

‘రుద్రవీణ’ నుండి గ్రహింపబడిన ‘వీర తెలంగాణ’ పాఠం ఆధారంగా దాశరథి రచనాశైలిని పరిశీలిద్దాం.

‘ఓ ! తెలంగాణ ……… అనే పద్యంలో ఉపయోగించిన పదాలతో యుద్ధశంఖం పూరించారు.

“నీ యొడిలోన ………… ” అనే పద్యంలో తెలంగాణ మాతను వీరమాతగా వర్ణించారు. తన కుమారులను సవాల్ చేయమన్న తీరు అత్య ద్భుతంగా వర్ణించారు.

‘తెలంగాణమ్మున గడ్డిపోచయును సంధించెన్ కృపాణమ్ము’ అనే మా ‘నానుడి’గా స్థిరబడిందంటే దాశరథిగారి గొప్పతనం తెలుస్తుంది. దాశరథి ఉపయోగించిన ‘పదబంధాలు’ చాలా ఉత్తేజవంత మైనవి.

దాశరథి యొక్క ఇతర రచనలు కూడా చదవాలి. ఆయన గురించి పూర్తిగా అధ్యయనం చేయవలసిన అవసరం ప్రతి తెలంగాణ బిడ్డకూ ఉంది.

ప్రశ్న 5.
తెలంగాణ అభివృద్ధిని కోరే ఇద్దరు వ్యక్తుల సంభాషణ రాయండి.
జవాబు:
శ్రీరామ్ :  ఇన్నాళ్ళకు మనకు స్వేచ్ఛ కలిగింది. లక్ష్మణ్ : పూర్తి స్వేచ్ఛ కలిగిందా ?
శ్రీరామ్  :  ఇంకా అనుమానం ఎందుకు ?
లక్ష్మణ్  :  ఆకలి, అవిద్య, దరిద్రం మన తెలంగాణ నుండి పోయినపుడే మనకు పూర్తి స్వేచ్ఛ కలిగినట్లు.
శ్రీరామ్  :  అయితే మనం ఏం చేయాలి.
లక్ష్మణ్  :  మనమందరం కష్టపడి పనిచేయాలి రంగాలలోనూ అభివృద్ధిని సాధించాలి. అదే మన స్వేచ్ఛకు పరమావధి.
శ్రీరామ్  :  నిజమే ! ప్రతి ఒక్కరం కష్టపడితేనే మన తెలంగాణ మాతకు సంతోషం. మన పెద్దలకు ఆనందం. అప్పుడే బంగారు తెలంగాణను సాధించగలం. పద ఇంక పాఠశాలకు వెళ్ళిపోదాం.

ప్రశ్న 6.
ఖమ్మంలో తెలంగాణ వీరుల సంస్మరణ సభ జరిగింది. దాని గురించి ఒక నివేదికను తయారు చేయండి.
జవాబు:
నివేదిక

తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మహానగరాలలో ఒకటైన ఖమ్మం పట్టణంలో తే.ది. 23-8-15న మధ్యాహ్నం 2 గం||లకు తెలంగాణ వీరుల సంస్మరణ సభ జరిగింది.

జ్యోతి ప్రజ్వలనంతో సభ ప్రారంభమైంది. వక్తలందరూ తెలంగాణ వీరుల పొరాటాలను కళ్ళకు కట్టినట్లు వివరించారు. వారు అనుభవించిన బాధలను వివరించారు. సభలో పాల్గొన్నవారంతా తెలంగాణ అమరవీరులకు నివాళులర్పించారు. అమరవీరుల కుటుంబాల వారిని సత్కరించి, సభ తన భక్తి ప్రపత్తులను చాటుకొంది.

పాటలు, నృత్యాలు ప్రదర్శించారు. సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు చాలా బాగున్నాయి. చక్కని పాటతో సభ ముగిసింది.

ప్రశ్న 7.
తెలంగాణ ‘అమరవీరుని’ ప్రశంసిస్తూ అభినందన పత్రం రాయండి.
జవాబు:
తెలంగాణ సాయుధ పోరాటంలో ప్రాణాలను తృణప్రాయంగా పరిత్యజించిన ‘అమరవీరుని’కి భక్తి ప్రపత్తులతో సమర్పించు, అభినందన పత్రం. తెలంగాణ తల్లి బానిస సంకెళ్ళను త్రెంచిన వీరుడా !

నవ సూర్యోదయానికి రక్తతర్పణం చేసిన యోధుడా!
భావి తరాలకు ఆనందాన్ని ప్రసాదించిన వీరాధి వీరుడా !
ఎందరో వీరులకు మార్గదర్శివైన శూరాధి శూరుడా !
నీకిదే మా నివాళి, నీ ఆశయాలే మా ఊపిరి.
నీ త్యాగాలను అభినందించడం మా ధర్మం.
నీ భావాలను ఆచరించడం మా కర్తవ్యం.
ఓ వీరుడా ! వందనాలు ! శతకోటి వందనాలు !

ప్రశ్న 8.
‘తెలంగాణా ఉద్యమంలో పాల్గొన్న వీరులను స్మరిస్తూ’ ఏకపాత్రాభినయానికి మాటలు రాయండి.
జవాబు:
ఓ అమరవీరులారా ! త్యాగధనులారా ! మాకు ఇప్పుడు ఎంతో సంతోషంగా ఉంది. మా చిరకాల కోరిక తీర్చారు. మీరు ఊదిన శంఖధ్వని ఈ భూమండలమంతా ఒక్కమారుగా బొబ్బలు పెట్టినట్లుగా ప్రతిధ్వనించింది. మీ గొప్పతనం చిరకాలం నిలుస్తుంది. ఇప్పుడు తెలంగాణాకు మంచి రోజులు వచ్చాయి. అడ్డంకులు తొలిగాయి. స్వచ్ఛమైన కాంతి, సంధ్యా సూర్యుడు ఉదయించాడు.

మా చిరకాల వాంఛ తీరింది. మా ప్రాంతంలో జీవనరేఖలు వెలుగొందాయి. తెలంగాణా భూమికి తిరుగులేదు, ఎదురులేదు. స్వావలంబన దిశగా ముందుకు సాగే రోజులు వచ్చాయి. మేమంతా మీ త్యాగాలను మరువం. మా గుండెల్లో మిమ్ములను స్మరిస్తాం. ముందుకు వెళ్తాం.

అదనపు వ్యాకరణాంశాలు

PAPER – I : PART – B

1. సొంతవాక్యాలు

1. గండికొట్టు: కొందరు స్వార్థపరులు చెరువు గండి కొట్టుదురు.
2. మతపిశాచి: దేశంలో మతపిశాచిని అంత మొందించాలి.

2. పర్యాయపదాలు

హస్త = కయిసాటిచుక్క, అర్క, సవిత, సావిత్రము
సూర్యుడు = ఆదిత్యుడు, భాస్కరుడు, ప్రభాకరుడు
సముద్రము = అబ్ధి, అకూపారము, పారావారము, సంద్రం
ఆశ = ఇచ్ఛ, ఈప్స, కాంక్ష
కృపాణము = ఖడ్గము, కత్తి
జలధి = వార్ధి, సముద్రం
యుద్ధము = రణము, భండనము
అర్కుడు = సూర్యుడు, భానుడు, భాస్కరుడు, ఆదిత్యుడు
తరంగము = అల, ఊర్మి, లహరి, భంగము
హస్తము = చేయి, కరము, చెయ్యి, కేలు
వసుధ = ధర, ధరణి, భూమి, పుడమి
గంట = ఘంటా, ఘంటిక
జెండా = పతాకము, కేతనము, టెక్కెము, పతాక
శత్రువు = అరి, వైరి, విరోధి, పగవాడు
రవము = ధ్వని, శబ్దము, రొద, చప్పుడు

3. నానార్థాలు

రాజు = ప్రభువు, ఇంద్రుడు, చంద్రుడు, యక్షుడు
కోటి = అంచు, వింటికొన, నూఱులక్షలు,
బలము = వాసన, రసము, రూపము, సేన
శంఖము = సంకు, నొసటిఎముక, ఒక పాము, ఒక ముద్ర
దిక్కు = దిశ, శరణము, మార్గము
తరంగము = అల, దుముకు, వస్త్రము, గ్రంథభాగము
హస్తము = చేయి, తొండము, గుంపు, సాయము
దివి = ఆకాశము, స్వర్గము, పాలపిట్ట
ధర = నేల, వెల, మెదడు, సంహారము
అంబిక = తల్లి, పార్వతి, మేనత్త, కాశిరాజు కూతురు
ఆశ = దిక్కు, కోరిక

4. ప్రకృతి – వికృతులు

ప్రకృతి – వికృతి
దిశ – దెస
భుజము – బుజము
శంఖము – సంకం
రాజు – తేడు
కోర – ఖరు

5. వ్యుత్పత్త్యర్థాలు

సౌదామిని = దండవలె దీర్ఘాకారము కలది. సుధామను పర్వతములో కూడా ఒక దిక్కున నుండునది (మెరుపు)
దంష్ట్రిక = కోఱలు ఆయుధంగా కలది (పాము, అడవి పంది)
భానుడు = ప్రకాశించువాడు (సూర్యుడు)
వసుధ = బంగారము గర్భమందు గలది (భూమి)
ధర = సమస్తమును ధరించునది (భూమి)

PAPER – II : PART- B

1. సంధులు

1. ఉకార సంధి
సూత్రం : ఉత్తునకు అచ్చు పరంబగునపుడు సంధియగు.
ఉదా :
భూతలమెల్లన్ – భూతలము + ఎల్లన్
పెదవులొత్తిన – పెదవులు + వత్తిన
యుద్ధమాడి – యుద్ధము + ఆడి
జగమెల్ల – జగమ + ఎల్ల

2. అకార సంధి
సూత్రం : అత్తునకు సంధి బహుళముగానగు.
ఉదా :
ఒక్కొక్క – ఒక్క + ఒక్క

3. సవర్ణదీర్ఘ సంధి
సూత్రం : అ, ఇ, ఉ, ఋలకు సవర్ణములైన అచ్చులు పరమగునప్పుడు వాని దీర్ఘము లు ఏకాదేశమగును.
ఉదా :
ప్రయోజనాత్మకం – ప్రయోజన + ఆత్మకం
నవోదయార్క – నవోదయ + అర్క
ఇపుడడ్డుల్ – ఇపుడు + అడ్డుల్
తరోజ్జ్వల – తరు + ఉజ్జ్వల
దిశాంచలము – దిశ + అంచలము
ఆంధ్రాంబికా – ఆంధ్ర + అంబికా
శ్రావణాభ్రము – శ్రావణ + అభ్రము

4. యడాగమ సంధి
సూత్రం : సంధి లేని చోట స్వరంబుకంటె పరంబైన స్వరంబునకు యడాగమంబగు.
ఉదా :
నీయొడి – నీ + ఒడి

5. గసడదవాదేశ సంధి
సూత్రం : ప్రథమమీది పరుషములకు గసడదవలు, బహుళంబుగానగు.
ఉదా :
సాచు నాల్కలు – నాల్కలు + చాచు
కుతుకల్ గోసెడి – కుతుకల్ + కోసెడి
ఏపు సూపి – ఏపు + చూపి
అడ్డుల్ వోయె – అడ్డుల్ + పోయె

2. సమాసాలు

సమాస పదము – విగ్రహవాక్యము – సమాసము పేరు

మహారవము – మహాయైన (గొప్పదైన) రవము – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
నదీతరంగములు – నది యొక్క తరంగములు – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
సౌదామనీవల్లి – సౌదామనీ యొక్క వల్లి – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
గడ్డిపోచ – గడ్డి యొక్క పోచ – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
జలధినాల్కలు – జలధి యొక్క నాల్కలు – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
భూతప్రేతములు – భూతమును, ప్రేతమును – ద్వంద్వ సమాసం
కోటి తెలుంగు – కుర్రలుకోటి సంఖ్యగల తెలుంగు కుర్రలు – ద్విగు సమాసం
నాలుగువైపులు – నాలుగు సంఖ్య గల వైపులు – ద్విగు సమాసం
మతపైశాచి – మతము అనెడి పైశాచి – రూపకం
ఆంధ్రాంబిక – ఆంధ్రము అను పేరుగల అంబిక – సంభావనాపూర్వపద కర్మధారయ సమాసం

నలుదిక్కులు – నాలుగైన దిక్కులు – ద్విగు సమాసం
స్వతంత్ర వారిధార – స్వతంత్రము అనే వారిధార – రూపక సమాసం
కాంతి వార్డులు – కాంతులు అనే వార్ధులు – రూపక సమాసం
కంచుఘంట – కంచుతోడి ఘంట – తృతీయాతత్పురుష సమాసం
బ్రతుకు త్రోవ – బ్రతుకు కొఱకు త్రోవ – చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం
దేవనది – దేవతల యొక్క నది – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
భుజాబలమ్ము – భుజము యొక్క బలము – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
దిశాంచలములు – దిక్కుల యొక్క అంచలములు – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
శక్రధనువు – శక్రుని యొక్క ధనువు – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
ధనుఃపరంపర – ధనువుల యొక్క పరంపర – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
ప్రతిభా విశేషములు – ప్రతిభ యొక్క విశేషములు – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
ధరాతలము – ధర యొక్క తలము – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
తెలుగుజెండాలు – తెలుగుల యొక్క జెండాలు – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
సంధ్యాభానువు – సంధ్య అందలి భానువు – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
శ్రావణాభ్రము – శ్రావణ మందలి అభ్రము – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
కరకు రాజులు – కఱకు వారైన రాజులు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
కల్యాణ ఘంటలు – కల్యాణ ప్రదమైన ఘంటలు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం

3. ఆధునిక వచనాలు

ఈ క్రింది వాక్యాలను ఆధునిక భాషలోకి మార్చి రాయండి.

ప్రశ్న 1.
తగు రక్ష సేయని ధర్మమేల ?
జవాబు:
తగిన విధంగా రక్షణ కల్పించని ధర్మం ఎందుకు ?

ప్రశ్న 2.
బీదలకన్న వస్త్రములు పేర్ని నొసంగుము.
జవాబు:
పేదవారికి అన్ని వస్త్రాలను ప్రేమతో ఇవ్వు.

ప్రశ్న 3.
యాజనుని కొగిన్ గుణగ్రహణ శక్తి నశించును.
జవాబు:
క్రమంగా ఆజనునికి గుణ గణాలను గ్రహించేశక్తి నశిస్తుంది.

ప్రశ్న 4.
మర్యాద వర్థిల్లన్ కాంతుల జూడకున్ హితమా ?
జవాబు:
మర్యాద పెరిగేటట్లు స్త్రీలను చూడకపోతే మేలు కలుగుతుందా ?

ప్రశ్న 5.
స్వామి ! నీ భక్తి కలుగని జన్మమేల ?
జవాబు:
స్వామి ! నీ పై భక్తిలేని జన్మ ఎందుకు ?

4. గణ విభజన

క్రింది పదాలకు గణాలను గుర్తించండి.

1. నాలుగు – U l l – భగణం
2. చలముల్ – l l U – సగణం
3. ఉజ్జ్వల – U l l – భగణం
4. సయ్యాలు – U U l – తగణం

5. ప్రత్యక్ష – పరోక్ష కథనాలు

అభ్యాసం కింది వాక్యాలను ప్రత్యక్ష, పరోక్ష కథనంలోకి మార్చండి.

ప్రశ్న 1.
నేను నేటి సినిమాలను చూడలేకపోతున్నాను అని అమ్మతో అన్నాను. (పరోక్ష కథనం)
జవాబు:
“నేను నేటి సినిమాలను చూడలేకపోతున్నాను” అని అమ్మతో అన్నాను. (ప్రత్యక్ష కథనం)

ప్రశ్న 2.
నీకివ్వాల్సింది ఏమీలేదు అని నాతో అతడన్నాడు. (పరోక్ష కథనం)
జవాబు:
“నాకివ్వాల్సింది ఏమీలేదు” అని నాతో అతడన్నాడు. (ప్రత్యక్ష కథనం)

ప్రశ్న 3.
సుందరకాండ చదవమని నాకు ఉపాధ్యాయుడు చెప్పాడు. (పరోక్ష కథనం)
జవాబు:
“సుందరకాండ చదువు” అని నాకు ఉపాధ్యాయుడు చెప్పాడు. (ప్రత్యక్ష కథనం)

ప్రశ్న 4.
వాళ్ళమ్మ చెప్పింది భానుప్రకాశ్ ఊరికెళ్ళాడని. (పరోక్ష కథనం)
జవాబు:
వాళ్ళమ్మ చెప్పింది భానుప్రకాశ్ ఊరికెళ్ళాడు” అని. (ప్రత్యక్ష కథనం)

ప్రశ్న 5.
చెన్నయ్య పద్యాలు బాగా పాడాడని అందరను కుంటున్నారు. (పరోక్ష కథనం)
జవాబు:
అందరనుకుంటున్నారు “చెన్నయ్య పద్యాలు బాగా పాడాడు” అని. (ప్రత్యక్ష కథనం)

6. వాక్య పరిజ్ఞానం

ప్రశ్న 1.
దయచేసి నన్ను కాపాడు.
జవాబు:
ప్రార్థన్యార్థక వాక్యం

ప్రశ్న 2.
మీరు రావద్దు.
జవాబు:
నిషేధార్థక వాక్యం

ప్రశ్న 3.
వారందరికి ఏమైంది ?
జవాబు:
ప్రశ్నార్ధక వాక్యం

ప్రశ్న 4.
నేను తప్పక వస్తాను.
జవాబు:
నిశ్చయార్థక వాక్యం

ప్రశ్న 5.
ఆహా ! ఎంత బాగుందీ!
జవాబు:
ఆశ్చర్యార్థక వాక్యం

ప్రశ్న 6.
వారు వెళ్ళవచ్చా ?
జవాబు:
సందేహార్థక వాక్యం

ప్రశ్న 7.
సీత కలెక్టరైందా ?
జవాబు:
ప్రశ్నార్థక వాక్యం

ప్రశ్న 8.
మీరు తర్వాత తినవచ్చు.
జవాబు:
అనుమత్యర్థక వాక్యం

ప్రశ్న 9.
అక్క చెప్పేది విను.
జవాబు:
ప్రార్థన్యార్థక వాక్యం

ప్రశ్న 10.
రసాభాస చేయకండి.
జవాబు:
నిషేధార్థక వాక్యం

These TS 10th Class Physical Science Chapter Wise Important Questions Chapter 6 Structure of Atom will help the students to improve their time and approach.

TS 10th Class Physical Science Important Questions Chapter 6 Structure of Atom

1 Mark Questions

Question 1.
What is the speed of the light?
Answer:
The speed of light (c) ¡s 3 x 10⁸ ms^-1.

Question 2.
Define wavelength.
Answer:
The wavelength of the wave ¡s the distance from one wave peak to the next.

Question 3.
Define frequency (v).
Answer:
The frequency (v) of a wave Is simply the number of wave peaks that pass through a given point In unit time.
v=1/λ (or) c = vλ, where ‘c’ is the speed of light in vacuum.

Question 4.
What is electromagnetic spectrum?
Answer:
electromagnetic waves have a wide variety of frequencies. The entire range of electromagnetic wave frequencies Is known as the electromagnetic spectrum.

Question 5.
What is visible spectrum? What Is its wavelength range?
Answer:
The range of wavelengths covering red colour to violet colour is called the visible spectrum. It can be seen by naked eye. Its wavelength range is from 400 nm to 700 nm.

Question 6.
What is the significance of Plancks’ proposal?
Answer:
The significance of PlanKc’s proposal Is that electromagnetic energy can be gained or lost in discrete values and not in a continuous manner.

Question 7.
What is the use of line spectra?
Answer:
The lines in atomic spectra can be used to identify unknown atoms, just like fingerprints are used to Identify Individual people.

Question 8.
What do you mean by ground state?
Answer:
The lowest energy state of the electron is known as ground state.

Question 9.
What happens when an electron gains energy?
Answer:
When an electron gains energy it moves to a higher energy level, known as excited state.

Question 10.
What are the failures of Bohr’s model of atom?
Answer:

1. Bohr’s model failed to account for splitting of line spectra.
2. This model failed to account for the atomic spectra of atoms possessing more than one electron.

Question 11.
What is Sommerfeld’s contribution for the structure of atom?
Answer:
In an attempt to account for the splitting of line spectra. Sommerfeld modified Bohr’s atomic model by adding elliptical orbits.

Question 12.
What is an orbital?
Answer:
The region of space around the nucleus where the probability of finding the electron is high is called an orbital.

Question 13.
What are quantum numbers?
Answer:
Each electron in an atom Is defined by a set of three numbers called quantum numbers. These numbers indicate the probability of finding the electron In the space around the nucleus.

Question 14.
What Information do the quantum numbers provide?
Answer:
The quantum numbers describe the space around the nucleus where the electrons can be found and also their energies.

Question 15.
How many electrons can occupy an orbital?
Answer:
An orbital can hold only two electrons.

Question 16.
When are electromagnetic waves produced?
Answer:
Electromagnetic waves are produced when an electric charge vibrates.

Question 17.
What happens when an object is suitably excited by heating?
Answer:
Light is emitted by the object.

Question 18.
What is an electronic configuration?
Answer:
The distribution of electrons In shells, sub-shells and orbitals In an atom is known as electronic configuration.

Question 19.
State the Paull’s exclusion principle.
Answer:
According to Pauli’s exclusion principle, no two electrons of the same atom can have all four quantum numbers the same.

Question 20.
Write the Aufbau principle.
Answer:
In the ground state, the electronic configuration can be built up by placing electrons in the lowest available orbitals until the total number of electrons added is equal to the atomic number.

Question 21.
What is Hund’s rule?
Answer:
Hund’s rule: According to this rule, electron pairing In orbital’, starts only when all available empty orbitals of the same energy are singly occupied.

Question 22.
Give an example for continuous spectrum.
Answer:
Rainbow.

Question 23.
Which is example for line spectrum?
Answer:
The atomic spectrum of hydrogen atom.

Question 24.
Which model explains fine spectrum of atom?
Answer:
Bohr – Sommerfeld model.

Question 25.
How wavelength and velocity of light related?
Answer:
c = vλ
where c = velocity of light
v = frequency of light
λ = wavelength of light.

Question 26.
What is meant by Aufbau?
Answer:
The German word Aufbau means building up.

Question 27.
Which group elements are called Noble gases?
Answer:
VIII A group or 18th group elements are called inert gases (or) Noble gases.

Question 28.
Which elements are examples for Noble gases?
Answer:
helium (tie), Neon (Ne), Argon (Ar), Krypton (Kr), Xenon (Xe) and Radon (Rn) are examples for Noble gases.

Question 29.
Which elements are highly stable?
Answer:
Noble gases are highly stable.

Question 30.
Which element has duplet configuration?
Answer:
The inert gas Helium (1s²).

Question 31.
What Is the general electronic configuration of Noble gases?
Answer:
ns² np⁶

Question 32.
Why is spin quantum number Introduced?
Answer:
When we observe spectrum of yellow light by using high-resolution spectroscope It has very closely spaced doublet. Similar patterns are shown by Alkali and Alkaline earth metals. In order to account this, spin quantum number is introduced.

Question 33.
Write the set of quantum numbers for the electrons In a 3p₀. orbital.
Answer:

Question 34.
What is the difference between an orbit and orbital?
Answer:
An orbit is a well-defined path of electron that revolves around the nucleus. An orbital Is the space around the nucleus, where the probability of finding electrons Is maximum.

Question 35.
Write the set of quantum numbers for the added electron of oxygen atom.
Answer:
Configuration of oxygen is Is²2s²2p⁴.
The added electron is the 4th in the 2p.
The set of quantum numbers(2, 1, -1, 1/2)

Question 36.
What are the factors which influence electromagnetic energy?
Answer:
Electromagnetic energy depends on two factors.
They are :

1. wavelength
2. frequency

Question 37.
Write the four quantum numbers for the differentiating electrons of lithium (Li) atom.
Answer:
The electronic configuration of lithium is 1s² 2s¹. So differentiating electron enters into 2s. The values of four quantum numbers as given below.

Question 38.
Write four quantum numbers for 2p¹ electrons.
Answer:
The four quantum numbers for 2p are

Question 39.
If n=3, mention the orbitals present in shell and write maximum number of electrons In the shell.
Answer:

1. If n=3, the shell Is M shell. OrbitaIs present In this shell are s, p and d.
2. Maximum number of electrons present in this shell are 18(2n²= 2 x 3²=18)

Question 40.
How many maximum numbers of electrons that can be accommodated In an l sub-shell?
Answer:
l subshell has 3 orbitals, Each orbital accommodates 2 electrons. So 6 electrons can be filled in I sub shell.

Question 41.
How many maximum number of electrons can be accommodated In ‘d’ orbital? (AS1)
Answer:
d sub shell has 5 orbitaIs. So 10 electrons can be filled in d subshell.

Question 42.
What is Zeeman effect and Stark effect?
Answer:

• Zeeman effect: The splitting up of spectral lines in the presence of strong external magnetic field is called Zeeman effect.
• Stark effect: The splitting up of spectral lines in presence of strong electrical field is called Stark effect.

Question 43.
Write the symbol of the outermost shell of magnesium (Z=12) atom. How many electrons are present In the outermost shell of magnesium?
Answer:
The symbol Is ‘M’. The electrons present in outermost shell are 2.

Question 44.
The four quantum number values of the 21st electron of scandium (Sc) are given In the following table.

Write the values of the four quantum numbers for the 20th electron of scandium (Sc) in the form of the table.
Answer:
n=4, l=0, m₁ = 0, m_s = –\(\frac{1}{2}\)

2 Marks Questions

Question 1.
The electronic configuration of an atom is as follows 1S²2S²2p².
a) Which element’s atom is it?
b) Which orbital Is the last electron In?
c) When excited what could be the number of lone / sIngle electrons In this atom? (AS1)
d)What is the value of principal quantum numbers of two electrons in the first box?
Answer:
Given electronic configuration of atom is 1S²2S²2p².
a)The element is carbon.
b)The valence electron enters into 2p orbital.
c) In excited state the electron in 2S orbital enters into 2P orbital. So it has 4 unpaired electrons.
d)The value of principal quantum number is 1.

Question 2.
How do the vibrating electric and magnetic fields around the charge become a wave that travel through space?
Answer:
A vibrating electric charge creates a change In the electric field. The change in electric field creates a change In magnetic field. This process continues, with both the created fields being perpendicular to each other and at right angles to the direction of propagation of the wave.

Question 3.
What are the characteristics of electromagnetic waves?
Answer:

1. electromagnetic waves can be described by means of vibrating electrical and magnetic fields which are mutually perpendicular to each other.
2. The nature of these waves is transverse. These waves travel with a speed equal to the speed of light In vacuum.

Question 4.
Fill the following table and write the rule which you used in tilling the table.

Answer:

The number of orbitals for a sub-shell Is given by (2l + 1) rule.

Question 5.
Write the differences between orbit and orbital.
Answer:

Question 6.
The electron enters into 4s orbital after filling 3p orbital but not Into 3d. Explain the reason.
Answer:
As per Aufbau principle, electron enters into the orbital whose (n +l) value ¡s less.
The (n +l) values for 4s and 3d are
4s = 4+0 = 4
3d = 3+2 = 5
Here the (n+1) value of 4s < 3d. Hence electron enters Into 4s orbital after filling ‘3p instead of’3d.

Question 7.
Give the equation which gives electromagnetic energy (light) can have only certain discrete energy values.
Answer:
E = hv E=Energyoflight
h = Planck’s constant = 6.625 x 10^-27 erg sec or 6.625 x 10^-34 Joule-sec
v = Frequency of radiation
This equation Is called Planck’s equation.

Question 8.
Explain Paulis Exclusion principle with an example.
Answer:
Pauil’s exclusion principle: According to Paull’s exclusion principle, no two electrons of the same atom can have all four quantum numbers are same.
Eg: He (Z = 2)
The electronic configuration is 1s²,i.e
The set of four quantum numbers Is

Question 9.
Explain Aufbau principle with an example.
Answer:
Aufbau Principle: Orbitais are filled in the order of increasing energy.
Two general rules that help us to predict electronic configuration.
1. Electrons are assigned to orbitals in order of increasing value of (n + l)
2. For sub-shells with the same value of (n + l), electrons are assigned first to the sub-shell with lower ‘n
Ascending order of energies of various atomic orbitals is given below :
Is<2s<2p<3s<3p<4s<3d<4p<5s<4d<Sp<6s<4f<5d< 6p<7s< 5f<6d<7p<8s.

Question 10.
Explain Hund’s rule with an example.
Answer:
Hund’s Rule: According to this rule electron pairing In orbitals starts only when all available empty orbitals of the same energy are singly occupied.
Eg :
1. The configuration of carbon atom (Z = 6) is 1s² 2s² 2p².
2. The first four electrons go into the is and 2s orbitals.
3. The next two electrons go into separate 2p orbitalis, with both electrons having the same in.

4. Note that the unpaired electrons in the 2p orbitals are shown with parallel spins.

Question 11.
What is spectrum? How many types of spectrum are there?
Answer:
Spectrum: A collection of dispersed light giving Its wavelength composition is called a spectrum. Spectrums are of two types:
1. Emission spectrum
2. Absorption spectrum

Question 12.
How many elliptical orbits are added by Sommerfeld in third Bohr’s orbit? What was the purpose of adding these elliptical orbits?
Answer:
Sommerfeld added two elliptical orbits to Bo1r’s third orbit.
Purpose of adding elliptical orbits
1. Bohr’s model failed to account for splitting of line spectra.
2. In an attempt to account for the structure of line spectrum, Sommerfeld modified Bohr’s atomic model by adding elliptical orbits.

Question 13.
Why there are exemptions in writing the electronic configurations of Chromium and Copper?
Answer:
Elements which have half-filled or completely filled orbitals have greater stability. So in chromium and copper the electrons in 4s and 3d redistribute their energies to attain stability by acquiring half-filled and completely filled d orbitals. Hence the actual electronic configuration of chromium and copper are as follows.

Question 14.
Write the electronic configuration of the atom of an element having atomic number 11. Write the names of the rules and the laws followed by you in writing this electronic configuration.
Answer:
Sodium (Na) — 11 — 1s²2s²2p⁶3s¹
The rules followed in writing this electronic configuration are Hund’s rule and Aufbau principle.

4 Marks Questions

Question 1.
Draw Moelier’s chart showing the increasing order of energy levels of various orbitals.
Answer:

The filling order of atomic orbitals (Moeller Chart)

Question 2.
Explain electromagnetic spectrum. Draw its diagram.
Answer:
Electromagnetic waves can have a wide variety of wavelengths. The entire range of Wave lengths is known as electromagnetic spectrum.

The electromagnetic spectrum consists of a continuous range of wavelengths of gamma rays at the shorter wavelength to radio waves at the longer wavelength. But our eyes are sensitive only to visible hght.

Question 3.
Explain the quantum mechanical model otan atom.
Answer:
We know that electrons do not follow definite paths in an atom and it is not possible to pinpoint an electron in an atom. Under these circumstances, in order to understand the properties of electrons in an atom1 a quantum mechanical model of atom was developed by Erwin Schrodinger.

According to this model of an atom, Instead of orbits of Bohr’s model, the electrons are thought to exist in a particular region of space around the nucleus at a given Instant of time called as orbitals. Each orbital of a stable energy state for the electron is described by a particular set of quantum numbers.

Question 4.
Draw the shapes of s, p, and d orbitals.
Answer:

Question 5.
Explain Bohr’s model of hydrogen atom and its limitations.
(OR)
Write postulates and limitations of Bohr Hydrogen atomic model.
Answer:
Postulates:
(a) Electrons In an atom occupy stationary orbits of f Dced energy at different distances from the nucleus.
(b) When an electron jumps from a lower energy state to higher energy state, it absorbs energy and emits energy when such a jump occurs from a higher energy state to lower energy state.
(c) The energies of an electron in an atom can have only certain values E₁, E₂, E₃, i.e., the energy is quantized. The states corresponding to these energies are called stationary states and the possible values of the energy are called energy levels.

Limitations
1. Bohr’s model failed to account for splitting of line spectra of hydrogen atom.
2. This model failed to account for the atomic spectra of atoms of more than one electron.

Question 6.
Do the electrons follow definite paths around the nucleus? Explain.
Answer:
1. If the electron revolves around the nucleus in definite paths or orbits the exact position of the electron at various times will be known. For that, we want to know the velocity and exact position of electron.
2. Electrons are invisible to naked eye, so light of very short wavelength is required for this task.
3. This short-wavelength light interacts with the electron and disturbs the motion of the electron. Hence the position and velocity of electrons cannot be measured accurately.
4. So, it is clear that electrons do not follow definite paths In an atom.

Question 7.
Draw the diagram of electromagnetic wave.
Answer:

Question 8.
Explain Bohr – Sommerfeld model of an atom. What is the merit of this model? What are Its limitations?
Answer:

1. In an attempt to account for the structure of line spectra, Sommerfeld modified Bohr’s atomic model by adding elliptical orbits.
2. While retaining the first of Bohr’s circular orbit as such, he added one elliptical orbit to Bohr’s second orbit, two elliptical orbits to Bohr’s third orbit etc.
3. The Nucleus of the atom is one of the principal foci of these elliptical orbits because periodic motion under the influence of a central force will lead to elliptical orbits with the force situated at one of the foci.
   Merit: Bohr Sommerfeld’s model is successful in accounting for the fine line structure of hydrogen atomic spectra.

Limitations:
1. This model failed to account for the atomic spectra of atoms of more than one electron.
2. It did not explain Zeeman and stark effects.

Question 9.
Distinguish between emission and absorption spectrum.
Answer:

Question 10.
Observe the information provided in the table about quantum numbers. Then answer the questions given below it.

(i) Write the ‘l’ value and symbol of the spherical-shaped sub-shell.
(ii) How many values that ‘m,’ takes for l=2? What are they?
(iii) Write the symbols of the orbitals for l=1 sub-shell.
(iv) What Is the shape of the sub-shell for l=2? What Is the maximum number of electrons that can occupy this sub-shell?
Answer:
(i) l = 0. Its symbol is s’
(ii) m₁ takes 2l+1 = 2(2)+1=5 values
They are -2, -1, 0,+1, +2
(iii) P_x, P_y, P_z
(iv) Double dumbelL The maximum number of electrons in this subshell are 10.

Question 11.
Observe the information and answer the following questions.

(1) What is valency of Magnesium?
(2) Which element has more electro-positivity?
(3) Write the elements which belongs to (third) 3rd perk,d.
(4) Write the elements which belongs to 1st Group.
Answer:
(i) Valency of magnesium is two.
(ii) Potassium (K) has more electro-positivity.
(lii) The elements which belong to 3rd period are Sodium (Na), Magnesium (Mg).
(iv) Sodium (Na), Potassium (K) belong to 1st Group.

These TS 10th Class Telugu Important Questions 2nd Lesson ఎవరి భాష వాళ్ళకు వినసొంపు will help the students to improve their time and approach.

TS 10th Class Telugu 2nd Lesson Important Questions ఎవరి భాష వాళ్ళకు వినసొంపు

PAPER – 1 – PART – A

I. వ్యక్తీకరణ-సృజనాత్మకత (స్వీయరచన)

1. లఘు సమాధాన ప్రశ్నలు (3 మార్కులు)

కింది ప్రశ్నలకు ఐదేసి వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
ప్రశ్న 1.
‘ఆడవాళ్ళ నోట అసలైన భాష’ వినగలం – దీన్ని మీరు సమర్ధిస్తారా ? రెండు కారణాలు వ్రాయండి. (T.S June ’17)
జవాబు:
సదాశివగారు వరంగల్లు తెలుగు గురించి చెపుతూ, వరంగల్లులో కూరగాయలు అమ్మే స్త్రీల మాటల్లోనూ అచ్చమైన తెలుగు మాట వినిపిస్తుందని చెప్పారు. అంతేకాదు. ఏ ప్రాంతంలోనైనా అసలైన భాష ఆడవాళ్ళ నోటనే వినగలం అని సదాశివగారు చెప్పారు.

ఉర్దూ మాట్లాడే ముస్లిము స్త్రీలు, ఇల్లు దాటి వెళ్ళని వాళ్ళు, రాజమహళ్ళలో ఉండే బేగములు మాట్లాడే భాష శుద్ధమైనదని ఆనాటి విద్వాంసులు భావించేవారు. అందుకే కల్తీలేని ఉర్దూను, ‘బేగమాతీజుబాన్’, ‘మహెల్లాతీ జుబాన్’ అని పిలిచేవారు. ఈ విధంగా ఆడవాళ్ళ నోట అసలైన భాష వినిపిస్తుందని, సదాశివగారు అభిప్రాయపడ్డారు.

ప్రశ్న 2.
ఎవరిభాష వాళ్ళకు వినసొంపు ఎందుకు ? (T.S Mar. ’16)
జవాబు:
భాష అంతా ఒకటే అయినా ఏ ప్రాంతపు వాళ్ళు ఆ ప్రాంతపు మాండలిక భాషను, మాట్లాడతారు.

ఆ మాట్లాడే పదాల్లో ఒక రకమైన యాస ఉంటుంది. ఆయా ప్రాంతాలలో ఉపయోగించే పదాలు, నుడికారాలు, జాతీయాలు, పలుకుబడులు వేర్వేరుగా ఉంటాయి.

తెలుగుభాష అంతా ఒకటే అయినా కోస్తావారు, రాయలసీమవారు, తెలంగాణవారు వేర్వేరు మాండలిక పదాలు ఉపయోగిస్తారు. ఆ ప్రాంతంలో పరిచయంలో ఉన్న పదాలతో కూడిన భాష ఆ ప్రాంతం వారికి వినడానికి ఇంపుగా, సొంపుగా ఉంటుంది. వారికి బాగా అలవాటులో ఉన్న పదాలు, నుడికారపు సొంపు, పలుకుబడి కల భాష కాబట్టి, ఎవరి భాష వారికి వినసొంపుగా ఉంటుంది.

ప్రశ్న 3.
మరాఠీ పురోహితుని తెలుగుభాష ముచ్చటను గూర్చి వివరించండి.
జవాబు:
సదాశివగారి గ్రామంలో పూజలు చేయించే మరాఠీ పురోహితుడు ఒకడు ఉండేవాడు. ఆయన పూజలు చేయిస్తూ, “మొదలు మీ కండ్లకు నీళ్ళు పెట్టుకోండి” అనేవాడు. సదాశివగారు ఆ పూజారిని అలా అనవద్దనీ, శుభం అని పూజ చేస్తూ కళ్ళ నీళ్ళు పెట్టుకోవడం అన్న మాట, అశుభంగా ఉంటుందని పూజారికి చెప్పేవారు. పూజారిని అందరికీ తెలిసిన మరాఠీలో చెప్పమనేవారు. తరువాత పూజారి “కళ్ళకు నీళ్ళు పెట్టుకోండి” అని ‘కు’ ప్రత్యయం చేర్చి చెప్పేవాడు. పూజారి కళ్ళను నీటితో తుడుచుకోండి అన్న అర్థంలో అలా చెప్పేవాడు. కాని వినేవారికి వారిని ‘కన్నీరు కార్చండి’ అని చెప్పినట్లు అర్ధం వచ్చేది. అది తప్పుగా ఉండేది.

ప్రశ్న 4.
“ఆమెను చూస్తూవుంటే, వాగ్ధాటి వింటూ వుంటే ఎవరో యాదికి వచ్చినారు ” ఈ మాటల్లోని అంతరార్థాన్ని వివరించండి.
జవాబు:
భాసరలో వ్యాస వాంజ్ఞయం మీద ప్రసంగించిన కె. కమల గారి ప్రసంగాన్ని విని డా॥ సామల సదాశివ వారి నాన్నగారైన కప్పగంతుల లక్ష్మణ శాస్త్రి గారిని యాది చేసుకుంటారు. మాట్లాడిన భాష, మాట్లాడే వారి యొక్క ప్రాంతీయ అస్థిత్వాన్ని, వారసత్వాన్ని తెలియజేస్తుందనటానికి ఇదొక ఉదాహరణ. ఏ ప్రాంతపు యాస, పలుకుబడులు ఆ ప్రాంత ప్రత్యేకతను, సంస్కారాన్ని తెలియ జేస్తుంది.

ప్రశ్న 5.
“వరంగల్లు తెలుగును టక్సాలీ తెలుగు అనవచ్చు” దానిలో అంతరార్థాన్ని వివరించండి.
జవాబు:
టక్సాలా అంటే టంకసాల. టంకసాలలో తయారయ్యే నాణేలకే విలువ. అవి ఎక్కడైనా చెల్లుతాయి. ఇతరులెవరైనా తయారుచేస్తే అవి నకిలీ నాణేలు. అవి చెలామణి కావు. పైగా ప్రభుత్వం జప్తు చేస్తుంది. వరంగల్లు ప్రాంత ప్రజలు మాట్లాడే భాష స్వచ్ఛమైనది, ప్రామాణికమైనది. అందుకే వరంగల్లు తెలుగును టక్సాలీ తెలుగు అనవచ్చు. వరంగల్లులో కూరగాయలమ్మే స్త్రీల మాటల్లో కూడా అచ్చమైన తెలుగు నుడి వినిపిస్తుంది.

ప్రశ్న 6.
మహబూబ్నగర్ తెలుగు నుడికారాన్ని వివరిం చండి.
జవాబు:
మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన సాహితీ ప్రముఖులు కప్పగంతుల లక్ష్మణశాస్త్రి, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, గడియారం రామకృష్ణశర్మ గారు లాంటి వారి రాతలోనూ, మాటలోనూ మహబూబ్నగర్ జిల్లా ప్రాంతీయ భాషా మాధుర్యం కనిపించేది. ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు ఏర్పడటానికి ముఖ్య కారకులైన గడియారం రామకృష్ణశర్మగారు, రచయిత సామల సదాశివ గారికి గురుతుల్యులు. మహబూబ్ నగర్ వాళ్ళ భాష తెలుగుతనాన్ని కలిగి ఉండేది.

ప్రశ్న 7.
‘ఎవరి భాష వాళ్ళకు వినసొంపు’ రచయిత డా॥ సామల సదాశివ గురించి రాయండి.
జవాబు:
డాక్టర్ సామల సదాశివ గారు బహుభాషా కోవిదులు. సంస్కృతం, హిందీ, ఆంగ్లం, ఉర్దూ, ఫార్సీ, మరాఠీ, తెలుగు భాషల్లో పండితుడు. సాహిత్యానికే తన జీవితాన్ని అంకితం చేసిన మహానుభావుడు. అన్ని ప్రాంతాల తెలుగు పలుకుబడులను, నుడికారాలను గౌరవించాలనే సహృదయుడు. స్వీయ అనుభవాలను, జ్ఞాపకాలను నెమరువేసుకున్న శీర్షిక ‘యాది’ వార్త పత్రికలో చాలా కాలం నడిచింది. వీరి ‘సంగీత శిఖరాలు’ హిందుస్తానీ సంగీతాన్ని గురించి తెలుగు లో వెలువడిన మొదటి గ్రంథం.

ప్రశ్న 8.
‘ప్రజల పలుకుబడిలో నుండి వచ్చిన భాష సహజ సుందరమైనది’ సమర్థిస్తూ రాయండి.
(లేదా)
‘మాతృభాష మధురమైన భాష’ దీన్ని సమర్థిస్తూ రాయండి.
(లేదా)
‘కల్తీ లేని తెలుగు’ అంటే మీకేమి అర్థమైంది ?
జవాబు:
ప్రజల పలుకుబడులు, జాతీయాలు, నుడికారాలు ఉపయోగిస్తూ ప్రాంతీయ మాండలికాలతో ఉపయోగించే భాష వినసొంపుగా ఉంటుంది. ఎంత గొప్ప పండితుడైనా తన వ్యావహారిక భాషలో మాట్లాడడానికే ఎక్కువ ఇష్టపడతాడు. ఆ భాష వినిపిస్తే పరవశించి పోతాడు. అందుకే “తాతా ! ఇగపటు నీ పాను, జర్దా డబ్బీ” అని మనవరాలు అనగానే తాతగారు చాలా అబ్బురపడ్డారు. ఆనందించారు. తమ ప్రాంతీయ భాష తన మనవరాలికి అలవడినందుకు ఆయన ఆశ్చర్యానికి, ఆనందానికి అవధి లేదు.

వరంగల్లు తెలుగు టక్సాలీ తెలుగు. అంటే టంకశాలలో తయారైన ఒరిజినల్ నాణెం లాంటిది. కల్తీ లేనిది. ఏ ప్రాంతం వారికి ఆ ప్రాంతపు భాష అలా అనిపిస్తుంది. అదే కల్తీ లేని తెలుగని రచయిత అభిప్రాయం.

ప్రశ్న 9.
ప్రాంతీయ భాష యొక్క మాధుర్యం ఎటువంటిది ?
(లేదా)
ప్రాంతీయత కనిపించే భాష అంటే ఏమిటి ? వివరించండి.
(లేదా)
“పసందైన ప్రాంతీయ భాష” దీనిని ఎట్లా అర్థం చేసుకొన్నారో వివరించండి.
(లేదా)
“వారి రాతలోను, మాటలోను ప్రాంతీయత కనిపించేది ” దీని గురించి చర్చించండి.
(లేదా)
“ఏ ప్రాంతపు వాళ్ళ తెలుగు ఆ ప్రాంతపు వాళ్ళకు ఇంకా మంచిగా ఉంటుంది” సమర్థించండి.
జవాబు:
ఒక ప్రాంతపు యాస, మాండలికం కల భాషను ప్రాంతీయ భాష అంటారు. ప్రాంతీయ భాష చాలా మధురంగా ఉంటుంది.

ఏ ప్రాంతం వారికైనా ఆ ప్రాంతంలో ఉపయోగించే పదాలు, జాతీయాలు, నుడికారాలు, పలుకుబడులు అంటే ఇష్టం ఉంటుంది. అవి తమ భాషలో ఉపయోగిస్తారు. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రెండు రాష్ట్రాలలోనూ తెలుగు భాషనే మాట్లాడతారు. కాని, రెండు రాష్ట్రాలలోని ప్రతి జిల్లాకు ‘యాస’ మారిపోతుంది. మాండలికాలు మారిపోతాయి. నుడికారాలు మారిపోతాయి. ఇతర ప్రాంతాలవారికి కొన్ని అర్థం కావు. అయినా ఏ ప్రాంతం వారికి ఆ ప్రాంతపు భాష పసందుగా ఉంటుంది. వినే కొద్దీ వినాలనిపిస్తుంది. చదివే కొద్దీ చదవాలనిపిస్తుంది.

పండితులు తమ కావ్యాలలో శిష్టవ్యావహారికం ప్రయోగించినా తమ మాటలలోనూ, ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలలో ప్రాంతీయ భాషనే ఉపయోగిస్తారు. ఎందుకంటే ప్రాంతీయ భాష మాధుర్యం అటు వంటిది.

ప్రశ్న 10.
వ్యావహారిక భాష గురించి సామల సదాశివగారి అభిప్రాయాలను విశ్లేషించండి.
జవాబు:
తన మనుమరాలు “తాతా ! ఇగపటు నీ పాను, జర్దా డబ్బీ” అనగానే చాలా ఆనందించారు. తమ ‘ఆదిలాబాద్ జిల్లా’ ‘యాస’లో మాట్లాడింది. ‘ఇగపటు’ అని తమ ప్రాంతీయ పద ప్రయోగం వినబడేసరికి ఎక్కడ లేని ఆనందం కలిగింది.

ఒకప్పుడు సామల సదాశివగారు కూడా గ్రాంధిక భాషలోనే పుస్తకాలు, వ్యాసాలు రచించారు. కాని, వారికి కాలక్రమేణా వ్యావహారిక భాషపై మక్కువ పెరిగింది. అప్పుడిక ఆయనకు గ్రాంధిక భాషలో రచించిన తన పుస్తకాలే తనకు నచ్చలేదు. అందుచేత వ్యావహారిక భాషలోనే పుస్తకాలు రాయాలనేది సామలవారి నిశ్చితాభిప్రాయం.

ప్రశ్న 11.
‘మీర్ తఖీమీర్’ కవిత్వంలోకి సాధారణ ప్రజల భాష ఎట్లా వచ్చింది ? (T.S Mar. ’17)
జవాబు:
ఉర్దూ సాహిత్యంలో పండితుల పారసీ సమాసాల కంటే ప్రజల పలుకుబడికే మీర్ తఖీమీర్ ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు. వారి కవిత గంభీర భావ భరితమైనా, భాష ప్రజల పలుకుబడిలోంచి వచ్చిన సహజసుందరమైనది.

ఆయన ప్రతి శుక్రవారం దిల్లీ జామె మసీదు మెట్ల మీద కూర్చుంటాడు. ఆ మెట్లమీదనే అటూ ఇటూ వరుసగా ఫకీర్లు, బిచ్చగాళ్ళు, బిచ్చగత్తెలు కూర్చుండి ఏవేవో మాట్లాడుకుంటారు. అవన్నీ శ్రద్ధగా వినేవారు. నమాజు చదవడానికి ఎందరో వస్తారు, పోతుంటారు. మాట్లాడుకుంటారు. అలా ప్రజల పలుకుబడిని, జాతీయాలను నేర్చుకున్నారు. దాని ప్రభావం అతని భాషపై పడింది.

2. వ్యాసరూప సమాధాన ప్రశ్నలు (6 మార్కులు )

కింది ప్రశ్నలకు పదేసి వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
ప్రశ్న 1.
తెలుగు వ్యావహారిక భాషలోని ప్రాంతీయ భేదాలను గురించి, సదాశివగారి అభిప్రాయం ఏమిటి ?
జవాబు:
సదాశివగారు మొదట్లో వ్యాసాలనూ, పుస్తకాలనూ గ్రాంథికభాషలో రాసేవారు. కాని ఆయన వ్యావహారిక వాదులతోనే గొంతు కలిపేవారు. ఉర్దూ, మరాఠీ పిల్లలు తమ ఇంట్లో మాట్లాడే భాషనే, బడులలోనూ చదివేవారు. కాని మొదట్లో తెలుగుపిల్లలు ఇంట్లో ఒక భాష మాట్లాడేవారు. బడులలో వేరే భాష చదివేవారు.

తెలుగులో వ్యావహారిక భాష అమలులోకి వచ్చాక తెలుగు పిల్లలు సైతం, ఇంట్లో మాట్లాడే భాషనే బడుల్లోనూ నేడు చదువుతున్నారు. అయితే మనం మాండలిక భేదాలు మాట అట్లుంచినా, ప్రాంతీయ భేదాలను కూడా సరిచేసుకోలేక పోతున్నామని సదాశివగారు అభిప్రాయపడ్డారు.

సరిచేసుకోవాలంటే తొలగించడం దిద్దుకోవడం కాదనీ, అన్ని ప్రాంతాల పలుకుబళ్ళనూ ఇప్పటి తెలుగు భాషలో కలుపుకోవడం అవసరమనీ సదాశివగారు అభిప్రాయపడ్డారు.

ప్రశ్న 2.
‘పలుకుబడి, నుడికారం, జాతీయాలు ఒక భాషకు అలంకారాల వంటివి’ ఈ అభిప్రాయాన్ని సమర్థిస్తూ రాయండి.
జవాబు:
1) పలుకుబడి :
పలుకుబడి అంటే ఉచ్ఛారణలో ఉండే విలక్షణత. దీన్నే ‘యాస’ అంటారు. యాసలో మాట్లాడితే, ఆ ప్రాంతం వారికి వినసొంపుగా ఉంటుంది. మాండలిక యాసతో కూడిన పలుకుబడి, వినడానికి అందంగా, అలంకారంగా ఉంటుంది.

2) నుడికారం :
నుడికారం అంటే ‘మాట చమత్కారం’. ఈ నుడికారం ఆ భాష మాట్లాడే ప్రజల సంస్కృతిలోంచి, ఆచార వ్యవహారాల్లోంచిపుడుతుంది. చెప్పదలచుకున్న భావం మనస్సుకు హత్తకుంటుంది. నుడికారాలు జాతీయాలుగా, సామెతలుగా ఉంటాయి. నుడికారం వల్ల ఒక చమత్కారం, దానివల్ల ఆనందం, కలుగుతాయి. అందుకే అది అలంకారం.

3) జాతీయము :
జాతీయము ఆ జాతి వాడుకలో రూపుదిద్దుకుంటుంది. జాతీయంలోని పదాల అర్థాన్ని ఉన్నదున్నట్లుగా చూస్తే వచ్చే అర్థం వేరు. ఆ పదాల పొందికతో మరో అర్థం వస్తుంది. ఈ జాతీయము యొక్క భావం ఆ ప్రాంతం వారికి బాగా అర్థమై ఆనందాన్ని కల్గిస్తుంది. కాబట్టి పలుకుబడి, నుడికారం, జాతీయం అనేవి భాషకు అలంకారాల వంటివని చెప్పగలం.

ప్రశ్న 3.
ఇంట్లో మాట్లాడే భాష, బళ్ళో చదివే భాష వేరు వేరని సామల సదాశివ చెప్పటం వెనుకగల కారణాలను (సహేతుకంగా చర్చించండి.) .
(లేదా)
విద్యార్థుల భాష ఎన్ని రకాలుగా ఉంటుందని సామల సదాశివగారి అభిప్రాయమో తెల్పండి. విశ్లేషించండి.
జవాబు:
సామల సదాశివగారు తొలినాళ్ళలో గ్రాంథిక భాషలోనే పుస్తకాలు, వ్యాసాలు రాసేవారు. అప్పట్లో ఆయన పాఠశాలలో తెలుగు పాఠాలు చెప్పేవారు. ఆ పాఠాలన్నీ గ్రాంథిక భాషలోనే ఉండేవి. పిల్లలకు ఆ పాఠాలు సరిగా అర్థం అయ్యేవి కావు. అప్పట్లో పాఠ్యబోధన వ్యావహారిక భాషలో చేసేవారు కాదు. ప్రశ్నలకు జవాబులను కూడా పిల్లలు గ్రాంథిక భాషలోనే రాయవలసి వచ్చేది. ఈ విధానం సామల సదాశివగారికి నచ్చేది కాదు.

మరాఠీ, ఉర్దూ పాఠశాలల్లో పిల్లలకు వ్యావహారిక భాషలోనే బోధించేవారు. తెలుగు విద్యార్థులకు మాత్రం బడిలో గ్రాంథిక భాషను బోధించేవారు. ఇళ్ళ వద్ద మాత్రం వ్యావహారిక భాష మాట్లాడేవారు. అందుకే సామల సదాశివగారు విద్యార్థుల భాషను రెండు రకాలుగా పేర్కొన్నారు. అవి 1. ఇంట్లో మాట్లాడే భాష, 2. బళ్ళో చదివే భాష.

ఈ విధమైన రెండు భాషల విధానం సామల సదాశివగారికి ఇష్టం లేదు.

ప్రశ్న 4.
” గద్య, పద్య సాహిత్యం ప్రచారంలో ఉన్నంతకాలం ఎక్కడి తెలుగైనా ఒక్కటే” అన్న సామల సదాశివగారి మాటలను విశ్లేషించండి.
(లేదా)
ఇది విన్నప్పుడల్లా నేను రెండు ప్రశ్నలు వేసు కుంటాను. “ఏ తెలుగు, ఎక్కడి తెలుగు” అని. ఈ మాటలను సామల సదాశివగారు అనడం వెనుక కారణాలు ఏమై ఉంటాయో విశ్లేషించండి. (T.S Mar. ’17)
జవాబు:
సామల సదాశివగారు తెలంగాణ అభిమాని. తమ ప్రాంతం దాటి ఏనాడూ ఆంధ్రాకు కూడా రాలేదు. తమ యాస అంటే చాలా ఇష్టం. తమ ప్రాంతపు మాండలికాలంటే ఆయనకు ప్రాణం. తెలంగాణ నుడికారాలంటే ఆయనకు మక్కువ ఎక్కువ. తెలంగాణ పదబంధాలపై ఆయన అభిమానం వర్ణనాతీతం.

కాని, ప్రతి జిల్లాకు యాస, నుడికారం, పదబంధాలు మారిపోతాయి. అవి ఆయా వ్యావహారిక భాషలలోనే కనబడతాయి. గ్రాంథిక భాషలో రచింపబడిన గ్రంథాలలో ఏ ప్రాంతపు మాండలికాలూ, యాసలు పెద్దగా కనబడవు. సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి వచ్చినవే ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.

అందుచేత గ్రాంథిక భాషలో రచించిన పద్యాలు, గద్యాలతో ఉన్న కావ్యాలలో కనిపించే తెలుగంతా ఒకలాగే ఉంటుంది. వ్యావహారికతకు, ప్రాంతీయతకు స్థానం ఉండదని సామల సదాశివ గారి అభిప్రాయం.

ప్రశ్న 5.
“తెలుగు పిల్లలు ఇంట్లో మాట్లాడే భాష వేరు, బళ్ళో చదివే భాష వేరు”, అనే వాక్యాలు మీరు సమర్థిస్తారా ? ఎందుకు ? (T.S June ’17)
జవాబు:
పిల్లలు ఇంట్లో తమ తల్లిదండ్రులతో, అన్నదమ్ములతో అక్కాచెల్లెండ్రతో, పనివారితో ప్రాంతీయమైన మాండలిక యాసలో మాట్లాడుతారు. వారు పాఠశాలకు వెళ్ళిన తరువాత, వారి పుస్తకాల్లో ఉన్న గ్రాంథిక భాషనూ పత్రికల్లో ఎక్కువమంది వాడే శుద్ధ వ్యావహారిక భాషనూ చదువుతారు. మాట్లాడుతారు.

ఇంట్లో మాట్లాడేది ప్రాంతీయపు యాసతో నిండిన మాండలిక భాష, బడిలో చదివేది రాష్ట్ర ప్రజలందరికీ అర్థమయ్యే గ్రాంథిక భాష లేక శుద్ధ వ్యావహారిక భాష. కాబట్టి పిల్లలు ఇంట్లో మాట్లాడే భాష వేరు. బళ్ళో చదివే భాష వేరు అన్నది నిజం.

PAPER – II : PART – A

1. అపరిచిత గద్యాలు (5 మార్కులు)

ప్రశ్న 1.
కింది పేరా చదివి, పట్టికను పూరించండి.

“తెలుగు సాహిత్యం మొదట గద్యపద్యాల మిశ్రితమై వెలువడినా, తరువాత కాలంలో పద్యకావ్యాలు, గద్యకావ్యాలు వేరువేరుగా వెలుగుచూశాయి. పద్యగద్య మిశ్రిత రచనలు చంపూ కావ్యాలు. 18వ శతాబ్దం వరకూ, ఈ రచనా సంప్రదాయం సాహిత్య రంగంలో కొనసాగింది. 19వ శతాబ్దం నుండి ఆంగ్లభాష సాహిత్యాల అధ్యయన ప్రభావంతో ఆ భాషలోని వివిధ రచనా రీతులు తెలుగు వారికి పరిచయం అయినాయి. అలా తెలుగులోకి ప్రవేశించిన రచనా ప్రక్రియ ‘నవల’. ఈ ప్రక్రియను తెలుగునాట ప్రచారంలోకి తెచ్చినవాడు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు..

ప్రశ్నలు – జవాబులు
1. పద్యగద్యాల మిశ్రిత కావ్యాలు.
జవాబు:
చంపూ కావ్యాలు

2. 19వ శతాబ్దానికి పూర్వం తెలుగుభాషలో లేని ప్రక్రియ.
జవాబు:
నవల

3. పలు రచనా రీతులు తెలుగులోకి రావడానికి కారణం.
జవాబు:
ఆంగ్లభాషా సాహిత్యాల అధ్యయన ప్రభావం.

4. నవలా ప్రక్రియకు తెలుగునాట ఆద్యుడు.
జవాబు:
కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు.

5. తెలుగు సాహిత్యం మొదట ఎలా ఉంది ?
జవాబు:
పద్యగద్యాల మిశ్రితమై వెలువడింది.

ప్రశ్న 2.
క్రింది పేరా చదివి, అర్థవంతమైన ఐదు ప్రశ్నలు రూపొందించండి. (T.S June ’15)

“గోదావరి నదికి ఇరువైపులా ఉన్న ఆదిలాబాదు, కరీంనగరు జిల్లాల్లోని గిరిజనులు, వారి ఆధ్వర్యం లోని రైతులు పూజించే దేవుళ్ళు చిన్నయ్య, పెద్దయ్య, “చిన్నయ్య, పెద్దయ్య / చిలుకల భీమయ్య” అని స్థానికంగా వినిపించే జానపద గేయంలో, చిన్నయ్య అంటే అర్జునుడు. పెద్దయ్య అంటే ధర్మరాజు. వారితో కూడిన భీముడ్ని పూజిస్తారు అని స్పష్టమౌతుంది. భీముడ్ని ప్రత్యేకంగా కొలువడానికి కారణముంది. పాండవులు వనవాసం చేస్తూ, ఇక్కడికి వచ్చినపుడు ఇక్కడి గిరిజన అమ్మాయి హిడింబిని భీముడు పెళ్ళి చేసుకొని, ఆ స్థానిక గిరిజనులకు ఆరాధ్య దైవమయ్యాడు”.
జవాబు:
ప్రశ్నలు

1. గోదావరి నదికి ఇరువైపులా ఉన్న జిల్లాలు ఏవి ?
2. గిరిజనులు, వారి ఆధ్వర్యంలో రైతులు పూజించే దేవుళ్ళు ఎవరు ?
3. స్థానికంగా వినిపించే గేయమేది ?
4. పెద్దయ్య, చిన్నయ్య అంటే ఎవరు ?
5. గిరిజనులకు భీముడు ఎందుకు ఆరాధ్య దైవమయ్యాడు ?

ప్రశ్న 3.
కింది గద్యభాగాన్ని చదివి, అర్థవంతమైన ఐదు ప్రశ్నలను తయారుచేయండి.

“శ్రీకృష్ణదేవరాయలు 16వ శతాబ్దివాడు. సాహిత్యంపై ప్రత్యేక అభిమానం కలవాడు. భువనవిజయమనే సభామండపంలో సాహిత్యగోష్ఠి నిర్వహించేవాడు. అనేక కవి పండితులను పోషించే వాడు. ఆయన ఆస్థానంలోని ఎనిమిది మంది ప్రసిద్ధ కవులను అష్టదిగ్గజాలు అని పిలిచారు. అందులో అల్లసాని పెద్దన అగ్రగణ్యుడు. వారిలో తెనాలి రామకృష్ణుడు వికటకవిగా పేరు పొందాడు. రాయలు రాజు మాత్రమే కాదు, కవి కూడా. దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స అని చాటాడు. ఆయన కాలం తెలుగుభాషకు స్వర్ణయుగమై భాసిల్లింది.
జవాబు:
ప్రశ్నలు

1. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఏ కాలము వాడు ?
2. శ్రీకృష్ణదేవరాయల సభాభవనం పేరు ఏమి ?
3. ‘అష్టదిగ్గజాలు’ అంటే ఎవరు ? వారిలో అగ్రగణ్యుడు ఎవరు ?
4. తెలుగుభాషకు ఎవరి కాలం స్వర్ణయుగం ?
5. తెనాలి రామకృష్ణుడు ఏ విధంగా పేరు పొందాడు ?

ప్రశ్న 4.
క్రింది పేరా చదివి, అర్థవంతమైన ఐదు ప్రశ్నలు రూపొందించండి.

“ఏకశిలా నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకొని, తెలుగునేలను వైభవ స్థితిలో నిలిపిన కాకతీయ రాజులలో చివరివాడు రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు. అతడు ఉత్తమ పరిపాలకుడు మాత్రమే కాదు, ‘మానవ ధర్మాన్ని, కళా మర్మాన్ని ఎరిగిన సాహితీ మూర్తి. సంస్కృతాంధ్రభాషల్లో అనుపమానమైన పాండిత్యాన్ని సొంతం చేసుకున్న సత్కవీంద్రుడు. సంగీత సాహిత్య నృత్య చిత్రలేఖన శిల్పకళలకు ఇతోధిక ప్రాధాన్యత నిచ్చి, వాటి విస్తృతికి విశేష సహకారమందించిన రసహృదయుడు, సహృదయుడు. ఎంతటి మహోన్నతులకయినా, చంద్రునిలో మచ్చలా ఏవో బలహీనతలుంటాయి. వేట ప్రతాపరుద్రుని బలహీనత. క్రమం తప్పకుండా వేట వినోదాన్ని ఆస్వాదించేవాడు ప్రతాపరుద్రుడు. ఆ వ్యసనం నుండి మహారాజును దూరం చేయాలని ఎంతగా ప్రయత్నించినా సఫలం కాలేకపోయినాడు మంత్రి యుగంధరుడు.
జవాబు:
ప్రశ్నలు

1. కాకతీయుల రాజధాని ఏది ?
2. రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు ఏయే భాషల్లో పండితుడు ?
3. ప్రతాపరుద్ర చక్రవర్తి యొక్క బలహీనత ఏమిటి ?
4. యుగంధరుడు ఎవరు ?
5. ప్రతాపరుద్రుడు లలితకళలను ఎలా పోషించాడు ?

ప్రశ్న 5.
క్రింది గద్యాన్ని చదివి, క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

భాష నేర్చుకోడం రెండు రకములు. భాష కోసం భాష, విషయం కోసం భాష. భాషాస్వరూప స్వభావములను సమగ్రంగా అధ్యయనం చెయ్యడం మొదటి రకంలోనిది. శాస్త్ర సాంకేతిక విషయము లను, సాహిత్య సాంస్కృతిక విషయాల వంటి వాటిని అధ్యయనం చెయ్యడం రెండవ రకంలోనిది. అలాగే భాష కూడా రెండు రకములుగా తయారయింది. ప్రాచీన భాష, ఆధునిక భాష. సాహిత్యంలో తరతరాల వారసత్వాన్ని అవగాహన చేసుకొని ఆనందించడానికి ప్రాచీన భాష ఉపయోగిస్తుంది. ఆధునిక భాష ప్రయోజనం అపరిమితం. ప్రాచీన భాష ప్రయోజనం పరిమితం.

ప్రశ్నలు – జవాబులు
1. భాష ఎన్ని రకాలుగా తయారయింది ?
జవాబు:
ప్రాచీన భాష, ఆధునిక భాష అని రెండు రకాలుగా తయారయింది.

2. భాష ఏయే రకాలుగా నేర్చుకొంటాము ?
జవాబు:
భాష కోసం భాష, విషయం కోసం భాష అని భాషను రెండు రకాలుగా నేర్చుకొంటాము.

3. ప్రాచీన భాష ఎందుకు ఉపయోగిస్తుంది ?
జవాబు:
సాహిత్యంలో తరతరాల వారసత్వాన్ని అవగాహన చేసుకొని అందించడానికి ప్రాచీన భాష ఉపయోగ పడుతుంది.

4. ఆధునిక భాష ప్రయోజనం ఎటువంటిది ?
జవాబు:
ఆధునిక భాష ప్రయోజనం అపరిమితం.

5. ప్రాచీన భాష ప్రయోజనం ఎటువంటిది ?
జవాబు:
ప్రాచీన భాష ప్రయోజనం పరిమితం.

ప్రశ్న 6.
కింది గద్యభాగాన్ని చదవండి. కింద ఇచ్చిన ఐదు వాక్యాలలోని తప్పొప్పులను గుర్తించి బ్రాకెట్లలో రాయండి.

“అంతరించిపోతున్న తెలుగుభాషా సంస్కృతులకు పునరుజ్జీవనం కల్పించుటకై రంగంలోకి దిగిన కందుకూరి పూర్తి సంఘసంస్కరణ దృక్పథంతో పనిచేశారు. ఒకే రంగాన్ని ఎంచుకోకుండా, సంఘంలో అపసవ్యంగా సాగుతున్న పలు అంశాల వైపు దృష్టిని సారించాడాయన. ప్రధానంగా స్త్రీల అభ్యున్నతిని కాంక్షించిన మహామనీషిగా వాళ్ళ చైతన్యం కోసం అనేక రచనలు చేశారు. చంద్రమతి చరిత్ర, సత్యవతి చరిత్ర వంటివి అందులో కొన్ని. వారి బ్రహ్మవివాహం నాటకం, పెద్దయ్య గారి పెళ్ళి పేరుతో, వ్యవహార ధర్మబోధిని, ప్లీడర్ నాటకం పేరుతోనూ, ప్రసిద్ధి పొందాయి.

ప్రశ్నలు – జవాబులు
1. కందుకూరి పూర్తిపేరు వీరేశలింగం పంతులు.
జవాబు:
ఒప్పు

2. చంద్రమతి చరిత్ర కందుకూరి రాసిన గొప్ప నాటకం.
జవాబు:
తప్పు

3. సంఘంలోని సవ్యమైన అంశాలపై దృష్టి సారించా డాయన.
జవాబు:
తప్పు

4. కందుకూరి గొప్ప సంఘసంస్కర్త.
జవాబు:
ఒప్పు

5. తెలుగుభాషా సంస్కృతులను పునరుజ్జీవింపచేశారు కందుకూరి.
జవాబు:
ఒప్పు

2. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత (5 మార్కులు )

ప్రశ్న 1.
నీ మాతృభాష గొప్పతనాన్ని వివరిస్తూ నీ మిత్రునకు లేదా మిత్రురాలికి లేఖ రాయి.
జవాబు:
లేఖ

రామాపురం,
X X X X X.

ప్రియమైన శ్రీలతకు,
నీ స్నేహితురాలు వ్రాయు లేఖ,

ఇక్కడ మేమంతా క్షేమం. అక్కడ మీరంతా క్షేమమని తలచెదను.

మేము ఈ రోజు ‘ఎవరి భాష వాళ్ళకు వినసొంపు’ అనే పాఠం చదువుకున్నాం. అది సామల సదాశివగారి రచన. ఆ పాఠం నాకు చాలా బాగా నచ్చింది.

ఎవరి ప్రాంతంలో మాట్లాడే భాషంటే వాళ్ళకు చాలా ఇష్టంగా ఉంటుంది. మనందరి మాతృభాష తెలుగు. తెలుగు చాలా మధురమైన భాష. తెలుగును ‘ఇటాలియన్ ఆఫ్ ద ఈస్ట్’ అంటారు. తెలుగులో అనేక జాతీయాలు, సామెతలు, పదబంధాలు ఉన్నాయి. తెలుగులో ఎంతోమంది కవులు, రచయితలు ఉన్నారు. విదేశీయులు కూడా మెచ్చుకొన్న భాష మన తెలుగుభాష. ఎంతోమంది చక్రవర్తులు, రాజులు, జమీందార్లు అభిమానించి, ఆదరించిన భాష మన తెలుగుభాష.

కాని ఎవరి ప్రాంతపు మాండలికమంటే వారికి ఇష్టం. ఎవరి ప్రాంతపు ‘యాస’ అంటే వారికి ప్రీతి. ఎవరి ప్రాంతపు నుడికారాలు, పదబంధాలు, సామెతలంటే వారికి మక్కువ ఎక్కువ. అందరి మాతృభాష ఒకటే అయినా, ప్రాంతాన్ని బట్టి అభిమానం పెరుగుతుంది. ఇది సహజం కదా ! మరి ఉంటా !

తప్పనిసరిగా జవాబు వ్రాయి. మీ పెద్దలకు నా నమస్కారాలు.

ఇట్లు,
నీ స్నేహితురాలు,
X X X.

చిరునామా :
కె. శ్రీలత,
10వ తరగతి, నెం. 18,
జిల్లా పరిషత్ పాఠశాల,
సుభాష్ నగర్, రంగారెడ్డి జిల్లా.

ప్రశ్న 2.
మాతృభాషపై మీకు ఉన్న మక్కువను తెలియజేస్తూ కవి రాయండి.
జవాబు:
మా అమ్మ మనసు వలె కమ్మనైనది మా భాష
మా ఇంటి పదాల ఘుమఘుమలకు ఆలవాలం మా భాష
మా తాత ముత్తాతల నానుడుల తియ్యందనం మా భాష
మా ఊరి చెరువు నీరంత తియ్యనిది మా ప్రాంత భాష
మా ఊరి రచ్చబండలా పిలిచేది మా భాష
మా ఇంటి సిరి లాగ మెరిసేది మా భాష
మా భాష పలుకులు చిలకల కులుకులు
మా భాష వింటేనే శరీరమంతా పులకలు

ప్రశ్న 3.
మీ ప్రాంతంలో జరిగిన వ్యావహారిక భాషా సదస్సుపై నివేదిక తయారుచేయండి.
జవాబు:
భాషా సదస్సుపై నివేదిక

28.6.16 తేదీన ఉదయం 10 గంటలకు ఠాగూర్ ఆడిటోరియంలో ప్రముఖ కవి రామ్మూర్తిగారి అధ్యక్షతన వ్యావహారిక భాషా సదస్సు ప్రారంభ మైంది. స్థానిక ప్రజాప్రతినిధి చేత జ్యోతి ప్రజ్వలన చేయబడింది. సరస్వతీదేవి చిత్రపటాన్ని, కాళోజీ నారాయణరావు గారి చిత్రపటాన్ని పూలమాలలతో అలంకరించారు.

సుమారు 100 మంది హాజరయ్యారు. వేదికపై ప్రముఖ కవులు, పండితులు ఆశీనులయ్యారు. గ్రాంధిక భాష నుండి వ్యావహారిక భాష వైపు సాగిన సాహితీ ప్రయాణాన్ని వక్తలు వివరించారు. వ్యావహారిక భాషలోనే రచనలు చేయాలని సమావేశం తీర్మానించింది.

చిత్రకవి గారి వందన సమర్పణతో మధ్యాహ్నం 1 గంటకు సమావేశం ముగిసింది.

ప్రశ్న 4.
సామల సదాశివగారిని అభినందిస్తూ ఒక అభినందన పత్రం రాయండి.
జవాబు:
ప్రముఖ కవి, రచయిత, విమర్శకుడు అయిన సామల సదాశివగారి సాహిత్య సేవలకు వారిని ఘనంగా సన్మానించి, సమర్పించు.

అభినందన పత్రం

గ్రాంథిక భాషలో ఆరితేరిన సదాశివా !
వ్యావహారిక భాషలో ముచ్చటించే సదాశివా !
నీ కిష్టమైన భాష తెలుగు – నీవు పుట్టింది తెలుగు పల్లె
కఠినమైన గ్రాంథికం దహించడానికేనేమో నీది దహెగామ్ మండలం
ఏడు భాషలలో పాండిత్యం సొంతమైనా
‘ఇగపటు’ అంటే మురిసిపోయే నీ స్వభావం మాకిష్టం.
వేలూరి వారి ఏకలవ్య శిష్యుడినంటూనే
ఏలేశావు సాహితీ ప్రపంచాన్ని
మన తెలంగాణా ‘యాస’ కు ‘బాస’ కు కట్టుబడిన
బిడ్డా ! నీకివే మా వందనాలివే –

ఇట్లు
అభిమానులు.

ప్రశ్న 5.
తెలుగు భాషా మాధుర్యం తెలియజేసే నినాదాలు రాయండి.
జవాబు:
తెలుగుభాష పలుకు నీ భవిత వెలుగు
మన వాడుక భాష – మనకు తోడైన భాష
దేశ భాషలందు – తెలుగు లెస్స
తెలుగు విలువను పెంచరా – తెలివిగా మలచుకో జీవి
అమ్మ వంటిది మన భాష – అమృతం చిందించు భాష

ప్రశ్న 6.
మాతృభాషను కాపాడమని కోరుతూ కరపత్రం తయారుచేయండి.
జవాబు:
తెలుగు – వెలుగు

తెలుగువాడా ! మేలుకో ! నీ మాతృభాషను కాపాడుకో ! రాజాస్థానాలలో, బంగారు పల్లకీలలో ఊరేగిన మన తెలుగు భాష వెలుగు తగ్గుతోంది.

జమీందారీ సంస్థానాలలో అగ్రతాంబూలాలను అందుకొన్న మన తెలుగు భాష అదృశ్యమౌతోంది. ప్రజల నాలుకలపై నర్తించి, అమృతం చిలికిన మన తెలుగు మృత భాషలలో చేరుతోందట.

తెలుగుకు విలువ పెంచుదాం. తెలుగులోనే పలుకుదాం. తెలుగుభాషను రక్షిద్దాం.

ఇట్లు
తెలుగు భాషా పరిరక్షణ కమిటీ,

అదనపు వ్యాకరణాంశాలు

PAPER – 1 PART – B

1. సొంతవాక్యాలు

1. ఏకలవ్య శిష్యుడు : నేను దాశరథి గారికి, ఏకలవ్య శిష్యుడిని.
2. సన్నిధానం – (సమీపం) : దేవుని సన్నిధానంలో భక్తులు పరవశిస్తారు.

2. పర్యాయపదాలు

ఆలయం = ఇల్లు, గృహం
త్యాగం = ఈవి, ఈగి
పోరాటం = యుద్ధం, సంగ్రామం, సమరం
ప్రశంస = పోగడ్త, స్త్రోత్రం
సొంపు = సోయగం, అందం
మిత్రుడు = స్నేహితుడు, నేస్తము, చెలికాడు
పుస్తకము = పొత్తము, గ్రంథము, కావ్యము
పండితుడు = విద్యాంసుడు, బుధుడు, కోవిదుడు
ఆజ్ఞ = ఆన, ఆదేశము, ఆనతి, ఉత్తరువు
పుత్రిక = కూతురు, కుమార్తె, కుమారి, తనూజ
సభ = కూటము, పరిషత్తు, సదస్సు
గ్రామం = ఊరు, జనపదం
భాష = భాషితం, బాస, వాక్కు
కావ్యం = కబ్బం, కృతి

3. నానార్థాలు

ఆశ = కోరిక, దిక్కు
కవి = కవిత్వం చెప్పేవారు, పండితులు, శుక్రుడు, జలపక్షి, ఋషి
సాహిత్యము = కలయిక, వాజ్మయం
క్షేత్రము = చోటు, పుణ్యస్థానం, భూమి, శరీరం
సీమ = ఎల్ల, వరిమడి, ఒడ్డు, దేశము
తాత = తండ్రి తండ్రి లేక తల్లి తండ్రి, బ్రహ్మ
పండితుడు = విద్యాంసుడు, బుద్ధిశాలి, వ్యాపారి
వారము = ఏడురోజులు కాలం, సమయము, మద్యపాత్రము, సమూహము
అయ్య = తండ్రి, పూజ్యుడు, ప్రశ్నార్థకము

4. ప్రకృతి – వికృతులు

ప్రకృతి – వికృతి
ఆజ్ఞ – ఆన
విద్య – విద్దె, విదియ
కార్యం – కర్జం
శక్తి – సత్తి
భాష – బాస
సహజం – సాజం
త్రిలింగము – తెలుగు
పుస్తకము – పొత్తము
ప్రాంతము – పొంత
జీవితము – జీతము
వ్యవహారము – బేరము
భోజనము – బోనము
శిష్యుడు – సువుడు
ఆర్య – అయ్య

5. వ్యుత్పత్త్యర్థాలు

గురువు = అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించేవాడు (ఉపాధ్యాయుడు).
భాష = భాషింపబడునది
అధ్యక్షుడు = చర్యలను కనిపెట్టి చూచేవాడు (అధ్యక్షుడు).
పండితుడు = శాస్త్రమందు మంచి బుద్ధి గలవాడు (విద్వాంసుడు).
కవి = చాతుర్యము చేత వర్ణించువాడు – విద్వాంసుడు.
మిత్రుడు = స్నేహించువాడు – స్నేహితుడు
గ్రామము = అనుభవింపబడునది – ఊరు
పురోహితుడు = పురము యొక్క క్షేమమును కోరు వాడు – పూజలు చేయించువాడు
సాహిత్యము = కావ్య, నాటక, అలంకారాదుల అర్ధ జ్ఞానము – వాఙ్మయం

PAPER – II . PART-B

1. సంధులు

1. నాలుగేళ్ళు = నాలుగు + ఏళ్ళు – ఉత్వసంధి
2. రెండేళ్లు = రెండు + ఏళ్ళు – ఉత్వసంధి
3. సొంపయినదే = సొంపు + అయినదే – ఉత్వసంధి
4. ఒక్కొక్కప్పుడు = ఒక్కొక్క + అప్పుడు – అకారసంధి
5. అమ్మమ్మ = అమ్మ + అమ్మ – అత్వసంధి
6. ఒక్కొక్క = ఒక్క + ఒక్క – ఆమ్రేడితసంధి
7. అక్కడక్కడ = అక్కడ + అక్కడ – ఆమ్రేడిత సంధి
8. ప్రాంతపువాళ్ళు = ప్రాంతము + వాళ్ళు – పుంప్వాదేశ సంధి
9. ప్రాంతీయపు తీయన = ప్రాంతీయము + తీయన – పుంప్వాదేశ సంధి
10. మనుమరాలు = మనుమ + ఆలు – రుగాగమ సంధి
11. జాతీయాలు = జాతీయము + లు – లులనల సంధి
12. ప్రసంగాలు = ప్రసంగము + లు – లులనల సంధి

2. సమాసాలు

సమాస పదము – విగ్రహవాక్యము – సమాసము పేరు

నాలుగేళ్ళు – నాలుగు సంఖ్యగల ఏళ్ళు – ద్విగు సమాసం
నాలుగేళ్ళు – నాలుగైన ఏళ్ళు – ద్విగు సమాసం
నాలుగు మాటలు – నాలుగైన మాటలు – ద్విగు సమాసం
సంస్కృతాంధ్ర భాషలు – సంస్కృత భాషయు, ఆంధ్ర భాషయును – ద్వంద్వ సమాసం
కావ్యవ్యాకరణాలు – కావ్యమును, వ్యాకరణమును – ద్వంద్వ సమాసం
చివరిపేజి – చివరిదైన పేజి – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
చిన్నముచ్చట – చిన్నదైన ముచ్చట – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
మొదటి వాక్యం – మొదటిదైన వాక్యం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
ఉద్దండ పండితులు – ఉద్దండులైన పండితులు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
మహాపండితుడు – గొప్పవాడైన పండితుడు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
ప్రౌఢకావ్యం – ప్రౌఢమైన కావ్యం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
పెద్ద పుస్తకం – పెద్దదైన పుస్తకం – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
పెద్ద మనుమరాలు – పెద్దదైన మనుమరాలు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము

నకిలీ నాణేలు – నకిలీవైన నాణేలు – విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
వ్యాసవాఙ్మయం – వ్యాసుని యొక్క వాఙ్మయం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
కాళోజీ వర్ధంతి – కాళోజీ యొక్క వర్ధంతి – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
లావణ్య వాక్యం – లావణ్య యొక్క వాక్యం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
కవి సమ్మేళనం – కపుల యొక్క సమ్మేళనం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
గురు పుత్రిక – గురువు యొక్క పుత్రిక – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
ఈశ్వరాలయం – ఈశ్వరుని యొక్క ఆలయం – షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ – ఉస్మానియా అను పేరుగల యూనివర్సిటీ – సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
ఆంధ్రభాష – ‘ఆంధ్రము’ అనే పేరుగల భాష – సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
వ్యాకరణ శాస్త్రం – వ్యాకరణము అనే పేరుగల శాస్త్రము – సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము
మధ్యాహ్నం – ఆహ్నం యొక్క మధ్య భాగం – ప్రథమా తత్పురుష సమాసం
బాల్యమిత్రులు – బాల్యమందు మిత్రులు – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
ఆంధ్ర బిల్హణుడు – ఆంధ్రమందు బిల్హణుడు – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
తెలుగు విద్వాంసులు – తెలుగు నందు విద్వాంసులు – సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
ఏకలవ్య శిష్యుడు – ఏకలవ్యుని వంటి శిష్యుడు – ఉపమానోత్తర పద కర్మధారయ సమాసము
రెండు ప్రశ్నలు – రెండైన ప్రశ్నలు – ద్విగు సమాసం
సీమోల్లంఘనం – సీమను ఉల్లంఘించడం – ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం
బిరుదాంచితులు – బిరుదు అంచితులు – తృతీయా తత్పురుష సమాసం
వార్తాపత్రిక – వార్తలు కొఱకు పత్రిక – చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం

3. వాక్య పరిజ్ఞానం

అ) సంక్లిష్ట, సంయుక్త వాక్యాలు

ప్రశ్న 1.
వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళాను. కాఫీ ఇచ్చారు. (సంక్లిష్ట వాక్యంగా మార్చండి.)
జవాబు:
వాళ్ళింటికి వెళితే కాఫీ ఇచ్చారు.

ప్రశ్న 2.
ఆలస్యంగా ఇంటికి వెళ్ళాను. అమ్మతిట్టింది. (సంయుక్త వాక్యంగా రాయండి.)
జవాబు:
ఆలస్యంగా వెళ్ళాను కాబట్టి అమ్మ తిట్టింది.

ప్రశ్న 3.
సీత నిశ్చితార్థం జరిగింది. నాగయ్య సంబరపడ్డాడు. (సంయుక్త వాక్యంగా రాయండి.)
జవాబు:
సీత నిశ్చితార్థం జరిగింది కాబట్టి నాగయ్య సంబర పడ్డాడు

ప్రశ్న 4.
సీతమ్మ పెళ్ళికి ఏర్పాటుచేశారు కాని పెండ్లి పెటాకులయ్యింది. (సామాన్య వాక్యాలుగా రాయండి.)
జవాబు:
సీతమ్మ పెళ్ళికి ఏర్పాటు చేశారు. సీతమ్మ పెండ్లి పెటాకులయ్యింది.

ప్రశ్న 5.
సుజిత అక్క, రజిత చెల్లెలు. (సంయుక్త వాక్యంగా రాయండి.)
జవాబు:
సుజిత అక్క రజిత చెల్లెలు.

ప్రశ్న 6.
నవీన్ కష్టపడ్డాడు కానీ గెలవలేకపోయాడు. (సామాన్య వాక్యాలుగా రాయండి.)
జవాబు:
నవీన్ కష్టపడ్డాడు. నవీన్ గెలువలేకపోయాడు.

ప్రశ్న 7.
జంధ్యాల గొప్ప దర్శకుడు, నటుడు. (సామాన్య వాక్యాలుగా రాయండి.)
జవాబు:
జంధ్యాల గొప్ప దర్శకుడు. జంధ్యాల గొప్ప నటుడు.

ఆ) కర్తరి – కర్మణి వాక్యాలు

ప్రశ్న 1.
బాలురచే సెలవు తీసుకోబడింది. (కర్తరి వాక్యంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
బాలురు సెలవు తీసుకున్నారు.

ప్రశ్న 2.
కాయలు అతని ముందర పోశారు. (కర్మణి వాక్యంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
కాయలు అతనిముందర పోయబడ్డాయి.

ప్రశ్న 3.
సంఘ సంస్కర్తలు దురాచారాలను నిర్మూలించారు. (కర్మణి వాక్యంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
సంఘసంస్కర్తలచేత దురాచారాలు నిర్మూలించ బడ్డాయి.

ప్రశ్న 4.
చంద్రునిలోని మచ్చ విష్ణువులాగా కన్పిస్తూ అలరిస్తున్నది. (కర్మణి వాక్యంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
చంద్రునిలోని మచ్చ విష్ణువులాగా కన్పిస్తూ అలరింప బడుతున్నది.

ప్రశ్న 5.
తిరుమల రామచంద్ర గారు కొంత కాలం ఆంధ్రప్రభ వార పత్రికలో చివరిపేజీ రాసేవారు. (కర్మణి వాక్యం లోకి మార్చండి.)
జవాబు:
ఆంధ్రప్రభ వారపత్రికలో చివరిపేజీ తిరుమల రామచంద్ర గారిచేత కొంతకాలం రాయబడింది.

ప్రశ్న 6.
ప్రభుత్వంచే జప్తు చేయబడుతుంది. (కర్తరి వాక్యంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
ప్రభుత్వం జప్తు చేస్తుంది.

ఇ) పత్యక్ష కథనం – పరోక్ష కథనం

ప్రశ్న 1.
“నాది ప్రజా కవిత కదా” అన్నాడట మహాకవి మీర్ తఖీమీర్. (పరోక్ష కథనంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
మహాకవి మీర్ తఖీమీర్ తనది ప్రజాకవిత కదా అని అన్నాడు.

ప్రశ్న 2.
“తాతా ! ఇగపటు నీ పాను, జర్దా డబ్బీ” అని మనుమరాలు అన్నది. (పరోక్ష కథనంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
ఆయన పాను, జర్దాడబ్బీ ఇగపట్టుమని తాతతో మనుమరాలు అన్నది.

ప్రశ్న 3.
తన పుస్తకాలు, కాగితాలు ఏమైనాయని, ఎవరు తీసారని అంబేద్కర్ కేకలు వేసేవాడు. (ప్రత్యక్ష కథనంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
నా పుస్తకాలు, కాగితాలు ఏమైనాయి ? ఎవరుతీశారు అని అంబేద్కర్ కేకలు వేసేవాడు.

ప్రశ్న 4.
తనకు ఎవ్వరూ ఇవ్వనక్కర్లేదని శివుడే ఉన్నాడని దాసు అన్నాడు. (ప్రత్యక్ష కథనంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
“నాకు ఎవ్వరూ ఇవ్వనక్కర్లేదు శివుడు ఉన్నాడు” అని దాసు అన్నాడు.

ప్రశ్న 5.
“నేనొక్కడినే అదృష్టవంతుడినా” అన్నాడు జంఘాల శాస్త్రి. (పరోక్ష కథనంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
తనొక్కడినే అదృష్టవంతుడినా అని జంఘాల శాస్త్రి అన్నాడు.

ప్రశ్న 6.
“నన్ను మీరు దీవించ వలయును” అని రమేశ్ అన్నాడు. (పరోక్ష కథనంలోకి మార్చండి.)
జవాబు:
తనకు వాళ్ళు దీవించాలని రమేశ్ అన్నాడు.

ఈ) ఆధునిక వచనాలు

ఈ క్రింది వాక్యాలను ఆధునిక భాషలోకి మార్చి రాయండి.

ప్రశ్న 1.
పక్షి ప్రపంచములో రెండు దృశ్యములతి మనోహర మైనవి.
జవాబు:
పక్షి ప్రపంచంలో రెండు దృశ్యాలు అతి మనోహర మైనవి.

ప్రశ్న 2.
నా హృదయములోని పేదరికమును సమూలముగా తొలగించు.
జవాబు:
నా హృదయంలోని పేదరికాన్ని సమూలంగా పోగొట్టు.

ప్రశ్న 3.
చూడాకర్ణుడా ! యేమది మీదు చూచినేల కఱ్ఱతోఁ కొట్టుచున్నావు ?
జవాబు:
చూడాకర్ణుడా ! ఏమిటిపైకి చూసి నేలమీద కఱ్ఱతో కొట్టుచున్నావు.

ప్రశ్న 4.
ధనమును బాసిన క్షణముననే లాతివాడగును.
జవాబు:
ధనం పోయిన క్షణంలోనే పరాయివాడౌతాడు.

ప్రశ్న 5.
రవీ ! ఈనాడు నీవు నాకు ప్రాణమిత్రుడవైనావు.
జవాబు:
రవీ ! ఈరోజు నీవు నా ప్రాణమిత్రుడయ్యావు.

4. అలంకారాలు

ఈ క్రింది వాక్యాలలో ఏ అలంకారం ఉన్నదో గుర్తించండి.

ప్రశ్న 1.
‘అబద్ధముల బల్కకు, వాదములాబోకు, మర్యాదనతి క్రమింపకు’.
జవాబు:
అంత్యానుప్రాస

ప్రశ్న 2.
కోడిరామమూర్తి భీముడి వలె బలవంతుడు.
జవాబు:
ఉపమాలంకారం

ప్రశ్న 3.
ఆ మబ్బులు ఏనుగు పిల్లల్లా అన్నట్లు ఉన్నవి.
జవాబు:
ఉత్ప్రేక్ష

ప్రశ్న 4.
అడుగులు తడబడుతూ బుడిబుడి నడకలతో బుడతడు వస్తున్నాడు.
జవాబు:
వృత్త్యానుప్రాసాలంకారం

ప్రశ్న 5.
అజ్ఞాన తిమిరాన్ని తొలగించి జ్ఞానజ్యోతి వెలిగించేది గురువులే.
జవాబు:
రూపకాలంకారం

These TS 10th Class Physics Chapter Wise Important Questions Chapter 5 Human Eye and Colourful World will help the students to improve their time and approach.

TS 10th Class Physical Science Important Questions Chapter 5 Human Eye and Colourful World

1 Mark Questions

Question 1.
What is the range of vision of a normal human eye?
Answer:
25 cm to infinity.

Question 2.
What is angle of vision?
Answer:
The maximum angle, at which we can see the whole object is called angle of vision.

Question 3.
What is cornea?
Answer:
The front curved portion of eye, which covered by a transparent protective membrane is called the cornea.

Question 4.
What Is “Iris” and “Pupil”
Answer:
IrIs: The part between the aqueous humour and the lens having muscular diaphragm is called ‘Iris’.
Pupil: It is the name of the small hole In ‘Pupil.

Question 5.
What are three common defects of vision? (ASI)
Answer:
The common defects of vision are i) Myopia ii) Hypermetropia iii) Presbyopia

Question 6.
What is the purpose of human eye?
Answer:
It uses to see and perceive of the objects around us.

Question 7.
Why do stars twinkle? (AS 1)
Answer:
Due to change in atmosphere conditions, density changes so position keeps on changing.

Question 8.
What Is “lens”? (ASL)
Answer:
It is an optical system (material) with two refracting spherical surfaces.

Question 9.
Why is normal eye not able to see clearly the objects placed closer than 25cm?
Answer:
The focal length of eye lens cannot decrease below 25 cm.

Question 10.
State the colour of sunlight scattered by aIr molecules in the atmosphere.
Answer:
Blue colour.

Question 11.
What is the relation between power of lens and focal length (f) ?
Answer:
Power of lens (concave/convex)
P = \(\frac{1}{f(\text { inmt })} \text { (or) } \frac{100}{f(\text { incm })} \)

Question 12.
On which factor does the colour of the scattered white light depend?
Answer:

1. Angle of scattering
2. Distance travelled by light
3. Size of the molecules

Question 13.
What is “Dloptre”?
Answer:
It is the ST unit of power.

Question 14.
What Is “Retina”?
Answer:
The image is formed on the retina which Is the internal part of eye. It Is retained.

Question 15.
What do you mean by least distance of distinct vision? What Is Its value?
Answer:
To see an object comfortably and distinctly, one must hold at a distance of about 25 cm from his/her eyes. This distance is called least distance of distinct vision.

Question 16.
What is the angle of vision? (AS1)
Answer:
The maximum angle at which we are able to see the whole object is called angle of vision. The angle of vision for a healthy human being is about 600.

Question 17.
Which part of the eye acts as variable aperture for entry of light into the eye?
Answer:
The ‘Iris’ enables ‘pupil’ to act as a variable aperture for entry of light Into the eye, by helping the ‘pupil’ to expand In low light conditions and contract in bright light conditions.

Question 18.
What is the role of rods and cones in the human eye?
Answer:
Retina contains about 125 million receptors called rods and cones. Rods identify the colour and cones identify the intensity of light.

Question 19.
What do you mean by ‘accommodation of eye lens’?
Answer:
The ability of eye lens to change its focal length and It is called accommodation of lens.

Question 20.
What Is myopia? How is it corrected?
Answer:
Some people cannot see objects at long distances but can see nearby objects clearly. This type of defect in vIsion Is called ‘Myopia’ or near sightedness’. This can be corrected by using a concave lens of suitable focal length.

Question 21.
What is ‘far point’?
Answer:
The point of maximum distance at which the eye lens can form an image on the retina ¡s called ‘far point’.

Question 22.
What is hypermetropla ? How Is It corrected?
Answer:
A person with hypermetropia can see distant objects clearly but cannot see objects at near distances. This is also known as ‘far sightedness This can be corrected by using a convex lens of suitable focal length.

Question 23.
What is near point?
Answer:
The point of minimum distance at which the eye lens can form an image on the retina is called near point.

Question 24.
What is presbyopia?
Answer:
Presbyopia is vision defect when the ability of accommodation of the eye usually decreases with age.

Question 25.
What Is power of lens? What are its units?
Answer:
The degree of convergence or divergence of light rays that can be achieved by lens Is expressed in terms of its power.
The reciprocal of focal length is called power of lens.
Power of lens P = \(\frac{1}{f(\text { in } m)}\) or P = \(\frac{100}{f(\text { in cm })}c \)
The unit of power of lens is dioptre, denoted by ‘D’.

Question 26.
What Is dispersion?
Answer:
The splitting of white light into different colours Is called dispersion.

Question 27.
Definelntensityof light.
Answer:
The intensity of light is the energy of light passing through unit area of plane, taken normal to the direction of propagation of light, In one second.

Question 28.
What is the scattering of light?
Answer:
The process of re-emission of absorbed light in all directions with different intensities by atoms or molecules Is called scattering of light.

Question 29.
When we look at the sky in a direction perpendicular to the direction of the sun rays, what will be the colour of the sky?
Answer:
When we look at the sky in a direction perpendicular to the direction of the sun rays, the sky appears to be blue in colour.

Question 30.
Why street lights are designed to give yellow color light? (AS1)
Answer:
The sensitivity of human eye varies with frequency (colour) for the same brightness of different colours. Our eyes have maximum sensitivity (response) to yellow coiour so the street lights are yellow.

Question 31.
Why do a normal eye not able to see clearly the objects placed closer than 25 cm?
Answer:
The maximum accommodation of a normal eye Is at a distance of 25 cm from the eye. The focal length of the eye lens cannot be decreased below this. Thus an object placed closer than 25 cm cannot be seen clearly by a normal eye.

Question 32.
Have you seen a rainbow in the sky after rain? How it has formed?
(or)
In which conditions does a rainbow form? Why?
Answer:

1. A rainbow Is a natural spectrum of sunlight in the form of bows appearing in the sky when the sun shines on raindrops after the rain.
2. It is formed due to reflection, refraction and dispersion of sunlight by tiny water droplets present in the atmosphere.

Question 33.
Does rainbow form always opposite to sun? Why?
Answer:
Yes. A rainbow is always formed in the opposite direction of the sun. As the sun rays should fall on rain drops It happens so.

Question 34.
“To look at the twinkling of stars Is a wonderful experience”. How It’s happening?
Answer:
The continuously changing atmosphere (due to varying atmospheric temperature and density) refracts the light from the stars by varying amounts and in different directions from one moment to the next.

Question 35.
Write the reason for Sun appears red during the Sun-rise and Sun-set.
Answer:
Due to the high velocity (wavelength) of red right, It reaches our eye without undergoing any scattering. So, sun appears red during sunrise and sunset.

Question 36.
“Sky appears dark to passengers flying at very high altitudes” why?
Answer:
At very high altitudes, there is no atmosphere. So there is no scattering of light at such heights. So sky appears dark to passengers.

Question 37.
A short-sighted person may read a book without spectacles. Comment.
Answer:
The statement is true, because a short-sighted person has difficulty in observing far-off objects.

Question 38.
Why are danger signals red?
Answer:
Among the colours of visible light, red has more wavelength and least scattered. Thus, red colour can easily go through fog or mist or smoke without getting scattered. It can be seen from long distance. So red colour Is used in universal danger signal.

Question 39.
“Smoke coming out of coal-fired in chimney appears blue on a misty day”. Why?
Answer:

1. On a misty day, the air has large amount of tiny particles of water droplets, dust and smoke.
2. These tiny particles present In the air scatter blue colour of the white light passing through It.
3. When this scattered blue light reaches our eyes the smoke appears blue.

Question 40.
Give two more examples, which appear blue on a misty day.
Answer:

• The long-distance hills covered with thick growth of trees appear blue.
• The smoke coming from a cigarette oran Incense stick (agarbatti) appears blue on a misty day.

Question 41.
“Motorist uses orange light on a foggy day rather than normal white light”. Why?
Answer:

1. On a foggy day, the air has large amount of water droplets.
2. If a motorist uses white light, the water droplets present in the air scatter large amount of the blue light.
3. This on reaching our eyes decreases visibility and hence driving becomes extremely difficult.
4. Whereas orange light has longer wavelength and hence it is least scattered.

Question 42.
Which coloured suits do rescue workers wear?
Answer:
Rescue workers wear orange coloured suits during any rescue operations.

Question 43.
Which colour is best for school buses?
Answer:
Orange or yellow colour is best for school buses.

Question 44.
What Is persistence of vision?
Answer:
The time for which the sensation of vision (of an object) continues in the eye is called persistence of vision. It is about 1/ 16th part of a second.

Question 45.
Why do some people can’t IdentIfy some colours?
Answer:
Rods identify the colours In the retina. If some rods are absent, the distinction of colours is not possible. In such cases, persons can’t identify some colours.

Question 46.
Write the reasons for colour blindness.
Answer:

1. Absence of colour-responding rod cells in the retina.
2. Due to genetic disorder.

Question 47.
Why does It take some times to see objects In a dim room when we enter the room from bright sunlight outside?
Answer:
In bright light the size of the pupil Is small to control the amount of light entering the eye. When we enter a dim room, it takes sometime so that the pupil expands and allows more light to enter and helps us to see things clearly.

Question 48.
Doctor advised to use 20 lens. What is the focal length of It?
Answer:
Given, power of lens (P) = 2D ⇒ f = ?
We know P = \(\frac{100}{f(\text { incm })} \Rightarrow 2=\frac{100}{f} \Rightarrow f=\frac{100}{2}\) = 50 cm
∴ Focal length of lens (f) = 50 cm

Question 49.
What Tyndall effect?
Answer:
The Penonienon of scattering of white light by colloidal particles is known as “Tyndall effect”.

Question 50.
Give two examples illustrating “Tyndall effect”.
Answer:

1. A fine beam of sunlight entering a smoke filed room through a hole Smoke particles scatter the white light and hence the path of light beam becomes visible.
2. Sunlight passing through trie trees In forest.
3. tiny water droplets through the trees in forest.

Question 51.
A short-sighted person cannot see clearly beyond 2m. Calculate the power of lens required to correct his vision.
Answer:
image distance, v = -2 m, u = ∞

Question 52.
We see advertisements for eye donation on television o In newspaper. Write the importance of such advertisements.
Answer:
eye donation advertisements are important as

1. The peoole are aware about donation of organs after the,r death.
2. Sympathetic nature towards others.

Question 53.
An eye donation camp is being organised by social workers in your locality. How and why would you help in this cause?
Answer:

• We can intimate other people to participate in the camp.
• As a human being we should also register our eyes for donation after death.

Question 54.
Vhicn colour of light bends the most and the least?
Answer:
colour ends the least and violet bends more.

Question 55.
An eye camp was organised by the doctors in a village. What were the benefits to organise such camps iii rural areas?
Answer:

1. To make people aware of eye diseases
2. To suggest them to take proper and balanced diet that helps to keep their eyes healthy.

Question 56.
Will a star appear to twinkle if seen from free space?
Answer:
No, because there is no atmosphere In free space for refraction.

Question 51.
Write the relation between Intensity of scattered light (1) and wavelength (λ)?
Answer:
Light of short wavelength is scattered more than the light of long wavelength.

Question 52.
Why sky would have looked dark If the earth had no atmosphere?
Answer:
If the earth had no atmosphere, no particles are present either. Thus no scattering of light. Then, the sky appears dark.

Question 59.
What Is the essential condition for observing a rainbow? (AS1)
Answer:

1. The sun must be on the backside of the observer.
2. The sun rays should fall obliquely on raindrops.

Question 60.
Describe a triangular prism.
Answer:

1. A prism is a transparent medium separated from the surrounding medium by at least two plane surfaces which are Inclined at a certain angle In such a way that, light incident on one of the plane surfaces emerges from the other plane surface.
2. A triangular prism contains two triangular bases and three rectangular plane lateral surfaces. These lateral surfaces are Inclined to each other.

Question 61.
Define the following terms with respect to a prism.
(a) Incident ray
(b) Normal
(c) Angle of incidence
(d) Emergent ray
(e) Angle of emergence
(f) Angle of the prism
(g) Angle of deviation (d).
Answer:
(a) Let us consider that ΔPQR represents p outline of the prism where It rests on Its triangular base.
(b) Let us assume that a light ray is incident on the plane surface PQ of a prism at M. This ray is called incident ray. Draw a perpendicular to PQ at M. It becomes a normal to that surface.
(c) The angle between incident ray and normal Is called angle of Incidence (I).
(d) The ray Is refracted at M. It moves through prism and meets the other plane surface at N and finally comes out of the prism. The ray which comes out of the surface PR at N is called emergent ray.
(e) Draw a perpendicular to PR at point N. The angle between the emergent ray and normal Is called angle of emergence (i₂).

(f) The angle between the plane surfaces PQ and PR Is called the angle of the prism or refracting angle of prism (A).
(g) The angle between the Incident ray and emergent ray formed by producing them backwards is called angle of deviation (d).

Question 62.
When a single colour ray has been sent through a prism, does It split into more colours? Why?
Answer:
We know that the frequency of light is the property of the source and it is equal to number of waves leaving the source per second. This cannot be changed by any medium. Hence frequency doesn’t change due to refraction. Thus coloured light passing through any transparent medium retains its colour.

Question 63.
What happens to the Image distance in the eye when we increase the distance of an object from the eye?
Answer:
In the eye, the image distance (distance between eye lens and retina) is fixed and cannot be changed. So when we Increase the distance of an object, there is no change in the image distance.

Question 64.
A rainbow viewed from an airplane may form a complete circle. Where will the shadow of the airplane appear? Explain.
Answer:
A rainbow viewed from an airplane forms a complete circle because the earth does not come along the way of the airplane and rainbow. A rainbow is a three-dimensional cone of dispersed light and it appears as a complete circle. The shadow of the airplane appears within the circle of the rainbow.

Question 65.
When a monochromatic light passes through a prism will it show dispersion?
Answer:
No, it will not show any dispersion but shows deviation.

Question 66.
Why do we use lenses In spectacles to correct defects of vision?
Answer:
The process of adjusting focal length ¡s called “accommodation’. This process has to be done by eye itself. Sometimes the eye may gradually lose its power of accommodation. In such condition, the person will not be able to see the object clearly and comfortably. In this situation, we have to use lenses In
spectacles to correct defects of vision.

Question 67.
What happens If the eye lens of a person cannot accommodate its focal length more than 2.4 cm?
Answer:
The person cannot be able to see the distant objects clearly.

2 Marks Questions

Question 1.
Kishore wore spectacles. When you saw through his specs the size of his eyes seemed bigger than their original size?
a) Which lens did he use?
b) Explain that defect of vision (with the help of a diagram)
Answer:
a) When we saw through Kishore’s expects the size of his eyes seemed bigger than their original size. This Is possible with convex lens only, because magnification of the lens is greater than ‘I’.
b) The defects he suffers Is hypermetropia. This also called as farsightedness. A person who suffers with this type of defect, he can’t see the object clearly which are placed near distance because the image formed beyond the retina. So by using convex lens the rays can be converged on retina.

Question 2.
Define the words associated with prism with the help of figure.
Answer:

1. Angle of incidence The angle between incident ray and normal is called angle of incidence.
2. Angle of emergence The angle between normal and emergent ray ts called angle of emergence.
3. Normal: Perpendicular drawn to the surface of prism.
4. Angle of deviation: The angle between extended incident ray and emergent ray is called angle of deviation.

Question 3.
Two observers standing apart from one another do not see the same” rainbow. Explain.
Answer:

1. All the raindrops that disperse the light to form rainbow lie within a cone of semi vertical angle 400 to 420.
2. If two observers are standing at a distance apart, they will observe different parts of rainbow on the surface of the cone.
3. So the portion of the rainbow observed by an observer depends on the position of the observer.
4. Two different observers will form two different cones with the observer standing at the vertex of the cone, therefore rainbow seen by them will be different.

Question 4.
How do we see colours?
Answer:

1. The retina of human eye has a large number of receptors.
2. These receptors are of two types i.e., rods and cones.
3. The rod cells recognise the colour of light rays, while the cones Identify the intensity of light.
4. It is these rod cells, which make It possible for a man to see different colours and distinguish between them.

Question 5.
A prism with an angle A = 60° produces an angle of minimum deviation (D) of 30°. Find the refractive Index of material of the prism.
Answer:
Given, A = 60° and D= 30°

The refractive index of the given prism = ∠2

Question 6.
Give the differences between Myopia and Hypermetropia.
Answer:

Question 7.
A convex lens of power 4 D is placed at a distance of 40 cm from a wall. At what distance from the lens should a candle be placed so that its image Is formed on the wall?
Answer:
f = \(\frac{1}{P}=\frac{1}{4 D}=\frac{1}{4}\) m = 25 cm ; v = 40 cm; P = 4D; u = 40 cm.
∴ \(\frac{1}{v}-\frac{1}{u}=\frac{1}{f}\)
⇒ \(\frac{1}{u}=\frac{1}{v}-\frac{1}{f}=\frac{1}{40}-\frac{1}{25}=\frac{5-8}{200}=-\frac{3}{200} \)
∴ u = \(\frac{3}{200}\)
So candle should be placed at a distance of, \(\frac{200}{3}\) cm from the lens.

Question 8.
What happens, If Ciliary muscles do not perform contraction and expansion? Guess and write.
Answer:
1) If Cillary musdes do not perform contraction and expansion, focal length of eye lens do not change.
2) Human eye can see the objects at specific distance only, eye cannot see the object either nearer or far distance.

4 Marks Questions

Question 1.
Find the minimum and maximum focal lengths of the eye lens.
Answer:
1. When the object is at infinity, the parallel rays from the object failing on the eye lens are refracted and they form a point-sized image on the retina.
2. In this situation, eye lens has a maximum focal length.
3. When the object is at infinity,
u = – ∞ v = 2.5 cm (distance between eye lens and retina)
Using lens formula \(\frac{1}{f}=\frac{1}{v}-\frac{1}{u} \Rightarrow \frac{1}{f_{\max }}=\frac{1}{2.5}+\frac{1}{\infty} \Rightarrow \frac{1}{f_{\max }}=\frac{1}{2.5}+0 \)
\(\frac{1}{f_{\max }}=\frac{1}{2.5} \)
∴ f_max = 2.5 cm

4. ConsIder that an object is placed at a distance of 25 cm from your eye.
5. In this situation eye has minimum focal length.
Here u=-25cm,v= 2.5 cm
Using Lens formula, \(\frac{1}{f}=\frac{1}{v}-\frac{1}{u}\)

6. If the position of an object is between infinity and the point of least distance of distinct vision, then the eye lens adjusts its focal length in between 2.5 cm to 2.27 cm to form a clear ¡mage on the retina.

Question 2.
What is scattering? Explain how a light scatters.
Answer:
Scattering: The process of re-emission of absorbed light in al! directions with different intensities by atoms or molecules Is called scattering of light.

Process of scattering:

1. Let us consider that the free atom or free molecule is somewhere In space.
2. Light of certain frequency falls on that atom or molecule.
3. This atom/molecule responds to light whenever the size of the atom/molecule is comparable to the wavelength of light.
4. If this condition is satisfied, the atom absorbs light and vibrates.
5. Due to this vibration, the atom re-emits a certain fraction of absorbed energy in all directions with different Intensities.
6. The re-emitted light is called scattered light and the process or re-emission of light in all directions with different intensity is called scattering of light.
7. The atoms/molecules are called scattering centre.

Question 3.
A prism causes dispersion of white light while a rectangular glass block does not. Explain.
Answer:

1. In a prism the refraction of light at the two plane surfaces.
2. The dispersion of white light occurs at the first surface of prism where Its constituent colours are deviated through different angles.
3. At the second surface, these split colours suffer only refraction and they get ‘further separated.
4. But in a rectangular glass block, the refraction of light takes place at the two parallel surfaces.
5. At the first surface, although the white light splits into its constituent colours on refractions, but they split colours on suffering refraction at the second surface emerge out in the form of a parallel beam, which give an impression of white light.

Question 4.
Why white tight splits Into different colours when It passes through a prism?
Answer:

1. The speed of light Is constant In vacuum for all colours, but It depends on the wavelength of light when It passes through a medium.
2. We know refractive Index of a medium depends on wavelength of light.
3. When white light passes through a medium, each colour selects Its least time path and we have refraction of different colours to different extents.
4. This results in separation of colours, producing a spectrum.
5. It has been experimentally found that refractive index decreases with an increase in wavelength.
6. In VIBGYOR, red colour has longest wavelength and violet colour has shortest wavelength. The refractive index of red Is low, hence It suffers low deviation.

Question 5.
A person unable to see distant objects. Show the defect of vision of the person with the help of ray diagram.
Answer:
1. His vision defect is Myopia.
2. Ray diagram :

Question 6.
Write the differences between a camera and the human eye?
Answer:

Question 7.
Read the following Information.
‘Use a lens of – 2D for Kishore.” The doctor said. By above statement what information you can give? Explain the eye defect and also how you will correct it?
Answer:
Negative sign indicates the lens is concave lens.
2D represents 2 dioptres focal power of the concave lens.

• Kishore is suffering from eye problem
• Focal power P= \(\frac{1}{f} \) . f= \(\frac{1}{P} \) = \(\frac{1}{2} \) =0.5m =50cm
• Klshore able to see near objects and unable see dIstant objects.
• He is suffering from MYOPIA (OR) short-sightedness.
• The image of the object is falling Infront of the retina.
• To correct this defect Kishore has to use a concave lens which can diverge the image exactly on retina.
• Kishore has to use a concave lens of focal length 50 cm.

Question 8.
Draw the structure of human eye and explain Its parts.
Answer:

Question 9.
Study the diagram given below and answer the questions that follow.
a) Which defect of vision is represented in this case? Give reason for your answer.

b) What could be the two causes of this defect?
c) With the help of a diagram show how this defect can be corrected by the use of a suitable lens.
Answer:
a) This defect is hypermetropia. The reason is the image of near point is formed beyond retina.

b) The two causes of the defect are

• Size of eyeball decreases.
• Focal length of the lens increases.

c) This defect can be corrected by using a convex lens of suitable focal length.

Question 10.
Study the diagram given below and answer the questions that follow it.
a) Name the defect and give reason.
b) Give two causes for this defect.
c) Give the correction – draw diagram for the same.

Answer:
a) The defect is Myopia or short-sightedness.
b) It is caused due to the decrease in the focal length of the eye lens and increase in the size of the eye ball.
c) The defect can be corrected by using the concave lens.

Question 11.
An eye specialist suggested a+2D lens to the person with defect in vision. Which kind of defect in vision does he have? Draw the diagrams to show the defect of vision and its correction with a suitable lens.
Answer:
He is suffering from Hypermetropia. The light from a distant object among at the eye-lens gets converged at a point behind the retina. This type of defect is called Hypermetropia. To correct this, we interpose a convex lens between the eye and the object.

Question 12.
How will you calculate the focal length of a biconvex lens that ¡s used to correct the defect of Hypermetropia? Explain it mathematically.
Answer:
1. To find the focal length of lens let us consider that the object is at the point of least distance of distinct vision (L)
2. Then the defect of vision, Hypermetropla, Is corrected when the image of the object at L is formed at the near point (H) by using a biconvex lens as shown In the fig.

3. The image acts like an object for the eye lens. Hence final image due to eye is formed at retina.

Here object distance (u) = – 25cm
Image distance (v) = Distance of near point = — d
Let ‘f be the focal length of bi-convex lens.
Using lens formula, \(\frac{1}{f}=\frac{1}{V}-\frac{1}{u} \)
\(\frac{1}{f}=\frac{1}{-d}+\frac{1}{25} \)
\(\frac{1}{f}=\frac{d-25}{25 d} \)
f = \(\frac{25 d}{d-25} \) (f Is measured In cm)
So, by determining the near point of a person with hypermetropia eye, we can calculate the focal length of the biconvex lens to be used to correct the defect.

Do You Know

Our beloved scientist and Nobel prize winner; Sir C.V. Raman explained the phenomenon of light scattering In gases and liquids. He found experimentally that the frequency of scattered light by the liquids Is greater than the frequency of incident light. This is called Raman Effect. By using this effect scientists determine the shapes of the molecules. (Page 102)

Solving these TS 6th Class Maths Bits with Answers 10th Lesson Perimeter and Area Bits for 10th Class will help students to build their problem-solving skills.

TS 6th Class Maths Bits Chapter 10 Perimeter and Area

Choose the correct answer and write it in the brackets.

Question 1.
The perimeter of a square Is ‘m’. Then its side is
A) m²
B) \(\frac{m}{2}\)
C) 4m
D) \(\frac{m}{4}\)
Answer:
D) \(\frac{m}{4}\)

Question 2.
The side of a square is 3x. Then its perimeter is
A) 6x
B) 9x
C) 12x
D) 9x²
Answer:
C) 12x

Question 3.
In the below figure, if AB = 20 m and BC = 12 m, then its perimeter is

A) 240 m²
B) 64 m
C) 32 m
D) 64 m²
Answer:
B) 64 m

Question 4.
In the below figure, If BC = 6.5 m, then AC + BC =

A) 13 m
B) 19.5 m
C) 26 m
D) 65 m
Answer:
A) 13 m

Question 5.
In the below figure, If PQ = 18 cm, then its perimeter is

A) 72 cm
B) 36 cm
C) 54 cm
D) 54 cm²
Answer:
C) 54 cm

Question 6.
The perimeter of the triangle with sides 3 cm, 4 cm and 5 cm is
A) 7 cm
B) 9 cm
C) 8 cm
D) 12 cm
Answer:
D) 12 cm

Question 7.
The side of a square is 12.5 cm. Then its perimeter is
A) 25 cm
B) 50 cm
C) 125 cm
D) 37.5 cm
Answer:
B) 50 cm

Question 8.
The perimter of a square is 100 cm. Then its side is
A) 25 cm
B) 50 cm
C) 400 cm
D) 200 cm
Answer:
A) 25 cm

Question 9.
A piece of wire of length 60 cm is used to form a regular hexagon. Then the length of each of its sides is
A) 15 cm
B) 20 cm
C) 10 cm
D) 12 cm
Answer:
C) 10 cm

Question 10.
A piece of wire of length 45 cm is used to form a regular pentagon. Then the length of each of its sides is
A) 15 cm
B) 9 cm
C) 5 cm
D) 4.5 cm
Answer:
B) 9 cm

Question 11.
A piece of wire of length 40 cm is used to form a square. Then the length of the side of the square is
A) 10 cm
B) 8 cm
C) 4 cm
D) 5 cm
Answer:
A) 10 cm

Question 12.
A piece of wire of length 18 cm is used to form an equilateral triangle. Then the length of the side of the triangle so formed is
A) 9 cm
B) 4.5 cm
C) 6 cm
D) 3 cm
Answer:
C) 6 cm

Question 13.
The perimeter of a regular pentagon of side 7 cm is
A) 28 cm
B) 35 cm
C) 42 cm
D) 21 cm
Answer:
B) 35 cm

Question 14.
The perimeter of a regular hexagon of side 8 cm is
A) 40 cm
B) 32 cm
C) 48 cm
D) 56 cm
Answer:
C) 48 cm

Question 15.
The perimeter of a regular pentagon is 13 cm. Then the length of its side is
A) 2.6 cm
B) 6.5 cm
C) 4.33 cm
D) 3.25 cm
Answer:
A) 2.6 cm

Question 16.
What is the perimeter of a square whose side is ‘a’ ?
A) 4a
B) 2a
C) a²
D) 6a²
Answer:
A) 4a

Question 17.
What is the area of a square, whose side is ‘a’ units ?
A) \(\frac{a^2}{2}\)
B) 6a²
C) 4a²
D) a²
Answer:
D) a²

Question 18.
What is the perimeter of a square, whose side is 27cm is
A) 54
B) 108
C) 729
D) 162
Answer:
B) 108

Question 19.
What is the area of a square, whose side is 2.5 cms (in sq cms) ?
A) 7.25
B) 5.75
C) 6.25
D) 5.25
Answer:
C) 6.25

Question 20.
What is the perimeter of the given figure ?

A) 11x + y
B) 10x + y
C) 10x + 3y
D) 11x + 2y
Answer:
D) 11x + 2y

Question 21.
What is the perimeter of the given figure ?`

A) 57
B) 67
C) 68
D) 76
Answer:
C) 68

Question 22.
The perimeter of the given figure is

A) 34 cm
B) 35cm
C) 33 cm
D) 32 cm
Answer:
A) 34 cm

Question 23.
The perimeter of a rectangle whose length & breadth are l, b is ?
A) l + b
B) 2 (l + b)
C) l × b
D) None
Answer:
B) 2 (l + b)

Question 24.
Area of rectangle is _______ (sq. units)
A) lb
B) \(\frac{l}{b}\)
C) \(\frac{b}{l}\)
D) l²b²
Answer:
A) lb

Question 25.
Perimeter of a rectangle whose l = 3.5 cm, b = 2.5 cm is _______
A) 24 cm
B) 6 cm
C) 12 cm
D) 12.5cm
Answer:
C) 12 cm

Question 26.
Perimeter of the given figure is

A) 4x – 2y
B) 4x + 2y
C) 3x
D) 4x
Answer:
D) 4x

Question 27.
Perimeter of the given figure obtained by

A) AB + BC + CD + DE + AE
B) AB + BC + CD + DE
C) AC + BC + CD
D) AC + BD + AD
Answer:
A) AB + BC + CD + DE + AE

Question 28.
Perimeter of a regular 5 sided polygon is _______
A) 4 × length of the side
B) 5 × length of the side
C) 6 × length of the side
D) 10 × length of the side
Answer:
B) 5 × length of the side

Question 29.
Area of a rectangle whose l = 30 cm, b = 20 cm is _______ sq.cms.
A) 600
B) 240
C) 60
D) 100
Answer:
A) 600

Question 30.
Area of a rectangle whose l = x + y, b = x – y is _______ sq.units.
A) 2x
B) x² – y²
C) 2y
D) x² + y²
Answer:
B) x² – y²

Question 31.
The perimeter of a regular Hexagon of side 7cm is _______ cms.
A) 56
B) 49
C) 42
D) 35
Answer:
C) 42

Question 32.
What is the side of an equilateral triaiigle, whose perimeter is 18 cm?
A) 9 cm
B) 3 cm
C) 5 cm
D) 6 cm
Answer:
D) 6 cm

Question 33.
Find the cost of fencing a square field of side 110 m at the rate of ₹ 20 per mt is
A) ₹ 8800
B) ₹ 880
C) ₹ 8808
D) ₹ 4400
Answer:
A) ₹ 8800

Question 34.
A piece of wire 60 cm long is used to form a regular pentagon then what is its side ……….. cm.
A) 10
B) 6
C) 12
D) 15
Answer:
C) 12

Question 35.
Area of a square whose side is 27 cm is sq.cms
A) 829
B) 729
C) 929
D) 749
Answer:
B) 729

Question 36.
Number of tiles with dimensions 12 cm, 5 cm will be needed to fit a region whose length and breadth are 144 cm and 100 cm respectively
A) 120
B) 240
C) 280
D) 360
Answer:
B) 240

Question 37.
Area of rectangular frame is 1125 sq cm. If its length is 25cm, then its breadth is _______ cuis.
A) 49
B) 35
C) 55
D) 45
Answer:
D) 45

Question 38.
Area of a rectangular field is 800 sq mts. If its length is twice of its breadth then find its length and breadth is
= _______
A) 40, 20
B) 20, 40
C) 30, 50
D) 30, 60
Answer:
A) 40, 20

Question 39.
Around a rectangular park of sides 110 mts and 80 mts a wire has to be put. The costof thewire Is l5permt.
What is the total cost of the wire?
A) ₹ 5900
B) ₹ 5700
C) ₹ 5600
D) ₹ 5500
Answer:
B) ₹ 5700

Question 40.

A) 22 cm
B) 28 cm
C) 20 cm
D) 18 cm
Answer:
B) 28 cm

Question 41.

A) 56 cm
B) 49 cm
C) 42 cm
D) 63 cm
Answer:
A) 56 cm

Question 42.
Estimate the perimeters of the following figures.

A) 1 – d, 2 – e, 3 – a, 4 – b
B) 1 – d, 2 – c, 3 – a, 4 – b
C) 1 – a, 2 – b, 3 – c, 4 – e
D) 1 – a, 2 – b, 3 – e, 4 – c
Answer:
A) 1 – d, 2 – e, 3 – a, 4 – b

Question 43.
The change in the area of a square if its side is doubled ?
A) 2 times
B) 3 times
C) 4 times
D) 8 times
Answer:
C) 4 times

Question 44.
If length is doubled, breadth is tripled then the area of a rectangle is
A) 3 times
B) 6 times
C) 12 times
D) remain same
Answer:
B) 6 times

Question 45.
Which of the following is true ?
A) Area of a rectangle = l × b
B) Perimeter of an equilateral triangle = 3 × side
C) Perimeter of a square = 4 × side
D) All the above
Answer:
D) All the above

Question 46.
If l : b = 2 : 1 of a rectangle, its area is 72 sq cms, then its perimeter = ?
A) 12
B) 54
C) 18
D) 36
Answer:
D) 36

Question 47.
Which of the following is not true about its perimeter ?
A) Perimeter of an equilateral triangle is 3 × side
B) Perimeter of a pentagon is 5 × side
C) Perimeter of a Hexagon is 7 × side
D) Perimeter of a square is 4 × side
Answer:
C) Perimeter of a Hexagon is 7 × side

Question 48.
Which of the following is not true about their area ?
A) Area of a square = (side)sup>2
B) Area of a rectangle = l × b
C) Area of an equilateral triangle = 3 × side
D) None
Answer:
C) Area of an equilateral triangle = 3 × side

Question 49.
Number of different rectangles with integral measurements can be taken with perimeter as 24 cm
A) 6
B) 5
C) 4
D) 7
Answer:
A) 6

Question 50.
Statement (P) : Length and breadth are doubled then its area will become 4 times the original one.
Statement (Q) : The length is doubled and breadth is halved then remains the area of a rectangle will be same.
A) Both P, Q are true
B) P – is true and Q – is false
C) P – is false, Q – is true
D) Both P and Q are false
Answer:
A) Both P, Q are true

Question 51.
Statement (L) : The side of a square is doubled then its area will become 8 times the original one.
Statement (M) : The side of a square is halved then its area will become half of its original one.
A) Both ‘L’ and ‘M’ are true
B) L – is true & M – is false
C) L – is false & M – is true
D) Both L and M are false
Answer:
D) Both L and M are false

Question 52.
Statement (I): Figures in which all sides and angles are equal are called regular closed figures.
Statement (II) : The amount of surface enclosed by a closed figure is called its area.
Statement (III): The area of a square is less than the area of any other rectangle having the same perimeter.
A) only II and III are true, I is false
B) only I and II are true, III is false
C) I – is true,, II – is false, III – is true
D) I, II and III are false
Answer:
B) only I and II are true, III is false.

Question 53.
Statement (X) : Area of a adjacent rectangle is (x² – 1) sq units

Statement (Y): Perimeter of a square is 49 sq cms.

A) X, Y are true
B) X is true, Y is false
C) X is false Y is true
D) X, Y are false
Answer:
B) X is true, Y is false

Question 54.
Formula for area of a square (A) = _______?
A) s²
B) 4s
C) l × b
D) 3s
Answer:
A) s²

Question 55.
Formula for area of a rectangle (A) = _______
A) l/b
B) l + b
C) l × b
D) 3 × s
Answer:
C) l × b

Question 56.
Formula for perimeter of an equilateral triangle is ?
A) 4s
B) 3s
C) 2 (l + b)
D) 5s
Answer:
B) 3s

Question 57.
Formula for perimeter of a rectangle is _______
A) 2 (l + b)
B) 4s
C) 3s
D) 5s
Answer:
A) 2 (l + b)

Question 58.
If the length and breadth of a rectangular field are equal, then it is called a _______
A) Hexagon
B) Parallelogram
C) Rectangle
D) Square
Answer:
D) Square

Question 59.
The amount of surface enclosed by a closed figure is called _______
A) Area
B) Perimeter
C) Half section area
D) None
Answer:
A) Area

Question 60.
A regular octagon has _______ sides.
A) 6
B) 5
C) 8
D) 10
Answer:
C) 8

Question 61.
Which formula is used to find the area of a carrom board?
A) A = s²
B) A = l × b
C) p = 4s
D) p = 2(l + b)
Answer:
A) A = s²

Question 62.
The formula used to find the area of the floor of your classroom is
A) A = \(\frac{1}{2}\) bh
B) A = l × b
C) P = 4s
D) A = s²
Answer:
B) A = l × b

Question 63.
The formula used to find the perimeter of the door in your house
A) P = 2 (l + b)
B) P = 4s
C) A = l × b
D) A = s²
Answer:
A) P = 2 (l + b)

Question 64.
The formula used to find the perimeter of a square flower bed is
A) P = 4/s
B) P = 2(l + b)
C) A = \(\frac{1}{2}\) lb
D) P = 4s
Answer:
D) P = 4s

Solving these TS 6th Class Maths Bits with Answers 9th Lesson Introduction to Algebra Bits for 10th Class will help students to build their problem-solving skills.

TS 6th Class Maths Bits Chapter 9 Introduction to Algebra

Question 1.
For which value of m, 4m = 20 ?
A) 24
B) 3
C) 5
D) 16
Answer:
C) 5

Question 2.
The solution of 6x = 24 is _______.
A) 18
B) 6
C) 4
D) 30
Answer:
C) 4

Question 3.
If m = 2, the value of 5m + 6 is
A) 11
B) 26
C) 21
D) 16
Answer:
D) 16

Question 4.
The value of p which satisfies the equation 2p – 1 = 5 is
A) 1
B) 2
C) 6
D) 3
Answer:
D) 3

Question 5.
The value of l which satisfies the equation 7l + 1 = 15 is
A) 1
B) 2
C) – 1
D) 0
Answer:
B) 2

Question 6.
Value of 5p – 4 when p = 0 is
A) – 4
B) 1
C) 6
D) 11
Answer:
A) – 4

Question 7.
Value of – x + 5 when x = – 1 is
A) 4
B) 6
C) 3
D) 7
Answer:
B) 6

Question 8.
Value of \(\frac{2 m-1}{5}\) when m = 3 is
A) 0
B) – 1
C) 1
D) \(\frac{1}{5}\)
Answer:
C) 1

Question 9.
For which value of t, the LHS and RHS of t – 1 = 6 are equal ?
A) 7
B) 6
C) 4
D) 5
Answer:
A) 7

Question 10.
The expression for “11 subtracted from 2m” is
A) 2m – 11
B) 11 – 2m
C) 2m + 11
D) 22m
Answer:
A) 2m – 11

Question 11.
The expression for “8 added to 2 times p” is
A) 8 + p
B) p + 16
C) 8 + 2p
D) 16p
Answer:
C) 8 + 2p

Question 12.
The expression for “- p multiplied 5” is
A) – 5p
B) – p + 5
C) p + 5
D) \(\frac{-5}{p}\)
Answer:
A) – 5p

Question 13.
Suresh is 12 years old. Ramesh’s age is x years more than that of Suresh. So, the age of Ramesh is
A) 12 + x
B) x – 12
C) 12 – x
D) 12x
Answer:
A) 12 + x

Question 14.
The expression for “5 times y from which 3 is subtracted” is
A) 3 – 5y
B) 5y – 3
C) 5 + 3y
D) y + 15
Answer:
B) 5y – 3

Question 15.
The expression for “10 added to 3 times of p”
A) 30 + p
B) 10p + 3
C) 10 + 3p
D) 30p
Answer:
C) 10 + 3p

Question 16.
Saritha’s present age is ‘y’ years. Her age 3 years back was
A) y + 3
B) 3 – y
C) 3y
D) y – 3
Answer:
D) y – 3

Question 17.
Grandfather is 4 years older than grandmother. If the age of grand¬mother is x years, then the age of grandfather is
A) x + 4
B) 4 – x
C) 4x
D) x – 4
Answer:
A) x + 4

Question 18.
Number of pencils with Rama is 3 more than Raja. Find the number of pencils with Rama in terms of what Raja has
A) p + 3
B) y – 3
C) x × 3
D) \(\frac{z}{3}\)
Answer:
A) p + 3

Question 19.
A number is twice less than three. The number can be expressed as _______
A) \(\frac{2 x}{3}\)
B) 2x + 3
C) \(\frac{x}{2}\) – 3
D) 2x – 3
Answer:
D) 2x – 3

Question 20.
If the cost of one pen is 11. What is the cost of 12 such pens ?
A) ₹ 122
B) ₹ 132
C) ₹ 121
D) ₹ 134
Answer:
B) ₹ 132

Question 21.
Write an expression for the statement “7 times of q is subtracted from twice of p”
A) 7p – 2q
B) 7 (p – 2q)
C) 2p – 7q
D) 2 (p – 7q)
Answer:
C) 2p – 7q

Question 22.
Write an expression for “y is divided by 4 and 7 is subtracted from Quotient”.
A) \(\frac{y}{4}\) – 7
B) 4y – 7
C) \(\frac{4}{y}\) – 7
D) \(\frac{y}{4}\) + 7
Answer:
A) \(\frac{y}{4}\) – 7

Question 23.
Perimeter of a square of side ‘a’ is
A) a²
B) 4a
C) a³
D) 4a²
Answer:
B) 4a

Question 24.
What is the area of a square, whose side is ‘p’ units (in sq. units) ?
A) 4p²
B) p³
C) 4p
D) p²
Answer:
D) p²

Question 25.
What is the perimeter of an equilateral triangle, whose side is ‘x’ units ?
A) 3x²
B) \(\frac{\sqrt{3}}{4}\)x²
C) 3x
D) \(\frac{\sqrt{3}}{2}\)x
Answer:
C) 3x

Question 26.
L.H.S of – 7 = 2l – 5 is
A) – 7
B) 2l – 5
C) 2
D) – 2
Answer:
A) – 7

Question 27.
R.H.S of 3z + 2 = 5 – 3z
A) 3z + 2
B) 5 – 3z
C) 3
D) 2
Answer:
B) 5 – 3z

Question 28.
If x – 3 = – 5 then x =
A) 2
B) – 2
C) 8
D) – 8
Answer:
B) – 2

Question 29.
If \(\frac{1}{2 z}=-\frac{7}{6}\) then z = _______
A) \(\frac{-3}{7}\)
B) \(\frac{-7}{3}\)
C) \(\frac{3}{7}\)
D) \(\frac{-4}{3}\)
Answer:
A) \(\frac{-3}{7}\)

Question 30.
Which of the following is an equation?
A) 3x < 5
B) – < 3 C) 2p = 14 D) l + 5 > 9
Answer:
C) 2p = 14

Question 31.
If – 15 = \(\frac{- 3p}{2}\)
⇒ p = _______
A) – 5
B) 5
C) – 10
D) 10
Answer:
D) 10

Question 32.
Which of the following is not a variable ?
A) a
B) l
C) 2
D) x
Answer:
C) 2

Question 33.
2x – 5 =
i) 5 is subtracted from twice of x
ii) 5 is subtracted from two times of x
iii) the difference of 5 and 2x
A) only (i) is true
B) only (i) & (ii) are true
C) only (ii) is true
D) only (iii) is true
Answer:
B) only (i) & (ii) are true

Question 34.
\(\frac{11 x-5}{7}\) =
i) 5 is subtracted from 11 times of x and the difference is divided by 7.
ii) 11 times of x is subracted from 5 and is divided by 7.
iii) the difference of 11x and 5 is multiplied by 7.
A) only (i) is true
B) only (ii) is true
C) only (iii) ¡s true
D) (i), (ii) & (iii) are all false
Answer:
A) only (i) is true

Question 35.
\(\frac{z}{5}\) – 3 =
i) 3 is subtracted from one – fifth of z
ii) one – fifth of z is subtracted from 3
A) Both (i) & (ii) are true
B) (i) – is true and (ii) is false
C) (i) – is false and (ii) is true
D) Both (i) & (ii) are false
Answer:
B) (i) – is true and (ii) is false

Question 36.
Match the following :

A) 1 – a, 2 – b, 3 – c
B) 1- b, 2 – c, 3 – d
C) 1 – c, 2 – a, 3 – d
D) 1 – c, 2 – b, 3 – d
Answer:
C) 1 – c, 2 – a, 3 – d

Question 37.
Match the no. of sticks are used in each patterns of the following figures :

A) 1 – a, 2 – c, 3 – b
B) 1 – a, 2 – b, 3 – c
C) 1 – c, 2 – b, 3 – a
D) 1 – b, 2 – c, 3 – a
Answer:
A) 1 – a, 2 – c, 3 – b

Question 38.
Match the patterns of the following figures:

A) 1 – a, 2 – b, 3 – c
B) 1 – b, 2 – c, 3 – a
C) 1 – b, 2 – a, 3 – c
D) 1 – a, 2 – c, 3 – b
Answer:
B) 1 – b, 2 – c, 3 – a

Question 39.
What is the pattern of the series 2, 4, 6, 8 _______?
A) \(\frac{p}{2}\)
B) 2^p
C) 2p
D) 2 + p
Answer:
C) 2p

Question 40.
What is the pattern of 3, 6, 9, 12, _______?
A) 3p
B) 3^p
C) \(\frac{3}{p}\)
D) 3 + p
Answer:
A) 3p

Question 41.
What is the pattern of the letter ‘H’ ?
A) 3x
B) 2x
C) 4x
D) x
Answer:
A) 3x

Question 42.
What is the pattern of the series 4, 7, 10, 13, _______ ?
A) 3s – 1
B) 3s + 1
C) 3s + 2
D) 2s + 1
Answer:
B) 3s + 1

Question 43.
A pattern of letter ‘T’ is _______
A) s²
B) 2 + s
C) 2s
D) s + 1
Answer:
C) 2s

Question 44.
Find the rule for the pattern.

A) 4s + 1
B) 2s + 1
C) 3s + 1
D) 4s – 1
Answer:
D) 4s – 1

Question 45.
If the cost of one bag is ₹ 110, then what is rule for the cost of ‘m’ bags ?
A) 110 + m
B) 110 m
C) \(\frac{110}{m}\)
D) 110m
Answer:
B) 110 m

Question 46.
In a pattern 5a – 1 if a = 4 then 5a – 1 = ?
A) 9
B) – 19
C) 21
D) 19
Answer:
D) 19

Question 47.
What is the nth term of the sequences 2, 5, 8, 1 _______?
A) 3p + 1
B) 3p – 1
C) 2s + 1
D) 4p – 1
Answer:
B) 3p – 1

Question 48.
The n,h term of the sequences 1, 4, 9, 16, 25 ……….. is
A) y
B) 2s
C) s²
D) s³
Answer:
C) s²

Question 49.
Which of the following is a root of 2n + 5 = 27 ?
A) 11
B) 12
C) 10
D) 9
Answer:
A) 11

Question 50.
In 2x + 3 = 9, x is called the
A) power
B) variable
C) constant
D) degree
Answer:
B) variable

Question 51.
The LHS of 3y + 8 = 11 is
A) 11
B) 3y
C) 8
D) 3y + 8
Answer:
D) 3y + 8

Question 52.
The RHS of 10 = 7p + 16 is
A) 10
B) 7p + 16
C) 7p
D) 16
Answer:
B) 7p + 16

Question 53.
Represent the following statement in an equation “7 is subtracted from 4 times of x and the differene is equal to 21”
A) 4x – 7 = 21
B) 4x + 7 = 21
C) 4x- 21 = 7
D) 4x + 21 = 7
Answer:
A) 4x – 7 = 21