Srinivas

Telangana TSBIE TS Inter 1st Year Economics Study Material 2nd Lesson వినియోగదారుని ప్రవర్తనా సిద్ధాంతాలు Textbook Questions and Answers.

TS Inter 1st Year Economics Study Material 2nd Lesson వినియోగదారుని ప్రవర్తనా సిద్ధాంతాలు

వ్యాసరూప సమాధాన ప్రశ్నలు:

ప్రశ్న 1.
క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రాన్ని వివరించి, పరిమితులను ప్రాధాన్యతను విశదీకరించండి.
జవాబు.
క్రమ క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం మానవుని దైనందిన అనుభవం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రతి కోరికను ఒక కాల వ్యవధిలో పూర్తిగా సంతృప్తిపరచవచ్చుననే ప్రాతిపదికపై ఈ సూత్రం ఆధారపడి ఉంది. ఈ సూత్రాన్ని ప్రథమంగా 1854వ సంవత్సరంలో హెచ్. హెచ్. గాసెన్ ప్రతిపాదించాడు. దీనిని గాసెన్ ప్రథమ సూత్రంగా జీవన్స్ పేర్కొన్నాడు. మార్షల్ దీనిని అభివృద్ధిపరిచాడు.

“ఒక వ్యక్తి తనవద్దనున్న వస్తు రాశిని పెంచుతూ పోతే అదనంగా చేర్చిన యూనిట్ల నుండి లభించే అదనపు ప్రయోజనం క్రమంగా క్షీణిస్తుంది” అని క్షీణోపాంత ప్రయోజనాన్ని మార్షల్ నిర్వచించెను. ఈ సూత్రాన్ని కొన్ని ప్రమేయాలపై ఆధారపడి రూపొందించడం జరిగింది.

ప్రమేయాలు :

1. సిద్ధాంతం కార్డినల్ ప్రయోజన విశ్లేషణపై ఆధారపడింది. అంటే ప్రయోజనాన్ని కొలవవచ్చును, పోల్చవచ్చును.
2. వస్తువు యూనిట్లు తగుమాత్రంగా ఉండి, మరీ చిన్న యూనిట్లుగాను, మరీ పెద్ద యూనిట్లుగాను ఉండరాదు.
3. వినియోగించే వస్తువు వివిధ యూనిట్లు సజాతీయంగా ఉండాలి. అనగా పరిమాణం, నాణ్యత, రుచి మొదలైన విషయాలలో ఏ వ్యత్యాసం ఉండరాదు.
4. ఒక యూనిట్ వినియోగానికి, మరొక యూనిట్ వినియోగానికి మధ్య కాలవ్యవధి ఉండకూడదు.
5. వినియోగదారుల అభిరుచులు, అలవాట్లలో మార్పు ఉండరాదు.
6. వినియోగదారుల ఆదాయాలు మారకూడదు.

క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్ర వివరణ :
ఈ సూత్రం వస్తురాశి పరిమాణానికి తృప్తి లేదా ప్రయోజనానికి మధ్యగల సంబంధాన్ని వివరిస్తుంది. ఈ సూత్రం ప్రకారం ఒక వినియోగదారుడు తన వద్ద ఉన్న వస్తురాశిని పెంచుతూ పోతుంటే అదనపు యూనిట్వల్ల లభించే అదనపు లేదా ఉపాంత ప్రయోజనం క్షీణిస్తుంది. ఈ సూత్రాన్ని ఈ క్రింది పట్టిక ద్వారా చూపించటం జరిగింది.

పట్టిక ప్రకారం ప్రతి అదనపు ఆపిల్ వల్ల లభించే ఉపాంత ప్రయోజనం క్షీణిస్తుంది. అంటే మొత్తం ప్రయోజనం తగ్గుతున్న రేటులో పెరగటం గమనించవచ్చు. 6వ ఆపిల్ వల్ల మొత్తం ప్రయోజనం 82 యుటిల్స్, ఉపాంత ప్రయోజనం 2 యుటిల్స్, 7వ ఆపిల్ వినియోగం వల్ల మొత్తం ప్రయోజనంలో మార్పు లేదు.

అంటే మొత్తం ప్రయోజనం గరిష్టంగా ఉంది. ఉపాంత ప్రయోజనం శూన్యం 7, 8 ఆపిల్ పండ్ల నుండి మొత్తం ప్రయోజనం క్షీణించి, ఉపాంత ప్రయోజనం ఋణాత్మకమైనది. మొత్తం ప్రయోజనానికి, ఉపాంత ప్రయోజనానికి మధ్య సంబంధం ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది.

1. మొత్తం ప్రయోజనం తగ్గుతున్న రేటులో పెరిగినప్పుడు ఉపాంత ప్రయోజనం తగ్గుతుంది.
2. మొత్తం ప్రయోజనం గరిష్టమైనపుడు ఉపాంత ప్రయోజనం శూన్యమవుతుంది.
3. మొత్తం ప్రయోజనం తగ్గితే ఉపాంత ప్రయోజనం ఋణాత్మకమవుతుంది. దీనిని ఈ క్రింది రేఖాపటం ద్వారా వివరించవచ్చు.

పట్టికను రేఖాపటంలో T.U.C. మొత్తం ప్రయోజన రేఖ M.U.C. ఉపాంత ప్రయోజన రేఖ. X – అక్షముపై ఆపిల్ పండ్ల సంఖ్యను, Y – అక్షముపై మొత్తం ప్రయోజనం, ఉపాంత ప్రయోజనం చూపించాము. వినియోగదారునికి ‘O’ యూనిట్ వద్ద మొత్తం ప్రయోజనం ‘0’ ఆపిల్స్ వినియోగం పెంచుతూ పోయిన కొద్దీ మొత్తం ప్రయోజనం తగ్గుతున్న రేటులో పెరిగింది.

T.U.C. ఇదే అంశాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. M.U.C. క్రిందికి వాలుతున్నది. T.U.C. 7వ పండు వద్ద గరిష్టంగా ఉంది. M.U.C. X – అక్షాన్ని తాకి శూన్యమైంది. వినియోగదారుడు 7వ, 8వ పండ్లను వినియోగించటం వల్ల మొత్తం ప్రయోజనం క్షీణించింది. ఉపాంత ప్రయోజనం ఋణాత్మకమైంది.

క్షీణోపాంత ప్రయోజన సిద్ధాంతం, మినహాయింపులు :
కొన్ని పరిస్థితులలో అదనపు యూనిట్ల నుంచి వచ్చే ప్రయోజనం క్రమంగా క్షీణించకపోవచ్చు. వీటినే ఈ సూత్రానికి మినహాయింపులుగా చెప్పటం జరుగుతుంది. అవి :

1. అపూర్వ వస్తువుల విషయంలో ఈ సూత్రం వర్తించదు.
   ఉదా : నాణేలు, కళాత్మక వస్తువులు, తపాలా బిళ్ళలు.
2. సామాజిక వస్తువుల వినియోగంలో ఈ సూత్రం వర్తించదు.
   ఉదా : ఒక పట్టణంలో టెలిఫోన్ల సంఖ్య పెరిగితే, టెలిఫోను ఉపయోగించటం వల్ల కలిగే ప్రయోజనం కూడా పెరుగుతుంది.
3. మత్తు పదార్థాల విషయంలో ఈ సూత్రం వర్తించదు.
4. ద్రవ్యం విషయంలో ఈ సూత్రం వర్తించదని కొందరి అభిప్రాయం.

ప్రాధాన్యత :
క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రానికున్న ప్రాముఖ్యతను క్రింది విధంగా వివరించవచ్చు.

1. క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం అనేది ప్రాథమిక వినియోగ సిద్ధాంతం. ఇది డిమాండ్ సూత్రానికి, సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రానికి ఆధారం.
2. ఈ సూత్రాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని ఉత్పత్తిదారులు తమ వస్తువుల డిజైన్ ను, విధానాన్ని, ప్యాకింగ్ను మారుస్తుంటారు.
3. సప్లయ్ పెరిగితే వస్తువు ధర తగ్గుతుందనే విలువ సిద్ధాంతాన్ని ఇది వివరిస్తుంది. ఎందుకంటే వస్తువు నిల్వలు పెరిగితే దాని ఉపాంత ప్రయోజనం క్షీణిస్తుంది.
4. ఈ సూత్రం ద్వారా వత్రోదక వైపరీత్యాన్ని (water-diamond paradox) వివరించవచ్చు. వజ్రాలకు సాపేక్ష కొరత ఉన్నందున మారకపు విలువ ఎక్కువగా ఉంటుంది. అయితే ఉపయోగితా విలువ తక్కువ. అలాగే నీరు సాపేక్షంగా అధిక మొత్తంలో లభిస్తుంది. కాబట్టి తక్కువ మారకపు విలువను, అధిక ఉపయోగితా విలువను కలిగి ఉంటుంది.
5. పన్నుల విధానాలను రూపొందించేటప్పుడు ప్రభుత్వానికి ఈ సూత్రం ఉపయోగపడుతుంది. క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రంపైననే పురోగామి పన్నుల (progressive taxation) విధానం ఆధారపడింది. ఆదాయ, సంపద పునః పంపిణీ విధానాలలో బీద ప్రజలకు అనుకూలంగా ఈ సూత్రం చాలా ఉపయోగపడుతుంది.

ప్రశ్న 2.
సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం సహాయంతో వినియోగదారుని సమతౌల్యాన్ని చర్చించండి.
జవాబు.
వినియోగదారుని సమతౌల్యాన్ని వివరించే సూత్రమే సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రము. వినియోగదారుడు గరిష్ట సంతృప్తిని పొందడానికి తన దగ్గర ఉన్న పరిమిత ఆదాయాన్ని వివిధ వస్తువులపై ఏ విధంగా ఉపయోగిస్తాడో ఈ సూత్రం వివరిస్తుంది.

సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ప్రకారం ఒక వినియోగదారుడు తన దగ్గరున్న ద్రవ్యాన్ని వివిధ వస్తువులపై వాటి ఉపాంత ప్రయోజనాలు సమానమయ్యే వరకు ఒకదానికి బదులుగా మరొకటి ప్రతిస్థాపన చేస్తాడు.

ఈ ప్రతిస్థాపన గరిష్ట సంతృప్తిని సాధించేవరకు సాగుతుంది. ఉపాంత ప్రయోజనాలు సమానమైనప్పుడు మొత్తం ప్రయోజనం గరిష్టంగా ఉంటుంది. మొత్తం ప్రయోజనం గరిష్టంగా ఉన్నప్పుడు వినియోగదారుడు సమతౌల్యంలో ఉంటాడు.

ఈ సూత్రాన్ని ప్రప్రధమంగా 1854వ సంవత్సరంలో హెచ్.హెచ్. గాసెన్ ప్రతిపాదించాడు. దీనిని గాసెన్ ద్వితీయ సూత్రంగా జీవన్స్ పేర్నొన్నాడు. దీనిని మార్షల్ అభివృద్ధిపరిచాడు.
“ఒక వ్యక్తి దగ్గర ఉన్న ఒక వస్తువుకు అనేక ఉపయోగాలున్నప్పుడు అతడు ప్రతి ఉపయోగం నుండి వచ్చే ఉపాంత ప్రయోజనం సమానంగా ఉండేటట్లు ఆ వస్తువును వినియోగించడం జరుగుతుంది” అని మార్షల్ ఈ సూత్రాన్ని నిర్వచించెను.

సూత్రం వివరణ :
ఉదా : ఒక వ్యక్తి వద్ద ఉన్న వస్తువు పరిమిత ద్రవ్యం ఐదు రూపాయలు అనుకుందాం. ఆ పరిమిత ద్రవ్యాన్ని x – y అనే వస్తువులపై ఖర్చు చేయటం ద్వారా ఏ విధంగా సమతౌల్యంలో ఉన్నాడో ఈ క్రింది పట్టిక ద్వారా పరిశీలించవచ్చును.

x – y ధరలు ఒక యూనిట్ వస్తువు ఒక రూపాయిగా భావించాలి. ప్రతి రూపాయికి లభించే ఉపాంత ప్రయోజనాలను పట్టికలో పరిశీలించవచ్చును.

బ్రాకెట్లలో చూపిన అంకెలు వినియోగదారుడు 5 రూపాయలను ఏ విధంగా ఖర్చు చేశాడో తెలియజేయును. పట్టికననుసరించి x, y వస్తువుల ఉపాంత ప్రయోజన వస్తు వినియోగం పెరుగుతున్న కొద్దీ క్షీణిస్తుంది. ఒకటో రూపాయి వల్ల వచ్చే ఉపాంత ప్రయోజనం y వస్తువు కంటే X వస్తువు వల్ల ఎక్కువగా ఉంది.

అందువల్ల మొదటి రూపాయితో X వస్తువును కొనుగోలు చేస్తాడు. అదే విధంగా 2వ రూపాయిని × మీద వినియోగిస్తే ఉపాంత ప్రయోజనం 20 యుటిల్స్. అదే 2వ రూపాయిని y మీద వినియోగిస్తే ఉపాంత ప్రయోజనం 21 యుటిల్స్. కనుక 2వ రూపాయిని y వస్తువుపై ఖర్చు చేస్తాడు.

3వ రూపాయిని y వస్తువు మీద ఖర్చు చేస్తే, 15 యుటిల్స్ ఉపాంత ప్రయోజనము. అదే 3వ రూపాయిని X వస్తువుపై ఖర్చు చేస్తే ఉపాంత ప్రయోజనం 20 యుటిల్స్ కనుక 3వ రూపాయితో x వస్తువు 2వ యూనిట్ను కొనుగోలు చేస్తాడు. 4వ రూపాయితో y ని కొనుగోలు చేసినా ఉపాంత ప్రయోజనం 15 యుటిల్స్.

5వ రూపాయిని x వస్తువు 3వ యూనిట్పై ఖర్చు చేస్తే ఉపాంత ప్రయోజనం 15 యుటిల్స్. 5 రూపాయలను X వస్తువుపై ఖర్చు చేస్తే 75 యుటిల్స్ ప్రయోజనం వస్తుంది.

5 రూపాయలను y వస్తువుపై ఖర్చు చేస్తే మొత్తం ప్రయోజనం 52 యుటిల్స్. కాని పైన పేర్కొన్న విధంగా ఖర్చు చేస్తే మొత్తం ప్రయోజనం 96 యుటిల్స్ [25 + 21 + 20 + 15 + 15 = 96]. వినియోగదారుడు ఈ విధంగా 3 యూనిట్ల xని, 2 యూనిట్ల yని కొనుగోలు చేసినప్పుడు మాత్రమే వినియోగదారునికి గరిష్ట సంతృప్తి వస్తుంది.

అప్పుడే తాను ఖర్చు చేసిన చివరి రూపాయివల్ల రెండు వస్తువులకు ఒకే ప్రయోజనం వస్తుంది. మరే రకంగా ఖర్చు చేసినా ప్రయోజనం గరిష్టంగా ఉండదు. దీనిని పటము ద్వారా తెలియజేయవచ్చు.

పై రేఖాపటములో X – అక్షముపై ద్రవ్య పరిమాణము, Y – అక్షముపై ఒక రూపాయి వల్ల వచ్చే X, Y ల ఉపాంత ప్రయోజనం సూచించటం జరిగింది. XY రేఖ X వస్తువు ప్రయోజన రేఖ (MUC], YY రేఖ Y వస్తువు ఉపాంత ప్రయోజన రేఖ [MUC]. X వస్తువుపై 3వ రూపాయి 15 యుటిల్స్ ప్రయోజనం ఇస్తుంది. Y వస్తువుపై 2వ రూపాయి 15 యుటిల్స్ ప్రయోజనం ఇస్తుంది.

వినియోగదారుడు సమతౌల్య స్థితిని నిర్ణయించుటకు ఈ క్రింది నిబంధనను సంతృప్తిపరచవలెను.
X వస్తువు ఉపాంత ప్రయోజనం / X వస్తువు ధర = Y వస్తువు ఉపాంత ప్రయోజనం / Y వస్తువు ధర = ……………. n
X ఉపాంత ప్రయోజనం = Y ఉపాంత ప్రయోజనం.

ప్రమేయాలు :
సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం కింది ప్రమేయాలపై ఆధారపడింది.

1. ప్రయోజనాన్ని సంఖ్యా రూపంలో కొలవటానికి వీలు ఉంటుంది.
2. వినియోగదారుడు హేతుబద్ధంగా వ్యవహరిస్తాడు. అంటే సంతృప్తిని గరిష్ఠం చేసుకొని సమతౌల్యం పొందడానికి ప్రయత్నిస్తాడు.
3. ద్రవ్య ఉపాంత ప్రయోజనం స్థిరంగా ఉంటుంది.
4. వినియోగదారుని ఆదాయం స్థిరంగా ఉంటుంది, ఆదాయాన్ని పూర్తిగా వస్తువుల కోసం ఖర్చు పెడతాడు.
5. వస్తువుల ధరలు స్థిరంగా ఉంటాయి.
6. వస్తువుల నుంచి పొందే ఉపాంత ప్రయోజనాలు స్వతంత్రమైనవి.

పరిమితులు :
సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం కింద వివరించిన కొన్ని పరిమితులకు లోబడి పనిచేస్తుంది.

1. వినియోగదారుడు హేతుబద్దంగా ప్రవర్తిస్తాడనే ప్రమేయం పైన ఆధారపడింది. నిజ జీవితంలో హేతుబద్ద ప్రవర్తనకు అనేక ఆటంకాలు ఉంటాయి.
2. వస్తువులన్నీ విభాజ్యమైతేనే ఈ సూత్రం పనిచేస్తుంది. వస్తువులు పెద్దవిగా ఉండి, అవిభాజ్యంగా ఉంటే వీటిపై ఖర్చు చేసిన ద్రవ్యం యూనిట్ల ఉపాంత ప్రయోజనాలను సమానం చేయలేం.
3. కొన్ని వస్తువులు లభించనప్పుడు తన వ్యయం ద్వారా వినియోగదారుడు సంతృప్తిని గరిష్ఠం చేసుకోవడాన్ని ఇది నిరోధిస్తుంది. అందుచేత ఈ సూత్రం పనిచేయదు.
4. మార్కెట్లో వస్తువుల ధరలు తరచుగా మారుతుంటాయి. ఫలితంగా వీటి ప్రయోజనాలు కూడా వివిధ సమయాల్లో మారుతుంటాయి. ఈ సూత్రం పనిచేయకుండా ఇలాంటి పరిస్థితి నిరోధిస్తుంది.
5. పూరక వస్తువుల విషయంలో గరిష్ఠ సంతృప్తి సూత్రం పనిచేయదు.
6. వినియోగదారుడు వస్తువులను కొని, ఉపయోగించడానికి ఒక నిర్ణీత సమయం అంటూ లేదు.
7. కార్డినల్ ప్రయోజన పద్ధతి, ద్రవ్య ఉపాంత ప్రయోజనం స్థిరం అనే ప్రమేయాలు వాస్తవం కాదు. వీటికి ఎలాంటి విలువ లేదు..
8. వినియోగదారునికి సంపూర్ణ పరిజ్ఞానం ఉందనే ప్రమేయం సరియైనది కాదు.

సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ప్రాధాన్యత :
అర్థశాస్త్రంలో సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఉంది.

1. వినియోగదారుని వ్యయానికి ఆధారం :
ఈ సూత్రాన్ని ఆధారంగా చేసుకొనే ప్రతి వ్యక్తి తన వినియోగ తీరును నిర్ణయించుకుంటాడు.

2. పొదుపుకు, వినియోగానికి ఆధారం :
వివేకం ఉన్న వినియోగదారుడు తన పరిమిత వనరులను ప్రస్తుత, భవిష్యత్తు వినియోగాల మధ్య వాటి ఉపాంత ప్రయోజనాలు సమానంగా ఉండేలాగా పంపిణీ చేస్తాడు. ఈ విధంగా సూత్రం మనను నడుపుతుంది.

3. ఉత్పత్తి రంగం :
వ్యాపారస్తునికి, ఉత్పత్తిదారునికి ఈ సూత్రం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంటుంది. ఉత్పత్తిదారుడు బాగా పొదుపుతో కూడుకున్న ఉత్పత్తి కారకాల సముదాయంను ఎన్నుకొంటాడు. అందువల్ల ఉత్పత్తి కారకాల ఉపాంత ఉత్పాదకతలు సమానం అయ్యే విధంగా ఒక కారకానికి బదులుగా మరొక కారకాన్ని ప్రతిస్థాపన చేసుకుంటాడు.

4. మారకంలో ఉపయోగం :
ఈ సూత్రం మనం చేసుకొనే అన్ని మారకాలలో పనిచేస్తుంది. ఒక దానికి బదులు మరొక దానిని ప్రతిస్థాపన చేసుకోవడమే మారకం.

5. ధర నిర్ణయం :
విలువను, ధరను నిర్ణయించడంలో ఈ సూత్రానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఉంది.

6. ప్రభుత్వ విత్తం :
ఈ సూత్రాన్ని బట్టి ప్రభుత్వం వ్యయాన్ని చేస్తుంది. పన్ను చెల్లింపుదారులకు, ఉపాంత త్యాగాలు సమానంగా ఉండే రీతిలో పన్నులు విధించబడతాయి.
ఈ విధంగా అర్థశాస్త్ర సిద్ధాంతంలోని అన్ని విభాగాలకు ప్రతిస్థాపన సూత్రం వర్తిస్తుంది.

ప్రశ్న 3.
ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణ ద్వారా వినియోగదారుని సమతౌల్యాన్ని విపులీకరించండి.
జవాబు.
ఒక వినియోగదారుని అభిరుచులు, అలవాట్లు రెండు వస్తువుల ధరలు నిలకడగా ఉండి పరిమిత ఆదాయ వనరులతో వీలైనంతగా రెండు వస్తువులను గరిష్టంగా కొనుగోలు చేయగలిగినట్లయితే వినియోగదారుడు సమతౌల్యస్థితికి చేరుకున్నాడని చెప్పవచ్చు.

ఈ క్రింది ప్రమేయాలను ఆధారంగా చేసుకొని ఉదాసీనత వక్రరేఖల సహాయంతో వినియోగదారుని సమతౌల్య స్థితిని వివరించవచ్చు.

1. వినియోగదారుడు హేతుబద్ధంగా వ్యవహరిస్తాడు.
2. వినియోగదారుని ద్రవ్య ఆదాయంలో ఎలాంటి మార్పులు ఉండవు.
3.  వినియోగదారుడు కొనుగోలు చేయాలనుకునే వస్తువుల ధరలు మారవు.
4. వినియోగదారుని అభిరుచులు ఉదాసీనత వక్రరేఖలు తెలుపుతాయి.

వినియోగదారుని సమతౌల్యం :
వినియోగదారు పొందగోరే వస్తు సముదాయాలు, పొందగలిగిన వస్తు సముదాయాలు సమానంగా ఉన్నప్పుడు సమతౌల్యంలో ఉంటాడు. అంటే ఉదాసీనతా వక్రరేఖ, బడ్జెట్ రేఖకు స్పర్శ రేఖగా ఉన్నప్పుడు వినియోగదారు గరిష్ట సంతృప్తిని పొందుతూ సమతౌల్యంలో ఉంటాడు.

ఇలాంటి పరిస్థితులలో ఉదాసీనత వక్రరేఖ వాలు, బడ్జెట్రెఖ వాలు సమానంగా ఉంటాయి. వినియోగదారుని సమతౌల్యానికి ముఖ్యమైన నిబంధన
\(\mathrm{MRS}_{\mathrm{xy}}=\frac{\mathrm{P}_{\mathrm{x}}}{\mathrm{P}_{\mathrm{y}}}\)
వినియోగదారు సమతౌల్యాన్ని ఈ క్రింది రేఖాపటం ద్వారా వివరించవచ్చు.

పై రేఖాపటంలో AB బడ్జెట్ రేఖ. IC, IC, IC, వివిధ ఉదాసీనత వక్రరేఖలు. IC, రేఖ AB బడ్జెట్ రేఖను C, D బిందువుల వద్ద ఖండిస్తుంది. అందువల్ల వినియోగదారు C వద్ద లేదా D వద్ద సమతౌల్యంలో ఉండడు. AB బడ్జెట్ రేఖ IC రేఖను ఖండిస్తుంది. అంటే ఇంకా వినియోగదారుడు అధిక సంతృప్తి స్థాయిని పొందటానికి వీలు ఉంటుంది. ‘E’ బిందువు వద్ద IC, రేఖ, AB బడ్జెట్ రేఖకు స్పర్శరేఖగా ఉంది.

అందువల్ల ‘E’ బిందువు వద్ద IC రేఖవాలు, బడ్జెట్ రేఖ వాలు సమానం. ఈ పరిస్థితిలో MRS = P./Py. అందువల్ల వినియోగదారుడు ‘E’ బిందువు వద్ద 0Q ‘X’ వస్తువును, OP పరిమాణంలో “Y వస్తువును కొనుగోలు చేస్తూ IC, పై గరిష్ట సంతృప్తిని పొందుతూ సమతౌల్యంలో ఉంటాడు. IC, అతని ఆదాయం కన్నా ఎక్కువ రేఖ. అందువల్ల వినియోగదారుడు IC, రేఖ పైననే ‘E’ బిందువు వద్ద సమతౌల్యంలో ఉంటాడు.

స్వల్ప సమాధాన ప్రశ్నలు:

ప్రశ్న 1.
ప్రయోజన విశ్లేషణ భావనను వివరించండి. ఇందులోని లోపాలు ఏమిటి ?
జవాబు.
ప్రయోజన భావనను ఆర్థిక తత్వశాస్త్రంలో జీవాన్స్ 1871లో ప్రవేశపెట్టాడు. సాధారణ పరిభాషలో వస్తువు లేదా సేవకు గల “కోరికను సంతృప్తి పరిచగలిగే శక్తిని ప్రయోజనం” అంటాం. కాని అర్థశాస్త్ర పరిభాషలో ప్రయోజనం ఒక మానసిక భావన. ప్రయోజనం అంటే ఒక వస్తువును వినియోగిస్తున్నప్పుడు వినియోగదారుడు పొందే సంతృప్తి. ఉపయోగంతో ప్రయోజనానికి ఎలాంటి సంబంధం లేదు.

ప్రయోజనం, ఉపయోగం రెండూ వేరు. ఒక వస్తువు మానవుని కోరికను తీర్చవచ్చు కాని అది ఉపయోగపడకపోవచ్చు. ఉదాహరణకు తాగుబోతు ఆరోగ్యానికి సారాయి హానికరం. కాని అతని కోరికను సంతృప్తి పరుస్తుంది. ఒక వస్తువు ఉపయోగకరమైనను, కాకున్నను అది మానవుని కోరికను సంతృప్తి పరిస్తే దానికి ప్రయోజనం ఉందని అంటారు.

ప్రయోజన విశ్లేషణ లోపాలు :
ప్రయోజన విశ్లేషణలో ఉన్న ప్రధాన పరిమితులను కింద తెలపడం జరిగింది.

1. కార్డినల్ పద్ధతిలో ప్రయోజనాన్ని కొలవడం సాధ్యం కాదు.
2. హేతుబద్ద వినియోగదారుడనే ప్రమేయం సరియైనది కాదు.
3. ప్రయోజనాలు స్వతంత్రం అనేది తప్పు. ఒక వస్తువు ప్రయోజనం ఇతర వస్తువుల పైన కూడా ఆధారపడుతుంది.
4. ద్రవ్య ఉపాంత ప్రయోజనం స్థిరం అనే ప్రమేయం తప్పు,
5. ఏక వస్తు నమూనా అవాస్తవికం.
6. ఆదాయ, ధర, ప్రతిస్థాపనా ప్రభావాలను సరిగా వివరించడం లేదు.
7. అవిభాజ్య వస్తువులకున్న డిమాండ్ను ఈ విశ్లేషణ వివరించక ఉపేక్షించింది.

ప్రశ్న 2.
కార్డినల్ ప్రయోజనం, ఆర్డినల్ ప్రయోజనం, మొత్తం ప్రయోజనం, ఉపాంత ప్రయోజనం అను భావనలను వివరించండి.
జవాబు.
ప్రయోజన భావనను ఆర్థిక తత్వశాస్త్రంలో జీవాన్స్ 1871లో ప్రవేశపెట్టాడు. సాధారణ పరిభాషలో వస్తువు లేదా సేవకు గల “కోరికను సంతృప్తి పరచగలిగే శక్తిని ప్రయోజనం” అంటాం. కాని అర్థశాస్త్ర పరిభాషలో ప్రయోజనం ఒక మానసిక భావన. ప్రయోజనం అంటే ఒక వస్తువును వినియోగిస్తున్నప్పుడు వినియోగదారుడు పొందే సంతృప్తి. ఉపయోగంతో ప్రయోజనానికి ఎలాంటి సంబంధం లేదు.

ప్రయోజనం, ఉపయోగం రెండూ వేరు. ఒక వస్తువు మానవుని కోరికను తీర్చవచ్చు కాని అది ఉపయోగపడకపోవచ్చు. ఉదాహరణకు తాగుబోతు ఆరోగ్యానికి సారాయి హానికరం. కాని అతని కోరికను సంతృప్తి పరుస్తుంది. ఒక వస్తువు ఉపయోగకరమైనను, కాకున్నను అది మానవుని కోరికను సంతృప్తి పరిస్తే దానికి ప్రయోజనం ఉందని అంటారు.

ప్రయోజనం వైయక్తిక స్వభావానికి చెందిన భావన. ఇది వివిధ వ్యక్తులను బట్టి, కాలాలను బట్టి, ప్రదేశాలను బట్టి వేరుగా ఉంటుంది. ప్రయోజనాన్ని కొలవడానికి రెండు విభిన్న పద్ధతులున్నాయి. అవి :

• కార్డినల్ ప్రయోజనం
• ఆర్డినల్ ప్రయోజనం. వీటిని సంక్షిప్తంగా పరిశీలిద్దాం.

1. కార్డినల్ ప్రయోజనం :
ఈ విశ్లేషణలో, ప్రయోజనాన్ని యుటిల్స్ (utils) అనే యూనిట్లలో కొలవడం జరగుతుంది. కార్డినల్ ప్రయోజన భావనను అనుసరించి ఒక వస్తువును ఉపయోగించినప్పుడు పొందే ప్రయోజనాన్ని సంఖ్యా రూపంలో అంటే 1,2,3,4 అని చెప్పవచ్చు.

ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి ఒక యూనిట్ ‘A’ వస్తువును వాడితే 10 యూనిట్స్కు సమాన ప్రయోజనం ఉంటుందని, ఒక యూనిట్ ‘B’ వస్తువును వాడితే 5 యూనిట్స్కు సమాన ప్రయోజనం వచ్చిందని చెప్పవచ్చు.

వినియోగదారుడు వివిధ వస్తువులను పోల్చి ఏ వస్తువు ఎక్కువ ప్రయోజనాన్ని లేదా సంతృప్తిని ఇస్తుంది, ఎంత మొత్తం ఇస్తుంది అని వివరించగలడు. ఆల్ఫ్రెడ్ మార్షల్ ఈ పద్ధతిని అనుసరించాడు. కార్డినల్ ప్రయోజన పద్ధతి పైన క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం, సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ఆధారపడ్డాయి.

2. ఆర్డినల్ ప్రయోజనం :
ఆర్డినల్ ప్రయోజనం అంటే వస్తువుల వినియోగం వల్ల పొందిన ప్రయోజనాలను పరిమాణాత్మకంగా కొలవలేం గాని వాటికి ర్యాంకులు ఇవ్వడం ద్వారా పోల్చవచ్చు. అంటే వివిధ వస్తువుల నుంచి పొందిన ప్రయోజనాలను 1వ, 2వ, 3వ, 4వ, మొదలైన వరుస క్రమంలో చెప్పవచ్చు.

2వ సంఖ్య విలువ 1వ సంఖ్య విలువ కంటే అధికం అని ఈ సంఖ్యలు తెలియపర్చుతాయి. అయితే వీటిని కొలవలేం కాబట్టి ఎంత అనేది చెప్పలేం. J.R. హిక్స్, R.J.D. ఎలెన్లు ఆర్డినల్ ప్రయోజన పద్ధతిని ఉపయోగించారు. ఆర్డినల్ ప్రయోజన పద్ధతిపైన ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణ ఆధారపడింది.

3. మొత్తం ప్రయోజనం:
ఒక వస్తువు వివిధ యూనిట్లను వినియోగించినప్పుడు ఒక వ్యక్తి పొందే మొత్తం సంతృప్తిని మొత్తం ప్రయోజనం అంటారు. వినియోగదారుడు. 3 ఆపిల్స్ను వినియోగించాడనుకుంటే మొదటి ఆపిల్ 20 యూటిల్స్ ప్రయోజనాన్ని, రెండవది 15 యూటిల్స్ను, మూడవది 10 యూటిల్స్ ప్రయోజనాన్ని ఇస్తే ఈ ప్రయోజనాలను కలిపితే మొత్తం ప్రయోజనం వస్తుంది. అంటే 20 + 15 + 10 = 45.

వినియోగ పరిమాణం పెరిగితే మొత్తం ప్రయోజనం క్షీణిస్తున్న రేటులో పెరుగుతుంది. మొత్తం ప్రయోజనం మొత్తం వస్తువు పరిమాణంపైన ఆధారపడి ఉంటుంది.

TU_n = f(Q_n)
nఇచ్చట, TU_n = n వస్తువు మొత్తం ప్రయోజనం, f = ప్రమేయ సంబంధం, Q_n = n వస్తువు పరిమాణం.

4. ఉపాంత ప్రయోజనం :
అదనంగా ఒక వస్తువును ఉపయోగించినప్పుడు మొత్తం ప్రయోజనానికి అదనంగా చేర్చిన ప్రయోజనాన్ని ఉపాంత ప్రయోజనం అంటారు. ఒక ఆపిల్ 20 యూటిల్స్ ప్రయోజనాన్ని, రెండు ఆపిల్స్ 35 యూటిల్స్ ప్రయోజనాన్ని ఇస్తున్నప్పుడు రెండవ ఆపిల్ నుంచి అదనపు ప్రయోజనం 15 యూటిల్స్ అంటే 35 – 20 = 15. దీనిని ఉపాంత ప్రయోజనం అంటారు. దీనిని కింది విధంగా చెప్పవచ్చు.

MU_n = TU_n – TU_n-1
ఇచ్చట, MU_n = n వ యూనిట్ ఉపాంత ప్రయోజనం, TU_n = ‘n’ యూనిట్లు మొత్తం ప్రయోజనం,
TU_n-1 = ‘n-1’ యూనిట్ల మొత్తం ప్రయోజనం.
MU₂ = TU₂ – TU₁ = 35 – 20 = 15
ఉపాంత ప్రయోజనాన్ని కింది విధంగా కూడా చెప్పవచ్చు.
MU = \(\frac{\Delta \mathrm{TU}}{\Delta \mathrm{Q}}\)
= మొత్తం ప్రయోజనంలోని మార్పు / వినియోగ పరిమాణంలోని మార్పు
= \(\frac{15}{1}\) = 15

వస్తువు వివిధ యూనిట్ల నుంచి వచ్చిన ఉపాంత ప్రయోజనాలను కలిపితే మొత్తం ప్రయోజనం వస్తుంది.

ప్రశ్న 3.
క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రాన్ని నిర్వచించండి. దీని ప్రమేయాలను తెలపండి.
జవాబు.
క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రాన్ని మొట్టమొదటిసారిగా హెర్మిన్ హెన్రిచ్ గాసెన్ 1854లో ప్రతిపాదించాడు. అందువల్ల దాన్ని గాసెన్ ప్రథమ సూత్రమని జెవాన్స్ అన్నాడు. కాని అల్ఫ్రెడ్ ‘మార్షల్’ ఈ సూత్రాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చి శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించాడు.

క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం నిర్వచనాలు :
అల్ఫ్రెడ్ మార్షల్ ప్రకారం ఒక వ్యక్తి వద్ద ఉన్న ఏ వస్తువు పరిమాణమైనా పెరిగితే అతనికి సంక్రమించే అదనపు ప్రయోజనం ఆ వస్తువు పరిమాణం పెరిగిన కొద్దీ తగ్గుతుంది. కెన్నత్ ఈ బౌల్డింగ్ ప్రకారం ఇతర వస్తువుల వినియోగాన్ని స్థిరంగా ఉంచి, ఒక వస్తువు వినియోగాన్ని వినియోగదారుడు పెంచితే చర వస్తువు ఉపాంత ప్రయోజనం తప్పకుండా క్రమంగా తగ్గాలి.

అర్థం :
వినియోగదారుడు ఒక వస్తువును అధిక యూనిట్లలో వాడితే అదనపు యూనిట్ వస్తువు నుంచి పొందే అదనపు సంతృప్తి క్షీణిస్తుందని ఈ సూత్రం తెలుపుతుంది. వినియోగించిన వస్తు పరిమాణానికి, ప్రతి అదనపు యూనిట్ వినియోగం నుంచి పొందిన ప్రయోజనానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం అంటారు.

క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ప్రమేయాలు:
ఈ సూత్రం కింది ప్రమేయాలపై ఆధారపడింది.

1. హేతుబద్ధత : వినియోగదారుడు హేతుబద్ధంగా ప్రవర్తిస్తాడు. అంటే వ్యక్తి సంతృప్తిని గరిష్ఠం చేసుకొనే ప్రయత్నం చేస్తాడు.
2. ప్రయోజనాన్ని కార్డినల్ పద్ధతిలో కొలవడం : ప్రయోజనం అనేది కార్డినల్ భావన. అంటే ప్రయోజనాన్ని పరిమాణాత్మకంగా కొలువవచ్చు. ప్రయోజనాన్ని సంఖ్యా రూపంలో కొలవవచ్చు.
3. స్వతంత్ర ప్రయోజనం : ఒక వస్తువు ప్రయోజనం దాని పరిమాణంపైన మాత్రమే ఆధారపడుతుంది. అంటే వస్తువుల ప్రయోజనం స్వతంత్రంగా ఉంటుంది.
4. ద్రవ్యం ఉపాంత ప్రయోజనం స్థిరం : ద్రవ్యం ఉపాంత ప్రయోజనం స్థిరంగా ఉంటుంది.
5. సజాతీయ వస్తువులు : వస్తువులు సజాతీయం. అంటే అవి పరిమాణంలోను, నాణ్యతలోను ఒకే విధంగా ఉంటాయి.
6. ఒకే పరిమాణం ఉన్న వస్తువులు : వస్తువులు సరైన పరిమాణంలో ఉండాలి. అతి పెద్ద పరిమాణం లేదా అతి చిన్న పరిమాణం ఉన్న వస్తువులు ఉండరాదు.
7. కాల వ్యవధి ఉండదు : వివిధ యూనిట్ల వినియోగం మధ్య కాల వ్యవధి ఉండరాదు.
8. వస్తువు విభాజ్యం : వస్తువులను విభజించవచ్చు.
9. వినియోగదారుని ప్రవర్తనలో మార్పులు ఉండవు : వినియోగదారుని ఆదాయం, అభిరుచులు, ప్రాధాన్యతలు మారవు.
10. మార్కెట్ను గురించి పూర్తి పరిజ్ఞానం : వినియోగదారునికి మార్కెటు గురించి సంపూర్ణ పరిజ్ఞానం. ఉంటుంది.

ప్రశ్న 4.
క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం పరిమితులను పరిశీలించండి. దాని ప్రాధాన్యతను విశ్లేషించండి.
జవాబు.
అల్ఫ్రెడ్ మార్షల్ ప్రకారం ఒక వ్యక్తి వద్ద ఉన్న ఏ వస్తువు పరిమాణమైనా పెరిగితే అతనికి సంక్రమించే అదనపు ప్రయోజనం ఆ వస్తువు పరిమాణం పెరిగిన కొద్దీ తగ్గుతుంది. కెన్నత్ ఈ. బౌల్డింగ్ ప్రకారం ఇతర వస్తువుల వినియోగాన్ని స్థిరంగా ఉంచి, ఒక వస్తువు వినియోగాన్ని వినియోగదారుడు పెంచితే చర వస్తువు ఉపాంత ప్రయోజనం తప్పకుండా క్రమంగా తగ్గాలి.

అర్థం :
వినియోగదారుడు ఒక వస్తువును అధిక యూనిట్లలో వాడితే అదనపు యూనిట్ వస్తువు నుంచి పొందే అదనపు సంతృప్తి క్షీణిస్తుందని ఈ సూత్రం తెలుపుతుంది. వినియోగించిన వస్తు పరిమాణానికి, ప్రతి అదనపు యూనిట్ వినియోగం నుంచి పొందిన ప్రయోజనానికి మద్య ఉన్న సంబంధాన్ని క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం అంటారు.

క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రానికున్న పరిమితులు :
క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రానికి కింద పేర్కొన్న పరిమితులున్నాయి.

1. హేతుబద్ద వినియోగదారుడు : ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో వినియోగదారుడు హేతుబద్ధ ప్రవర్తనను కలిగిన వ్యక్తిగా ఉండాలి. వ్యక్తి మత్తు పదార్థాల ప్రభావానికి లోనయితే, ప్రారంభంలో అదనపు యూనిట్ల ప్రయోజనం పెరుగుతుంది. తరవాత మాత్రం క్షీణించడమేగాక రుణాత్మకం అవుతుంది.

2. స్వతంత్ర వస్తువులు కాకపోతే ఈ సూత్రం పనిచేయదు. ఉదాహరణకు, పరిపూరక వస్తువులు.

3. ద్రవ్యం ఉపాంత ప్రయోజనం స్థిరం కాదు. మనం ఎక్కువ ద్రవ్యాన్ని కలిగి ఉంటే దానిపై మనకు కోరిక పెరుగుతుంది. వ్యక్తి అధికంగా ద్రవ్యాన్ని పొందుతుంటే దాని ఉపాంత ప్రయోజనం క్షీణిస్తుంది. తప్ప శూన్యం అవదు.

4. సజాతీయ వస్తువులు కానట్లయితే ఈ సూత్రం పనిచేయదు.

5. వస్తువు అతి పెద్ద పరిమాణంలోగాని, అతి చిన్న పరిమాణంలో గాని ఉంటే సమస్య ఉత్పన్నం అవుతుంది. అతి పెద్ద పరిమాణంలో వస్తువు ఉంటే వినియోగదారునికి రెండవ యూనిట్ అవసరం ఉండదు. అలాగే అతి చిన్న పరిమాణంలో వస్తువు ఉంటే అదనపు యూనిట్ల వల్ల ప్రయోజనం పెరుగుతుంది.

6. మన్నిక వస్తువుల ఉపయోగం చాలా కాలం వరకు ఉంటుంది. అందుకని వాటి ప్రయోజనాన్ని కొలవలేం. వినియోగదారుడు వైయక్తిక వినియోగానికి ఎక్కువ మన్నిక వస్తువులను కొనుగోలు చేయడు.

7. వినియోగదారుని ఆదాయం, అభిరుచులు, అలవాట్లు మారితే ఈ సూత్రం వర్తించదు.

8. సాధారణ వస్తువులు కాకుండా డైమండ్స్, అపూర్వ వస్తువులు, తపాల బిళ్ళలు, నాణేలు లాంటి విషయంలో పూర్వపు యూనిట్ల కంటే అదనపు యూనిట్ల ప్రయోజనం ఎక్కువగా ఉంటుంది. వాస్తవానికి ఇలాంటి వాటి విషయంలో కూడా ఈ సూత్రం పనిచేస్తుంది. తపాల బిళ్ళలు, నాణేలను సేకరించే వాళ్ళు వాటిని అధిక సంఖ్యలో కోరుకోరు. వ్యక్తి ఒకే రకానికి చెందిన నాణాలను, తపాల బిళ్ళలను ఒకటి లేదా రెండు కంటే ఎక్కువ సేకరించడు.

క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రానికున్న ప్రాముఖ్యత :

1. క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం అనేది ప్రాథమిక వినియోగ సిద్ధాంతం. ఇది డిమాండ్ సూత్రానికి, సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రానికి ఆధారం.
2. ఈ సూత్రాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని ఉత్పత్తిదారులు తమ వస్తువుల డిజైన్ను, విధానాన్ని, ప్యాకింగ్ను మారుస్తుంటారు.
3. సప్లయ్ పెరిగితే వస్తువు ధర తగ్గుతుందనే విలువ సిద్ధాంతాన్ని ఇది వివరిస్తుంది. ఎందుకంటే వస్తువు నిల్వలు పెరిగితే దాని ఉపాంత ప్రయోజనం క్షీణిస్తుంది.
4. ఈ సూత్రం ద్వారా వత్రోదక వైపరీత్యాన్ని (water-diamond paradox) వివరించవచ్చు. వజ్రాలకు సాపేక్ష కొరత ఉన్నందున మారకపు విలువ ఎక్కువగా ఉంటుంది. అయితే ఉపయోగితా విలువ తక్కువ. అలాగే నీరు సాపేక్షంగా అధిక మొత్తంలో లభిస్తుంది. కాబట్టి తక్కువ మారకపు విలువను, అధిక ఉపయోగితా విలువను కలిగి ఉంటుంది.
5. పన్నుల విధానాలను రూపొందించేటప్పుడు ప్రభుత్వానికి ఈ సూత్రం ఉపయోగపడుతుంది. క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రంపైననే పురోగామి పన్నుల (progressive taxation) విధానం ఆధారపడింది. ఆదాయ, సంపద పునః పంపిణీ విధానాలలో బీద ప్రజలకు అనుకూలంగా ఈ సూత్రం చాలా ఉపయోగపడుతుంది.

ప్రశ్న 5.
సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం భావనను వివరించండి. దాని ప్రమేయాలను పేర్కొనండి.
జవాబు.
ఈ సూత్రం ఒక ముఖ్యమైన వినియోగ సూత్రం. క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ఆధారంగా ఇది అభివృద్ధి చేయబడింది. సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం, ప్రతిస్థాపన సూత్రం, గరిష్ఠ సంతృప్తి సూత్రం అనే వివిధ పేర్లతో ఈ సూత్రం ప్రాచుర్యంలో ఉంది. ఈ సూత్రం హెచ్. హెచ్. గాసన్ పేరుతో ముడిపడి ఉన్నది.

అందుకే దీన్ని గాసన్ రెండవ సూత్రం అని అంటాం. వినియోగదారుడు ఒకే వస్తువును ఉపయోగించినప్పుడు అతని ప్రవర్తనను క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం వివరిస్తుంది. కాని నిజ జీవితంలో వినియోగదారుడు తన పరిమిత ఆదాయంతో వివిధ వస్తువుల సముదాయాలను కొనుగోలు చేసి ప్రయోజనాన్ని గరిష్టం చేసుకొనుటకు ప్రయత్నిస్తాడు. సమోపాంత సూత్రం ఈ విషయాన్ని వివరిస్తుంది.

సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం నిర్వచనం :
ఆల్ఫ్రెడ్ మార్షల్ ప్రకారం ఒక వ్యక్తి దగ్గర ఉన్న వస్తువుకు అనేక ఉపయోగాలున్నట్లయితే, అన్ని ఉపయోగాల ద్వారా వచ్చే ఉపాంత ప్రయోజనం సమానంగా ఉండే విధంగా దానిని అతను పంపిణి చేస్తాడు.

ఒక రకమైన ఉపయోగంలో, రెండవ రకమైన ఉపయోగం కంటే ఎక్కువ ఉపాంత ప్రయోజనం ఉంటే, రెండవ రకమైన ఉపయోగిత నుంచి కొంత తగ్గించి మొదటి ఉపయోగానికి వాడటం వల్ల లబ్దిని పొందుతాడు.

సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ప్రకటన:
వినియోగదారునికి స్థిర ఆదాయం ఉండి, వస్తువుల ధరలు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, వివిధ వస్తువులపై ద్రవ్య వ్యయాన్ని చేసేటప్పుడు, వివిధ రకాల వస్తువులపై ఖరీదు చేసిన చివరి రూపాయిల ఉపాంత ప్రయోజనాలు సమానంగా ఉన్నప్పుడే గరిష్ఠ సంతృప్తిని పొందుతాడు. ఉపాంత ప్రయోజనాల సమానత్వంవల్ల వినియోగదారుడు సంతృప్తిని పొంది సమతౌల్యాన్ని చేరతాడు. వినియోగదారుని గరిష్ఠ సంతృప్తికి, సమతౌల్యానికి కావలసిన ప్రాథమిక నిబంధనను కింది విధంగా రాయవచ్చు.

MU_s, MU_y, MU_z లు వరుసగా X, Y, Z వస్తువుల ఉపాంత ప్రయోజనాలు, MU_M ద్రవ్య ఉపాంత ప్రయోజనం; Px, Py, Pz లు X, Y, Z వస్తువుల ధరలు.

సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ప్రమేయాలు :
సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం కింది ప్రమేయాలపై ఆధారపడింది.

1. ప్రయోజనాన్ని సంఖ్యా రూపంలో కొలవటానికి వీలు ఉంటుంది.
2. వినియోగదారుడు హేతుబద్ధంగా వ్యవహరిస్తాడు. అంటే సంతృప్తిని గరిష్టం చేసుకొని సమతౌల్యం పొందడానికి ప్రయత్నిస్తాడు.
3. ద్రవ్య ఉపాంత ప్రయోజనం స్థిరంగా ఉంటుంది.
4. వినియోగదారుని ఆదాయం స్థిరంగా ఉంటుంది, ఆదాయాన్ని పూర్తిగా వస్తువుల కోసం ఖర్చు పెడతాడు.
5. వస్తువుల ధరలు స్థిరంగా ఉంటాయి.
6. వస్తువుల నుంచి పొందే ఉపాంత ప్రయోజనాలు స్వతంత్రమైనవి.

ప్రశ్న 6.
సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం పరిమితులను, ప్రాధాన్యతను చర్చించండి.
జవాబు.
ఈ సూత్రం ఒక ముఖ్యమైన వినియోగ సూత్రం. క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ఆధారంగా ఇది అభివృద్ధి చేయబడింది. సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం, ప్రతిస్థాపన సూత్రం, గరిష్ఠ సంతృప్తి సూత్రం అనే వివిధ పేర్లతో ఈ సూత్రం ప్రాచుర్యంలో ఉంది. ఈ సూత్రం హెచ్.హెచ్. గాసన్ పేరుతో ముడిపడి ఉన్నది.

అందుకే దీన్ని గాసన్ రెండవ సూత్రం అని అంటాం. వినియోగదారుడు ఒకే వస్తువును ఉపయోగించినప్పుడు అతని ప్రవర్తనను క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం వివరిస్తుంది. కాని నిజ జీవితంలో వినియోగదారుడు తన పరిమిత ఆదాయంతో వివిధ వస్తువుల సముదాయాలను కొనుగోలు చేసి ప్రయోజనాన్ని గరిష్టం చేసుకొనుటకు ప్రయత్నిస్తాడు. సమోపాంత సూత్రం ఈ విషయాన్ని వివరిస్తుంది.

సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం నిర్వచనం:
ఆల్ఫ్రెడ్ మార్షల్ ప్రకారం ఒక వ్యక్తి దగ్గర ఉన్న వస్తువుకు అనేక ఉపయోగాలున్నట్లయితే, అన్ని ఉపయోగాల ద్వారా వచ్చే ఉపాంత ప్రయోజనం సమానంగా ఉండే విధంగా దానిని అతను పంపిణి చేస్తాడు.

ఒక రకమైన ఉపయోగంలో రెండవ రకమైన ఉపయోగం కంటే ఎక్కువ ఉపాంత ప్రయోజనం ఉంటే, రెండవ రకమైన ఉపయోగిత నుంచి కొంత తగ్గించి మొదటి ఉపయోగానికి వాడటం వల్ల లబ్దిని పొందుతాడు.

సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం పరిమితులు :
సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం కింద వివరించిన కొన్ని పరిమితులకు లోబడి పనిచేస్తుంది.

1. వినియోగదారుడు హేతుబద్దంగా ప్రవర్తిస్తాడనే ప్రమేయం పైన ఆధారపడింది. నిజ జీవితంలో హేతుబద్ద ప్రవర్తనకు అనేక ఆటంకాలు ఉంటాయి.
2.  వస్తువులన్నీ విభాజ్యమైతేనే ఈ సూత్రం పనిచేస్తుంది. వస్తువులు పెద్దవిగా ఉండి, అవిభాజ్యంగా ఉంటే వీటిపై ఖర్చు చేసిన ద్రవ్యం యూనిట్ల ఉపాంత ప్రయోజనాలను సమానం చేయలేం.
3. కొన్ని వస్తువులు లభించనప్పుడు తన వ్యయం ద్వారా వినియోగదారుడు సంతృప్తిని గరిష్ఠం చేసుకోవడాన్ని ఇది నిరోధిస్తుంది. అందుచేత ఈ సూత్రం పనిచేయదు.
4. మార్కెట్లో వస్తువుల ధరలు తరచుగా మారుతుంటాయి. ఫలితంగా వీటి ప్రయోజనాలు కూడా వివిధ సమయాల్లో మారుతుంటాయి. ఈ సూత్రం పనిచేయకుండా ఇలాంటి పరిస్థితి నిరోధిస్తుంది.
5. పూరక వస్తువుల విషయంలో గరిష్ఠ సంతృప్తి సూత్రం పని చేయదు.
6. వినియోగదారుడు వస్తువులను కొని, ఉపయోగించడానికి ఒక నిర్ణీత సమయం అంటూ లేదు.
7. కార్డినల్ ప్రయోజన పద్ధతి, ద్రవ్య ఉపాంత ప్రయోజనం స్థిరం అనే ప్రమేయాలు వాస్తవం కాదు. వీటికి ఎలాంటి విలువ లేదు.
8. వినియోగదారునికి సంపూర్ణ పరిజ్ఞానం ఉందనే ప్రమేయం సరియైనది కాదు.

సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ప్రాధాన్యత :
అర్థశాస్త్రంలో సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఉంది.

1. వినియోగదారుని వ్యయానికి ఆధారం :
ఈ సూత్రాన్ని ఆధారంగా చేసుకొనే ప్రతి వ్యక్తి తన వినియోగ తీరును నిర్ణయించుకుంటాడు.

2. పొదుపుకు, వినియోగానికి ఆధారం:
వివేకం ఉన్న వినియోగదారుడు తన పరిమిత వనరులను ప్రస్తుత, ‘భవిష్యత్తు వినియోగాల మధ్య వాటి ఉపాంత ప్రయోజనాలు సమానంగా ఉండేలాగా పంపిణీ చేస్తాడు. ఈ విధంగా సూత్రం మనను నడుపుతుంది.

3. ఉత్పత్తి రంగం :
వ్యాపారస్తునికి, ఉత్పత్తిదారునికి ఈ సూత్రం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంటుంది. ఉత్పత్తిదారుడు బాగా పొదుపుతో కూడుకున్న ఉత్పత్తి కారకాల సముదాయంను ఎన్నుకొంటాడు. అందువల్ల ఉత్పత్తి కారకాల ఉపాంత ఉత్పాదకతలు సమానం అయ్యే విధంగా ఒక కారకానికి బదులుగా మరొక కారకాన్ని ప్రతిస్థాపన చేసుకుంటాడు.

4. మారకంలో ఉపయోగం :
ఈ సూత్రం మనం చేసుకొనే అన్ని మారకాలలో పనిచేస్తుంది. ఒక దానికి బదులు మరొక దానిని ప్రతిస్థాపన చేసుకోవడమే మారకం.

5. ధర నిర్ణయం :
విలువను, ధరను నిర్ణయించడంలో ఈ సూత్రానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఉంది.

6. ప్రభుత్వ విత్తం :
ఈ సూత్రాన్ని బట్టి ప్రభుత్వం వ్యయాన్ని చేస్తుంది. పన్ను చెల్లింపుదారులకు, ఉపాంత త్యాగాలు సమానంగా ఉండే రీతిలో పన్నులు విధించబడతాయి. ఈ విధంగా అర్థశాస్త్ర సిద్ధాంతంలోని అన్ని విభాగాలకు ప్రతిస్థాపన సూత్రం వర్తిస్తుంది.

ప్రశ్న 7.
ఉదాసీన వక్ర రేఖ అంటే ఏమిటి ? దాని ప్రమేయాలు ఏమిటి ?
జవాబు.
ప్రయోజన విశ్లేషణలో అనేక లోపాలు ఉండటంవల్ల ఆధునిక అర్థశాస్త్రవేత్తలు ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణ అనే కొత్త విశ్లేషణను అభివృద్ధి చేశారు. ఈ విశ్లేషణను ఆర్డినల్ ప్రయోజన విశ్లేషణ అంటారు.

ఇది వినియోగదారుని ప్రవర్తనను విశ్లేషించడానికి ఉదాసీన వక్ర రేఖను ఉపయోగిస్తుంది. ఎక్జ్వర్త్ (Edgeworth) 1881లో, 1892లో ఇర్వింగ్ ఫిషర్ (Irving Fisher), 1906లో విల్ ఫ్రెడ్ పారిటో (Vilfred Pareto), స్లట్స్కీ, ఏ.ఎల్.బౌలీ ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణను అభివృద్ధి చేశారు.

1930 దశాబ్దం ఆరంభ కాలం వరకు వినియోగదారుని ప్రవర్తన విశ్లేషణలో ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణ ప్రాచుర్యాన్ని పొందలేదు. 1939లో J.R హిక్స్ ఆర్డినల్ ప్రయోజన సిద్ధాంతాన్ని వినియోగదారుని విశ్లేషణకు ఒక శక్తివంతమైన విశ్లేషణా పరికరంగా అభివృద్ధి చేశాడు.

ఉదాసీన వక్ర రేఖ :
వినియోగదారుని అభిరుచి తరహాను ఆధారంగా చేసుకొని ఉదాసీన వక్ర రేఖలను గీయవచ్చు. రెండు వస్తువుల నుంచి ఒక వినియోగదారుడు పొందే సంతృప్తికి ఉదాసీన వక్ర రేఖ ప్రాతినిధ్యాన్ని వహిస్తుంది. ఉదాసీన వక్ర రేఖపైన అన్ని అవకాశాల బిందువుల వద్ద మొత్తం సంతృప్తి సమానం.

రెండు వస్తువులతో కూడుకున్న వివిధ సముదాయాలు సమాన సంతృప్తి నిచ్చే బిందువులను కలపగా వచ్చేది ఉదాసీన వక్ర రేఖ. కాబట్టి రెండు వస్తువులతో కూడిన రెండు సముదాయాలలో వినియోగదారుడు ఎంపిక చేసుకోవాల్సి వస్తే అతను ఉదాసీనంగా ఉంటాడు. ఈ రేఖనే సమ ప్రయోజన రేఖ లేదా సమాన ప్రయోజన రేఖ అని అంటారు.

ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణ ప్రమేయాలు :
ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణకు క్రింది ప్రమేయాలున్నాయి.

1. వినియోగదారుడు హేతుబద్ధంగా వ్యవహరిస్తాడు. గరిష్ఠ సంతృప్తిని పొందటానికి ప్రయత్నిస్తాడు.
2. X, Y అనే రెండు వస్తువులున్నాయి.
3. మార్కెట్లో వస్తువులకున్న ధరలు వినియోగదారునికి తెలుసు.
4. రెండు వస్తువుల ధరలను ఇవ్వడమైంది.
5. వినియోగదారుని అభిరుచులు, అలవాట్లు, ప్రాధాన్యతలు, ఆదాయం స్థిరంగా ఉంటాయి.
6. Y వస్తువుకు బదులుగా X వస్తువును అధికంగా వినియోగదారుడు కోరుకుంటాడు.
7. వస్తువులను విభజించవచ్చు.
8. వినియోగదారుడు తనకు లభ్యమైన రెండు వస్తువులు వివిధ సముదాయాలను ఒక క్రమ పద్ధతిలో ఏర్పరచుకుంటాడు. ఇదే అభిరుచి తరహా. వస్తువుల విషయంలో వినియోగదారుడు ప్రాధాన్యతను, ఉదాసీనతను కలిగి ఉంటాడు.
9. ప్రాధాన్యత, ఉదాసీనత రెండూను సకర్మకం (transitive).

ప్రశ్న 8.
ఉదాసీన వక్ర రేఖ భావనను వివరించండి. దాని లక్షణాలను చర్చించండి.
జవాబు.
ప్రయోజన విశ్లేషణలో అనేక లోపాలు ఉండటంవల్ల ఆధునిక అర్థశాస్త్రవేత్తలు ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణ అనే కొత్త విశ్లేషణను అభివృద్ధి చేశారు. ఈ విశ్లేషణను ఆర్డినల్ ప్రయోజన విశ్లేషణ అంటారు. ఇది వినియోగదారుని ప్రవర్తనను విశ్లేషించడానికి ఉదాసీన వక్ర రేఖను ఉపయోగిస్తుంది.

ఎడ్జ్్వర్త్ (Edgeworth) 1881లో, 1892లో ఇర్వింగ్ ఫిషర్ (Irving Fisher), 1906లో విల్ఫ్రెడ్ పారిటో (Vilfred Pareto), స్లట్స్క, ఏ.ఎల్.బౌలీ ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణను అభివృద్ధి చేశారు. 1930 దశాబ్దం ఆరంభ కాలం వరకు వినియోగదారుని ప్రవర్తన విశ్లేషణలో ఉదాసీన వక్ర రేఖ విశ్లేషణ ప్రాచుర్యాన్ని పొందలేదు. 1939లో J.R. హిక్స్ ఆర్డినల్ ప్రయోజన సిద్ధాంతాన్ని వినియోగదారుని విశ్లేషణకు ఒక శక్తివంతమైన విశ్లేషణా పరికరంగా అభివృద్ధి చేశాడు.

ఉదాసీన వక్ర రేఖ భావన :
వినియోగదారుని అభిరుచి తరహాను ఆధారంగా చేసుకొని ఉదాసీన వక్ర రేఖలను గీయవచ్చు. రెండు వస్తువుల నుంచి ఒక వినియోగదారుడు పొందే సంతృప్తికి ఉదాసీన వక్ర రేఖ ప్రాతినిధ్యాన్ని వహిస్తుంది. ఉదాసీన వక్ర రేఖపైన అన్ని అవకాశాల బిందువుల వద్ద మొత్తం సంతృప్తి సమానం.

రెండు వస్తువులతో కూడుకున్న వివిధ సముదాయాలు సమాన సంతృప్తి నిచ్చే బిందువులను కలపగా వచ్చేది ఉదాసీన వక్ర రేఖ. కాబట్టి రెండు వస్తువులతో కూడిన రెండు సముధాయాలలో వినియోగదారుడు ఎంపిక చేసుకోవాల్సివస్తే అతను ఉదాసీనంగా ఉంటాడు.

ఉదాసీన పట్టిక :
ఉదాసీన పట్టిక ఆధారంగా ఉదాసీన వక్ర రేఖను గీయవచ్చు. ఈ పట్టికలో రెండు వస్తువులకు సంబంధించిన వివిధ సముదాయాలు అన్నీ వినియోగదారునికి ఒకే విధమైన సంతృప్తి స్థాయిని తెలియజేస్తాయి. పట్టిక ప్రకారం X, Y వస్తువులతో కూడుకున్న 5 సముదాయాలు అన్నీ వినియోగదారునికి ఒకే విధమైన సంతృప్తి స్థాయిని అందిస్తాయి.

అంటే వినియోగదారునికి మొదటి సముదాయం 1X + 15 Y పరిమాణం ఎంత సంతృప్తినిస్తుందో, మిగిలిన సముదాయాలు (2వ, 3వ, 4వ, 5వ) కూడా ఒక్కొక్కటీ అంతే సంతృప్తిని ఇస్తాయి. అందువల్లనే వినియోగదారు ఈ వివిధ వస్తు సముదాయాల మధ్య ఉదాసీనంగా (indifferent) ఉంటాడు.

ఉదాసీన వక్ర రేఖ : ఉదాసీన పట్టిక ఆధారంగా ఉదాసీన వక్ర రేఖను గీయవచ్చు.

ఉదాసీనత వక్రరేఖల లక్షణాలు :

1. ఉదాసీనత వక్రరేఖలు ఋణాత్మక వాలు కలిగి ఉంటాయి. అనగా ఎడమ నుండి కుడికి దిగువకు వాలుతాయి.
2. ఉదాసీనత వక్రరేఖలు X- అక్షమునుగాని, Y – అక్షమునుగాని తాకవు.
3. ఉదాసీనత వక్రరేఖలు పరస్పరం ఖండించుకొనవు.
4. ఇవి మూలబిందువుకు కుంభాకారంలో ఉంటాయి. దీనికి కారణం ప్రతిస్థాపనోపాంత రేటు క్షీణించటం.
5. ఎక్కువ స్థాయిలో ఉన్న ఉదాసీనత రేఖ ఎక్కువ సంతృప్తి, తక్కువ స్థాయిలో ఉన్న రేఖ తక్కువ సంతృప్తి స్థాయిని సూచిస్తాయి.
6. పూర్తి ప్రత్యామ్నాయ వస్తువుల విషయంలో సరళరేఖలుగానూ, పూరక వస్తువుల విషయంలో ‘L’ ఆకారంలో ఉదాసీనత వక్రరేఖలు ఉంటాయి.

ప్రశ్న 9.
ధర రేఖ లేదా బడ్జెట్ రేఖ అనగానేమి ?
జవాబు.
వినియోగదారుని కొనుగోలు ముఖ్యంగా రెండు అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అవి :

• వినియోగదారుని ద్రవ్య ఆదాయం
• కొనుగోలు చేయాలనుకుంటున్న రెండు వస్తువుల ధరలు

ఒక వినియోగదారుడు కొనుగోలు చేసే రెండు వస్తువుల ధరలు, ఆదాయాలు స్థిరంగా ఉండి, ఏ సముదాయాలలో రెండు వస్తువులను కొనుగోలు చేయగలుగుతాడో తెలియజేసే రేఖని బడ్జెట్ రేఖ లేదా ధర రేఖ అంటారు. దీనిని ఈ క్రింది ఉదాహరణ ద్వారా వివరించవచ్చు.

వినియోగదారుని ఆదాయం 75/-, X, Y వస్తువుల ధరలు వరుసగా కౌ 10.50 పై. అనుకుందాం. దీంతో వినియోగదారుడు కొనుగోలు చేయగలిగిన రెండు వస్తువుల వివిధ సముదాయాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉంటాయి.

వినియోగదారుడు మొత్తం ఆదాయాన్ని ‘X’ పైనే ఖర్చు చేస్తే 5X వస్తువులను మాత్రమే కొనుగోలు చేయగలుగుతాడు, “Y” వస్తువులను కొనుగోలు చేయలేడు. Y వస్తువు మీద పూర్తిగా ఖర్చు చేస్తే 10 ‘Y’ లను, ‘0’ ‘X’ లను పొందగలుగుతాడు.

ఈ విధంగా రెండు వస్తువుల ధరలు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు తాను స్థిరమైన ఆదాయంతో కొనుగోలు చేయగలిగిన రెండు వస్తువుల వివిధ సముదాయాలకు సంబంధించిన బిందువులను కలిపినట్లయితే బడ్జెట్ రేఖ వస్తుంది. ఈ రేఖ వాలు రెండు వస్తువుల ధరల నిష్పత్తిని తెలుపుతుంది. దీనిని క్రింది రేఖాపటం ద్వారా చూపించవచ్చు.

పై రేఖాపటంలో ‘X’ వస్తువు X – అక్షంపై, ‘Y’ వస్తువు Y – అక్షంపై చూపించటం జరిగింది. PL అనేది బడ్జెట్ రేఖ. ఈ రేఖ వాలు XY వస్తువుల సాపేక్ష ధరల నిష్పత్తిని తెలియజేయును. ఏ ఆదాయ పరిమితికి లోబడి వినియోగదారుడు XY లను కొనుగోలు చేస్తున్నాడో బడ్జెట్ రేఖ తెలియజేయును. వినియోగదారునికి ఈ క్రింది అవకాశాలు ఉన్నాయి.

1. వినియోగదారుడు తన వద్దనున్న 5/- ను ‘X’ వస్తువుపై ఖర్చు చేసినట్లయితే ‘5’ X వస్తువులను మాత్రమే కొనుగోలు చేయగలడు. కాని ‘Y’ వస్తువును కొనలేడు.
2. వినియోగదారుడు తన వద్ద ఉన్న 75/- లను Y వస్తువుపై ఖర్చు చేసినట్లయితే 10 Y వస్తువును మాత్రమే కొనుగోలు చేయగలడు. కాని ‘X’ వస్తువును కొనలేడు.
3. వాస్తవంగా వినియోగదారుడు రెండు వస్తువులను కోరుకుంటాడు కావున రేఖాపటంలో OPL అనేది అతనికి ఉండే అవకాశం తెలియజేయును.
4. ‘PL’ బడ్జెట్ రేఖను దాటి వినియోగదారుడు ఒక్క వస్తువును కూడా కొనుగోలు చేయలేడు.

అతిస్వల్ప సమాధాన ప్రశ్నలు:

ప్రశ్న 1.
ప్రయోజనం, భావనను నిర్వచించండి.
జవాబు.
ప్రయోజన భావనను ఆర్థిక తత్వశాస్త్రంలో జీవాన్స్ 1871లో ప్రవేశపెట్టాడు. సాధారణ పరిభాషలో వస్తువు లేదా సేవకు గల “కోరికను సంతృప్తి పరిచగలిగే శక్తిని ప్రయోజనం అంటాం. కాని అర్థశాస్త్ర పరిభాషలో ప్రయోజనం ఒక మానసిక భావన. ప్రయోజనం అంటే ఒక వస్తువును వినియోగిస్తున్నప్పుడు వినియోగదారుడు పొందే సంతృప్తి. ఉపయోగంతో ప్రయోజనానికి ఎలాంటి సంబంధం లేదు.

ప్రయోజనం, ఉపయోగం రెండూ వేరు. ఒక వస్తువు మానవుని కోరికను తీర్చవచ్చు కాని అది ఉపయోగపడకపోవచ్చు. ఉదాహరణకు తాగుబోతు ఆరోగ్యానికి సారాయి హానికరం. కాని అతని కోరికను సంతృప్తి పరుస్తుంది. ఒక వస్తువు ఉపయోగకరమైనను, కాకున్నను అది మానవుని కోరికను సంతృప్తి పరిస్తే దానికి ప్రయోజనం ఉందని అంటారు.

ప్రశ్న 2.
కార్డినల్ ప్రయోజనం, భావనను నిర్వచించండి. .
జవాబు.
ఆల్ఫ్రెడ్ మార్షల్ కార్డినల్ సంఖ్యా పద్ధతి ద్వారా ప్రయోజన విశ్లేషణ చేసాడు. వివిధ వస్తువుల నుంచి పొందే ప్రయోజనాలను యుటిల్స్ అనే ఊహాత్మక యూనిట్స్ ద్వారా కొలవడానికి వీలుంది అని నవ్య సంప్రదాయ ఆర్థికవేత్తలు భావించారు. 1, 2, 3 …….. వంటి సంఖ్యలు కార్డినల్ సంఖ్యలు.

ప్రశ్న 3.
ఆర్డినల్ ప్రయోజనాన్ని వివరించండి.
జవాబు.
హిక్స్, అలెన్ అనేవారు వినియోగదారుని ప్రవర్తనను అధ్యయనం చేయుటలో ఆర్డినల్ ప్రయోజన విశ్లేషణను సమర్థించారు. ఈ విశ్లేషణ ద్వారా ప్రయోజనాన్ని సంఖ్యారూపంలో ఖచ్చితంగా చెప్పటం సాధ్యం కాదు. అయితే వివిధ సముదాయాల నుంచి పొందే వివిధ సంతృప్తి స్థాయిలతో పోల్చి చెప్పటం జరుగుతుంది. 1, 2, 3 అనేవి ఆర్డినల్ సంఖ్యలు.

ప్రశ్న 4.
మొత్తం ప్రయోజనాన్ని వివరించండి.
జవాబు.
ఒక వినియోగదారుడు ఒక వస్తువును వినియోగం చేసేటప్పుడు లభించే మొత్తం తృప్తిని మొత్తం ప్రయోజనం అంటారు.
ఉదా : ఒక యూనిట్ వినియోగం చేసే 20 యుటిల్స్ ప్రయోజనం వచ్చింది, రెండు యూనిట్లు ఉపయోగిస్తే, 35 యుటిల్స్ వస్తే వచ్చే మొత్తం ప్రయోజనం 55 యుటిల్స్ (1 + 2 Utils).
∴ TU_x = f(Q_x)

ప్రశ్న 5.
ఉపాంత ప్రయోజనం.
జవాబు.
ఒక వినియోగదారుడు అదనంగా ఒక వస్తువు యూనిట్ని వినియోగించినప్పుడు మొత్తం ప్రయోజనంలో వచ్చే మార్పును ఉపాంత ప్రయోజనం అంటారు. దీనిని ఈ క్రింది విధంగా కొలవవచ్చు.
MU = \(\frac{\Delta \mathrm{TU}}{\Delta \mathrm{Q}}\)
∆TU = మొత్తం ప్రయోజనంలో మార్పు
∆Q = వస్తు పరిమాణంలో మార్పు.

ప్రశ్న 6.
ధర రేఖ / బడ్జెట్ రేఖ అంటే ఏమిటి ?
జవాబు.
ఒక వినియోగదారుడు కొనుగోలుచేసే రెండు వస్తువుల ధరలు, ఆదాయాలు స్థిరంగా ఉండి ఏ సముదాయాలలో రెండు వస్తువులను కొనుగోలు చేయగలుగుతాడో తెలియజేసే దానిని బడ్జెట్ రేఖ లేదా ధర రేఖ అని అంటారు.

ప్రశ్న 7.
క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం తెలపండి.
జవాబు.
మానవుల కోరికలు అపరిమితమైనప్పటికీ వినియోగదారుడు ప్రత్యేక కోరికను తీర్చుకోగలడు అనే వాస్తవంపైన క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం ఆధారపడింది. ఒక వస్తువును వాడుతుంటే వినియోగదారుని ప్రవర్తన ఎలా ఉంటుందో ఈ సూత్రం విశ్లేషిస్తుంది.

ఒక వస్తువును వినియోగదారుడు క్రమంగా అధిక యూనిట్లను వాడితే వస్తువు అదనపు యూనిట్ల నుంచి లభించే అదనపు ప్రయోజనం క్షీణీస్తూ ఉంటుంది. ఈ మానవ ప్రవర్తన విషయాన్ని ఈ సూత్రం వివరిస్తుంది. ఉపయోగించిన వస్తు పరిమాణానికి, పొందిన ప్రయోజనానికి మధ్యగల సంబంధాన్ని క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం వివరిస్తుంది.

ప్రశ్న 8.
సమోపాంత ప్రయోజన సూత్రాన్ని వివరించండి.
జవాబు.
వినియోగదారునికి స్థిర ఆదాయం ఉండి, వస్తువుల ధరలు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, వివిధ వస్తువులపై ద్రవ్య వ్యయాన్ని చేసేటప్పుడు, వివిధ రకాల వస్తువులపై ఖరీదు చేసిన చివరి రూపాయిల ఉపాంత ప్రయోజనాలు సమానంగా ఉన్నప్పుడే గరిష్ఠ సంతృప్తిని పొందుతాడు.

ఉపాంత ప్రయోజనాల సమానత్వం వల్ల వినియోగదారుడు గరిష్ట సంతృప్తిని పొంది సమతౌల్యన్ని చేరతాడు. వినియోగదారుని గరిష్ఠ సంతృప్తికి, సమతౌల్యానికి కావలసిన ప్రాథమిక నిబంధనను కింది విధంగా రాయవచ్చు.

\(\frac{\mathrm{MU}_{\mathrm{x}}}{\mathrm{P}_{\mathrm{x}}}=\frac{\mathrm{MU}_{\mathrm{y}}}{\mathrm{P}_{\mathrm{y}}}=\frac{\mathrm{MU}_{\mathrm{z}}}{\mathrm{P}_{\mathrm{z}}}\) = MU_m

MU_x, MU_y, MU_z లు వరుసగా X, Y, Z వస్తువుల ఉపాంత ప్రయోజనాలు, MU_m ద్రవ్య ఉపాంత ప్రయోజనం; P, P, P లు X, Y, Z వస్తువుల ధరలు.

ప్రశ్న 9.
ఉదాసీన వక్ర రేఖ.
జవాబు.
వినియోగదారుడు కొనుగోలుచేసే రెండు వస్తువుల వివిధ సమ్మేళనాలను తెలియజేసే బిందువులను కలుపగా ఏర్పడే రేఖను “ఉదాసీనత వక్రరేఖ” అని అంటారు. దీనిని ఆర్డినల్ భావనపై ప్రతిపాదించటమైనది.

ప్రశ్న 10.
ప్రతిస్థాపనోపాంత రేటు వివరించండి.
జవాబు.
అన్ని సముదాయాలు ఒకే స్థాయిలో సంతృప్తిని ఇవ్వటం వల్ల వినియోగదారుడు ఒక వస్తువు స్థానంలో మరొక వస్తువును ఏ రేటులో ప్రతిస్థాపన చేస్తున్నాడో దానిని ప్రతిస్థాపనోపాంత రేటు అంటారు. ఈ ప్రతిస్థాపనోపాంత రేటు ఉదాసీనత రేఖ స్వభావాన్ని, వాలును నిర్ణయించును.

ప్రశ్న 11.
ఉదాసీనతా పటం గీయండి.
జవాబు.
X, Y వస్తువుల సముదాయాలు అధిక లేదా అల్ప సంతృప్తిని ఇచ్చే / చూపించే ఉదాసీన వక్ర రేఖలను గీయవచ్చు. వివిధ సంతృప్తి స్థాయిలను తెలిపే ఉదాసీన వక్రరేఖల సముదాయాన్ని ఉదాసీన పటం అంటారు. వినియోగదారునికి వివిధ సంతృప్తి స్థాయిలో తెలిపే ఉదాసీన వక్ర రేఖలతో కూడకున్న పటం.

IC₃ మరియు IC₂ మీద ఉన్న అన్ని బిందువులు IC₁ మీద ఉన్న బిందువుల కంటే ప్రాధాన్యమైనవి. మరొక విధంగా చెప్పాలంటే IC₁ ఉదాసీన వక్ర రేఖ IC₂ మరియు IC₃ ఉదాసీన వక్ర రేఖలతో పోల్చితే తక్కువ స్థాయి సంతృప్తిని చూపిస్తుంది. ఎందుకంటే రెండు వస్తువుల పరిమాణం తక్కువ.

ప్రశ్న 12.
మొత్తం ప్రయోజనం, ఉపాంత ప్రయోజనాల మధ్య సంబంధాన్ని వివరించండి.
జవాబు.
1. మొత్తం ప్రయోజనం :
ఒక వస్తువు వివిధ యూనిట్లను వినియోగించునప్పుడు ఒక వ్యక్తి పొందే మొత్తం సంతృప్తిని మొత్తం ప్రయోజనం అంటారు. వినియోగదారుడు 3 ఆపిల్స్ను వినియోగించాడనుకుంటే మొదటి 20 యూటిల్స్ ప్రయోజనాన్ని, రెండవది 15 యూటిల్స్న, మూడవది 10 యూటిల్స్ ప్రయోజనాన్ని ఇస్తే ఈ ప్రయోజనాలను కలిపితే మొత్తం ప్రయోజనం వస్తుంది.

అంటే 20 + 15 + 10 = 45. వినియోగ పరిమాణం పెరిగితే మొత్తం ప్రయోజనం క్షీణిస్తున్న రేటులో పెరుగుతుంది. మొత్తం ప్రయోజనం మొత్తం వస్తువు పరిమాణంపైన ఆధారపడి ఉంటుంది.
TU_n = f(Q_n)
ఇచ్చట, TU_n = n వస్తువు మొత్తం ప్రయోజనం, f = ప్రమేయ సంబంధం, Q_n = n వస్తువు పరిమాణం.

2. ఉపాంత ప్రయోజనం :
అదనంగా ఒక వస్తువును ఉపయోగించినప్పుడు మొత్తం ప్రయోజనానికి అదనంగా చేర్చిన ప్రయోజనాన్ని ఉపాంత ప్రయోజనం అంటారు. ఒక ఆపిల్ 20 యూటిల్స్ ప్రయోజనాన్ని, రెండు ఆపిల్స్ 35 యూటిల్స్ ప్రయోజనాన్ని ఇస్తున్నప్పుడు రెండవ ఆపిల్ నుంచి అదనపు ప్రయోజనం 15 యూటిల్స్ అంటే 35 – 20 = 15. దీనిని ఉపాంత ప్రయోజనం అంటారు. దీనిని కింది విధంగా చెప్పవచ్చు.

MU_n = TU_n – TU_n-1
ఇచ్చట, MU_n = n వ యూనిట్ ఉపాంత ప్రయోజనం, TU_n = ‘n’ యూనిట్లు మొత్తం ప్రయోజనం,
TU_n-1 =’n – 1′ యూనిట్ల మొత్తం ప్రయోజనం.
MU₂ = TU₂ – TU₁
= 35 – 20 = 15
ఉపాంత ప్రయోజనాన్ని కింది విధంగా కూడా చెప్పవచ్చు.
MU = \(\frac{\Delta \mathrm{TU}}{\Delta \mathrm{Q}}\)
= మొత్తం ప్రయోజనంలోని మార్పు / వినియోగ పరిమాణంలోని మార్పు
= \(\frac{15}{1}\) = 15.
వస్తువు వివిధ యూనిట్ల నుంచి వచ్చిన ఉపాంత ప్రయోజనాలను కలిపితే మొత్తం ప్రయోజనం వస్తుంది.

ప్రశ్న 13.
ఉదాసీన వక్రరేఖల లక్షణాలను క్లుప్తంగా వ్రాయండి.
జవాబు.
ఉదాసీన వక్ర రేఖలు కింది లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి.

1. ఉదాసీన వక్ర రేఖ ఎడమ నుంచి కుడికి కిందికి వాలుతుంది.
అంటే ఉదాసీన వక్ర రేఖ రుణాత్మకమైన వాలును కలిగి ఉంటుంది. సముదాయంలోని ఒక వస్తువు పరిమాణాన్ని పెంచితే మరొక వస్తువు పరిమాణం తగ్గుతుంది. రేఖపై ఉన్న ప్రతి బిందువు ఒకే రకమైన సంతృప్తి స్థాయిని ఇవ్వాలంటే ఇది అవసరం. ఉదాసీన వక్ర రేఖ పైకి వాలుతూ ధనాత్మక వాలును కలిగి ఉండదు. అలాగే క్షితిజంగా కాని, ఊర్ధ్వంగా గాని ఉండదు.

2. ఉదాసీన వక్ర రేఖలు మూల బిందువుకు కుంభాకారంగా ఉంటాయి.
ఆ విధంగా ఉన్నప్పుడే ప్రతిస్థాపనోపాంత రేటు క్షీణిస్తుంది. మూల బిందువుకు పూటాకారంగా ఉదాసీన వక్ర రేఖ ఉండదు.

3. ఉదాసీన వక్ర రేఖలు ఎప్పుడూ పరస్పరం ఖండించుకోవు.
ఒకవేళ రెండు ఉదాసీన వక్ర రేఖలు ఖండించుకొంటే ఒక ఉదాసీన వక్ర రేఖ రెండు స్థాయిల సంతృప్తిని చూపిస్తుంది. ఇది సరికాదు.

4. దిగువ ఉదాసీన వక్ర రేఖ కంటే ఎగువ ఉదాసీన వక్ర రేఖ అధిక సంతృప్తినిస్తుంది.
అంటే ఒక ఉదాసీన రేఖకు కుడివైపున ఉండే ఉదాసీన వక్ర రేఖ అధిక సంతృప్తిని తెలుపుతుంది. ఎందుకంటే ఎగువ ఉదాసీనత వక్ర రేఖ పైన ఉండే వస్తువు సముదాయంలో ఏదో ఒక వస్తువు లేదా రెండు వస్తువులు అధిక పరిమాణంలో ఉంటాయి.

Telangana TSBIE TS Inter 1st Year English Study Material 11th Lesson Playing the Game Textbook Questions and Answers.

TS Inter 1st Year English Study Material 11th Lesson Playing the Game

Paragraph Answer Questions (Section – A, Q.No. 5, Marks : 4)

Question 1.
Write a paragraph on how Alan and his parents felt excited when he was chosen to play for the school cricket match. *(Imp) (Model Paper)
Answer:
Arthur Henry Mee is famous as an eminent educator and journalist. His short story “Playing the Game” is at once didactic and entertaining. Its gripping narration offers a pleasant reading experience. Alan is the lead character. He was a schoolboy. He loved cricket. His parents supported and encouraged him.

Alan’s father actually helped Alan practise bowling. He commented that Alan was shaping as a good bowler. Then, Alan was selected to play in his school team. That was a well deserved opportunity. Hence Alan felt excited. That made Alan’s parents doubly excited. That is just natural and justifiable on their part.

ప్రముఖ విద్యావేత్తగా, పత్రికా రచయితగా ఆర్థర్ హెన్రి మీ మంచి పేరున్న వారు. వారి చిట్టి కథ “ఆట ఆడటం” ఏకకాలంలో ప్రబోధాత్మకము మరియు వినోదాత్మకము, ఆకట్టుకునే పట్టుసడలని కథనము పాఠకునికి ఆనందదాయక అనుభవాన్ని మిగిలిస్తుంది. ఆలన్ కథలో ప్రధాన పాత్రధారి. అతను పాఠశాల బాలుడు. అతనికి క్రికెట్ అంటే చాలా ప్రేమ. అతని తల్లిదండ్రులు ఆలను మద్దతు మరియు ప్రోత్సాహము అందించారు.

ఆలన్ తండ్రి అతనికి బౌలింగ్ సాధనలో సహాయపడ్డాడు. ఆ బాలుడు మంచి బౌలర్గా తయారు అవుతున్నాడని తండ్రి వ్యాఖ్యానించాడు. ఆ పరిస్థితులలో ఆలన్ తన పాఠశాల జట్టు తరపున ఆడేందుకు ఎంపిక చేయబడ్డాడు. అది అతనికి సరిగ్గా అర్హత ఉన్న అవకాశము. అందుకే ఆలాన్ అమిత ఆనందం పొందాడు. ఇక తల్లిదండ్రుల సంతోషమైతే కొడుకు దానికి రెండింతలు ఎక్కువ. వారి ఆనందము అత్యంత సహజము మరియు సమర్థనీయము.

Question 2.
Narrate the feelings of Alan as he was not able to reach the ground in time after meeting the old man on his way.
Answer:
“Playing the Game”, from the pen of Arthur Mee, pictures the humane angle of Alan. Alan was studying in a school. He got his long-awaited chance to play cricket in his school team. He was excited. On that important day, he started early. But on his way, he saw an old, lean and weak man. That old man was walking with difficulty.

The man in Alan woke up. He helped the old man walk with his support. So, he couldn’t reach the ground in time. His chance to play was given to another boy. Alan felt bad. He bit his lips. His sorrow knew no bounds. He couldn’t even express his inability to go there in time. He walked back home slowly in disappointment.

“ఆట ఆడటం” అనే అర్థర్ మీ కలం నుండి జాలువారిన కథ ఆలన్లోని మానవీయ కోణాన్ని చిత్రిస్తుంది. ఆలన్ ఒక బడిలో చదువుతుండెను. తన పాఠశాల జట్టులో ఆడాలని అతను ఎంతో కాలంగా ఎదురుచూస్తున్న అవకాశం వచ్చింది. అతను ఎంతో ఆనందించాడు. ఆ ముఖ్యమైన రోజున ఇంటి వద్ద త్వరగా బయలుదేరాడు. అయితే దారిలో ఒక ముదుసలి, బక్క చిక్కిన మరియు నీరసంగా ఉన్న మనిషిని చూశాడు.

ఆ వృద్ధుడు చాలా నీరసంగా, కష్టంగా నడుస్తుండెను. ఆలన్లోని ‘మనీషి’ మేల్కొన్నాడు. తన అండతో ఆ వృద్ధుడిని నడిపించాడు. అందువలన ఆటమైదానానికి సకాలంలో చేరుకోలేకపోయాడు. తను ఆడే అవకాశాన్ని వేరే బాలుడికి ఇచ్చారు. చాలా బాధపడ్డాడు ఆలన్. విచారంగా పెదవులు కొరుక్కున్నాడు. అతని విచారానికి హద్దులు లేకపోయాయి. సమయానికి రాలేకపోయిన కారణాన్ని కూడా వివరించలేకపోయాడు. నిరుత్సాహంగా, నెమ్మదిగా ఇంటి వైపు నడిచాడు.

Question 3.
Helping the old is as good ass playing the game.. Elucidate with reference to the story “Playing the Gamel..
Answer:
Arthur Mee is known for his humanism. He expresses it artistically. “Playing the Game” exhibits that rare quality. Alan is the central character. He loved cricket. Once, he got a chance to represent his school in cricket. On the scheduled day, Alan started for the ground early. But on the way, he noticed an old man struggling to walk. He was move.

He held his helping hand to that aged man. Hence, he couldn’t reach the ground in time. He missed the much-awaited opportunity. He felt sad. But for this kind act, his parents presented him with his favourite bicycle. His classmates cheered him. The story proves, thus, that helping the old is better than playing the garmel.

అర్థర్ మీ తన మానవతావాదానికి పేరెన్నికగన్నాడు. దానిని వారు కళాత్మకంగా వ్యక్తీకరించారు. ‘ఆట ఆడటం’ అరుదైన లక్షణాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. ఆలన్ కేంద్రపాత్రధారి. అతను క్రికెట్ను బాగా ప్రేమించాడు. ఒకసారి క్రికెట్లో తన పాఠశాల తరఫున ఆడే అవకాశం వచ్చింది. ఆ నిర్దేశిత రోజున ఇంటివద్ద త్వరగా బయలుదేరాడు ఆలన్. కానీ దారిలో, నడవడానికి కూడా పోరాడవల్సిన ఒక వృద్ధుడిని చూశాడు. కదలిపోయాడు. అంతే, తన ఆపన్న హస్తాన్ని ఆ వృద్ధుడిని చూశాడు. కదలిపోయాడు.

అంతే, తన ఆపన్న హస్తాన్ని ఆ వృద్ధుడికి అందించాడు. అందువలన ఆట మైదానానికి సరి అయిన సమయంలో చేరుకోలేకపోయాడు. ఎన్నాళ్ళనుండో ఎదురుచూసిన అవకాశాన్ని కోల్పోయాడు. అతను చాలా బాధపడ్డాడు. కానీ ఈ దయాగుణభరిత చర్యకు, అతని తల్లిదండ్రులు అతనికి తన ఇష్టమైన సైకిల్ కొనిపెట్టారు. అతని తరగతి బాలురు ఆనందభరిత అభినందనలు తెలిపారు. ఈ విధంగా కథ క్రికెట్ ఆడటం కన్నా, వృద్ధులకు సహాయపడటమే మెరుగైన పని అని నిరూపిస్తుంది.

Playing the Game Summary in English

Arthur Mee is an English writer, journalist and educator. His main contribution in the field of writing is towards the younger generation. No doubt that he is a moralist and humanist. Some of his writings are based on conversational style. As far as his style in writing is concerned it is worth easy, lucid and provides entertainment to the readers. The present article, ‘Playing the Game’ is written by him for I.P.C magazines, London. It is about a school boy, Alan.

Alan was chosen to play in the school cricket match. He was proud of it. He had practised bowling with his father for weeks. He was a good bowler. He had to play in his school team. His father promised him a bicycle, if his team won the match. When Alan was going to the play ground, he saw an old man on the way. He was leaning heavily on his stick. He was weak and lean. The road was so hilly and the wond was too much for him. He could not walk easily on the way. So, he requested Alan to help him. He wanted to help him.

He supported the old man by his arm. But the old man stumbled over a loose stone. Alan kept standing by him. He waited for someone who might help the old man. At last a policeman came there and promised, Alan to help him. He relieved Alan. The police man finally took him home. Now Alan ran as he could but all was in vain.

When Alan reached the playground, he found young Herold Banks playing in his place. The police man told Alan’s father what had happened. He bought a bicycle from the market for Alan. Although he could not play on the cricket pitch, he was playing the game of helping an old man. On the next morning the school boys gave Alan three loud cheers as they had known about his kind out.

Playing the Game Summary in Telugu

అర్థర్ హెన్రి మీ ప్రముఖ ఆంగ్లేయ పత్రికా రచయిత. వారి సంపాదకత్వంలో ముద్రించబడే ప్రసిద్ధ పత్రిక “మై మ్యాగజీన్”. అందులో ముద్రితమైన వారి ఆకట్టుకునే కథనం “ఆట ఆడటం” (“Playing the Game”). కథనం సంభాషణ శైలిలో ఉంటుంది. మనం కథ చదువుతుంటే పాత్రలు మన కళ్ళముందు కదలాడుతున్న భావన కలుగుతుంది. మంచి సందేశాన్ని అందిస్తుంది. ఆపదలో ఉన్న వారికి ఆపన్న హస్తం అందీయడం కన్నా అందమైన గెలుపు ఏ ఆటలో ఉండదు అనేది ఈ కథ మనకు నేర్పే విలువైన పాఠం.

ఆలన్ పాఠశాల విద్యార్థి. క్రికెట్ ప్రేమికుడు. తల్లిదండ్రుల ప్రోత్సాహం పుష్కలం. తండ్రి బౌలింగ్లో ఆలను శిక్షణ కూడా ఇస్తాడు. పాఠశాల జట్టులో ఒక పోటీలో ఆడే అవకాశం ఆలన్కు దక్కుతుంది. అతను తల్లిదండ్రులు అమిత ఆనందాన్ని పొందుతారు. శుభాశీస్సులతో గెలుపును పొందమని వీడ్కోలు పలుకుతారు అమ్మానాన్నలు ఆలను.

పోటీలో తమ జట్టు విజయం సాధిస్తే, మంచి సైకిల్ను బహుమతిగా కొనిస్తానని నాన్న ప్రోత్సహిస్తాడు. పోటీలో ఆడేందుకై పాఠశాలకు వడి వడిగా నడుస్తున్న ఆలను, నడవలేక తడబడుతూ, తూలుతూ అవస్థపడుతున్న ఒక ‘ వృద్ధుడు కనిపిస్తాడు. ఆలన్ వెంటనే తన బలమైన చేతిని ఆయనకు అందించి, ఎక్కడకు వెళ్ళాలో కనుక్కుని, చేయి పట్టుకొని నడిపించసాగాడు. ఆ పెద్దాయన చాలా నెమ్మదిగా నడుస్తున్నాడు.

తనకు పోటీ సమయం దగ్గర పడుతుంది. అయినా ఆ వృద్ధుడి చేయి వదలలేదు. ఈలోగా అటువైపుగా వస్తున్న ఒక పోలీస్ కాన్స్టేబుల్ను ఆ వృద్ధుడికి సహాయం చేయమని అభ్యర్థించి, తన పరిస్థితి వివరించి, బడివైపు పరిగెడతాడు. కానీ, అప్పటికి సమయం మించిపోయింది. ఉపాధ్యాయుల చేత మాటలు పడ్డాడు ఆలస్యమైనందుకు. అరుదైన అవకాశాన్ని జారవిడుచుకున్నాడు. ఇంటికి నిరుత్సాహంతో చేరుకుని, నాన్నకు జరిగింది వివరించబోతాడు.

నాన్న చిరునవ్వుతో, నీవే గెలిచావ్ ఆలన్ అంటాడు. కాకపోతే క్రికెట్ మైదానంలో కాదు. జీవితం అనే ఆటలో అని వివరిస్తాడు. పోలీస్ కాస్టేబుల్ ద్వారా విషయం తెలిసింది అని వివరిస్తాడు. ఇదిగో నీకిష్టమైన సైకిల్ అని, తను వెంటనే కొని తెచ్చిన సైకిల్ చూపుతాడు. మరునాడు బడిలో విషయం తెలుసుకున్న తోటి విద్యార్థులు నిష్కల్మష ప్రేమతో ఆలను అభినందిస్తారు. క్రికెట్ ఆటలో గెలుపు ఇచ్చే ఆనందానికి మించిన సంతృప్తిని ఆలన్ పొందుతాడు.

Playing the Game Summary in Hindi

आर्थर हेनरी प्रसिद्ध अंग्रेजी पत्रिका लेखक हैं। उनकी संपादकता में प्रकाशित प्रसिद्ध पत्रिका है, ‘माइ मैगज़ीन’ । इसमें, उनका आकार्षक कथन, ‘Playing the Game’ – ‘खेल खोलना’ प्रकाशित है । (इसका दूसरा अर्थ है – सही समय में सही तरीके से काम करना ।) कथन संवाद – शैली में होता है । हम कहानी पढ़ते समय, पात्र अपनी आँखों के सामने चलते रहते हैं । वह अच्छा संदेश भी देता है । आपदग्रस्त लोगों के लिए आपन्न- हस्त बढ़ाने की अपेक्षा खूबसुरत जीत किसी खेल में नहीं रहती । यह कहानी, जीवन मूल्य की यही शिक्षा देती है ।

आलन पाठशाला का विद्यार्थी है । क्रिकेट प्रेमी है । माता – पिता का प्रोत्साहन पूरा है । पिता । आलन को भी शिक्षण देता है । पाठशाला दल की ओर से खेलने का मौका मिलता है । माता पिता और वह अमित आनंद पोते है । माता – पिता आलन को सुभाशीस देकर विजय की शुभकामना करते है विजय पाए तो उसे सइकल खरीदकर देने का प्रोत्साहन भी करते हैं । वह उस दल भाग लेकर खेलने के लिए जल्दी-जल्दी चलता है ।

रास्ते में एक बुड्ढे को देकता है, जो चलने में बहुत तकलीफ उगता है, उसकी दशा दयनीय है । आलन उसके हाथ पकड़कर उसके गम्यस्थान पहुँचाने के लिए चलाता है बुड्ढा धीरे – धीरे चलता है । दूसरी ओर खेलने का समय बीत रहा है । फिरभी बुड्ढ़े का हाथ वह नहीं छोड़ता । इतने में, अपनी तरफ आरहे कनस्टेबल बूढ़े का काम मौंफ्कर, अपनी हालत बताकर वह स्कूल की ओर दौड़ता है । लोकिन तब तक समय बीत गया ।

अध्यापकों से गालियाँ खानी पड़ी । हतोत्साह से घर पहुँच कर पिता को घटित घटना बताने लगा । पिता मुस्कराते कहता है, वेठे, तुम्ही जीत गए, लेकिन क्रिकेट मैदान में नहीं । तुम तो जीत गए जीवन रूपी क्रीडा में। पुलिस कानस्टेबल द्वरा विषय मालुम हुआ । यह है, तुम्हारे पसंद की साइकन, जो तक्षण खरीद कर लायीगई। अगले दिन, सह-विद्यार्थी सप्रेम आलन को अभिनंदित करते हैं । क्रिकेट खेला की जीत से जो आनंद मिलता है, आलम को उससे भी ज्यादा आनंद पाता है ।

Meanings and Explanations

playing the game (phrase): doing the right thing at the right time, సరియైన సమయంలో సరియైన పనిచేయుట

see (n-pl) (someone) off (phrase) : send off, say goodbye, farewell, వీడ్కోలు పలుకు, देखना

meadow(n) / medǝʊ / (మెడ ఉ) (disyllabic): a field covered in grass, పచ్చిక బయలు, चारागाह

leaning (v+ing) / li:nıŋ / (లీనింగ్ ) (disyllabic): bending, వంగుతూ, तिरछा होना

cracked (adj) / krækt / (కార్యక్ట్) (monosyllabic): sounding rough, మొరటుగా, ద్వనిలో హెచ్చుతగ్గులతో ఉన్న (కంఠస్వరం), कड़कना

make up (phrasal verb): cover the loss or damage done, జరిగిన నష్టాన్ని పూడ్చుకొని

sturdy (adj) / st3:(r)di / (స్ట(ర్)డి) (disyllabic): strong and healthy, ఆరోగ్యాంగాను; దృడంగాను ఉన్న, स्वस्त

totter (v) / tatǝ(r) / (టోట(ర్)) (disyllabic) : walk unsteadly, తూలుతూ నడుచు

obliged (adj) / ǝblard3d / (ఆబ్లి జ్ డ్) (disyllabic) : thankful, grateful, కృతజ్ఞతతో ఉండు, वधन

wonder (v) / wɅndə(r) / (వండ(ర్)) (disyllabic) : think about doubt, ఆలోచించు, సందేహించు, आश्चर्य करना

stumble (v) / stambə / (స్టమ్ బుల్) (disyllabic) : fall, పడిపోవు, ठोकर

Alan bit his lip: Alan expressed his disappointment and helplessness by pressing his teeth against his lips, పెదవులను కొరుక్కొంటూ ఆలన్ తన నిరుత్సాహాన్ని, నిస్సహాయతను వ్యక్తీకరించెను.

bravo (interjenction) / bra:vǝu / (బ్రావో) (disyllabic) : exprssing praise అభినందన తెలిపే ఆశ్చర్యార్థకం

interrupt (v) / intǝrapt / (ఇంటరప్ ట్) (trisyllabic) : to stop others’ action or words, ఇతరులు మాటలను, చేతలను మధ్యలోను ఆపు, क्रमभंग करना

pat (v) / pæt / (ప్యాట్) (monosyllabic) : tap with the hand as an expression of compliments, అభినందన పూర్వకంగా చేతితో తట్టు, यपथापाना ठोकना

mysterious (adj) / mistiǝries / (మిస్టి అరి అస్) (trysyllabic) : unknown, difficult to understand, తెలియని, తేలికగా అర్థంకాని

Telangana TSBIE TS Inter 1st Year English Study Material 5th Lesson Keep Going Textbook Questions and Answers.

TS Inter 1st Year English Study Material 5th Lesson Keep Going

Annotations (Section – A, Q.No. 2, Marks : 4)

Question 1.
Rest if you must – but don’t you quit.
Answer:
Introduction. This wonderful line of valuable advice is taken from the poem, keep going penned by Edgar Albert Guest. He is very popular as people’s poet. This poem is universally acknowledged as one of the best inspirational poems.

Context & Explanation:
This simple sounding poem speaks volumes about the need to keep going, despite hurdles in life. Troubles may come and stay. But, one shouldn’t lose the fighting spirit. Samples of types of problems are presented first. They could be money-related, health-related or of some other kind. If the pressure over weighs, one may take rest. But, one should never quit.

Critical Comment:
The poet keeps on advising the reader never give up.

కవి పరిచయం :
విలువైన సందేశాన్నిస్తున్న ఈ అద్భుతమైన వాక్యాన్ని ఎడ్గార్ అల్బర్ట్ గెస్ట్ వ్రాసిన ‘కీప్ గోయింగ్’ అను పదం నుండి గ్రహించబడింది. ప్రజా కవిగా ఇతను చాలా ప్రసిద్ధి. చక్కటి స్ఫూర్తిదాయక పద్యంగా ప్రపంచ గుర్తింపు పొందింది ఈ పద్యం.

సందర్భం :
పాఠకులకు, ఎప్పుడూ తమ పోరాట స్ఫూర్తిని వదిలివేయ వద్దని కవి సలహా ఇస్తున్నాడు. వివరణ : జీవితంలో కష్టాలు, అడ్డంకులు వచ్చినప్పటికీ, ముందుకు సాగిపోతూ ఉండాలని ఈ పద్యం చెప్తుంది. సమస్యలు, నష్టాలు రావచ్చు. కానీ, మనిషి పోరాట స్ఫూర్తిని కోల్పోకూడదు. మొదట, కొన్ని రకాల సమస్యలను పరిచయం చేయడం జరిగింది. అవి డబ్బుకు సంబంధించినవి, ఆరోగ్యానికి సంబంధించినవి లేదా ఇతర సమస్యలు అయ్యివుండవచ్చు. ఒత్తిడి ఎక్కువైతే, విశ్రాంతి తీసుకోవాలి. కానీ, ఎప్పుడూ ప్రయత్నాన్ని, పోరాటాన్ని వదిలివేయకూడదు.

Question 2.
You may succeed with another blow. *(Imp, Model Paper)
Answer:
Introduction :
This optionistic line is taken four the inspirational poem, ‘Keep Going’, written by Edgar Albert Guest. He was very well-known as a people’s poet. The poem is universally acknowledged as one of the best inspirational poems.

Context & Explanation :
This simple inspirational poem speaks volumes about the need to keep going, despite difficulties in life. If openly admits that life may be a mixture of more pains and less pleasures. But, one must continue with one’s effort till success greets one. It is because you may succeed the next time. So, you try again and don’t give up even if you fail many times. If another blow fails, try another and another. But, stop not.

Critical Comment:
The poem encourages and inspires the reader to keep on the effort till the goal is attained.

కవి పరిచయం :
ఆశావాదాన్ని కలిగించే ఈ వాక్యం ఆల్బర్ట్ గెస్ట్ చే రచించబడిన ‘Keep Going’ అను స్ఫూర్తిదాయకమైన పద్యంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ పద్యం గుర్తించబడింది.

సందర్భం :
లక్ష్యాన్ని చేరేవరకు, ప్రయత్నాన్ని కొనసాగించమని పాఠకులను ప్రోత్సహిస్తుంది ఈ పద్యం. వివరణ : జీవితంలో కష్టాలున్నప్పటికీ, ప్రయత్నాన్ని కొనసాగిస్తూనే ఉండాలని ఈ పద్యం సంపుటాలుగా చెప్తుంది. జీవితమంటేనే తక్కువ ఆనంద మరియు బాధలు అధికం అనే సత్యాన్ని ఈ పద్యం బహిర్గతపరుస్తుంది. అయితే, లక్ష్యాన్ని చేరే వరకు ప్రతిఒక్కరూ ప్రయత్నిస్తూనే ఉండాలి. ఎందుకంటే, మరొక ప్రయత్నంలో విజయం సాధించవచ్చు. కావున, అనేకసార్లు విఫలమైనా మరలా వదలకుండా ప్రయత్నం చేయమంటుంది. మరొక ప్రయత్నం విఫలమైతే మరలా, మరలా ప్రయత్నం చేస్తుండు. కానీ, ప్రయత్నం వదలవద్దు.

Question 3.
Often the goal is nearer than.
Answer:
Introduction:
These lines are taken from the inspirational poem, ‘Keep Going’ written by Edgar Albert Guest. He is regarded as a people’s poet. The poem keeps on advising the reader never to quit.

Context & Explanation:
The poem announces the idea that your goals are just around the corner. At a time when you are uncertain and you lack strength, you may perceive the aspired goal to be so far away yet it could be nearer than what you think. Therefore, you don’t let your current state of weakness or miserable situation cloud your judgement. You may be so near to where you want to be. Keep going.

Critical Comment:
The poem rekindles the self-confidence in the readers to achieve their goals that may appear beyond any common reasoning and normal logic.

కవి పరిచయం :
Edgar Albert Guest రచించిన స్ఫూర్తిదాయకమైన పద్యం ‘Keep Going’ అను పద్యం నుండి ఈ వాక్యాలు గ్రహించబడినవి. ఇతను ప్రజా కవిగా గుర్తింపుపొందాడు. ఈ పద్యం ప్రయత్నాన్ని వదిలివేయవద్దని పాఠకులకు సలహానిస్తుంది.

సందర్భం :
వాస్తవానికంటే దూరంగా ఉన్నట్లు కనిపించే, లక్ష్యాలను గుర్తెరిగి సాధించుటకు పాఠకులు కలిగి ఉండవలసిన ఆత్మవేశాన్ని రగుల్చుతుంది. ఈ పద్యం.

వివరణ :
మీ లక్ష్యాలు చుట్టూనే ఉంటాయని ఈ పద్యం బహిర్గతం చేస్తుంది. అనిశ్చితి, బలహీనత కలిగిన సమయంలో నీవు అందుకోవాలను లక్ష్యం నీకు చాలా దూరంగా ఉన్నట్లు అనుకుంటావు. అయితే నీవు అనుకున్న దానికంటే అది దగ్గరగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి, నీ ప్రస్తుత అలసట, బలహీనత లేదా దయనీయ స్థితి, నీ అభిప్రాయాన్ని కమ్మివేయునియ్యదు. నీవు చేరాలనుకున్న గమ్యానికి దగ్గరగా ఉండవచ్చు. ప్రయత్నిస్తూనే ఉండు. నీవు సాధిస్తావు!

Question 4.
Success is failure turned inside out.
Answer:
Introduction :
This wonderful line is taken from the classic inspirational poem, ‘Keep Going’, penned by Edgar Albert Guest, a well-known people’s poet.

Context & Explanation:
The poem is all about perserverance, determination and will-power not to give up when one is swimming against the tide. Every failure is a learning opportunity to turn it into success. It is because success and failure are made of the same cloth. Beneath success there is failure and beneath failure there is success. Be optimistic that you can acquire success.

Critical Comment:
The poem reminds us that there are seeds of success in every failure. That is why we mustn’t quit.

కవి పరిచయం :
ఈ అద్భుతమైన వాక్యం Edgar Albert Guest గారు రచించిన ‘Keep Going’ అను పద్యం నుండి గ్రహించబడింది.

సందర్భం :
ప్రతి విఫలంలో విజయం యొక్క విత్తనాలు ఉన్నాయని ఈ పద్యం గుర్తుచేస్తుంది. అందువలన, మన ప్రయత్నాన్ని వదిలివేయకూడదు.

వివరణ :
లక్ష్యసాధనను, కష్టాలను ఎదురీదుతున్నప్పుడు, సాధించాలనే దృఢసంకల్పాన్నీ, పట్టుదలను గురించి చెప్తుంది ఈ పద్యం. అపజయంను విజయంగా మలుచుకునే అవకాశాన్ని తెలుసుకునే అవకాశమే ప్రతి అపజయం. ఎందుకంటే విజయం మరియు అపజయాలు ఒకే తాను ముక్కలు. ప్రతి విజయం వెనుక అపజయం మరియు ప్రతి అపజయం వెనుక విజయం కలదు. నీవు సాధించగలవనే ఆశావాదాన్ని కలిగి ఉండాలి.

Paragraph Answer Questions (Section – A, Q.No. 4, Marks : 4)

Question 1.
Keep Going is a classic inspirational poem, claim many critics. Substantiate.
Answer:
Edgar Albert Guest is very popular as a people’s poet. This poem, Keep Going, is undoubtedly an inspirational poem of valuable advice. Through out the poem the poet advises the reader never to quit. With the help of convincing images and commendable comparisons, the poem encourages the reader to keep on the struggle till the goal is attained.

It openly admits that life may be a mixture of more pains and less pleasures. Yet, one must continue with one’s effort though with intervals of rest, till success greets one with smiles the poem emphatically announces that the faint see goals afar and the weak give up in the middle. It asserts that winners never quit. It is no surprise that the world welcomes it as a classic inspirational poem.

ప్రజా కవిగా ఎడ్గార్ అల్బర్ట్ గెస్ట్ చాలా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇతని పద్యం, Keep Going నిస్సందేహంగా విలువైన సందేశాన్నిచ్చే స్ఫూర్తిదాయక పద్యం. పద్యం మొత్తం కవి పాఠకులను ప్రయత్నం వదిలివేయవద్దని ఒప్పించగలిగిన ప్రతిమల, శ్లాఘనీయమైన ఉపమానాల సహాయంతో సలహా ఇస్తున్నాడు. గమ్యం చేరేవరకు, కష్టపడుతూ ఉండమని ఈ పద్యం పాఠకులను ఉత్సాహపరుస్తుంది.

ఎక్కువ బాధలు మరియు తక్కువ ఆనందాల కలయికే జీవితం అని బహిర్గతం చేస్తుంది. అయితే ప్రతి ఒక్కరూ ప్రయత్నాన్ని కొనసాగించాలి. విజయం వరించే వరకు నిరుత్సాహవంతుడు గమ్యాన్ని దూరంగా చూస్తాడు మరియు బలహీనుడు మధ్యలోనే వదిలేస్తాడని ఈ పద్యం నొక్కి చెప్తుంది. విజేతలు ఎప్పుడూ ప్రయత్నాన్ని వదిలివేయరని ఈ పద్యం స్థిరంగా చెప్తుంది. ఈ పద్యాన్ని గొప్ప స్ఫూర్తిదాయకమైన పద్యంగా ప్రపంచం స్వాగతిస్తుందనటంలో ఆశ్చర్యం లేదు.

Question 2.
Life is queer with its twists and turns poem. … List a few twists as mentioned in the *(Imp, Model Paper)
Answer:
Edgar Albert Guest is very popular as a people’s poet. His poem, keep going is undoubtedly an inspirational poem. All through its twenty four lines of the poem the poem keeps on advising the reader never to quit. It openly admits that life may be a mixture of more pains and less pleasures. Goals may stand beyond your reach. Funds may be low. Needs may be more.

Things do not always go the way we plant them. There are times when you will be over whelmed in a given aspect of your life. You have to face changes. Your journey is all about climbing up hill. Life is like a journey whereby some roads are tough and tiresome. Your circumstances deny your happiness. Your life has so many low moments that you lack humour. Instead of a smile, you let out a sigh. When you feel like you can’t go on take rest. But, dont’ quit your effort. Thus, life is full of twists and turns.

ఎడ్గార్ ఆల్బర్ట్ గెస్ట్ ప్రజా కవిగా చాలా ప్రసిద్ధి. అతని పద్యం, ముందుకు వెళ్తూనే ఉండు, నిస్సందేహంగా ఒక స్ఫూర్తిదాయకమైన కావ్యం. పద్యం 24 నాలుగు పంక్తులు ఎప్పటికీ ప్రయత్నం వదలవద్దని పాఠకుడికి సలహా ఇస్తూనే ఉంది. జీవితం ఎక్కువ బాధలు తక్కువ ఆనందాల కలయిక అని బహిర్గతం చేసింది. లక్ష్యాలు మన గమ్యానికి దూరంగా ఉండవచ్చు. మనం అనుకున్నట్లే అన్నీ జరగవు.

నీ జీవితంలో కొన్ని సందర్భాల్లో దుఃఖంలో మునిగిపోవచ్చు. సవాళ్ళను ఎదుర్కోవాలి. నీ జీవిత ప్రయాణం అంటేనే ఎదురుదెబ్బలను అధిరోహించటం. జీవిత ప్రయాణంలో కొన్ని దార్లు కష్టంగా, అలసటగా ఉంటాయి. పరిస్థితులు నీకు హాస్యంను లేకుండా చేస్తాయి. అనేక ఒడిదుడుకుల వల్ల నీకు ఆనందం ఉండదు. నవ్వుకు బదులు, నిట్టూర్పు వదులు. నీవు ముందుకు సాగలేను అని భావించినప్పుడు, విశ్రాంతి తీసుకో. కానీ, ప్రయత్నం వదలవద్దు. అలా జీవితమంటే ఎన్నో మలుపులు, ఒడిదుడుకులు, కష్ట నష్టాలు.

Question 3.
If may be near when it seems afar; what seems after and why ?
Answer:
Edgar Albert Guest is very popular as a people’s poet. His poem, Keep Going, keeps on advising the reader never to quit. It encourages the reader to keep on the struggle till the goal is attained. Sometimes, a goal situated near may appear far often when eyes are tired because of exhaustion.

You may think that you are not going to succeed, yet you are close to success. Therefore, you must continue with your efforts till success greets you. Life is a fight. It will often present you with pain or hardships. You may be hit with many challenges. You should not lose the fighting spirit. Don’t quit and go through your hardships. Success is yours. Sure! thus, the poem inspires us to acheive our goals.

ఎడ్గార్ ఆల్బర్ట్ గెస్ట్ ప్రజల కవిగా చాలా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇతని keep going అను పద్యం, పాఠకులను ప్రయత్నం కొనసాగించమని పాఠకులను ప్రోత్సహిస్తుంది. కొన్ని సమయాల్లో, లక్ష్యం దగ్గరగా ఉన్నా చాలా దూరంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే మన కళ్ళు అలసట చెందాయి. నీవు విజయానికి దగ్గరగా ఉన్నా, నీవు విజయం సాధించలేకపోతున్నవనుకుంటావు.

కావున, విజయం సాధించేవరకు, నీవు నీ ప్రయత్నాన్ని కొనసాగించు. జీవితం ఒక పోరాటం. ఇది నీకు బాధను మరియు కష్టాలను తెస్తుంది. నీవు అనేక సవాళ్ళను తట్టుకోవాల్సి రావచ్చు. నీవు పోరాట స్ఫూర్తిని కోల్పోవచ్చు. వదిలి వేయవచ్చు మరియు నీ కష్టాలను దాటుకొని ముందుకెళ్ళు. తప్పని సరిగ్గా విజయం నీదే. అలా ఈ పద్యం మనల్ని ప్రోత్సహిస్తుంది మన లక్ష్య సాధనకు.

Question 4.
‘An easy-to-read poem, keep going is rich both in its context and form’. Explain the above statement with examples.
Answer:
Edgar Albert Guest’s poem ‘Keep Going’ is truly an inspirational poem. It undoubtedly rich both in its context and form. It is very well written with simple words and free flowing rhymes and with an extremely powerful message that applies to anyone and every one.

It is all about perserverence, tenacity, determination and will power to not to give up especially when things are going wrong the poem reminds us that there are seeds of success in every failure. That is why we mustn’t quit. It rekindles the self-confidence to believe in our abilities to achieve the goals that may appear beyond our reach this self-confidence empowers us to bring our dreams into action. Thus, the context is motivational. The form is acceptable.

ఎడ్గార్ ఆల్బర్ట్ గెస్ట్ వ్రాసిన ‘ముందుకు సాగుతుండా’ అను పద్యం నిజంగా స్ఫూర్తిదాయకమైన కావ్యం. నిస్సందేహంగా విషయంలోను, రూపంలోను చాలా గొప్ప పద్యం. చిన్న, సరళమైన పదాలు, చక్కగా ఏలబడే అంత్యానుప్రాసలతో, గొప్ప సందేశంతో, ప్రతి ఒక్కరికి సంబంధించిన విషయాలలో చాలా చక్కగా వ్రాయబడింది. ఇది పరిస్థితులు తప్పుదోవలో వెళ్ళినప్పుడు ప్రయత్నం వదలవద్దని, సంకల్పం, పట్టుదల వదలని మరియు సంకల్పబలం గురించి చెప్తుంది.

ప్రతి విషయంలోను విజయ గింజలు ఉంటాయని ఈ పద్యం గుర్తుచేస్తుంది. కావున, ప్రయత్నం వదలవద్దు. ఆత్మవిశ్వాసాన్ని కలిగిస్తుంది. మనకు దూరంగా కనిపించే లక్ష్యాలను సహితం సాధించుటకు మన శక్తిమీద నమ్మకం కలిగించే ఆత్మ విశ్వాసాన్ని తిరిగి రగుల్చుతుంది. ఈ ఆత్మవిశ్వాసం మన కళలను ఆచరణలో పెట్టు శక్తిని కల్పిస్తుంది. అలా విషయం స్ఫూర్తిదాయకం. రూపు ఆచరించదగినది.

Keep Going Summary in English

Edgar Albert Guest is regarded as a people’s poet. His poem, “Keep Going”, is undoubtedly one of the best inspirational poems. True to its popularity, the poem keeps on advising the reader never to quit.

The poem straight away states that life may pose problems. Goals may stand beyond your reach. Funds may be low. Needs may be more. Your circumstances deny your happiness and you lack humour. Instead of a smile, you let out a sigh. But give up not march a head. If the pleasure anxiety overweighs. you may take rest. But, you should never quit. You must continue with your efforts till success greets you.

Life does not always go smoothly. You will encounter challenges in your life. This is normal in life. Embrace the queerness of life. It’s not a new thing. Every human being can learn this in the course of his life. It is easier to turn about when faced with failure rather than trudging on. Many have failed and quit because they have failed. Other people have contemplated quitting. You are not alone. Don’t quit due to your failure. Your win may just be nearby. Stick it out even in failure. Keep moving. Don’t give up because failure has slowed you down. Give yourself another chance. You may succeed the next time.

Your goals are just around the corner when you are uncertain and you lack strength, you may perceive the aspired goal to be so far away. But, it could be nearer than what you think. It’s a common occurrence to give up after struggling for sometime because the situation seems hopeless. It’s a great feeling to achieve the desired result after being in struggles for a while.

The victor’s cup doesn’t come easy. It comes from times of struggling. If you quit for fear or become a fired of the struggle you will soon regret. It will be too late to do anything about it. You will regret it when you realize that you were so close for achieving your anticipated goal. Life is unpredictable. You always hope for the best. You never know what will happen next.

The poet says that success and failure are closely related. Look at your failure as a learning opportunity. Success and failure are made of the same cloth. Success is ‘the silver tint’ when you have doubts. Go a head even when you are doubtful. Success does not give you a date of when it will arrive. You may think that you are not going to succeed, yet you are very close to it.

Life is a fight. It will often present you with hardships. You have to continue with it. Don’t quit during what you consider to be the worst times. You can go through your hard situations. They sometimes are not the worst, they just seem worst. At such times, you must not quit. Keep Going. Success is yours. Sure ! thus, the poem can dispel depression instantly and permanently.

Keep Going Summary in Telugu

ఎడ్గార్ ఆల్బర్ట్ గెస్ట్ ప్రజల కవిగా ప్రసిద్ధిగాంచాడు. ‘Keep Going’ అను ఇతని పద్యం నిస్సందేహంగా ఒక స్ఫూర్తినిచ్చే కావ్యం. దాని పేరుకు తగినట్లు, ప్రయత్నం వదలకుండా ముందుకెళ్ళమని సలహాఇస్తుంది.

జీవితం అనేక సమస్యలు తెస్తుందని తిన్నగా చెప్తుంది. లక్ష్యాలు మన గమ్యానికి దూరంగా ఉండవచ్చు. వనరులు తక్కువగా ఉండవచ్చు. అవసరాలు ఎక్కువ కావచ్చు. పరిస్థితులు నీ ఆనందాన్ని, సంతోషాన్ని తుడిచివేయవచ్చు. నవ్వుకు బదులు, ఒక నిట్టూర్పు వదులు. కానీ, వదిలివేయవద్దు నీ లక్ష్యం. ముందుకు సాగు. ఆందోళన చుట్టుముట్టితే, విశ్రాంతి తీసుకో. ఎప్పుడూ వదిలివేయవద్దు. విజయం వరించేవరకు, నీ ప్రయత్నాన్ని కొనసాగించు.

జీవితం ఎల్లప్పుడూ సవ్యంగా ఉండదు. జీవితంలో సవాళ్ళు ఎదుర్కొంటావు. ఇది సహజం. జీవిత ప్రత్యేకతను వెలిగించు. ఇది కొత్తది కాదు. జీవిత ప్రయత్నంలో ప్రతి మానవుడు ఇది నేర్చుకుంటాడు. విఫలమైనప్పుడు వెనుదిరగటం తేలిక. విఫలమైనందున, చాలామంది విఫలమయ్యారు మరియు ప్రయత్నాన్ని వదిలివేశారు మరికొంత మంది.

నీవు మాత్రమే కాదు. విఫలం వల్ల వదిలివేయవద్దు. నీ విజయం దగ్గరనే ఉండవచ్చు. విఫలమైనప్పుడు కూడా నీ లక్ష్యాన్ని అంటి పెట్టుకొని ఉండు. ముందుకు సాగు. నీకు నువ్వు మరో అవకాశాన్ని ఇవ్వు. తప్పకుండా మరో ప్రయత్నం విజయం చేకూర్చుతుంది.

నీ లక్ష్యాలు ఆ చుట్టూ మూలలోనే ఉన్నాయి. అనిశ్చితి మరియు అలసట చెందినప్పుడు, నీ లక్ష్యాలు చాలా దూరంగా ఉన్నాయనుకుంటావు. కానీ, నీవనుకున్నదానికంటే అది దగ్గరగా ఉండగలదు. నిరాశతో కొంతకాలం పోరాడిన తర్వాత, వదిలివేయటం సర్వసాధారణం. కొంతకాలం పాటు పోరాడి మరీ, నీవనుకున్న లక్ష్యాన్ని సాధించటం ఒక గొప్ప అనుభూతి. విజయం తేలికగా రాదు.

పోరాటాల వల్ల మాత్రమే సంభవిస్తుంది. పోరాటం వల్ల అలసట చెంది లేదా భయం వల్ల నీ ప్రయత్నం వదిలివేస్తే, నీవు పశ్చాత్తాపపడతావు. నీవు ఏది చేయాలన్న సమయం చేజారుతుంది. నీవు అందుకోవాలనుకున్న లక్ష్యంకి దగ్గరగా ఉండవని గ్రహించినప్పుడు, నీవు పశ్చాత్తాపపడతావు. ఎల్లప్పుడూ మంచినే ఆశించు. తర్వాత ఏమి జరుగుతుందనేది ఎప్పుడూ నీకు తెలియదు.

విజయం మరియు అపజయాలకు చాలా దగ్గర సబంధం ఉంది. నేర్చుకునే అవకాశంగా నీ అపజయాన్ని చూడు. ఒకే గుడ్డ నుండి పుట్టినవే విజయం మరియు అపజయం. నీకు సందేహాలున్నప్పటికీ, ముందుకు సాగు. విజయం ఏరోజు వస్తుందనే తేదీ నీకు చెప్పదు. నీవు విజయానికి చాలా దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ, నీవు విజయం సాధించలేనని అనుకోవచ్చు.

జీవితం ఒక పోరాటం. ఇది నీకు కష్టాలను చూపిస్తుంది. నీవు నీ ప్రయత్నాన్ని కొనసాగించాలి. నీవు దయనీయ పరిస్థితుల్లో కూడా నీ ప్రయత్నాన్ని వదలవద్దు. కష్ట సమయంలో కూడా ముందుకు సాగు. కొన్ని సమయాల్లో అవి దయనీయంగా ఉండవు. అవి అలా కనిపిస్తాయి అంతే. అలాంటి సమయంలో నీవు వదలవద్దు. కొనసాగించు. తప్పకుండా విజయం నీదే. అలా నిరాశ, నిస్పృహలను ఈ పద్యం వెంటనే మరియు శాశ్వతంగా తొలగించగలదు.

Keep Going Summary in Hindi

प्रजा कवि नाम से प्रसिद्ध एड्गर अल्बर्ट गेस्ट ने सभी से आसानी से पढ़ने योग्य कविताएँ 30 साल, रोज एक कविता के हिसाब से लिखीं । उन्होंने बताया कि मैंने दैनंदिन जीवन में घटित छोटी-छोटी घटना ओं से प्राप्त अनुभवों को कविताओं के रूप मे बुना । प्रस्तुत पाठ्यांश ‘आके बढ़ते रहो’ – keep going’ ने दुनिया भर में प्रेरणात्मक कविता के रूप में नाम पाया । ‘बढ़े चलो बढ़े चलो’ – आवाज देते, प्रयाण – गीत की गति में दौड़ता हुआ आगे बढ़ती है जोश से यह कविता । थके हुए, गिर गए लोगों को भी दोड़ाती है यह कविता ।

जीवन में कभी-कभी काम गलती किए जाते हैं । जब कामों या विषयों या घटनाओं की गलती हो, जब तुम्हारा पथ ऊँचा और दुरारो हो, जब निधियाँ कम और ऋण ज्यादा हो, जब मुस्कुराने की इच्छा के समय तुम आह भरे हो, दबाव और नैराश्य तुम्हारे सिर झुका देते हों, तब आवश्यकतानुसार आराम करो, लेकिन प्रयत्न को छोड़ो मत । जीवन विचित्र है, जो आकस्मिक घुमावों और मोड़ो से भरा रहता है । हम सभी किसी एक समय इसे पहचान कर सकते हैं ।

हमने देखा कि और एक मिनट कोशिरा करे तो होनेवाली विजय पराजय में बदलती है। ऐसे समय में, मंदगति हो सकती है, पर और एक पराजय विजय प्रदान कर सकती है । कमजोर को गम्य दूर लग सकता है, लेकिन वह गम्य नजदीक से सकता है । कई बार वह विजय पाने के बजाय, छोडेने के कारण पराजय की गाट मे गिर जाता है । यह बिषय देश्में जानता है । की मैं विजय लक्मी की सीमारेखा तक लौट आया ।

विजय का मतलब पराजय को पलट देना ही है । वह संदेह रूपी काले बादल की आशा रूपी रजित सौदामिनी है । तुम नहीं कह सकते कि तुम विजय के कितने विकट गए हो नजदीक पहुँचने पर नजदीक में दूर का आभास होता है । वास्तव में वह विजय विकट्स्य ही है । जब तुमको गंभीर आघात पहुँचता है, तब मुँह मत मोड़ो, उलटे पाँव मत फिरो । परिस्थितियाँ बहुत बुरी लगने पर भी तुम प्रयत्न को मत छोड़ना । उसे कसकर पकड़ना चाहिए ।

Meanings and Explanations

keep going (idiom) : continue to do something despite difficulties, కష్టాలు ఉన్నపటికీ చేయడం కొనసాగిస్తూనే ఉందండి , आगे बढ़ना, चरैवेति

trudge (v) / trad3 / ( (ట్రాజ్ ) (monosyllabic) : walk with slow steps as when tired, అలసిపోయినప్పటికీ చిన్న అడుగులతో నడుచు , पैर घसीटकर चलना, धीरे – धीरे चलना

debt (n) / det / (డెట్) (monosyllabic) : an amount someone owes, బాకీ మొత్తం , ऋण, कर्ज

sigh (v) / sar / (సై) (monosyllabic ) : take and let out an audible breath as a sign of disappointment, నిట్టూర్పు విడుచు , आह

care (n) / kea(r) / (కెఅ(ర్)) (monosyllabic): a feeling of worry, anxiety, చింత, ఆందోళన , चिंता, परेशानी

quit (v) / kwit / (క్విట్ ) (monosyllabic): stop doing something, చేస్తున్న పనిని చేయడం ఆపు , छोड़ देना, चला जाना

queer (adj) / kwıə(r) / (క్విఅ(ర్) ) (monosyllabic) strange, విచిత్ర, अनोखा

twists (n-pl) / twists / (ట్విస్ ట్ స్) (monosyllabic) : unexpected turns, ఊహించని మలుపులు घुमाब, मोड़

stuck (v-pt of ‘stick’) / stak / (స్టక్) (monosyllabic) stayed, attached to, వదిలిపెట్టకుండా అంటిపెట్టుకొని ఉండెను, కొనసాగించెను

give up (phrasal verb) : quit, leave, stop doing, వదిలివేయు, ఆపివేయు , छोड़ो

pace (n) peis / (పెఇస్) (monosyllabic) : speed, వేగము , तेज

blow (n) / (బ్లఉ) (monosyllabic) : a hard hit, a strong attempt, గట్టి దెబ్బ, బలమైన ప్రదర్శన ,

faint (adj) / feint / (ఫెఇన్ ట్) (monosyllabic) : weak, బలహీన, कमजोर

falter (v) / fɔ:ltǝ / (ఫోల్ ట(ర్)) (disyllabic) : waver, move, unsteadily,, akɔ, ఊగిసలాడు, తడబడు నిలకడ లేకుండా కదులు

capture (b) / kæptsə(r) / (క్యాప్ చర్) disyllabic) take control of win, అదుపులోకి తీసుకోను,, గెలుపొందు

victor (n) / vıktǝ(r) / (విక్టర్) (disyllabic): winner, విజేత , विजेता

close (adj) / klus / (క్ల ఉ స్) (monosyllabic) near, దెగ్గరలో ఉన్న

the golden crown (phrase) . victory, symbol of winning, గెలుపు, విజయ చిహ్నము,, विजय

tint (n) / tint / (టిన్ ట్) (monosyl.abic) : colour, రంగు , रंग

doubt (n) / daut / (డౌట్) (monosyllabic): a feeling of being uncertain, అనుమానము, అనిశ్చితి

fight (n) / fart / (ఫైట్) (monosyllabic) : struggle, పోరాటము , संदर्श

Telangana TSBIE TS Inter 1st Year English Study Material 10th Lesson Box and Cox (One-act Play) Textbook Questions and Answers.

TS Inter 1st Year English Study Material 10th Lesson Box and Cox (One-act Play)

Annotations (Section – A, Q.No. 2, Marks : 4)

Question 1.
It is not the case only with the coals, Mrs. Bouncer, but I’ve lately observed a gradual and steady increase of evaporation among my candles, wood, sugar, and matches.
Answer:
Introduction:
We come across these interesting words in Box and Cox, a one-act play written by John Maddison Morton.

Context & Explanation :
Mrs. Bouncer a greedy landlady, rents out her room to two persons at the sametime, without letting one know of the other person. They are Mr. Box, the printer and the other man, Mr. Cox. Mr. Box works all night and lives here only during the day. Mr. Cox is employed in a hat shop where he spends all day.

Thus, Mrs. Bouncer manages to ensure that they do not meet each other in the room. But, they suspect something is wrong there. They notice their things being used up by others. The given words from Cox complain about this loss of things. It speaks alot about Cox’s nature.

Critical Comment :
Here, Mr. Cox addresses these words to Mrs. Bouncer.

కవి పరిచయం :
ఈ మనోహరమైన పదాలు జాన్ మాడిసన్ మోర్టన్ రచించిన ఏకాంక నాటకం Box and Cox నుండి గ్రహించబడినవి.

సందర్భం :
ఇక్కడ” Mr. Cox ఈ పదాలతో Mrs. Bouncer తో సంభాషిస్తున్నాడు.

వివరణ :
అత్యాశగల జమిందారిణి Mrs. Bouncer, ఒకరికి ఒకరు తెలియకుండా తన గదిని ఒకేసారి ఇద్దరికి అద్దెకిస్తుంది. వారు, ఒకరు ముద్రకుడు, Mr. Box మరొకడు Mr. Cox. Mr. Box రాత్రి అంతా పనిచేసి పగటిపూట మాత్రమే అక్కడ ఉంటాడు. Mr. Cox టోపీ షాపులో పనిచేసి రాత్రి వస్తాడు. అలా, వారిద్దరూ కలవకుండా Mrs. Bouncer నిర్వహిస్తుంది. కానీ, ఏదో జరుగుతుంది అని వారిద్దరికి అనుమానం కలిగింది. వారి వస్తువులు ఇతరులు ఉపయోగిస్తున్నారు అని గమనించారు. ఈ నష్టం గురించి Mr. Cox ఫిర్యాదు చేస్తున్నాడు. ఈ పదాలలో. ఇది Cox స్వభావాన్ని గురించి చాలా చెప్తుంది.

Question 2.
It was a capital idea of mine-that it was!
Answer:
Introduction:
This line is taken from the one-act play, Box and Cox written by John Maddison Morton. This play is regarded as the best farce of the nineteenth century.

Context & Explanation:
Mrs. Bouncer is by nature covetous lady. It is this trait of personality that makes her let out a single room to two different persons simultaneously, taking unadvantage of their different professions and callings. By this, she is able to earn double income from the same room. She takes the opportunity thinking it as a capital idea. Practically, nobody can imagine such a thing. As soon as Cox leaves the room, she gets busy in the room to put his things out of Mr. Box’s way.

Critical Comment:
Here, Mrs Bouncer feels proud of herself to have got an idea to rent out the room to two different people at the same time.

కవి పరిచయం :
జాన్ మాడిసన్ మోర్టన్ గారు రచించిన ఏకాంక నాటకం ‘Box and Cox’ నుండి ఈ వాక్యం గ్రహించబడింది. 19వ శతాబ్దపు గొప్ప హాస్య నాటకంగా ఈ నాటకం ప్రసిద్ధిచెందింది.

సందర్భం :
ఒకే సమయం ఇద్దరు వేరు వేరు వ్యక్తులకు గదిని అద్దెకు ఇవ్వడం అనేది తన గొప్ప ఆలోచనగా Mrs. Bouncer భావిస్తుంది.

వివరణ :
స్వభావసిద్ధంగా Mrs. Bouncer అత్యాశగల స్త్రీ. ఈ లక్ష్యమే, ఇద్దరు వేరువేరు వృత్తులవారు, వేరువేరు సమయంలో వచ్చి ఉండటాన్ని అవకాశంగా తీసుకొని, ఒకే గదిని ఇద్దరు వ్యక్తులకు ఒకేసారి వారికి తెలియకుండా అద్దెకిచ్చేటట్లు చేస్తుంది. దీనివల్ల, ఆ గది వల్ల రెండింతలు సంపాదించగల్గింది ఆమె. అది శ్రేష్టమైన ఆలోచనగా, ఈ అవకాశాన్ని తీసుకుంది. వాస్తవానికి, ఎవ్వరూ అలా ఊహించరు. అద్దెవారిలో ఒకరైన Cox అలా బయటికెళ్ళగానే, అతని వస్తువులు మరొక అద్దెవాడైన Mr. Box కంటపడకుండా చేసే పనిలో నిమగ్నమౌతుంది.

Question 3.
It’s quite extraordinary the trouble I always have to get rid of that venerable female.
Answer:
Introduction:
This line is taken from the one-act play, Box and Cox written by John Maddison Morton. This play is regarded as the best farce of the nineteenth century.

Context & Explanation :
Mrs. Bouncer is a greedy landlady. She lets out her lodge room to two persons separately. She manages to keep it unknown to both of them. The drama emanates from this fact. Mrs. Bouncer meets both Mr. Box and Mr. Cox almost every day. She cautiously guards her secret plan. But Mr. Box finds is very difficult to put up with this woman. He works all night very hard. He comes to the room in the morning very tired. He longs to rest at once. But, to get rid of this woman turns out to be difficult.

Critical Comment:
Mr. Box expresses his problem here in his strange style.

కవి పరిచయం:
జాన్ మాడిసన్ మోర్టన్ గారు రచించిన ఏకాంక నాటకం ‘Box and Cox’ నుండి ఈ వాక్యం గ్రహించబడింది. 19వ శతాబ్దపు గొప్ప హాస్య నాటకంగా ఈ నాటకం ప్రసిద్ధిచెందింది.

సందర్భం :
శ్రీమతి బౌన్సర్ అత్యంత ఆశ కల ఇంటి యజమాని. ఆమె తన యొక్క ఒక్క గదిని ఇద్దరు వ్యక్తులకు వేరు వేరుగా కిరాయికిస్తుంది ఆ విషయం వారిది ~గా ఉండేలా జాగ్రత్త పడుతుంది. ఈ బ్లాకు మొతం ఉత్సవం అవుతుంది. శ్రీమతి నాన్యం దాదాపుగా ప్రతిరోజూ బొక్స్ను, కొక్స్ను కలుసుకుంటుంది.

తన రహస్య ప్రణాళికను ఆమె చాలా జాగ్రత్తగా కాపాడుకుంటుంది. అయితే, ఆమెను భరించడం బొక్స్కు చాలా కష్టమవుతుంది. రాత్రి మొత్తం ఆయన చాలా శ్రమిస్తారు. ఉదయం పూట గదికి చాలా అలసిపోయి వస్తారు. వెంటనే విశ్రాంతి తీసుకోవాలని చాలా బలంగా కోరుకుంటారు. కానీ ఈమెను వదిలించుకోవడం బొక్స్కు కష్టమవుతుంది.

వివరణ :
ఇక్కడ బొక్స్ తన సమస్యను తనదైన విచిత్ర శైలిలో వ్యక్తీకరిస్తున్నారు.

Question 4.
“Cox, I shan’t want you today – you can have a holiday.” (Imp, Model Paper)
Answer:
Introduction:
This line is taken from the one-act play, Box and Cox written by John Maddison Morton. This play is regarded as the best farce of the nineteenth century.

Context & Explanation :
Mr. Cox says these words. He reports the words of his master. That day, the owner permits Cox a holiday. So, Cox returns to his room. This is unusual for him. But, this fact gives a twist to the play. For the first time, Mr. Cox and Mr. Box meet each other in the room. Each finds fault with the other initially.

Critical Comment :
Mrs. Bouncer’s folly is exposed. Thus the words play a crucial role.

కవి పరిచయం :
జాన్ మాడిసన్ మోర్టన్ గారు రచించిన ఏకాంక నాటకం ‘Box and Cox’ నుండి ఈ వాక్యం గ్రహించబడింది. 19వ శతాబ్దపు గొప్ప హాస్య నాటకంగా ఈ నాటకం ప్రసిద్ధిచెందింది.

సందర్భం :
‘శ్రీమతి బౌన్సర్ అత్యంత ఆశ కల ఇంటి యజమాని. ఆమె తన యొక్క ఒక్క గదిని ఇద్దరు వ్యక్తులకు వేరు వేరుగా కిరాయికిస్తుంది. ఆ విషయం వారిద్దరికి కూడా తెలియకుండా ఉండేలా జాగ్రత్త పడుతుంది. ఈ వాస్తవంలోంచే ఆ నాటకం మొత్తం ఉత్పన్నం అవుతుంది. మిస్టర్ కొక్స్ ఈ పదాలను అంటాడు.

ఆయన తన యజమాని మాటలను తిరిగి చెబుతున్నాడు. ఆ రోజున, తన యజమాని, తనకు సెలవును అనుమతించారు. అందుకే, కొక్స్ గదికి తిరిగి వచ్చారు. ఇది అతనికి అసాధారణ విషయము. అయితే, ఈ వాస్తవం నాటికకు ఒక మలుపును అందిస్తుంది. మొట్టమొదటిసారిగా, బొక్స్, కొక్స్ గదిలో కలుసుకుంటారు. తొలుత వారిద్దరూ ఒకరినొకరు తప్పుపడతారు.

వివరణ :
అంతిమంగా, శ్రీమతి బౌన్సర్ యొక్క తప్పుడు పని ఎత్తి చూపబడింది. అందువలన ఈ పదాలది కీలక పాత్ర !

Paragraph Answer Questions (Section – A, Q.No. 4, Marks : 4)

Question 1.
Box and Cox is regarded as the best farce of the 19th century. Support the statement with illustrations from the play.
Answer:
Box and Cox, crafted by John Maddison Morton is a one act play. It is hilarious. It drives readers into one continuous rear of laughter. A farce is a play with a style of humour marked by improbabilities. The play Box and Cox is remarkable for its stark improbabilities. Mrs. Bouncer, the greedy landlady, renting out the same room to two gentlemen separately is the most unimaginable improbability.

The tenants, Mr. Box and Mr. Cox, do not know this. Mr. Box, a printer stays in the room only during the day. Mr. Cox, a hatter, occupies the room only at nights. Mrs. Bouncer somehow manages to ensure that they do not meet each other in the room. Yet, they suspect that something is wrong. Her explanations to their complaints add to the fun. The language Mr. Box and Mr. Cox use is so verbose that it evokes lots of laughter. Thus, the play proves itself to be a farce of rare quality.

జాన్ మాడిసన్ వ్రాసిన ‘బాక్స్ మరియు కాక్స్’ ఒక ఏకాంక నాటకం. ఇది ఉల్లాసవంతమైనది. ఇది పాఠకులను ఆపకుండా, పెద్ద పెద్దగా నవ్వింపచేస్తుంది. అసంభావ్యతలలో గుర్తించబడి, హాస్య శైలితో కూడినదే హాస్య నాటకం. గట్టి అసంభావ్యతలను కలిగిన ఇది గొప్ప విశేషమైన నాటకం. అత్యాశగల జమిందారిణి Mrs. బౌన్సర్ ఒకే గదిని ఇద్దరు మర్యాదస్తులకు విడిగా అద్దెకివ్వటం ఊహించలేని అసంభావ్యత.

అద్దెవాళ్ళు, Mr. బాక్స్ మరియు Mr. Cox కు ఇది తెలియదు. Mr. Box బాక్స్ ముద్రకుడు. ఇతడు రాత్రిపూట మాత్రమే గదిలో ఉంటాడు. Mr. Cox టోపీలు చేయువాడు. ఇతను రాత్రిపూట మాత్రమే గదిలో ఉంటాడు. Mrs. బౌన్సర్ ఏదోరకంగా వారిద్దరు గదిలో కలవకుండా నిర్వహిస్తుంది. అయితే, ఏదో జరుగుతుందని వారికి అనుమానం కలిగింది. వారి ఫిర్యాదుకు ఆమె వివరణలు హాస్యంను పెంచుతాయి. బాక్స్ మరియు కాక్స్ ఉపయోగించు భాష చాలా వాగ్భాహుళ్యం. అది నవ్వులను మారుమ్రోగిస్తుంది. అలా, అరుదైన హాస్య నాటకంగా రుజువు చేసుకుంటుంది.

Question 2.
Sketch in a paragraph, the character of Mrs. Bouncer.
Answer:
John Maddison is an English playwright. His Box and Cox is a one-act farce. It has just three characters. One of them is Mrs. Bouncer. She is a greedy landlady. She rents out the same room to two persons at the same time, with letting one know of the other person. They are Mr. Box and Mr. Cox. Mr. Box, a printer stays in the room only during the day. Mr. Cox, a hatter occupies the room only at nights.

She somehow manages to see that they do not come “to the room at the same time. She boasts of her clever idea. Practically nobody can imagine such a thing. However, she can swallow, and digest any and every amount of insult and disrespect. She is accused of stealing by both her tenants. But she turns a ear to their remarks merely to ensure receiving double rent for a single room. She presents a typical example of a farcical caricature with unparliamentary and uncivil language. Her treachery is finally found out and she is put to shame. She bursts into sobs and prays for pardon.

జాన్ మాడిసన్ మోర్టన్ ఒక ఆంగ్ల నాటక కర్త. ఇతని Box and Cox ఒక ఏకాంక హాస్యనాటకం. ఇందులో మూడు పాత్రలు కలవు. వాటిలో ఒకటి శ్రీమతి బౌన్సర్. ఆమె ఒక అత్యాశగల యజమానురాలు. ఒకరికి ఒకరు తెలియకుండా, ఒకే సమయంలో ఇద్దరి వ్యక్తులకు తన గదిని అద్దెకు ఇస్తుంది ఈమె. వారు Box and Cox. Mr. Box ఒక ముద్రకుడు. ఇతను కేవలం పగటిపూట మాత్రమే గదిలో ఉంటాడు. Mr. Cox టోపి షాపులో పని చేస్తాడు. ఇతను రాత్రుళ్ళు మాత్రమే వస్తాడు.

ఏదో ఒకరోజు వారిద్దరూ ఒకేసారి గదికి రాకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటుంది. తన గొప్ప ఆలోచనగా చెప్పుకుంటుంది. వాస్తవంగా, ఎవ్వరూ అలా ఆలోచించరు. ఏదిఏమైనప్పటికీ, ఎలాంటి అవమానమైన, అగౌరవమైనా మింగుడు పండించుకోగలదు మరియు జీర్ణించుకోగలదు. వారి వస్తువులు దొంగిలించబడ్డాయని ఇద్దరు అద్దెవాళ్ళు నిందించుతారు. కానీ, ఒకే గదికి రెండింతల అద్దెకోసం వారి వ్యాఖ్యలను పెడచెవిన పెడుతుంది. అనాగరిక, అసభ్యకరమైన భాషతో అసభ్యకరమైన వ్యంగ్య చిత్రంకు ఒక సాధారణ ఉదాహరణగా ఆమె కనిపిస్తుంది. చివరికి ఆమె ద్రోహం కనిపెట్టబడింది. ఆమెను సిగ్గుపడేట్లు చేయటం జరిగింది. ఏడుస్తూ క్షమాపణ కోరింది.

Question 3.
” ………………….. So that I’m getting double rent for my room, and neither of my lodgers is any the wiser for it” says Mrs. Bouncer. Is she right in her estimate of her lodgers? Support your answer with details.
Answer:
John Maddison is an English playwright. His play Box and Cox is a one-act farce. It is hilarious. It has just three characters. Mrs. Bouncer is a greedy landlady. She rents out her room to two persons at the same time. The tenants, Box and Cox do not know it. It shows her greediness.

She boasts of her capital idea. She feels that neither of her lodgers finds it. Even though she feels like that she is always in tremble of fear. Initially, she may succeed in deceiving them for a while we can observe it when she gives various excuses when they suspect something is wrong. In order to escape from their doubts, she gets busy to put things out of their notice. That is why they fail to know her deceptive nature. Later, they come to know her deceitful dealings. Thus, her estimate of her lodgers is not completely right.

జాన్ మాడిసన్ మోర్టన్ ఒక ఆంగ్ల నాటక కర్త. అతని Box మరియు Cox ఒక ఏకాంక హాస్య నాటకం. ఇది ఉల్లాసమైంది. ఇది కేవలం మూడు పాత్రలు కలది. శ్రీమతి బౌన్సర్ ఒక అత్యాశగల జమిందారిణి. ఈమె ఒకేసారి తనగదిని ఇద్దరు వ్యక్తులకు అద్దెకిస్తుంది. వారు Box మరియు Cox. వారికి ఈ విషయం తెలియదు. ఇది ఆమె అత్యాశను చూపుతుంది. ఇది తన శ్రేష్టమైన ఆలోచనగా చెప్పుకొనును. తన ఇద్దరు కిరాయిదార్లు కనుక్కోలేరని ఆమె భావిస్తుంది.

ఆమె అలా భావించినప్పటికీ ఆమె ఎల్లప్పుడూ భయంతో వణుకుతుంది. వారి అనుమానాల నుండి తప్పించుకోవటానికి, మొదట, కొంతకాలం వారిని మోసగించటంతో విజయం సాధించి ఉండవచ్చు. ఏదో జరుగుతుందని వారు సందేహించినపుడు, ఆమె అనేక కట్టుకథలతో సాకులు చెప్పటం మనం గమనిస్తాము. వారి సందేహాలనుండి తప్పించుకోవడానికి, ఒకరి వస్తువులను మరొకరి కంటపడకుండా ఉంచటంలో నిమగ్నమౌతుంది. కావున, ఆమె మోసపూరిత ప్రవర్తన గమనించలేరు. తర్వాత, ఆమె మోసపూరిత వ్యవహారాలు తెలుసుకొంటారు. అలా ఆమె అంచనా వారి గురించి పూర్తిగా సరికాదు.

Question 4.
Box and Cox fulfills all the characteristics of a one act play. Explain. *(Imp, Model Paper)
Answer:
Box and Cox by John Maddison Morton is a comic one-act play. It is regarded as the best farce of the 19th century. It was translated into many European languages. It is a humorous drama. It is short. It fulfills all the characteristics of a true one-act play. It has just three characters. It follows the unity of place.

That is the action takes place in one location. It observes the unity of time too. Its action does not last for a long. It has humour in abundance. It also serves a social purpose by exposing certain follies we suffer from. The play, Box and Cox, thus proves itself to be a perfect comic one-act play. It has all the characteristics of a one- act play.

జాన్ మాడిసన్ మోర్టన్ యొక్క Box మరియు Cox ఒక హాస్యభరితమైన ఏకాంక నాటకం. ఇది 19వ శతాబ్దపు గొప్ప హాస్య నాటకంగా తలచబడింది. ఇది అనేక యూరోపియన్ భాషలలోకి అనువదించబడింది. ఇది చాలా చిన్నది. నిజమైన ఏకాంక నాటక లక్షణాలన్నీ ఇది నెరవేరుస్తుంది. ఇది కేవలం మూడు పాత్రలే కలిగిఉంది. ఇది ఒకే ప్రాంతంలో జరుగుతుంది.

సంఘటన కాలం కూడా పరిమితం. సుదీర్ఘకాలం సంఘటనలు జరుగవు. అమితమైన హాస్యం కలిగి ఉంది. మనం బాధపడే నిశ్చితమైన తప్పిదాలను బహిరంగపరుస్తూ ఒక సామాజిక ఉద్దేశ్యాన్ని, ఆశయాన్ని కూడా నెరవేరుస్తుంది. అలా, Box మరియు Cox అను నాటకం ఒక ఖచ్చితమైన హాస్యభరితమైన ఏకాంక నాటకంగా రుజువు చేసుకుంది. ఏకాంక నాటకానికి కావలసిన అన్ని లక్షణాలు ఇది కలిగివుంది.

Box and Cox (One-act Play) Summary in English

Box and Cox is a one-act farce by John Maddison Morton. It is based on a French one-act Vandeville Frisette. It is a humorous drama. It fulfills all the characteristics of a true one-act play. It has just three characters. It follows the unity of place and time too. It has humour in abundance. It serves a social message.

Mrs. Bouncer is a greedy landlady. She rents out her lodge room to two persons at the same time without their knowledge. The gentlemen pay weekly rent to Mrs. Bouncer. One of them, Mr. Box, a printer, works at night and stay at this room only during the day time. The other man, Mr Cox, a hatter, works at the shop all through the day and occupies the room at night. Mrs. Bouncer somehow manages to see that they do not come to know this. Mrs. Bouncer feels that it is her capital idea. Practically, nobody can imagine such a thing.

After a while, the tenants suspect that something is wrong, then starts a strange series of situations. Cox doubts that Mrs. Bouncer has been using the room during the day time. He complains to her that his coal continues to decrease, and there is a steady increase of evaporation among his candles, wood, sugar, and matches.

He also complains that his room is full of tobacco smoke. Mrs. Bouncer gives various excuses on this matter including that Box, who she says, occupies the attic, is a persistant smoker and that his smoke must come down the chimney. Cox leaves for his work at the hat shop, and on the stairs passes Box, who returns from the night shift at the newspaper printer. Meanwhile, Mrs. Bouncer gets busy to put Mr. Cox’s things out of Mr. Box.

One day, Mr. Box has brought a rasher of bacon with him. He prepares to cook at once. He lights the fire. He is indignant that his matches have been used and his candles burnt low. For being at home only during the day. He suspects Mrs. Bouncer of these actions. In an unhappy and sleepy state of mind, he places the gridiron on fire and then with fork lays his bacon on the gridiron to cook.

He goes to bed for a nap. In the meantime, Cox returns the room because he gets an unexpected holiday from his employer. He has bought a mutton chop and going to cook it on the gridiron, he finds the fire already lit and the rasher of bacon on the gridiron. He removes it and puts his chop in its place. He hurries into the adjoining room for a plate.

The slamming of the door awakens Box. Remembering his bacon, he leaps out of the bed and finds the chop where he left the rasher. He angrily seizes the chop, flings it out of the window, and leaves the room to pick up a plate. Cox returns, and instead of his chop he discovers the rasher that follows the chop out of the window.

Box and Cox meet, each imagining the other to be an intruder, each pulling the last week rent receipt from his pocket, they find fault with each other. But finally they come to know of Mrs. Bouncer’s deceptive trick. She bursts into sobs and prays for pardon.

Box and Cox (One-act Play) Summary in Telugu

Box మరియు Cox జాన్ మాడిసన్ మోర్టన్ రచించిన ఏకాంక హాస్య నాటకం. ఇది ఫ్రెంచి ఏకాంక నాటకం Vandeville Frisette ఆధారంగా వ్రాయబడింది. ఒక నిజమైన ఏకాంక నాటక లక్షణాలన్నీ దీనిలో ఉన్నాయి. కేవలం మూడుపాత్రలే ఉన్నాయి. సమయం, స్థలం కూడా ఒకేచోట నిర్ణీతకాలంలో జరిగింది. ధారాళమైన హాస్యం ఉంది. సామాజిక సందేశం ఇచ్చింది.

Mrs. బౌన్సర్ అత్యాశగల జమిందారిణి. ఒకేసారి ఇద్దరు వ్యక్తులకు తెలియకుండా తన లాడ్జి గదిని అద్దెకు ఇస్తుంది. వారు వారం వారం అద్దె చెల్లిస్తారు. వారిలో ఒకరు Mr Box వార్తాపత్రికలో ముద్రకుడు. రాత్రిపూట పనిచేసి పగటిపూట గదికి వస్తాడు. మరొక వ్యక్తి Mr. Cox. ఇతను టోపీలు తయారుచేయు షాపులో పనిచేస్తాడు. పగటిపూట రాత్రిపూట గదికి వస్తాడు. వారిద్దరికీ తెలియకుండా ఈ విషయాన్ని శ్రీమతి బౌన్సర్ జాగ్రత్త పడుతుంటుంది. ఇది ఆమె శ్రేష్టమైన ఆలోచన అనుకుంటుంది. వాస్తవంగా ఎవ్వరూ అలా ఆలోచించరు.

కొంత సమయం తర్వాత అద్దెదారులకు ఏదో జరుగుతుందని అనుమానం వస్తుంది. అక్కడ నుండి క్రొత్త సంఘటనలు మొదలవుతాయి. Mr. Cox తన గదిని పగటిపూట శ్రీమతి బౌన్సర్ వాడుకుంటుందని సందేహిస్తాడు. తన బొగ్గు తరిగిపోతుందని, కొవ్వొత్తులు, వంటచెరుకు, అగ్గిపుల్లలు కూడా తరిగిపోతున్నాయని ఆమెకు ఫిర్యాదు చేస్తాడు. తన గది అంతా పొగతో నిండిపోతుందని కూడా ఫిర్యాదు చేస్తాడు.

దీనికి శ్రీమతి బౌన్సర్ అనేక సాకులు చెప్తుంది. అదియుకాక పైన అటక మీద Box ఉన్నాడని అతను నిత్యం పొగత్రాగుతాడని, అది క్రిందకి వస్తుందని చెప్తుంది. ఇంతలో Cox పనికి వెళ్తుంటాడు. మరొక వైపు నుండి మెట్ల మీద Box వస్తుంటాడు. ఈ మధ్యలో శ్రీమతి బౌన్సర్ Cox వస్తువులు Box కంట పడకుండా చేసే పనిలో ఉంటుంది.

ఒకరోజు Box ఒక పందిమాంసపు ముక్కను తీసుకొని వస్తాడు. దాన్ని వండటానికి ప్రారంభిస్తాడు. నిప్పు వెలిగిస్తాడు. తన అగ్గిపుల్లలన్నీ వాడేశారని, కొవ్వొత్తులు కరిగిపోయాయని కోప్పడతాడు. కేవలం పగటిపూట మాత్రమే ఉండటంవల్ల ఈ సంఘటనలను గురించి శ్రీమతి బౌన్సర్ను అనుమానిస్తాడు. నిరుత్సాహంతో, నిద్రమత్తులో తన మాంసపు ముక్కను మంటమీద ఉంచుతాడు.

ఒక కునుకు తీద్దామని మంచమెక్కుతాడు. ఈ మధ్యలో తన యజమాని ఆ రోజుకు సెలవు ఇవ్వటం వలన Cox గదికి తిరిగివస్తాడు. వస్తూ ఒక మటను ముక్కను తెచ్చుకొని వండుకోవటానికి వెళ్తాడు. అప్పటికే కుంపటి మీద ఉన్న మాంసపు ముక్కను చూసి దాన్ని ఆ ప్రదేశంలో తన మటన్ ముక్కను ఉంచుతాడు. పక్కనే ఉన్న గదిలోకి వెళ్తాడు.

తలుపు కొట్టుకోవడంతో Box మేల్కొంటాడు. తన మాంసపు ముక్క గుర్తుకొచ్చి, మంచం మీద నుండి వచ్చి కుంపటి మీద మటను ముక్కను చూస్తాడు. ఆ ముక్కను కిటికిలో నుండి విసిరి కోపంతో ప్లేటు తెచ్చుకోవటానికి వెళ్తాడు. ఇంతలో Cox వచ్చి ఆ మాంసపు ముక్కను చూసి, కిటికిలో నుండి విసురుతాడు. ఇద్దరు ఒకేసారి తారపడి మరొకరు చొరబాటుదారుడిగా ఊహించి, వారి జేబులో నుంచి గత వారం కట్టిన రెండు రసీదులను బయటకు తీస్తూ ఒకరినొకరు తప్పుబడతారు. కానీ, చివరకు శ్రీమతి బౌన్సర్ మోసాన్ని గ్రహిస్తారు. ఆమె ఏడుస్తూ వారిని క్షమించమని వేడుకుంటుంది.

Box and Cox (One-act Play) Summary in Hindi

प्रस्तुत पांंश ‘बॉक्स और कॉक्स’ जान ‘Box and Cox’ जॉन माडिसन मोर्टर, विश्व विख्यात् नाटककार द्वारा सृजित अत्यंत हास्य भरित नाटिका है । (इस नाटिका के आधार पर निर्मित तेलुगु चलचित् है, ‘अवुनु वाण्णिद्दरु इष्टपड्डारु ।’ केवल तीन पात्रों से, एक लॉज-रुम में कुछ देर केलिए घटित घटनाओं एवं सामाजिक संदेश के साथ ठठाकर हँसाने काली है, यह असाधारण नाटिका । इनपात्रों का धारण कर कई व्यक्तियों ने अभिनेताओं के रूप में स्थिर रहकर ख्याति प्राप्त की ।

श्रीमती बौन्सर एक लॉज की मालिकिन है । जीवन के मूल्य नहीं हैं, आशा अपरमित है, अति बिश्वस्त है वह अपने लॉज के एक कमरे को दो व्यक्तियों को एक ही समय में किराए पर देकर दुगुनी आय कमाती है। इस इंतजाम से ने दोनों व्यक्ति अनजान है । वह मालिकिन उम्मीद करती है कि अपने किराएदार दोनों बुद्ध हैं । इसके विपरीत वह डर से काँपती है कि कहीं अपना भंडा कूट जाता है ।

किराएदारों में एक बाँक्स है । वह एक पत्रिका कार्यालय में माम करता है। सारी रात कामकर वह सबेरे १ बजे अपने कमरे में पहुँचता है । दूसरा है, कॉक्स । वह टोपियों के दुकान में काम करता है । वह सुबह बजे १ के परले यिमानुसार दुकान पहुँचकर रात को १ बजे के बाह कमरे में आता है । अतः वे दोनों कमरे में मिलने का मौका बहुत कम होता है ।

अत्या शावाली श्रीमती बौन्सर इसका दुरुपयोग करती है । वे दोनों न मिलने की सतर्कता लेती है । फिरभी उन दोनों को कुछ संदेह होता है कि दाल में कुछ काला है । दोनों श्रीमती बौन्सर से पूछते हैं कि कोयला, मोमबलियाँ और दियासलाइयाँ हमारी जानकारी के बिना खाली हो रहे हैं । वे संदेह करते हैं कि मालिकिन ही खाली करती है । वह दोनों को ऊटपढांग बातें कहकर अपना व्यवहार जारी रखती है ।

एक दिन काम न होने के कारण कॉक्स का मालिक, कॉक्स से उस दिन छुट्टी लेने को कहता है । कभी कमरे में सुबह न आनेवाला कॉक्स के उस समय आने पर खंड़ा फूट गया । पहले उन दोनों ने एस- को पर वेषारोपण करते हैं। असलियत मालम होने के बाद श्रीमती बोन्सर रोदी हुई माफी माँगने लगती हैं।

Meanings and Explanations

box and cox (phrase) / boks aånd koks / (బోక్స్ యాండ్ కోక్స్) : an arrangement where space or faclities are shared by different persons, ఒక స్థలము లేదా వసతి వేరు వేరు వ్యక్తులు వినియోగించుకోవటం. ఈ నాటిక ప్రసిద్ధిగాంచిన తరువాతనే ఈ ప్రయోగము కూడా వాడుకలోకి వచ్చింది.

waistcoat (n) / weskǝt / (వెస్కట్) (disyllabic) : a sleeveless, collarless garment worn over a shirt, చొక్కాపై ధరించే, చేతులు, కోలర్ లేని కొట్టు, वास्कट

trousers (n-pl) / traʊzə (r)z / (ట్రౌజ(ర్)జ్) (disyllabic): an article of clothing that covers the part of the body between the waist and the ankels, పండ్లము, పొడుగులాగు, మడమల దగ్గర నుండి నడుము వరకు శరీరాన్ని కప్పిఉంచే దుస్తులు, पायजामा

oath (n) / ǝʊ0 / (అఉట్) (monosyllabic) : a pledge, ప్రమాణము, ఒట్టు, शपथ

crop (v) / krop / (క్రొప్ ) (monosyllabic): cut (here), జుట్ట్టు కత్తిరించుట

emphatic (adj) / imfætık / (ఇమ్ ఫ్యాటిక్) (trisyllabic) : forceful, నొక్కి చెప్పిన

protuberant (adj) / prǝtju:bǝrǝnt / (ప్రట్యూబరన్ ట్ ) (polysyllabic): bulging outward, ఉబ్బిన, లావుగా ఉన్న

bolster (n) / bəʊlstə(r) / (బఉ ల్ స్ట(ర్) (disyllabic): a large round pillow, గుండ్రంగా ఉన్న పెద్ద తలగడ, तकिया लगाना

absurdity (n) / ǝbsз:(r)drti / (అబ్ స(ర్)డిటి ) (polysyllabic-4): lack of order, క్రమం లోపించిన స్థితి

wobble (v) / wpbl/ (వొబెల్) (disyllabic): move unsteadily, అటూ ఇటూ ఊగిసలాడుతున్న

lor (n) / lə:(r)/ (లో(ర్)) (monosyllabic): short form of ‘lord’, a respectable way of addressing a gentleman, “లార్ట్” అనే పదానికి సంక్షిప్త రూపము, మగవారిని ఉద్దేశించి పిలవడానికి గౌరవ సూచక పదము

suspect (v) / sǝspekt /. (సస్పెక్ట్) (disyllabic): have doubts about, అనుమానించు , संदेह करना

grumble (v)/grambl/ (గ్రామ్ బెల్ ) (disyllabic): to complain without a cause, ఆకారణముగా ఫిర్యాదులు చేయు, असंतोष प्रकट करना

chimney (n) / tsimni / (చిమ్మి ) (disyllabic) : a vettical tube used to emit smoke, etc, పొగ గొట్టము, चिमनी

cheeroots (n-pl)/tferu:ts/ (55) (disyllabic) : cigars, చుట్టలు, సిగరెట్ లు

Havanas (n-pl) / həvænəz / (చేరూట్ స్) (trisyllabic): cigars of a famous brand of Cuba, క్యూబాకు చెందిన ప్రఖ్యాత కంపెనీకి చెందిన సిగరెట్లు

attic (n) / ætik / (యాటిక్) (disyllabic): the space directly below the roof in a house, అటక

mantlepiece/mantelpiece (n) / mænt/pi:s / (మ్యాన్ ట్ ల్ పీస్) (trisyllabic): a shelf affixed to – the wall above a fireplace, కుంపటి గోడకు బిగించిన అలమరా

fender (n) / fendə(r) / (ఫెన్ డ(ర్)) (disyllabic) : a low metal framework in front of a fireplace, కుంపటి ముందర ఎత్తు తక్కువలో ఏర్పాటు చేసిన లోహపు తడిక లాంటిది

hob (n) / hob / (హాబ్ ) (monosyllabic): an iron shelf at the side of a fire grate, కుంపటి పక్కన ఏర్పాటు చేసిన ఇనుప అలమరా

emulating (v+ing) / emj ulertin / (ఎమ్యులెఇ టింగ్) (polysyllabic-4): imitating, అనుకరిస్తున్న

accumulate (v) / ǝkju:mjulert/ (అక్యుమ్యులేట్) (polysyllabic-4): a pile up,ఒకే చోటుకు చేరు, ప్రోగవు

tremble (n) / tremb// (ట్రెమ్ బ్ ల్) (disyllabic) : a shake or a quiver, వణుకు, कंपना

capital (adj-here) / kæpıt// (క్యాపిటల్) (trisyllabic): excellent, అద్భుత, उत्कृष्ट

ledge (n) / led3 / (లెడ్ జ్) (monosyllabic) : a narrow shelf, ఇరుకైన లేదా చిన్న అలమరా

foot (n) / fut / (ఫుట్) (monosyllabic) : the part of the leg below, The ankle, పాదము, కాలు యొక్క చీలమండ కింది భాగము, पाँव, मैर

Mind your own business : Take care of your work, don’t interfere, in others affairs, మీ పని మీరు చూసుకోండి, ఇతరుల వ్యవహారాలలో తలదూర్చవద్దు.

temper (n) / tempo(r) / (టెమ(ర్)) (disyllabic) : mood, మానసిక స్థితి, मन : स्थिति

leaders (n-pl) / li:do(r) / (లీడర్జ్) editorials, pieces of writing in newspapers giving the paper’s opinions, సంపాదకీయములు, नेता

acquaint (v) / akwent / (అక్వెఇన్) (disyllabic) : inform, తెలియచెప్పు

divesting (v+ing / darvestur / (డైవెస్టింగ్) (trisyllabic) : removing, తొలగిస్తూ, వదిలివేస్తూ

brims (n-pl) / brimz / (బ్రిమ్జ్) (monosyllabic) : bottom parts of hats that stick out, టోపీల క్రిందివైపు ఉండే అంచులు

naps (n-pl) / næpz / (న్యాప్ జ్) (monosyllabic) : soft surfaces of leather or fabric attached to hats, టోపీలకు అతికించే మృదువైన తోలు లేదా గుడ్డ భాగాలు

domesticate (v) / domestikert / (డమ్స్టికెట్) (trisyllabic) : live, నివసించు, जीन

parish (n) / perf / (ప్యారిష్) (disyllabic) · a part of a village, గ్రామములోని ఒక భాగము, गांव का बाग

deprive (v) / diprarv / (disyllabic) : take away something from someone, అందకుండా చేయు, ఒకరికి వచ్చేది రాకుండా చేయు

to get rid of (phrase) : dismiss, free oneself from, వదిలించుకొను

rasher of bacon (phrase) : a slice of meat of a pig, పందిమాంసపు ముక్క

purloins (v) / p3:(r)bnz/ (ప(ర్)లొఇన్) : takes things of others, ఇతరుల వస్తువులు (వారికి తెలియకుండా) తీసుకొను, लेलो

gridiron (n) / gridai(r)on / (గ్రిడై(ర)న్) (trisyllabic) : an iron grate used for broiling, కాల్చడానికి/ వేయించడానికి ఉపయోగించే ఇనుప జల్లెడ

Impregnate (v) / Impregnert / (ఇంప్రెగ్నెఇట్) (trisyllabic) : fill with, infuse, నింపు, చొప్పించు

odour (n) / auds(r) / (అఉడ(ర్)) (disyllabic) : a kind of small, oily fish, ఒక రకమైన చిన్న, నూనె ఎక్కువ ఉండే చేపలు

sneaking (v+ing) / sni:kin/ (స్నీకింగ్) (disyllabic) : moving in secretly and silently, రహస్యముగా, నిశ్శబ్దంగా ప్రవేశిస్తూ

benevolence (n) / benevolens / (బనెవలన్స్) (polysyllabic-4) : kindness, దయాగుణము, సహాయగుణము, ఉదారత్వము

quiet (adj) / kwalat / (క్వైఅట్) (disyllabic) : calm, cool, నిశ్శబ్ద, ప్రశాంత

countenance (n) / kauntinons / (కౌన్టినన్స్) (trisyllabic) : features, expressions, ముఖ కవళికలు

slamming (v+ing / s/æml / (స్లామింగ్) (disyllabic) : shutting with sudden force and noise, దభేల్మని శబ్దం చేస్తూ ఆకస్మికంగా మూసివేస్తూ

goodness gracious (interjection) / gudnis greifs / (గుడ్నిస్ గ్రెఇషస్) : expressing great surprise, అమిత ఆశ్చర్యాన్ని వ్యక్తీకరిస్తూ

bound (adj) / baund / (బౌండ్) (monosyllabic) : obliged, ఏదోఒకటి చేయవలసిన అవసరమున్న

curb (v) / kA(r)b / (క(ర్)బ్) (monosyllabic) : control, check, అదుపుచేయు

indignation (n) / mndignerfn / (ఇండిగ్నెఇష్న్) (polysyllabic-4) : anger, wrath, కోపము, उवाक्रास

vengeance (n) / vend3ans / (వెంజన్) (disyllabic) : revenge, ప్రతీకారము

chest (n) / tfest / (చెస్ ట్) (monosyllabic) : a box, పెట్టె, डिब्बा

zounds (interjection) / zaundz / (ఔన్ డ్ జ్) (monosyllabic) : expressing surprise, anger, కోపము, ఆశ్చర్యము వ్యక్తీకరించే

confound (v) / kanfaund / (కన్ఫాన్ ) (disyllabic): destory, damage, నాశనము చేయు, नष्ट करना

frightful (adj) / frartfl/ (ఫ్రైట్ఫ్) (disyllabic) : dreadful, awful, భయానక, भायमीत होना

instantly (adv) / mstonti / (ఇన్ స్టెన్ ట్ లి) (trisyllabic) : at once, తక్షణమే

contemptible (adj) / kǝntemptǝb/ / (కన్ టెమ్ టబ్ ల్) (polysyllabic): deserving disgrace, అసహ్యించుకోదగిన, ద్వేషించదగిన

receipt (n) / risi:t / (రిసీట్) (disyllabic) : a written acknowledgement, రసీదు, पावति

turn out (phrase) : send out, బయటకు పంపించు

sobbing (v+ing) / sabir / (సొబింగ్) (disyllabic): crying, ఏడుస్తూ, रोना

Telangana TSBIE TS Inter 1st Year English Study Material 9th Lesson The First Four Minutes Textbook Questions and Answers.

TS Inter 1st Year English Study Material 9th Lesson The First Four Minutes

Match the following words in Column A with their meanings in Column B.

Answer:
i – e,
ii – i,
iii – h,
iv – j,
v – b,
vi – g,
vii – c,
viii – f,
ix – d,
x – a

Annotations (Section – A, Q.No. 2, Marks : 4)

Question 1.
No one tried to persuade me. The decision was mine alone. * (Imp, Model Paper)
Answer:
Introduction:
This sentence is taken from Roger Bannister’s inspirational essay ‘The First Four Minutes’. It is his personal experience.

Context & Explanation :
Bannister was the first man to run the mile in 3 minutes 59.4 seconds. He narrates his eventual victory of the race in the essay. He says that failure is as exciting to watch as success. This is possible only when the player exhibits his sport genuinely. He says that the spectators fail to understand the mental agony that an athelete passes through before he enters the field. He says that there was no force from anyone to make him participate in this race. It was his own decision.

Critical Comment:
Here, he narrates his glorious moments and second to second experi- ences while running for the goal.

కవి పరిచయం :
ఈ వాక్యం రోజర్ బ్యానిస్టర్ యొక్క స్ఫూర్తిదాయకమైన వ్యాసం ‘మొదటి నాలుగు నిమిషాలు’ నుండి గ్రహించబడింది. ఈ వ్యాసం అతని వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని తెలియజేస్తుంది.

సందర్భం :
ఒక్క మైలు పరుగు పందాన్ని పూర్తి చేయు సమయంలోని దివ్యమైన క్షణాలను, క్షణక్షణ అనుభవాలను ఇక్కడ వివరిస్తున్నాడు.

వివరణ :
ఒక్క మైలు పరుగును 3 నిమిషాల 59. 4 క్షణాల్లో పూర్తి చేసిన మొట్టమొదటివాడు బ్యానిస్టర్. అతని తుది విజయం గురించి ఈ వ్యాసంలో వివరిస్తున్నాడు. క్రీడాకారుడు నిజాయితీగా తన క్రీడను ప్రదర్శించినపుడు మాత్రమే సాధ్యమౌతుందంటున్నాడు. ఒక క్రీడాకారుడు అనుభవించే మానసిక ఒత్తిడి, బాధను వీక్షకులు అర్థం చేసుకోరు అంటున్నాడు. ఈ పరుగు పందెంలో పాల్గొనడానికి తన మీద ఎవ్వరి ఒత్తిడి లేదు అంటున్నాడు. ఇది తన యొక్క సొంత నిర్ణయం.

Question 2.
A voice shouting ‘Relax’ penetrated into me above the noise of the crowd.
Answer:
Introduction:
This sentence is taken from Roger Bannister’s inspirational essay ‘The First Four Minutes’. It is his personal experience.

Context & Explanation :
Bannister looked at the flag as he lined up for the start. The flag swayed gently. The race started. He understood that he was going very slow. He himself shouted ‘Faster’. His worry increased when he heard the first lap time 57.5 seconds. In that excitement his knowledge of pace had deserted him.

At one and a half laps he was still worrying about the pace. Then a voice shouting “Relax” penetrated into him above the noise of the crowd. He followed it and started relaxing. There was no pain and stress. Later, he came to know that it was his coach ‘Stampfl’s advice.

Critical Comment:
Dr. Roger Bannister narrates his glorious moments and second to second experience while running for the goal of one mile race.

కవి పరిచయం :
ఈ వాక్యం రోజర్ బ్యానిస్టర్ యొక్క స్ఫూర్తిదాయకమైన వ్యాసం ‘మొదటి నాలుగు నిమిషాలు’ నుండి గ్రహించబడింది. ఈ వ్యాసం అతని వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని తెలియజేస్తుంది.

సందర్భం :
ఒక్క మైలు పరుగుపందాన్ని పూర్తిచేయు సందర్భంలోని అతని గొప్ప అనుభవాలను, ఒక్క క్షణం అనుభూతిని బ్యానిస్టర్ వివరిస్తున్నాడు.

వివరణ :
పరుగు పందెం ప్రారంభరూపం వరుసలో నిలబడి జెండా ఊపటం గమనించాడు. పరుగు మొదలైంది. తాను చాలా నెమ్మదిగా వెళ్తున్నానని గమనించాడు. ‘వేగంగా’ అని అరిచాడు. మొదటి పావు భాగం 57.5 క్షణాల్లో అది వినగానే అతని ఆందోళన పెరిగింది. ఆ ఆనందంలో వేగంకు సంబంధించిన ఆలోచన పోయింది. 102 భాగం వద్ద, వేగం గురించి ఆలోచన, ఆందోళనపడ్డాడు. అప్పుడు, ప్రేక్షకుల అరుపులను దాటి “ప్రశాంతం” అని కేక వేయడం తనకు చేరింది. దాన్ని అనుసరించాడు. ప్రశాంతంగా ఉండటం మొదలుపెట్టాడు. దీనితో ఒత్తిడి దాని బాధ దూరమయ్యాయి. ఆ తరువాత ఆ సలహానిచ్చింది తన శిక్షకుడు ‘Stampf’ అని తెలుసుకున్నాడు.

Question 3.
The physical overdraft came only from greater will power.
Answer:
Introduction :
This sentence is taken from Roger Bannister’s inspirational essay ‘The First Four Minutes’. It is his personal experience.

Context & Explanation :
Here, he describes the power of will power. Now, he had turned the last bend. There were only fifty yards more. His body exhausted all its energy. But, it went on running just the same. That energy came from greater will power. At that crucial time, determination, dedication and will-power lead his legs ahead. Thus, with all his energy and will power he could succeed.

Critical Comment:
He narrates his glorious moments and second to second experience while running for completing a one mile race.

కవి పరిచయం :
ఈ వాక్యం రోజర్ బ్యానిస్టర్ యొక్క స్ఫూర్తిదాయకమైన వ్యాసం ‘మొదటి నాలుగు నిమిషాలు’ నుండి గ్రహించబడింది. ఈ వ్యాసం అతని వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని తెలియజేస్తుంది.

సందర్భం :
ఒక్క మైలు పరుగు పందాన్ని పూర్తి చేయటానికి పరిగెత్తిన సమయంలోని తన గొప్ప క్షణాలను మరియు అనుభూతిని ఇతను వివరిస్తున్నాడు.

వివరణ :
ఇక్కడ సంకల్పబలం యొక్క శక్తిని వివరిస్తున్నాడు. ప్రస్తుతం చివరి దశకు చేరాడు. కేవలం ఇంక 50 గజాల దూరంలో మాత్రమే ఉన్నాడు. తన శరీరం తన శక్తి మొత్తాన్ని హరించింది. కానీ అదేవిధంగా పరుగెత్తుతూనే ఉన్నాడు. ఆ సత్తువ తన సంకల్పబలం నుండి వచ్చింది. ఆ కష్టసమయంలో దృఢసంకల్పం, అంకితభావం, సంకల్పబలం అతని కాళ్ళను ముందుకు నడిపాయి. అలా, అతని సమస్త శక్తి, సంకల్పబలంతో విజయం సాధించాడు.

Question 4.
No words could be invented for such supreme happiness, eclipsing all other feelings.
Answer:
Introduction:
This sentence is taken from Roger Bannister’s inspirational essay The First Four Minutes. It is his personal experience.

Context & Explanation:
Finally Bannister reached the place where no man had yet ventured. He achieved it in his first attempt of the year. He was the first man to run the race of one mile in 3 minutes 59.4 seconds. He did on May 6th, 1954. Therefore he became free from the burden of athletic ambition. There were no words for describing his happiness. His joy was boundless. It eclipsed all other feelings.

Critical Comment:
Here, he describes his elation for his success.

కవి పరిచయం :
ఈ వాక్యం రోజర్ బ్యానిస్టర్ యొక్క స్ఫూర్తిదాయకమైన వ్యాసం ‘మొదటి నాలుగు నిమిషాలు’ నుండి గ్రహించబడింది. ఈ వ్యాసం అతని వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని తెలియజేస్తుంది.

సందర్భం :
ఇక్కడ తన విజయానికి తన సంతోషంను వివరిస్తున్నాడు.

వివరణ :
చివరికి ఏ వ్యక్తీ ఇంతవరకు చేరుకోని స్థాయికి చేరుకున్నాడు. సంవత్సరంలోని మొదటి ప్రయత్నంలో ఇది సాధించాడు. ఒక్క మైలును 3 నిమిషాల 59.4 సెకండ్లలో పరుగెత్తిన మొదటివాడు బ్యానిస్టర్. ఇది మే 6, 1954లో సాధించాడు. కావున క్రీడా లక్ష్యం అనే ఒత్తిడి నుండి విముక్తి పొందాడు. అతని సంతోషాన్ని వివరించటానికి పదాలు లేవు. ఎందుకంటే అది మాటల్లో చెప్పని విజయం. అతని ఆనందానికి అంతులేదు. అతని ఆనందం బాధలన్నింటినీ కనుమరుగు చేసింది.

Paragraph Questions & Answers (Section – A, Q.No. 4, Marks: 4)

Question 1.
How did Roger Bannister feel in the first lap of the race?
Answer:
Bannister narrates his eventual victory of the race in the essay. During the first lap of the race, Bannister looked at the flag as he lined up for the start. The flag fluttered gently as the sails moved gently in Bernard Shaw’s Saint Joan. He felt complete silence on the ground.

When the gun fired for the second time, Brasher went into the lead and he slipped in behind him. It seemed his legs lost control of himself. He understood that he was going very slow. He himself shouted ‘Faster’. His worry increased when he heard the first lap time 57.5 seconds. In that excitement his knowledge of pace had deserted him. However, he could succeed.

ఈ వ్యాసంలో బ్యానిస్టర్ తన తుదివిజయం గురించి వివరిస్తున్నాడు. పరుగుపందెం మొదటి భాగంలో ప్రారంభం కోసం వరుసలో నిలబడి, జెండావైపు చూస్తాడు. బెర్నార్డ్ షా రచించిన Saint Joan లో గాలి నౌకలకు మెల్లగా అనుకూలంగా కదులుతుందో పరుగుపందెం జండా కూడా రెపరెపలాడుతుంది. అంతా పూర్తి నిశ్శబ్దంగా ఉంది. రెండవసారి గన్ మోగిందో Brasher ఇతని కన్నా ముందున్నాడు. తన కాళ్ళు నియంత్రణ కోల్పోయినట్లనిపించింది. అతివేగం తగ్గినట్లనిపించింది. ‘వేగంగా’ అని అరిచాడు. మొదటి పావుభాగం 57.5 క్షణాల్లో పూరైందని తెలిసినపుడు, అతని ఆందోళన పెరిగింది. ఆ తత్తరపాటులో వేగజ్ఞానం తనని విడిచిపెట్టింది. ఏదైనప్పటికీ, చివరికి విజయం సాధించాడు.

Question 2.
Why did Dr. Bannister feel that the moment of the lifetime had come ?
Answer:
Bannister was the first man to run the race of one mile in 3 minutes 59.4 seconds. In this essay, he narrates his eventual victory of the race. He says that there was no force from anyone to make him participate in this running race. It is entirely his own decision. He passed the half mile in 1 minute 58 seconds.

Later, he had to run the last lap in 59 seconds. He felt a moment of mixed joy and anguish. His mind raced, well ahead of his body. It drew his body compellingly forward them, he felt that the moment of life time had come. There was no worry. He felt confidence in his success. It because there was only 200 yards of track under his feet. He realized that he was going to create a record of life time.

ఒక మైలు పరుగు పందాన్ని 3 నిమిషాల 59.4 క్షణాల్లో పూర్తి చేసిన మొదటి వ్యక్తి బ్యానిస్టర్. ఈ వ్యాసంలో తన తుదివిజయం గురించి వివరిస్తున్నాడు. ఈ పరుగు పందెంలో పాల్గొనటంలో ఎవ్వరి ఒత్తిడిలేదని చెప్తున్నాడు. ఇది పూర్తిగా తన సొంత ఆలోచనే. ఒక నిమిషం 58 సెకండ్లలో అరమైలు పరిగెత్తాడు.

పరుగు కొనసాగుతూ ఉంది. తర్వాత 59 క్షణాల్లో, చివరి పావుభాగం పరిగెత్తె దశకు వచ్చాడు. ఆందోళన మరియు ఆనందాల కలయికల క్షణాన్ని పొందాడు. తన మైండ్ తన శరీరం కన్నా ముందు పరిగెత్తింది. అది తన శరీరాన్ని బలవంతంగా ముందుకు నడిపించింది. అప్పుడు, తన జీవితకాల క్షణము వచ్చిందని భావించాడు. అప్పుడు ఒత్తిడి చెందలేదు. తన విజయంపై నమ్మకం కుదిరింది. ఎందుకంటే, కేవలం ఇంక 200 గజాలు మాత్రమే పరిగెత్తాలి. జీవితకాల రికార్డ్ సృష్టించబోతున్నానని గ్రహించాడు.

Question 3.
What gave Dr. Bannister strength in the final spurt ?
Answer:
Dr. Roger Bannister was the first man to run the race of one mile in 3 minutes 59.4 seconds. He narrates his eventual victory of race in this essay. In the final spurt, he got the strength from his will power. He had turned the last bend. There was only 50 yards more to be run. His body tired and consumed all his energy. But, it went on running. That strength came from great will power. At that juncture, determination, dedication and strong will power lead him ahead. Therefore, he could succeed with his will power.

ఒక మైలు పరుగు పందాన్ని 3 నిమిషాల 59.4 క్షణాల్లో పూర్తి చేసిన మొదటి వ్యక్తి డా॥ రోజర్ బ్యానిస్టర్. పరుగుపందెంలో తన అంతిమ విజయాన్ని గురించి ఈ వ్యాసంలో వివరిస్తున్నాడు. చివరి దశ శక్తి, తన సంకల్పబలం నుండి పొందాడు. అతను చివరి దశకు చేరాడు. కేవలం 50 గజాలు మాత్రమే పరిగెత్తాలి. అతని శరీరం అలసింది మరియు తన సమస్త శక్తిని హరించింది. కానీ, పరుగెత్తుతూనే ఉన్నాడు. ఆ శక్తి తన సంకల్ప బలం నుండి వచ్చింది. ఆ సమయంలో దృఢసంకల్పం, అంకితభావం మరియు గొప్ప సంకల్పబలం అతన్ని ముందుకు నడిపాయి. కావున తన సంకల్పశక్తితో విజయం సాధించగలిగాడు.

Question 4.
Describe the feelings of Bannister after the race was over.
Answer:
Dr. Roger Bannister was the first man to run the race of one mile in 3 minutes 59-4 seconds.
He narrates his eventual victory of the race in this essay. Finally, he reached the place where no man had yet ventured. He achieved it in his first attempt of the year. He run the race in 3 minutes 59.4 seconds. He achieved it on May 6th, 1954. After the race was over, he became free from the burden of athletic ambition. There were no words for describing his happiness. His joy was boundless. It eclipsed all other feelings.

ఒక మైలు పరుగు పందాన్ని 3 నిమిషాల 59.4 క్షణాల్లో పూర్తి చేసిన మొదటి వ్యక్తి డా. రోజర్ బ్యానిస్టర్. పరుగు పందెం యొక్క అంతిమ విజయాన్ని ఈ వ్యాసంలో వివరిస్తున్నాడు. చివరికి ఆ వ్యక్తి ఇంతవరకు చేరుకోని స్థాయికి చేరుకున్నాడు. సంవత్సరంలోని మొదటి ప్రయత్నంలోనే ఇది సాధించాడు. పరుగు పందాన్ని 3 నిమిషాల 59.4 క్షణాల్లో పరుగెత్తాడు. ఇది మే 6, 1954లో సాధించాడు. పందెం పూర్తయిన తర్వాత క్రీడా కసరత్తు లక్ష్యం ఒత్తిడి నుండి విముక్తి పొందాడు. తన సంతోషాన్ని వివరించడానికి పదాలు లేవు. అది మాటల్లో చెప్పలేని ఆనందం. అది అతని బాధలన్నింటినీ తుడిచివేసింది.

Did you participate in any sport and missed a chance to win in a slight time frame

The First Four Minutes Summary in English

Dr. Roger Bannister was the first man to run the race of one mile in 3 minutes 59.4 seconds. The present prose piece, “The First Four Minutes” is a revelation of the stress and strain. Dr. Bannister underwent in achieving this record. He says that failure is as exciting to watch as success. This is possible only when the player exhibits his sport genuinely and completely. Here, he says that there was no force from anyone to make him participate in that four minutes running. The decision was entirely his own.

During the first lap of the race, Bannister looked at the flag as he lined up for the start. The flag swayed gently as the sails moved gently in Bernard Shaw’s Saint Joan. He felt complete silence on the ground. When the gun fired for the second time, Brasher went into the lead and he slipped in behind him.

It seemed his legs lost control of himself. He understood that he was going very slow. He himself shouted ‘Faster’. His worry increased when he heard the first lap time, 57.5 seconds. In that excitement his knowledge of pace had deserted him. At one and a half laps, he was still worrying about the pace. Then, a voice shouting ‘Relax’ penetrated into him. Afterwards, he learnt that it was his coach Stampfl’s voice. He released, there was no strain.

He barely noticed that half mile passed in 1 minute 58 seconds. Chataway went into the lead, at three quarters of a mile the effort was still barely perceptible. The time was 3 minutes 0-7 seconds. He had a moment of mixed joy and anguish, when his mind took over. It raced well ahead of his body.

It drew his body compellingly forward. He felt that the moment of life time had come. The encouragement of the faithful oxford crowd gave him greater strength. There were only 50 yards more. His body exhausted all its energy. But, his will power moved him forward. At this crucial moment, his legs carried him over the last few yards. Here, we can understand the greatness of will power.

The last few seconds seemed never ending. The faint line of the finishing tape stood ahead as a heaven of peace. The arms of the world were waiting to receive him. Then, he leapt at the tape like a man taking his last spring to save himself from the chasm that threatens to engulf him. His effort was over. He collapsed unconscious. It was then that real pain overtook him. The announcement came.

He grabbed Brasher and Chataway and seampered round the track in a burst of spontaneous joy. They had done it in their first attempt of the year. In the wonderful joy he forgot his pain. He felt free of the burden of atheletic ambition, that he had been carrying for years. No words could be invented for his supreme happiness. If eclipsed all other feelings. Thus, with all his strength he could succeed to run the race of one mile in 3 minutes 59.4 seconds.

The First Four Minutes Summary in Telugu

ఒక మైలు పరుగు పందాన్ని 3 నిమిషాల 59.4 క్షణాల్లో పూర్తి చేసిన మొదటి వ్యక్తి డా॥ రోజర్ బ్యానిస్టర్. ప్రస్తుత గద్యభాగం “మొదటి నాలుగు నిమిషాలు”, ఈ రికార్డ్ సాధించటంలో బ్యానిస్టర్ అనుభవించిన ఒత్తిడి, బాధను బహిర్గతం చేస్తుంది. విజయం చూడాలని ప్రేరణ కల్పించినట్లే ఓటమి కూడా అని చెప్తున్నాడు. క్రీడాకారుడు పూర్తిగా నిజాయితీగా తన క్రీడను ప్రదర్శించినప్పుడే ఇది సాధ్యం. ఈ నాలుగు నిమిషాల పరుగు పందెంలో పాల్గొనడానికి తననెవ్వరూ బలవంతం పెట్టలేదని చెప్తున్నాడు. ఇది పూర్తిగా అతని సొంత నిర్ణయం.

మొదటి పావుభాగంలో ప్రారంభం కోసం వరుసలో నిలబడి జెండాకెళ్ళి చూస్తుంటాడు. బెర్నార్డ్ షా సెయింట్ జొన్ నాటకంలో దేశీయ నౌకలు మెల్లగా కదలినట్లు, ప్రారంభజెండా మృదువుగా ఊగసాగింది. పూర్తి నిశ్శబ్దాన్ని గమనించాడు. రెండవసారి గన్ మ్రోగినపుడు, ఇతని సహచరుడు Brasher ఇతన్ని దాటి ముందుకెళ్ళాడు. ఇతను వెనుకబడ్డాడు. ఇతని కాళ్ళు నియంత్రణ్ణి కోల్పోయాయి.

చాలానెమ్మదిగా వెళ్తున్నానని అర్థం చేసుకున్నాడు. ‘వేగంగా’ అని అతనే అరిచాడు. మొదటి పావుభాగం 57.5 క్షణాల్లో పూర్తయిందని విన్నప్పుడు, అతనికి ఆందోళన పెరిగింది. ఆ ఆతృతలో వేగజ్ఞానం తనను వదిలేసింది. 1Ω భాగం వద్ద ఇతను ఇంకా వేగం గురించి ఒత్తిడికి గురయ్యాడు. అప్పుడు “ప్రశాంతం” అనే అరుపు శబ్దం ఇతని మదిలోకి చొచ్చుకుంది. ఆ తర్వాత, చివరిలో ఆ అదుపు అతని శిక్షకుడు Stamfl ది అని తెలుసుకొన్నాడు. అతను ప్రశాంతంగా ఉన్నాడు. ఒత్తిడి లేదు.

ఒక నిమిషం 58 క్షణాల్లో అరమైలు దాటానని గమనించాడు. ఇక్కడ Chataway ఇతని కంటే ముందున్నాడు. మైలులో “మూడవవంతు దగ్గర కూడా ప్రయత్నం బహిరంగంగా అగపడుతుంది. అప్పటికి 3 నిమిషాల 0.7 క్షణాలు గడిచింది. ఆనందం, వేదనల కలయికను కలిగి ఉన్నాడు.

ఇతను మనస్సు శరీరం కన్నా ముందు పరుగెడుతుంది. ఇది బలవంతంగా తన శరీరాన్ని ముందుకు నడుపుతుంది. జీవితకాల క్షణము వచ్చిందనుకుంటాడు. విశ్వాసంగల ఆక్స్ఫర్డ్ సమూహం ప్రోత్సాహం ఇతనికి గొప్పశక్తినిస్తుంది. కేవలం ఇంక 50 గజాలు మాత్రమే ఉంది. ఇతని శరీరం శక్తిని మొత్తాన్ని కాజేసింది. కానీ, ఇతని సంకల్పబలం, ఇతన్ని ముందుకు నడిపింది. ఈ క్లిష్టసమయంలో ఇతని కాళ్ళు చివరి కొన్ని గజాలను కూడా దాటిస్తాయి. ఇక్కడ ఇతని సంకల్పబలాన్ని మనము అర్థం చేసుకోగలము.

చివరి కొన్ని క్షణాలు ఎప్పటికీ ముగించనవిగా కనిపిస్తాయి. గెలుపు గీత శాంతి స్థావరం లాగా కనిపించింది. ప్రపంచపు చేతులు ఇతన్ని స్వీకరించటానికి ఎదురు చూస్తున్నాయి. ముంచి వేయబోయే ఆగాధం నుండి తనను రక్షించుకోవటానికి చివరి దూకుడు లాగా ముగింపు టేపు మీద దూకాడు. ఇతని ప్రయత్నం ముగిసింది. స్పృహ తప్పి కుప్పకూలాడు. అప్పుడు నొప్పి తెలియడం మొదలైంది. ప్రగటను వచ్చింది.

Brasher మరియు Chataway చేతులు పట్టుకొని ట్రాక్ చుట్టూ పరుగెత్తాడు ఆనందంతో. సంవత్సరం మొదటి ప్రయత్నంలోనే ఇది సాధించాడు. ఆ అద్భుతమైన ఆనందంలో అతని బాధను మరచాడు. క్రీడాలక్ష్యం నుండి విముక్తి పొందాడు. తన ఆనందాన్ని వ్యక్తపరచటానికి పదాలులేవు. ఇది మాటలలో చెప్పలేనిది. అన్ని బాధలను తుంచివేసింది. అలా అతని సమస్థ శక్తితో ఒక మైలు పరుగు పందాన్ని 3 నిమిషాల 59.4 క్షణాల్లో పరుగెత్తి విజయవంతమయ్యాడు.

The First Four Minutes Summary in Hindi

रोजर बॉनिस्टर वृतिा से चिकित्सक हैं, लेकिन प्रवृप्ति से खिलाडी हैं । उन्हें दौड की प्रतिय्पेकिताएँ जान से की प्यारी होती हैं । असाध्यों को सुसाध्य करने में उनकी बड़ी अनुवकित है । दौड़ के लिए असहाय अपनी देह को ज्यादा रफ़्तार से दौड़ाया । उन्होंने सन् 1954 मई, 6 को सायं छह बजे इंग्लैंड में एक मील दूर को 3 मिनट 59-4 सेकण्ड में दौड़कर इतिहास रचा है ।

उन्होंने समाचार – पत्रों शीर्ष नामों स्थान पाया कि दुनिया में पहले खिलाड़ी है, जिन्होंने लक्ष्य की प्राप्ति की, जो किसी को अभीतक साध्य नहीं हुऊ । उस असाधारण अनुभव कथन ही प्रस्तुत पाठ्यांश, ‘पहले चार मिनट’ – ‘The First Four Minutes’ उन्होंने स्वीय अनुभव को सुस्पष्ट, जीताजागता, वर्णन किया इसमें, जिसे पढ़कर पाठकों की साँस अंदर की अंदर बाहर की बाहर रह जाती है ।

प्रेक्षक यह नही जानते कि खेलों में हार-जीत की अपेक्षा समर्पित भाव प्रधान होता है । शारीरिक, मानसिक, भावोद्वेग दबाव की तीव्रता सहसुस करनेवाले खिलाड़ियों को ही मालूम होता हैं।

इस दौड़ की प्रतियोगिता में भागलेना मेरा स्वीय निर्णय है । इसलिए मेरे प्रयत्न की बीति असमान है । दौड़ – प्रतियोगिता की प्रतीक्षा का क्षषा आगया है । अनुकूल वातावरण है। लाखों प्रेक्षक साँस तक न लेते खामोश थे । सह- खिलाड़ी ब्राशर आगे या । मेरे बैर लगातार दौड़ते रहे, मानो कोई अदृश्य शक्ति चला रही हो । रफ़्तार कम होने का अनुभव हुआ । बेचैनी से चिल्लाया कि तेज दौो । चेतावनी कहती-शांत । पहले पाव भाग 57.5 सेकंड में पूरा हुआ । मेरी परेशानी थी कि रफ़्तार काफी नहीं ।

हमारे शिक्षक का संदेश था कि दबाव छोड़ो। पालन किया । मन और तन अलग हो गयु । दबाव पिट गया | इस प्रकार क्षाण – क्षाण परिवर्तित आनंद था । मुझे लगा कि परेशानियों के बीच मेरा मन, तन से अलग होकर, आगे बढ़कर मेरे तन को खींच रहा हो । लक्ष्य और गति मिलगए । दोनों की जोड़ी बन गई | दर्द नहीं था । आगे ही दौड़ थी । तन की शकित, बहुत पहले ही खतम हुई ।

मन की याक्ति के लिए अंत नहीं था । विजय – रेखा शांति – शिबिर – सा लगी । सब से पहले पहुँच गया। दोनों कंधों ने आसरा दिया । तब दर्द मालूम होने लगा । तब तक सहयोग देनेवाला तन ने आधार चाहा । लक्ष्य साधन रुपी भार हट गया । आनंद पुलकित किया । जीवन का आशय पूरा हुआ । निवेतर साधना एंव दृढ निश्चय ने विजय पताका फहरायी । रोजर बॉनिस्टर की असाधारण विजय युवा पीढ़ी के लिए अच्छा संदेश है ।

Meanings and Explanations

persuade (v) / pǝ(r)swerd / (ప(ర్)స్వేఇ డ్) (disyllabic): convince, ఒప్పించుట , करना, स्वीकार करा.

flutter (v) / fl^te(r) / (ప్లటర్) (disyllabic) : moved lightly and quickly, రెపరెపలాడుట , फड़फडाह

Bernard Shaw (బెర్నార్డ్ షో ): well known English play wright, ప్రసిద్ధి చెందిన ఆంగ్ల నాటక రచయిత

Saint Joan (సెంట్ జోన్) : a play written by Shaw, షా రచించిన నాటకం పేరు

desperate (adj) / despǝrǝt / (దెస్పెరట్ ) (trisyllabic) : beyond hope, extreme, నిరాశ, द : साहसी

lull (n) / l^l / (లల్ ) (monosyllabic) : a period of less movement,, స్టబ్బత, शांति – काल

Brasher : a famous English athelete, ప్రసిద్ధి చెందిన ఆంగ్ల క్రీడాకారుడు

tremendously (adv) / trımendəsli / (ట్రీమెన్ డస్ లి) (polysyllabic-4): greatly, extremely, గొప్పగా, धिसान

resistance (n) / rızıstǝns / (రెసిస్టెన్ స్ ) (trisyllabic) : refusal to obey, opposition, అసమ్మతి, వ్యతిరేఖరి

propel (v) / prǝpel / (ప్రపెల్) (disyllabic) : moved, pushed forward, ముందుకు నడిపించుట

kept his head (phrase): remained cool and balanced, ప్రశాంతంగా ఉండు

pace (n) / peis / (పెఇస్) (monosyllabic) : speed, వేగం, चलना

penetrate (v) / penǝtreit / (పెనట్రెఇట్ ) (trisyllabic): entered or passed through, ప్రవేశించుట , चुभाना

Stampfl: Bannister’s Austrian coach, ఆస్ట్రియన్ శిక్షకుడు

barely (adv) / beǝ(r)li / (బెఅ(ర్)లి) (disyllabic) : to a very limited extent, కొంతవరకు

perceptible (adj) / pǝ(r)septǝbl / (ప(ర్)సెసష్టబ్ ల్ ) (trisyllabic) : observable, గమనించదగిన

pounce (v) / pauns / (పౌన్ స్ ) (monosyllabic) : jumped on suddenly on, హఠాత్తుగా దూకిన

compellingly (adv) / kǝmpeliŋli / (కమ్ పెలింగ్ లి ) (trisyllabic): forcefully, బలవంతంగా

extinction (n) / ıkstıŋkfn / (ఇక్ స్టింక్షన్) (trisyllabic) : disappearance, loss, death, కనుమరుగవడం, కోల్పోడం, చనిపోవడం, देहात, अंत

impel (v) / impel / (ఇంపెల్) (disyllabic) : forced to do something, బలవంతం చేయుట

haven (n) / hervn / (హెఇన్న్) : safe place, సురక్ష ప్రదేశం

chasm (n) / klækən / (క్యాజమ్) (disyllabic) : gap, wide difference, అగాధం, తేడా

engulf (v) / ingalf / (ఇంగల్ ఫ్) (disyllabic): surround, cover, చుట్టవేయడం, చుట్టివేయు

exploded (v-pt) / ık’splaudid / (ఎక్సప్లోడేడ్ ) : burst out, బద్దలు చేయు, बिस्पोट करना

surged (v) / s3:(r)d3 /(స(ర్)జ్ ): increased suddenly, హఠాత్తుగా పెరగటం, महोर्मि हिलोरा

vice (n) / vais / (వైస్) (monosyllabic) : a device to hold objects, వస్తువులను దృడంగా పట్టుకొను పరికరము

scampered (v-pt) / ‘skæmpǝ(r) / (స్కామ్ పర్ ) (disyllabic): run or skipped about briskly, వేగంగా పరుగెత్తుట, इधर-उधर दोड़ना

spontaneous (adj)/ sponteinis/(స్పాంటెఇనిఅ స్): natural, on the spot, సహజంగా అప్పటికిప్పుడే, स्वेस्छित

venture (v) / ventsə(r) / (వెంచ(ర్)) (disyllabic): entered, ప్రవేశించుట, సాధించటం, जोखिम

eclipse (v) / klips / (ఇక్ లిప్ స్) (disyllabic) : declined, shadowed, నిరాకరించుట, కప్పివేయుట

bewildered (adj) / bıwıldə(r)d / (బివిల్ డ(ర్)డ్) (trisyllabic) : confused, ఉబ్బితబ్బిబ్బై, తికమకపడిన , अव्यवस्थित करना

caught up with (phrase) : manage to avoid problems later, తర్వాత సమస్యలను రాకుండా చేయుట

agony: extreme pain, త్రివమైన బాధ , पंत्रणा

Telangana TSBIE TS Inter 1st Year Commerce Study Material 7th Lesson Commencement of Business Textbook Questions and Answers.

TS Inter 1st Year Commerce Study Material Chapter 7 Commencement of Business

Long Answer Questions

Question 1.
What are the important documents to be submitted to the Registrar of Companies for incorporation of a company?
Answer:
Documents to be prepared while formation of a company:
The important documents to be prepared by a company for its formation are discussed below:

• Memorandum of Association.
• Articles of Association.
• Prospectus.
• Other documents.

1) Memorandum of Association:
Meaning : The Memorandum of Association is the constitution of the company. It is the charter of the company. It provides the foundation on which the company structure is built. It acts as an indicator or guideline for those investors who are interested and are planning to invest in the company. A company cannot perform its operations beyond the scope of memorandum. It defines the scope of the company’s activities as well as its relation with the outside world.

Memorandum of Association is one of the documents which has to be filed with Registrar of companies at the time of incorporation of the company.

Definition:
As per Section 2(56) of the Companies Act, 2013, “Memorandum of Association is one of the documents which has to be filed with the Registrar of the Companies at the time of incorporation of the company”. The Memorandum of Association must be signed by at least seven members in case of a public limited company and two members in case of a private limited company It cannot be changed easily. So it should be prepared very carefully.

Clauses of Memorandum of Association:
The contents of the Memorandum of Association are known as clauses, which are explained in Section – B of the Act. They are as follows.

• Name clause [Section 4(1) (a)]
• Registered Office or Situation clause [Section 4(1) (b)]
• Objects clause [Section 4(1) (c)]
• Liability clause [Section 4(1) (d)]
• Capital clause [Section 4(1) (e)]
• Association clause or Subscription clause [Section 13(4) (c)]

2) Articles of Association:
Meaning: The rules and regulations framed for the internal management of the company, which are set out in a document is named as Articles of Association.

It also helps in achieving the objectives specified in Memorandum of Association. The Articles play a very important role in the affairs of the company. It is a supplementary document to the Memorandum of Association.

The Articles must be printed, divided into paragraphs, numbered consecutively, stamped adequately and signed by each subscriber to the Memorandum of Association. It is duly witnessed and filed along with the Memorandum of Association.

The private companies limited by shares, companies limited by guarantee and unlimited companies must have their Articles of Association. A public company limited by shares may or may not have its own Articles. As per section 26 of Companies Act, it can follow model set of Articles given in Table – A in Schedule -1 of the Act. The Articles of Association can be altered by passing a special resolution. Each subscriber to the memorandum must sign the articles in the presence of atleast one witness. A copy of every special resolution altering the articles should be filed with the Registrar within 30 days of its passing and attach to every copy of the articles issued thereafter.

3) Prospectus:
Meaning: Prospectus is an invitation to the public to subscribe to the shares and debentures of a public company. After incorporation of a company promoters may issue the prospectus for raising required finance.

A public company invites the people to offer to purchase the shares and debentures through an advertisement. Such an Advertisement or notice containing detailed information about the company is known as prospectus.

A private company cannot issue prospectus to secure its capital. A prospectus must contain the following requirements:

• It must be an invitation offering to the public.
• It must be issued on behalf of the company.
• It must involve an invitation of subscription or purchase.
• It must involve an invitation of shares or debentures.

Every prospectus contains an application form on which an intending investor can apply for the purchase of shares or debentures.

4) Other documents such as:

• Consent of the first directors: Directors should give return consent in form no. 29 to the Registrar of Company.
• The Power of Attorney: Promoters should execute a power of Attorney in favour of one of the promoters or an advocate who is to carry out the formalities required for registration.
• Notice of Registered Office: When the location of the registered office is finalized, prior to incorporation, the notice of it is to be filed. If not, with in 30 days of its registration it is to be submitted.
• Particulars of Directors: When a company by its articles appoints any person to act as Director, Manager, Secretary – their particulars have to be filed within 30 days along with the Memorandum of Association and Articles of Association of the company.

Question 2.
What is Memorandum of Association? Explain its clauses.
Answer:
The Memorandum of Association is the constitution of the company. It is the charter of the company. It provides the foundation on which the company structure is built. It acts as an indicator or guideline for those investors who are interested and are planning to invest in the company. A company cannot perform its operations beyond the scope of Memorandum. It defines the scope of company’s activities as well as it relation with the outside world. Memorandum of Association is one of the documents which has to be filed with Registrar of Companies at the time of incorporation of the company.

Clauses of Memorandum of Association:
The contents of Memorandum of Association are known as clauses, which are explained in Section – B of the Act. They are as follows:

1) Name Clause [Section 4(1) (a)]: A company being a separate legal entity must have a name. A company may select any name which does not resemble the name of any other company. It should not contain the words like King, Queen and name of the Government bodies. The proposed name should not be objectionable under the provisions of “Emblems and Names Act, 1950”. The word “Limited” must be used at the end of the name of a public company and “Private Limited” is used by a private company.

2) Registered Office or Situation Clause [Section 4(1) (b)]: This clause states the place and address of the registered office of the company. If the place is not decided at the time of incorporation, it can be intimated to the Registrar within 30 days from the date of incorporation or commencement of business whichever is earlier.

3) Objects Clause [Section 4(1) (c)]: This clause defines the sphere of activities of the company. This clause may be considered as the core of Memorandum of Association because it sets out the objects for which a company is formed. This clause contains a) Main objects b)Other objects. This clause offers protection to the shareholders and creditors by ensuring that the funds are not going to be risked.

4) Liability Clause [Section 4(1) (d)]: This clause contains the nature of liability of its members. It states that the liability of the members is limited to the value of shares held by them. It means that the members are liable to pay only the unpaid balance of their shares and not further else.

5) Capital Clause [Section 4(1) e)]: This clause contains the capital structure of the company. The division of capital into equity shares, preference shares and the no. of shares in each category and their value should be given. It is also mentioned that the any type of shareholders have some special rights and privileges.

6) Association Clause or Subscription Clause [Section 13(4) (c)]: This clause contains the name of the signatories to the Memorandum of Association. The full addresses and occupations of subscribers of witnesses are also given. The subscribers declare that they agree to incorporate the company and agree to take the shares stated against their names.

Question 3.
What is Articles of Association? Explain its contents.
Answer:
Meaning: The rules and regulations framed for the internal management of the company, which are set out in a document is named as “Articles of Association”. It gives the help in achieving the objectives specified in Memorandum of Association. The Articles play a very important role in the affairs of the company. It is a supplementary document to the Memorandum of Association.

The Articles must be printed, divided into paragraphs, numbered consecutively, stamped adequately and signed by each subscriber to the Memorandum of Association. It is duly witnessed and filed along with the Memorandum of Association.

Definition:
According to Section 2(5) of the companies Act, 2013, “Articles of Association of a company as originally framed or as altered from time to time in pursuance of any previous Company law or of this act, including so far as they apply to the company, the regulations contained as the case may be in Table – A to Schedule -1 of this Act”.

The private companies limited by shares, companies limited by guarantee and unlimited companies must have their Articles of Association. A Public company limited by shares may or may not have its own Articles. As per Section 26 of Companies Act, it can follow model set of Articles given in Table – A in Schedule -1 of the Act. The Articles of Association can be altered by passing a special resolution. Each subscriber to the Memorandum must sign the articles in the presence of atleast one witness.

A copy of every special resolution altering the articles should be filed with the Registrar within 30 days of its passing and attach to every copy of the articles issued thereafter.

The Contents of Articles of Association:
The Articles of Association contains the following details:

• Procedure of issuing share capital, the amount of share capital issued, types of shares, no. of shares, calls on shares, rights and privileges of different categories of shareholders must be mentioned in the Articles of Association.
• Procedure for transfer and forfeiture of shares.
• Procedure for issue of debentures and stocks.
• Powers to alter as well as reduce share capital and its procedure for alteration.
• The appointment of the directors, their powers, duties and remuneration.
• The appointment of the managing director.
• Provisions regarding conducting the General meetings, special meetings, voting, proxies, resolutions etc.
• Provisions relating to dividends and reserves.
• Rules for preliminary contracts.
• Provisions regarding the use of Common Seal.
• Preparation of Accounts and Audit and method of appropriation of profits.
• Maintenance of Bank accounts.
• Procedure for winding up the company.
• Other rules and regulations of company.

Question 4.
What is prospectus? Explain the contents of prospectus.
Answer:
Meaning:
Prospectus is an invitation to the public to subscribe to the shares and debentures of a public company. After incorporation of a company promoters may issue the prospectus for raising required finance.

A public company invites the people to offer to purchase the shares and debentures through an advertisement. Such an advertisement or notice containing detailed information about the company is known as “Prospectus”.

A private company cannot issue prospectus to secure its capital.

Definition: According to Sec 2(70) of Companies Act, 2013, prospectus can be defined as “any document described or issued as a prospectus and includes a red herring prospectus referred to in Section 32 or Self prospectus referred to in Section 31 or any notice, circular, advertisement or other document inviting offer from the public for the subscription or purchase of any securities of a body corporate”.

Prospectus must contain following requirements:

• It must be an invitation offering to the public.
• It must be issued on behalf of the company or in relation intended to a company.
• It must involve an invitation of subscription or purchase.
• It must involve an invitation of shares or debentures.

Every prospectus contains an application form on which an intending investor can apply for the purchase of shares or debentures.

Contents of Prospectus: Every prospectus should disclose the matter as specified in Part -1 of Schedule – II to the Companies Act. Some of the contents which every prospectus must include are:

• Name and full address of the company.
• The particulars of the signatories to the Memorandum of Association and the number of shares taken up by them.
• Name, address and occupations of members of the Board of Directors.
• The minimum subscription amount fixed by the promoters.
• The details of property acquired if any.
• The time of opening of the subscription list.
• The capital structure of the company and particulars of issue.
• The amount payable on application, allotment and calls.
• Basis for the issue price.
• The particulars of preferential treatment given to any person for subscribing shares or debentures.
• The addresses of the underwriters if any.
• Particular about reserves and surpluses.
• The amount of preliminary expenses.
• The name and addresss of Auditor.
• Particulars regarding voting rights at the meetings of the company.
• Management perception of risk factors.
• ‘Disclosure of investors’ grievances and redressal system.

Question 5.
Discuss the differences between Memorandum of Association and Articles of Association.
Answer:
Memorandum of Association:
As per Section 2(56) of the Companies Act, 2013, “Memorandum of Association is one of the documents which has to be filed with the Registrar of the Companies at the time of incorporation of the company”. It cannot be changed easily. So it should be prepared very carefully.

Articles of Association:
The rules and regulations framed for the internal management of the company, which are set out in a document is named as “Articles of Association”.

Difference between Memorandum of Association and Articles of Association:

Short Answer Questions

Question 1.
What are the contents of prospectus?
Answer:
Every prospectus should disclose the matter as specified in Part -1 of Schedule – II to the Companies Act. Some of the contents which every prospectus must include are:

• Name and full address of the company.
• The particulars of the signatories to the Memorandum of Association and the number of shares taken up by them.
• Name, address and occupations of members of the Board of Directors.
• The minimum subscription amount fixed by the promoters.
• The details of property acquired if any.
• The time of opening of the subscription list.
• The capital structure of the company and particulars of issue.
• The amount payable on application, allotment and calls.
• Basis for the issue price.
• The particulars of preferential treatment given to any person for subscribing shares or debentures.
• The addresses of the underwriters if any.
• Particulars about reserves and surpluses.
• The amount of preliminary expenses.
• The name and addresss of Auditor.
• Particulars regarding voting rights at the meetings of the company.
• Management perception of risk factors.
• Disclosure of investors’ grievances and redressal system.

Question 2.
Write down any five legal requirements for prospectus.
Answer:
In order to protect the interests of investors, the Companies Act lays down the following regulations relating to the issue of prospectus. They are:

• Prospectus must be dated.
• It must be signed by every person who is named as director.
• It must be issued within 90 days of its registration either by newspaper advertisement or otherwise.
• It must not be issued unless a copy thereof has been filed with the Registrar on or before the date of its publication.
• A prospectus must be in writing. An oral invitation (through TV or firm) to subscribe for shares and debentures of a company or deposits in not a prospectus.
• Any information given in the prospectus must be true.
• If there are any misstatements or misrepresentation in prospectus, it gives rise to impose Civil or Criminal liability on a) The company, b) Promoters and Directors, c) Expert who drafted the Prospectus.
• Civil Liability: The persons responsible for misstatements or untrue statements of prospectus are liable to pay compensation to the persons, who subscribed the shares and debentures relying on such false information in the prospectus.
• Criminal Liability: The persons responsible for misstatements or untrue statements of prospectus are liable to pay a fine upto Rs. 50,000 or imprisonment upto 2 years or both.

Very Short Answer Questions

Question 1.
What is Memorandum of Association?
Answer:
1) It is an important document with clauses explaining briefly the affairs of the company to the outside world. The Memorandum of Association (MoA) is the constitution of the company. It is the charter of the company.

2) MoA is one of the document which has to be filed with Registrar of Companies at the time of incorporation of the company. A company cannot perform its operations beyond the scope of Memorandum.

Question 2.
What is Articles of Association?
Answer:
1) The rules and regulations framed for the internal management of the company, which are set out in a document is named as Articles of Association. It helps in achieving the objectives specified in MoA.

2) The private companies must have their Articles of Association. A public company limited by shares may or may not have its own Articles. As per Sec. 26 of Companies Act, public company can follow model set of Articles given in Table – A in Schedule -1 of the Act.

Question 3.
What is Minimum subscription?
Answer:
1) The minimum amount of capital to be collected by the company before the allotment of shares is known as minimum subscription. A public company cannot commence business unless the minimum subscription has been subscribed.

2) It is fixed by taking into account the following requirements.

• Amount required for the purchase of property.
• Amount need for payment of preliminary expenses.
• Amount required for working capital.
• Amount need for any expenditure in the formation of the company.

Question 4.
What is a Statement in lieu of prospectus?
Answer:
If a public limited company could get the required capital by some private management, it may not issue prospectus. But in that case, it must file a “statement in lieu of prospectus” with the Registrar, at least three days before the first allotment of shares.

• Statement in lieu of prospectus is a substitution of prospectus.
• It must be duly signed by all the directors and it is drafted strictly in accordance with the particulars set out in Part -1 of Schedule – III of the Act.

Question 5.
What is Certificate of Commencement of business?
Answer:
A private limited company can start its business immediately after incorporation. But a public company has to wait till it gets the certificate of commencement of business.

• It is an important document to be received by a public company before its commencement of business.
• In order to obtain this certificate, the company has to submit the following:
  • The prospectus or statement in lieu of prospectus.
  • The shares of allotted to the extent of minimum subscription.
  • The directors have paid application and allotment amount towards qualification shares.
  • A statutory declaration by the secretary or director stating that all the formalities are complied with.
• The Registrar will then scrutinise all the documents and if satisfied issues “Certificate of commencement of business”.

Telangana TSBIE TS Inter 1st Year English Study Material 8th Lesson The Green Champion – Thimmakka Textbook Questions and Answers.

TS Inter 1st Year English Study Material 8th Lesson The Green Champion – Thimmakka

Annotations (Section – A, Q.No. 2, Marks: 4)

Question 1.
At the age of 40, she wanted to end her life as she could not conceive.
Answer:
Introduction:
These touching words are taken from the internet – based inspired write-up, The Green Champion – Thimmakka. It is about the magnificent achievements of an ordinary woman with an extraordinary commitment to conserve nature.

Context & Explanation:
Thimmakka’s life had its own share of pains and problems. She was poor and not properly educated. Her married life wasn’t happy because she could n’t become a mother till she was forty. However, her husband was very supportive of her. Thimmakka thought of ending her life when emotions overshadowed her wisdom. Soon, she was able to dispel those emotions. Wisdom dawned. She saw a new purpose to life in giving.

Critical Comment:
The essay describes her undying passion for planting trees even at an advanced age and insists on the need to emulate her selfless service in protecting the environment.

కవి పరిచయం :
ఈ హత్తుకునే పదాలు అంతర్జాల ఆధారిత స్ఫూర్తిదాయక వ్యాసం The Green Champion – Thimmakka నుండి గ్రహింపబడినవి. ప్రకృతిని కాపాడటానికి అసామాన్యమైన నిబద్దతతో ఒక సాధారణ సాధించిన గొప్ప విజయాలు గురించి ఈ వ్యాసం.

సందర్భం :
శేషకాలంలో కూడా మొక్కలు నాటుటకు గల తిమ్మక్క తపన మరియు పర్యావరణంను రక్షించుటకు ఆమె నిస్వార్థ సేవను అనుసరించాల్సిన ఆవశ్యకతను ఈ వ్యాసం నొక్కి చెప్తుంది.

వివరణ : తిమ్మక్క జీవితంలో అనేక బాధలు మరియు సమస్యలు కలవు. ఈమె పేదరాలు మరియు నిరక్షరాస్యురాలు. 40 సంవత్సరములకు కూడా పిల్లలు లేకపోవడంతో ఆమె వివాహ జీవితం సంతోషంగా లేదు. అయినప్పటికీ, ఆమె భర్త ఆమెకు మంచి సహకారి. ఈ పిల్లలు లేరన్న బాధతో చనిపోవాలనుకుంటుంది, ఉద్రేకంతో తలమునకలై. తర్వాత, జ్ఞానోదయమవుతుంది. ఆ ఉద్రేకాలన్నీ మటుమాయమౌతాయి. జీవితానికి క్రొత్త ఉద్దేశ్యం కనుగొన్నది వారి చెట్లు నాటు ఆశయానికి.

Question 2.
Though the trees grown by her are worth several crores of rupees today, her life has no respite from poverty.
Answer:
Introduction:
These touching words are extracted from the internet-based inspired write- up, The Green Champion – Thimmakka. It shows the magnificent achievement of an ordinary woman with an extraordinary commitment to conserve nature.

Context & Explanation:
Born into a poor family. Thimmakka did not go to school. She worked as a labourer. As she grew up, she was married to Chikkayya, a labourer. When they came to know that they could not beget children, they were not disappointed. They cameup with the idea of planting saplings and nurturing them as their own children. It became their life mission. But, she suffers from poverty. Her sole source of income is the pension of Rs. 500/- given by the government. Thus, she is an example of simple living and high thinking.

Critical Comment:
These words describe her pains and problems.

కవి పరిచయం :
ఈ హత్తుకునే పదాలు అంతర్జాల ఆధారిత స్ఫూర్తిదాయక వ్యాసం The Green Champion – Thimmakka నుండి గ్రహింపబడినవి. ప్రకృతిని కాపాడటానికి అసామాన్యమైన నిబద్ధతతో ఒక సాధారణ సాధించిన గొప్ప విజయాలు గురించి ఈ వ్యాసం చెప్తుంది.

సందర్భం :
ఈ పదాలు ఆమె పేదరికం మరియు సమస్యలు గురించి వివరిస్తాయి.

వివరణ :
పేదరికంలో పుట్టింది బడికి వెళ్ళలేదు. ఖాళీగా ఉండకుండా పనిచేసింది. వయస్సు రాగానే, చిక్కయ్య అనేవాడ్ని పెండ్లి చేసుకొంది. వారికి పిల్లలు పుట్టరు అని తెలిసినప్పుడు, వారు నిరుత్సాహపడలేదు. చెట్లను నాటి, వాటిని తమ పిల్లలుగా పెంచాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఇది వాళ్ళ జీవిత ధ్యేయం అయింది. కానీ పేదరికం నుండి మాత్రం విముక్తి లేదు. ఆమెకున్న ప్రస్తుత ఆదాయ మార్గం ప్రభుత్వం ఇస్తున్న 500/- రూ.ల పెన్షన్ మాత్రమే. అలా సాధారణ జీవితం, గొప్ప ఆలోచనకు ఒక ఉదాహరణ ఈమె.

Question 3.
One might think that growing trees is not a big deal but one would know the reality of it only when they do it on their won.
Answer:
Introduction:
These touching lines are taken from the internet-based article. The Green Champion – Thimmakka. It depicts the magnificent achievements of an ordinary couple with a great commitment to conserve nature.

Context & Explanation:
Every one feels that it is not difficult to grow trees. It is because they never grow any sapling in their life. Here we have to remember the saying that empty vessels make much noise. Such type of people can say that growing trees is not a big deal.

But, people who really try to grow trees can understand the foil and trouble undergoes. If it is an easy thing why do our governments spend crores of money on planting trees. It is because no one bothers about nature that is why governments take up such programmes. So, we have to appreciate Thimmakka and her husband to take up free planting mission.

Critical Comment:
The essay describes the attitude of people here.

కవి పరిచయం :
ఈ హత్తుకునే పదాలు అంతర్జాల వ్యాసం The Green Champion – Thimmakka నుండి గ్రహించబడినవి. ప్రకృతిని కాపాడాలన్న గొప్ప నిబద్దత కల్గిన సాధారణ జంట గొప్ప విజయాలను ఈ వ్యాసం వర్ణిస్తుంది.

సందర్భం :
ఇక్కడ, ఈ వ్యాసం ప్రజల ఆలోచన వైఖరిని వివరిస్తుంది.

వివరణ :
ప్రతి ఒక్కరు చెట్లు నాటుట చిన్న విషయం అనుకుంటారు. ఎందుకంటే, వారెప్పుడూ వారి జీవితంలో ఏ మొక్కనూ నాట లేదు. ఇక్కడ మనకు ఒక సామెత, ఏమీలేని విస్తరాకు ఎగిరెగిరి పడుతుంది గుర్తుకు వస్తుంది. అలాంటి వ్యక్తులు చెట్లు పెంచుట పెద్ద సమస్య కాదు అంటారు.

కానీ నిజంగా చెట్లు నాటుటకు ప్రయత్నించిన వారికి తెలుస్తుంది అది ఎంత కష్టమో. ఇది చిన్న విషయమైన, మన ప్రభుత్వాలు ఎందుకంత కోట్లరూపాయలు దాని మీద ఖర్చు పెడతాయి ? ఎందుకంటే ఎవ్వరూ ప్రకృతి గురించి ఆలోచించుటలేదు. అందువలన ప్రభుత్వాలు అలాంటి కార్యక్రమాలు చేపట్టాల్సి వచ్చింది. తిమ్మక్క, ఆమె భర్తను మనం మెచ్చుకోవాలి.

Question 4.
Her intentions are evidently good as she has planted trees rich in biodiversity.
Answer:
Introduction:
These are the concluding words taken from the internet-based article, The Green Champion-Thimmakka. It describes her magnificent achievements in preserving the environment.

Context & Explanation:
Thimmakka and her husband started planting saplings and nurturing them as their own children. Even after the death of her husband, she pursuded her mission with the same determination and courage. She is 100 plus now and still cherishes the dream of planting more trees.

She continues her fight against deforestation. Her contributions are truly remarkable. She proves that age is not a big problem if we aspire to do anything. So, she is a true inspiration to us to have good intentions towards society. Please plant a sapling and make the world a better place for our children. Even thousand mile journey begins with a single step.

Critical Comment:
The words describe her passion for planting trees and expanding her mission.

కవి పరిచయం :
ఈ ముగింపు పదాలు అంతర్జాల ఆధారిత వ్యాసం The Green Champion-Thimmakka అను వ్యాసం నుండి గ్రహించబడ్డాయి. పర్యావరణాన్ని కాపాడుటలో ఆమె విజయాలను గురించి ఈ వ్యాసం వివరిస్తుంది.

సందర్భం :
ఆమె మొక్కలు నాటు ఆశయం, దానిని విస్తరించిన ఆమె తపనను ఈ పదాలు వివరిస్తాయి.

వివరణ :
తిమ్మక్క, ఆమె భర్త మొక్కలను నాటి, వాటిని తమ పిల్లలుగా పెంచటం ప్రారంభించారు. ఆమె భర్త మరణం తర్వాత కూడా, అదే ధైర్యం, సంకల్పంతో తన ఆశయాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్ళింది. వంద సంవత్సరములు పైబడినా ఇంకా మొక్కలు నాటాలని కలలు కంటుంది.

అడవులు నరకడాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది. ఆమె సేవలు నిజంగా గొప్పవి. మనము ఏదైనా చేయాలనుకుంటే వయస్సు పెద్ద సమస్య కాదని ఈమె రుజువు చేసింది. సమాజంపట్ల మంచి ఉద్దేశ్యాలు ఉన్నాయనడానికి, ఈమె మనకు నిజమైన స్ఫూర్తి.

Paragraph Answer Questions (Section – A, Q.No. 4, Marks : 4)

Question 1.
All great things have humble, small beginnings. Justify the statement based on the life and work of Thimmakka. *(Imp, Model Paper)
Answer:
Thimmakka had pains and problems in her life. She was poor and not educated. She worked as a coolie. She was not happy because she couldn’t become mother till she was forty. Her husband was very cooperative. The couple Thimmakka and Chikkayya started planting trees in their village in a stretch of 4 km.

They planted 10 banyan saplings in the first year and increased the number year after year. They not only planted them but tended them to maturity. Apart from banyan trees, she planted over 8000 other trees in over 80 years She is a true inspiration to us. She shows us that all great things have humble and small beginnings.

తిమ్మక్క ఎన్నో బాధలు, సమస్యలు కలిగివుంది. తన జీవితంలో పేదరాలు మరియు చదువుకోలేదు. కూలీగా పనిచేసింది. ఆమె వివాహ జీవితం సంతోషంగా లేదు. 40 సం|| వరకు కూడా తల్లికాలేక పోయింది. ఆమె భర్త చాలా మంచి సహకారి. భార్య, భర్తలు ఇద్దరూ వారి గతంలో 4 కి.మీ పొడవు చెట్లు నాటటం ప్రారంభించారు.

మొదటి సం॥ 10 మర్రి చెట్లు పెంచారు. తరువాత సం॥ సం॥కి ఆ సంఖ్య పెరిగింది. వాటిని నాటటమే కాదు చక్కగా పెంచారు. మర్రి చెట్లతోపాటు, ఇతరచెట్లు 8,000 పైన 80 సం॥ల్లో నాటారు. నిజమైన స్ఫూర్తిదాత మనకు ఆమె. గొప్ప పనులన్నీ మొదట చిన్నవిగా, నిరాడంబరంగా మొదలౌతాయి అని మనకు చూపిస్తుంది.

Question 2.
Why did Thimmakka and her husband decide to plant trees? Describe how they tried to succeed in their decision?
Answer:
This inspiring essay describes Thimmakka’s undying passion for planting trees even at an advanced age. It also insists the need to follow her selfless service in preserving and protecting nature.

Thimmakka was a poor and uneducated woman. She was married to Chikkayya. The couple didn’t get children. However, her husband was very supportive of her. With nothing in life to be cherish, Thimmakka thought of ending her life. Then, wisdom dawned.

They decided to plant trees and nurture them as their children. They planted 10 banyan saplings in the first year soon it became their life mission. Year after year the number increased. They not only planted them but tended them to maturity. They also fenced and guarded them. Now there exist around 8000 other trees planted by them.

‘ఈ స్ఫూర్తిదాయకమైన వ్యాసం శేషజీవితంలో కూడా తిమ్మక్క చెట్లు నాటాలన్న తపనను వివరిస్తుంది. చెట్లను కాపాడి ప్రకృతిని రక్షించటం ఆమె నిస్వార్థమైన సేవను అనుసరించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ వ్యాసం నొక్కి .చెప్తుంది.

తిమ్మక్క ఒక పేద నిరక్షరాసురాలు. ఆమె చిక్కయ్యను పెండ్లిచేసుకుంది. వారికి పిల్లలు కలగలేదు. అయినప్పటికీ ఆమె భర్త మంచి మద్దతుదారుడు ఆమెకు. ఆనందపడటానికి జీవితంలో ఏమీలేక, బాధతో తిమ్మక్క చనిపోవాలనుకుంటుంది. అపుడే, జ్ఞానోదయమైంది.

ఆ జంట చెట్లు నాటాలని నిర్ణయించుకొన్నారు మరియు వాటిని తమ పిల్లలు లాగా పెంచటం ప్రారంభించింది. మొదటి సం॥ 10 మర్రిచెట్లను నాటారు. తర్వాత అది వారి జీవిత ఆశయం అయింది. సం॥ సం॥కి మొక్కల సంఖ్య పెరిగింది. కేవలం వారు మొక్కలు నాటటమే కాదు వాటిని చక్కగా పెంచారు. వాటికి కంచె ఏర్పాటుచేసి సంరక్షించారు. ప్రస్తుతం 8 వేలపై మిగతా చెట్లు కూడా నాటి ఉన్నాయి.

Question 3.
Who is taking the noble mission of Thimmakka forward and how ?
Answer:
Planting more and more plants is the noble mission of Thimmakka. She expanded her mission from 10 banyan saplings to over 8000 other trees. Her outstanding work earned her the name Saalumarada, which means a row of trees. Now, she is 100 plus.

Her noble mission is taken forward by her faster son, Sri Umesh. He has been planting and tending to trees along the roads, in schools, public places and on the mountains, and hill tops also runs the PRITHVI BACHAO movement successfully. He maintains nursery and distributes plants to the farmers who are interested in growing plants. So, the adopted son adopts her noble mission of planting saplings.

చాలా, చాలా చెట్లు నాటాలన్నది తిమ్మక్క యొక్క గొప్ప ఆశయం. తన యజ్ఞాన్ని 10 మర్రి మొక్కల నుండి 8వేల పై ఇతర చెట్లు వరకు విస్తరించింది. ఆమె గొప్ప పని ఆమెకు చెట్లు వరుస అనే పేరు సంపాదించిపెట్టింది. ఇప్పుడు ఆమెకు 100 పై సం||లు వయస్సు.

ఆమె గొప్ప ఆశయాన్ని ఆమె దత్తపుత్రుడు శ్రీ ఉమేష్ ముందుకు తీసుకెళ్తున్నాడు. రోడ్లువెంట, పాఠశాలలో, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో, పర్వతాలమీద మరియు కొండగుట్టల మీద మొక్కలు నాటుతూ పెంచుతున్నాడు. ‘పృథ్వీ బచావో’ అనే ఉద్యమాన్ని విజయవంతంగా నడుపుతున్నాడు. నర్సరీ పెంచుతూ, మొక్కలు నాటే శ్రద్ధ ఉన్న రైతులకు వాటిని పంపిణీ చేస్తున్నాడు. అలా, దత్తపుత్రుడు ఆమె గొప్ప ఆశయాన్ని దత్తత తీసుకొని కొనసాగిస్తున్నాడు.

Question 4.
Why was Thimmakka called Saalumarada ?
Answer:
The present internet-based essay, the Green Champion – Thimmakka describes the magnificent achievements of an ordinary woman with an excellent commitment to conserve nature. Thimmakka, a woman more than 100 years in age, from Karnataka has been launded globally as the green champion for her planting mission.

Thimmakka along with her husband planted over 8000 other trees. Even after her husband’s death, she continued her mission of planting trees. Her outstanding work earned her the name Saalumarada, which means a row of trees in Kannada. Thimakka is popular as Saalumarada Thimmakka due to her work. She continues her fight against deforestation. Her contributions are truly remarkable. With her achievements, she is called Saalumarada Thimmakka.

ప్రస్తుత అంతర్జాల ఆధార వ్యాసం The Green Champion-Thimmakka ప్రకృతిని సంరక్షించుటకు గొప్ప నిబద్ధతతో ముందుకెళ్ళిన సాధారణ స్త్రీ యొక్క గొప్ప సాధనలను వివరిస్తుంది. 100సం॥లు పైబడిన స్త్రీ తిమ్మక్క. ఆమె చెట్లునాటు ఆశయంకు ఆమెను ప్రపంచవ్యాప్తంగా కీర్తిస్తున్నారు.

భర్తతో కలసి 8 వేల పైన ఇతర చెట్లను నాటింది. తన భర్త మరణం తర్వాత కూడా చెట్లునాటు ఆశయాన్ని కొనసాగించింది. ఆమె గొప్పతనం ఆమెకు Saalumarada అను పేరు తెచ్చిపెట్టింది. దీని అర్థం కన్నడలో చెట్లు వరుస. తిమ్మక్క ఆమె పనివల్ల చెట్లు వరుస తిమ్మక్కగా ప్రసిద్ధిచెందింది. అడవులను నాశనం చేయుటను వ్యతిరేకిస్తూ ఉద్యమించింది. ఆమె సేవలు నిజంగా అద్భుతమైనవి. ఆమె సాధించిన విజయాలవల్ల ఆమెను చెట్ల వరుస తిమ్మక్క అని పిలుస్తారు.

The Green Champion – Thimmakka Summary in English

The present prose piece ‘The Green Champion – Thimmakka’ is an internet-based inspiring article. It describes Thimmakka’s undying passion for the planting trees and insists on the need to emulate her selfless service in preserving nature. Thimmakka, a woman more than 100 years in age, from Karnataka has been landed globally as the Green Champion for her tree planting mission.

She was a poor and not properly educated. She worked as a coolie. She was married to Bikkala Chikkayya, a labourer too.Her married life was not happy. She couldn’t become a mother till she was forty. Her husband was very cooperative. With nothing to be proud, she thought of ending her life. Wisdom dawned. The couple decides to plant saplings and nurture them as their own children.

They not only planted them but also fenced watered and guarded them from animals. They started planting trees in their village in a stretch of 4 km. They planted 10 banyan saplings in the first year and increased the number year after year. Now there are 400 banyan trees in the area. Apart from them there existed over 8000 other trees planted by them. Even after the death of her husband, she continued her mission of planting trees. Her outstanding work earned her the name Saalumarada which means a row of trees in Kannada.

Thimmakka received many awards including the prestigious Padmasri award in 2019. Thimmakka is popular as Saalumarada Thimmakka because of her work. There is also an environmental organisation named after her in the U.S. called Thimmakka’s Resources for Environmental Education. She brought world wide recognition to her state, Karnataka through her incredible services. Hence, she is a true inspiration to us. She is 100 plus and still cherishes the dream of planting more trees in future.

Her mission is taken forward by her foster son, Sri Umesh. He has been planting and tending to trees along the roads, in schools, public places and on the maintain and hilltops. He runs the PRITHVI BACHAO movement successfully. He grows own nursery and distributes plants to the interesting farmers to grow plants. Therefore, Thimmakka has become a role model to the entire world. She urges us the plant even a single sapling to make the world a better place for our future generations. The easy insists on the need to emulate her selfless service in protecting nature.

The Green Champion – Thimmakka Summary in Telugu

ప్రస్తుత గద్యభాగం “The Gree Chanpion-Thimmakka” అంతర్జాలం నుండి స్వీకరించిన స్ఫూర్తినింపు వ్యాసం. మొక్కలు నాటాలన్న తిమ్మక్క తపనను మరియు ప్రకృతిని సంరక్షించుటకు ఆమె నిస్వార్థ సేవను అనుసరించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెప్తుంది ఈ వ్యాసం. ఆమె మొక్కలు నాటు ఆశయానికి “Green Champion” గా 100 సం||ల పై బడిన వయస్సుగల తిమ్మక్క ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్తుతింపబడుతుంది.

తిమ్మక్క పేద మరియు చదువుకోని ఖాళీగా పనిచేసింది. మరొక కూలివాడైన బిక్కల చిక్కయ్యను వివాహమాడింది. ఆమె వివాహ జీవితం సంతోషంగా లేదు. 40 సం|| వయస్సుకి కూడా తల్లి అవలేకపోయింది. ఆమె భర్త మంచి సహకారి. జీవితంలో గొప్పగా అనుకోవటానికి ఏమీలేక, చనిపోదామనుకుంటుంది. జ్ఞానోదయం అయింది. ఈ జంట మొక్కలు నాటి వారి పిల్లలులాగే పెంచాలనుకొన్నారు.

చెట్లను నాటడమేకాక వాటికి కంచె ఏర్పరచి, నీళ్ళుపోసి జంతువుల నుండి కూడా కాపాడారు. వారి గ్రామంలో 4 కి.మీ. పొడవు చెట్లు నాటడం ప్రారంభించారు. మొదటి సం॥ 10 మర్రి మొక్కలను ఆరంభించి సం॥ సం॥కి ఆ సంఖ్యను పెంచారు. వాటితోపాటు, 8వేల పై ఇతర చెట్లను సహితం నాటారు. ఆమె భర్త మరణం తర్వాత కూడా, చెట్లు నాటు యజ్ఞాన్ని కొనసాగించింది. ఆమె గొప్ప పనితనం ఆమెకు ‘సాలుమారద’ అను పేరు సంపాదించి పెట్టింది. దీని అర్థం కన్నడలో చెట్లు వరుస.

2019లో భారత ప్రభుత్వం నుండి గొప్ప ‘పద్మశ్రీ’ అవార్డుతో పాటు అనేక అవార్డులు పొందింది. ఈమె ‘సాలుమారద తిమ్మక్క’ గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమెను చూసి U.Sలో పర్యావరణ వ్యవస్థకు Thimmakka’s Resources for Environment Education అని పేరు పెట్టారు. అసామాన్యమైన సేవలతో తన రాష్ట్రమైన కర్నాటకకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు తెచ్చింది. కావున ఆమె మనకు నిజమైన స్ఫూర్తిప్రదాత. ఇప్పుడు 100 సం|| పై బడిన వయస్సు ఆమెది. అయినప్పటికీ, భవిష్యత్తులో ఎక్కువ మొక్కలు నాటాలని కలలు కంటుంది.

ఆమె ఆశయాన్ని దత్తపుత్రుడు శ్రీ ఉమేష్ ముందుకు తీసుకెళ్తున్నాడు. కొండగుట్టలు, పర్వతాలమీద బహిరంగ ప్రదేశాల్లో, పాఠశాలలు, రోడ్లు వెంబడి మొక్కలు నాటుతూ పెంచుతున్నారు. ‘పృథ్వీ బచావో’ అను ఉద్యమాన్ని విజయవంతంగా నడుపుతున్నాడు. నర్సరీలు పెంచుతూ, శ్రద్ధ ఉన్న రైతులకు మొక్కలను అందిస్తున్నాడు. కావున తిమ్మక్క ప్రపంచం మొత్తానికి ఒక మార్గదర్శకురాలైంది. మన భవిష్యత్తరాలకు మంచి ప్రపంచాన్ని అందించటానికి అలా ఒక్క మొక్కైనా నాటమని కోరుకుంటుంది. ఒక మొక్కను నాటండి. ఈ ప్రపంచాన్ని మన భవిష్యత్తు తరాలకు అందించండి. వెయ్యిమైళ్ళ దూర ప్రయాణం కూడా ఒక్క అడుగుతో ప్రారంభం అవుతుంది.

The Green Champion – Thimmakka Summary in Hindi

प्रस्तुत Adu, a fufti – Arrear – The Green Champion Thimmakka, fuel TFI संक्षिप्त जीवन- चित्र है । अंतर्राष्ट्रीय ख्याति प्राप्त वृक्ष – प्रेमिका एवं आम मज़दूर्नी है। उसे पद्मश्री उपाधि से सम्मानित किया गया । कर्नाटक के देहात में, गरीब परिवार में जन्मी तिम्मक्का प्राथमिक शिक्षा पाकर जानवरों को चराती थी। छोटी उम्र में उसकी शादी चिक्काला बक्कय्या से हुई । वह चालीस वर्ष तक माँ नहीं बन सकी । उसे मालुम भी हुआ कि वह कभी माँ नहीं बन कएगी।

मन में बाधा, देहाती औरतों का बुरा-भला सुनाना, अपमान भार आदि से क्षणिक आदेश में वह आत्महत्या की कोर तक पहुँच गई । लेकिन तक्षण विवेक-बुद्धि से उसे तोड़ दिया। जीवन का अर्थ ढूँढ लिया। पति का समर्थन और सहकार पूरा है। पौधारोपण कर वृक्षों को अपनी संतान मानने वाली है। प्रथम वर्ष में वह अपने गावँ के पास, सडक के किनारे दस बरगद के पौधे लगाकर उनकी देखभाल करने लगी । उस काम में दिलचस्पी बढ़ी । पति-पत्नी, क्रमशः वृक्ष-संख्या बढ़ाते रहे । उपलब्द संसाधन वृक्ष-वृद्धि के लिए सीमित कर दिए। आठ हाज़ार से ज्यादा विविध प्रकार के पौधे लगाए ।

बक्कय्या मज़दूरी बंदकर रोपित पौधों की देखभाल करता था । वह पानी के अनुपलब्ध प्रांतों में, बालदियों से पानी लेकर पौधों को सींचता था । उसके देहांत के बाद भी तिम्मक्का ने वृक्ष-पोषण – क्रत जारी रखा। उसकी उम्र एक सौ सालों से ज्यादा होने पर भी हरित – आंदोलन जारी होता रहा । पुरस्कारों की राशियाँ बरसाने लगीं । सन् 2019 में ‘पद्मश्री’ से सम्मानित किया गया । एक अमरीकी पर्यावरण- संस्थान को ‘तिम्मक्का’ नाम रखा गया ।

इसे साभी लोग सालु मनद – (कन्नड राष्ट्र, जिसका अर्थ है, वृक्षावली) तिम्मक्का कहकर पुकारने लगे । दत्तक पुत्र उमेश उसके आंदोलन को जारी रख रहा है । ‘पृथ्वी बचाओ’ नाम से वृक्ष के पालन-पोषण के द्वारा पर्यावरण- परिरक्षण- आंदोलन व्याप्त कर रहे हैं । सौ साल से ज्यादा उम्र में भी ‘एक-एक व्यक्ति एक एक पौधा बोने की पुकार कर रही है । अपने देहात में चिकित्सालय के निर्माण के लिए कोशिश की जा रही है । तिम्मक्का करोड़ों मूल्य की अमूल्य वृक्ष-संपदा भूमाता को मरकत- हार के रूप में पहना कर स्वयं निर्धन वनिता रह गई । तिम्मक्का का प्रेरणात्मक आदर्श जीवन है ।

Meanings and Explanations

champion (n) /tfempion/ (ఛాంపిఅన్ ) (disyllabic) : someone who works for a cause, ఒక ప్రత్యేక పనికై శ్రమించే వ్యక్తి

saalumarada (n-Kannada word): a row of trees, చెట్ల వరుస

conceive (v) /kansi:v / (కన్ సీవ్ ) (disyllabic) : to become pregnant, గర్భము ధరించు

saplings (n-pl) /sep/inz/ (స్యాప్లింగ్ జ్ ) (disyllabic) : young plants, లేత మొక్కలు

stretch (n) /stretf/ (స్ట్రెచ్ ) (monosyllabic) : an area or extent of land, విస్తీర్ణము, ప్రదేశము, స్థలము

challenging (v+ing=adj) / tfelondzi/ (చ్యలంజింగ్ ) (trisyllabic) : difficult, hard to do, కష్టమైన

relatively (adv) /relativli / (రెలటివ్ లి ) (polysyllabic – 4 ) : in relation to, somewhat, పోల్చి చూసినప్పుడు, ఒక మాదిరి

take up (phrase): accept to do some work, ఒక పనిని చేపట్టుట

grazing (v+ing) /grerzin / (గ్రెఇజింగ్ ) (disyllabic) : feeding, cattle, sheep, etc, పశువులకు మేత మేపుట

fence (v) /fens/ (ఫెన్ స్ ) (monosyllabic) : guard with a barrier, కంచెతో కాపాడుట, కంచె నిర్మించుట

guard (v) / ga: (r)d/ (గా(ర్)డ్ ) (monosyllabic): protect, రక్షించుట

respite (n) /respart / (రెస్ప్రైట్) (disyllabic) : relief, ఉపశమనము

sole (adj) /soul/ (సఉ ల్ ) (monosyllabic) : only, ఏకైక

pails (n-pl) /peilz/ (పెఇ ల్ జ్) (monosyllabic) : buckets, నీటి పాత్రలు

resources (n-pl) / ris: (r)s/ (రిపో(ర్)స్5) (disyllabic): means, వనరులు

monson (n) /monsun / (మెన్ సూన్) (disyllabic) : rainy season, వర్షఋతువు

invariably (adv) /mveoriabli/ (ఇన్ వె అరి అబ్ లి ) (polysyllabic – 4 ) : without fail, తప్పనిసరిగా

onset (n) /onset/ (ఓన్ సెట్ ) (disyllabic) : beginning, ప్రారంభము

routine (n) /ru:ti:n/(రోటీన్) (disyllabic): a course of action done regularly, దైనందిన కార్యక్రమము

formal (adj) /fo:(r)mol/ (ఫో(ర్)మల్ ) (disyllabic): official, లాంఛనప్రాయ, అధికారిక

confer (v) /konf3:(r) / (కన్ ఫ(ర్) ) (disyllabic) : award, present, పురస్కారము అందించు

civilian (adj) /sıvıliən/ (సివిల్యన్ ) (trisyllabic) : related to civil citizens, not to military, పౌరులకు చెందిన, సైనికులకు చెందని

environmental (adj) /mvaırənmentǝl/ (ఇన్ వైరన్ మెంటల్ ) (polysyllabic): of or related to the surroundings, పర్యావరణ సంబంధ

incredible (adj) /mkredǝbl/ (ఇన్ క్రెడ్ బ్ ల్ ) (trisyllabic) : difficult to believe, నమ్మశక్యము కాని

massive (adj) /mæsiv/ (మ్యాసివ్ ) (disyllabic): very large, చాలా పెద్ద మొత్తములో

patrol (v) /pətrəul/ (పట్రఉ ల్) (disyllabic) : go round an area to look after its safety, 380 ఒక ప్రాంతమును పర్యవేక్షించు

facet (n) /fæsit/ (ఫ్యాసిట్) (disyllabic): a particular aspect, ఒక పార్శ్యము

capture (v) /kæptsə(r)/ (క్యాప్ చర్ ) (disyllabic) : catch and confine, పట్టి బందించు

straying (v+ing) /strenŋ/ (స్ట్రెఇఇంగ్) (disyllabic) : wandering, దారితప్పి అటూ ఇటూ తిరుగుతున్న

preserve (v) /preəzç:(r)v/ (ప్రజ(ర్)వ్ ) (disyllabic) : protect, కాపాడు, రక్షించు

foster (adj) /fastǝ(r)/ (ఫోస్ట(ర్)) (disyllabic) : adopted, దత్త

tending (v+ing) /tendıŋ/ (టెండింగ్) (disyllabic) : tending care of, బాధ్యత వహిస్తున్న, రక్షిస్తున్న

cherish (v) /tferis/ (చెరిష్) (disyllabic): hold dear, ప్రియమైనదిగా భావించు

ranger (n) /reındzə(r)/ (రెఇన్ జ(ర్)) (disyllabic) : a keeper, సంరక్షకులు

approval (n) /ǝpru:vəl/ (అప్రూవల్ ) (trisyllabic): permission, అనుమతి

secure (v) /sskjua(r)/ (సక్యూఅ(ర్)) : get, పొందు, సేకరించు

deforestation (n) /difaisteisǝn/ (డిఫోరిస్టెఇష్ న్ ) (polysyllabic-5): the process of destroying forests, అడవుల నిర్మూలన

remarkable (adj) /rıma:(r)kəbl/ (రిమా(ర్)కబ్ ల్ ) (trisyllabic): notable, ప్రత్యేకముగా పేర్కొనదగిన

evidently (adv) /evidəntli/ (ఎవిడన్ ట్ లి ) (polysyllabic-4): clearly visible, సుస్పష్టగా కనిపిస్తున్న

initiative (n) /ınıfǝtiv/ (ఇనిషటివ్) (polysyllabic-4): the beginning, ప్రారంభము

Telangana TSBIE TS Inter 1st Year Economics Study Material 1st Lesson అర్థశాస్త్ర పరిచయం Textbook Questions and Answers.

TS Inter 1st Year Economics Study Material 1st Lesson అర్థశాస్త్ర పరిచయం

వ్యాసరూప సమాధాన ప్రశ్నలు:

ప్రశ్న 1.
అర్థశాస్త్ర సంపద, శ్రేయస్సు నిర్వచనాలను పరిశీలించండి.
జవాబు.
అర్థశాస్త్రానికి సంపద నిర్వచనాన్ని ఆడమస్మిత్ అనే ఆర్థికవేత్త తెలియజేసారు. ఆడమ్స్మత్ను అర్థశాస్త్ర పితామహుడుగా చెప్పవచ్చు.

ఇతని ఉద్దేశ్యంలో అర్థశాస్త్రం సంపదను గురించి వివరించే శాస్త్రం. ఆడమస్మిత్ తన ప్రఖ్యాతి పొందిన “రాజ్యాల సంపద” అనే గ్రంథంలో అర్థశాస్త్రాన్ని “రాజ్యాల సంపద స్వభావం, కారణాల పరిశీలన” అని నిర్వచించాడు. ఆడమస్మిత్ ఉద్దేశ్యంలో మానవుని ప్రధాన కార్యకలాపము సంపదను ఆర్జించడం. అతని అనుచరులయిన జె.బి. సే, జె. యస్. మిల్. మొదలగువారు సంపద నిర్వచనాన్ని సమర్థించారు.

సంపద నిర్వచనములోని ప్రధానాంశాలు :
ఆడమస్మిత్ సంపద నిర్వచనంలోని ప్రధానాంశాలు క్రింది విధంగా పేర్కొన్నారు.

1. మానవుని ఆర్థిక కార్యకలాపాల ముఖ్యోద్దేశం సంపదను ఆర్జించడం.
2. సంపద అంటే ఉత్పత్తి చేయబడిన వస్తువులు.
3. మానవుని స్వార్థపరమైన ఆలోచన సంపదను ఎక్కువగా ఆర్జించడం.

విమర్శ :
అర్థశాస్త్రం సంపదను గురించి వివరించే శాస్త్రమనే సంకుచిత భావన వల్ల ఈ నిర్వచనం విమర్శలకు గురయింది.

1. కార్లైల్, రస్కిన్ అర్థశాస్త్రం నిర్వచనాన్ని విమర్శించారు. వారి ఉద్దేశ్యంలో ఈ నిర్వచనం సామాన్య మానవుని కార్యకలాపాలను గురించి అధ్యయనం చేయాలిగాని, ఆర్థిక మానవుని గురించికాదు అని విమర్శించారు. దానివల్ల వారు దీనిని “దయనీయమైన” శాస్త్రంగా వర్ణించారు.
2. ఆడమ్ స్మిత్ తన నిర్వచనంలో సంపదకు అత్యధిక ప్రాధాన్యతను ఇచ్చినాడు. కాని సంపద అనేది కేవలం మానవుని కోరికను తీర్చే ఒక సాధనం మాత్రమేనని మార్షల్ విమర్శించాడు.
3. కేవలం భౌతిక వస్తువులను మాత్రమే ఆడమస్మిత్ సంపదగా పరిగణించారు. అభౌతిక కార్యకలాపాలైన ఉపాధ్యాయుల, వైద్యుల సేవలను పరిగణనలోనికి తీసుకోలేదు. అందువల్ల అర్థశాస్త్ర పరిధి పరిమితమై పోతుంది.
4. సంపద నిర్వచనం కేవలం ఉత్పత్తి వైపు మాత్రమే దృష్టిని కేంద్రీకరిస్తోంది. పంపిణీని నిర్లక్ష్యం చేస్తుంది.
5. స్వార్థాన్ని పెంచును : సంపద నిర్వచనంలో సంపదకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం జరిగింది. మానవుడు స్వార్థపరుడు, కనుక స్వప్రయోజనం కోసం పనిచేస్తాడు. స్మిత్ దృష్టిలో స్వప్రయోజనానికి, సామాజిక ప్రయోజనానికి తేడా లేదు. ఈ నిర్వచనం వల్ల ఆర్థిక వ్యక్తి ఏర్పడతాడు. ఈ ఆర్థిక వ్యక్తి పూర్తిగా స్వార్థపూరితమైనవాడు.
6. ధన దేవత ఉద్భోద (Gosfel of Mammon) : ఈ నిర్వచనం సంపద సృష్టికి ప్రాధాన్యతనిస్తుంది. అందువల్ల దీనిని థామస్, కార్లైల్ “ధన దేవత”గా పేర్కొన్నారు.
7. లోపభూయిష్టమైనది : వాల్రాస్ కూడా సంపద నిర్వచనాన్ని పరిశీలించి అది లోపభూయిష్టమైనదని, అశాస్త్రీయమైనదని, అసంపూర్ణమైనదని పేర్కొనెను.
8. సంకుచితమైనది : ఆడమస్మిత్ తన నిర్వచనంలో సంపదకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. కాని సంపద మానవుని కోర్కెలను సంతృప్తిపరచటానికి ఒక సాధనంగా ఉండాలి. అనగా వ్యక్తికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి కాని, సంపదకు కాదు. ఈ విషయంలో సంపద నిర్వచనం అర్థశాస్త్రాన్ని సంకుచిత దృష్టిలో వివరించింది.

ఇన్ని లోపాలున్న కారణంగానే ఎక్కువమంది ఆర్థికవేత్తలు ఈ నిర్వచనాన్ని తిరస్కరించారు.

సంక్షేమం నిర్వచనం :
మార్షల్ అర్థశాస్త్రాన్ని “మానవుడు అతని శ్రేయస్సు గురించి చర్చించే శాస్త్రంగా” నిర్వచించారు. ఆయన నిర్వచనంలో మానవుడికి ప్రథమ స్థానాన్ని, సంపదకు ద్వితీయ స్థానాన్ని ఇచ్చారు. మార్షల్ ఉద్దేశ్యం ప్రకారం “దైనందిన కార్యకలాపాల్లో మానవ ప్రవర్తన గురించి అధ్యయనం చేసేది రాజకీయ అర్థశాస్త్రం.

శ్రేయస్సును సాధించడం కోసం వ్యక్తి, సమాజం ప్రవర్తనను గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది. ఈ విధంగా ఒకవైపు సంపదను గురించి అధ్యయనం చేస్తూ, మరొకవైపు అధిక ప్రాధాన్యమైన మానవుని గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది.” మార్షల్ అనుచరులైన ఏ.సి. పిగూ, ఎడ్విన్ కానన్ వంటి వారు మార్షల్ నిర్వచనాన్ని సమర్థించారు.

ముఖ్య లక్షణాలు :

1. సంక్షేమాన్ని పెంపొందింపజేసే మానవ కార్యకలాపాలను గురించి మాత్రమే మార్షల్ నిర్వచనం పరిగణిస్తోంది.
2. మానవునికి, మానవ శ్రేయస్సుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తూ సంపద అనేది మానవ సంక్షేమాన్ని పెంపొందింపజేసే సాధనంగా పేర్కొన్నాడు.
3. ఇది కేవలం మానవుని ఆర్థిక విషయాలనే అధ్యయనం చేస్తుంది. రాజకీయ, సామాజిక, మత సంబంధమైన విషయాలతో దీనికి సంబంధం లేదు.
4. మానవ సంక్షేమాన్ని పెంపొందింపజేయడానికి అవసరమైన భౌతిక సంపదను సముపార్జించడంలో వ్యక్తి, సమాజం ప్రవర్తనను అధ్యయనం చేస్తుంది.

విమర్శ :
మార్షల్ నిర్వచనం కూడా అనేక విమర్శలకు గురైంది. ముఖ్యంగా రాబిన్స్, మార్షల్ యొక్క “శ్రేయస్సు” అనే భావనను విమర్శించాడు.

1. అర్థశాస్త్రం సామాజిక శాస్త్రంగాని, మానవశాస్త్రం కాదు. అర్థశాస్త్ర మౌలిక సూత్రాలు మానవులందరికి వర్తిస్తాయి. అందువల్ల అర్థశాస్త్రాన్ని మానవ శాస్త్రంగానే తప్ప సామాజిక శాస్త్రంగా పరిగణించరాదు.
2. మార్షల్ వస్తువులను భౌతిక మరియు అభౌతికమైనవిగా విభజించడం జరిగింది. కాని, తన నిర్వచనంలో అభౌతిక వస్తువులకు ఎటువంటి ప్రాధాన్యత ఇవ్వలేదు.
3. శ్రేయస్సును కొలవవచ్చు అనేది తీవ్రమైన అభ్యంతరంగా రాబిన్స్ విమర్శించారు. శ్రేయస్సు అనేది వ్యక్తిని బట్టి, కాలాన్ని బట్టి మారుతుంది.
4. మానవ శ్రేయస్సును పెంపొందించే కార్యకలాపాలను మాత్రమే మార్షల్ పరిగణించాడు. అయితే మద్యం, విషంలాంటివి కూడా శ్రేయస్సును కలుగజేస్తాయి. మార్షల్ వీటిని విస్మరించాడు.

ప్రశ్న 2.
అర్థశాస్త్ర కొరత నిర్వచనాన్ని విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి.
జవాబు.
కొరత నిర్వచనం :
మార్షల్ నిర్వచనాన్ని విమర్శించి రాబిన్స్ అర్థశాస్త్రానికి విశ్లేషణాత్మక నిర్వచనాన్ని ఇచ్చారు. 1932 సంవత్సరంలో ‘యాన్ ఎస్సే ఆన్ ది నేచర్ అండ్ సిగ్నిఫికెన్స్ ఆఫ్ ఎకనామిక్ సైన్స్’ అనే గ్రంథంలో రాబిన్స్ తన నిర్వచనాన్ని తెలియజేసెను.

మానవుని అపరిమితమైన కోరికలను ప్రత్యామ్నాయ ప్రయోజనాలున్న పరిమిత సాధనాలకు ఉండే సంబంధం పట్ల మానవ ప్రవర్తన అధ్యయనమే అర్థశాస్త్రం” అని నిర్వచించెను. ఈ నిర్వచనంలో మానవ జీవితానికి సంబంధించిన కొన్ని నిత్య సత్యాలు ఉన్నాయి.

1. అపరిమిత కోరికలు :
మానవుని కోరికలు అపరిమితం. ఒక కోరిక తీరగానే మరొక కోరిక ఉద్భవిస్తుంది. వాటిని తీర్చుకోవడానికి మానవుడు నిరంతరం కృషి జరపటం వల్ల ఆర్థిక కార్యకలాపాలు కొనసాగుతాయి.

2. వనరులు పరిమితం :
మానవుని కోర్కెలు సంతృప్తిపరిచే సాధనాలు లేదా వనరులు పరిమితమైనవి. సాధనాలు పరిమితంగా ఉండటం వల్ల కొరత మరియు ఆర్థిక సమస్యలు ఉత్పన్నమౌతున్నాయి.

3. ప్రత్యామ్నాయ ప్రయోజనాలు :
వనరులు పరిమితంగా ఉండటమే కాకుండా వాటికి ప్రత్యామ్నాయ ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. అనగా ఒక సాధనానికి అనేక ఉపయోగాలు ఉంటాయి.

4. ఎంపిక :
సాధనాల కొరత, అపరిమితమైన కోరికల వల్ల ఎంపిక అంశం అతి ముఖ్యమైనదిగా ఉంటుంది. సాధనాల కేటాయింపులోను, కోరికల ప్రాధాన్యతను అనుసరించి సంతృప్తిపరిచే విషయంలోను ఎంపిక సమస్య ఉత్పన్నమవుతుంది.

రాబిన్స్ నిర్వచనం మార్షల్ నిర్వచనం కంటే శాస్త్రీయమైనది :

1. కార్యకలాపాలను విభజించలేదు :
మార్షల్ అర్థశాస్త్రంలో భౌతిక అంశాలను గూర్చి మాత్రమే వివరించాడు. కాని రాబిన్స్ భౌతిక, అభౌతిక అంశాలను రెండింటిని గూర్చి అర్థశాస్త్రంలో చర్చించాడు.

2. శ్రేయస్సును విమర్శించుట:
మార్షల్ శ్రేయస్సు అనే పదానికి, అర్థశాస్త్రానికి ముడిపెట్టాడు. కాని రాబిన్స్ ప్రకారం, అర్థశాస్త్రానికి శ్రేయస్సుతో ఏ మాత్రం సంబంధం లేదు. కారణం అర్థశాస్త్రంలో శ్రేయస్సుకు దోహదపడని వస్తువులు ఉదాహరణకి మత్తు పానీయాలు, సిగరెట్లు, విషం మొదలగు వాటిని గూర్చి కూడా చర్చిస్తాం.

3. లక్ష్యాల మధ్య తటస్థంగా ఉండుట :
రాబిన్స్ ప్రకారం అర్థశాస్త్రం లక్ష్యాల మధ్య తటస్థంగా ఉంటుంది. ఏది మంచి, ఏది చెడు అనే నిర్ణయాలను చేయదు. అందువల్ల ఇది వాస్తవిక శాస్త్రం.

4. శాస్త్రీయమైనది :
రాబిన్స్ నిర్వచనం వల్ల ఆర్థిక సమస్య ఏ విధంగా ఏర్పడుతుందో తెలుసుకోవడానికి వీలైనది. రాబిన్స్ అర్థశాస్త్రాన్ని శాస్త్రీయ స్థాయికి చేర్చి, ఎంపిక శాస్త్రంగా మలిచాడు.

5. పరిధిని విస్తృతపరిచింది :
ఈ నిర్వచనం అన్ని రకాల ఆర్థిక వ్యవస్థలకు వర్తిస్తుంది. “వనరుల కొరత” అనేది ఒక సార్వత్రిక సమస్య. కనుక ఈ నిర్వచనం వల్ల అర్థశాస్త్ర పరిధి కూడా విస్తరించింది.

రాబిన్స్ నిర్వచనం మార్షల్ నిర్వచనం కంటే మెరుగైనప్పటికి కొన్ని విమర్శలకు గురైనది.
విమర్శ :

1. ఈ నిర్వచనం కొరతగా ఉన్న వనరులను ఉపయోగించి గరిష్ట స్థాయిలో కోరికలను ఏ విధంగా సంతృప్తి పరుచుకోవాలో అనే విషయం మీద దృష్టి సారించలేదు. విమర్శకుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ నిర్వచనంలో శ్రేయస్సు అనే భావన అంతర్గతంగా ఇమిడి ఉంది.
2. రాబిన్స్ నిర్వచనానికి మరొక విమర్శ, ఇది మారుతున్న సమాజానికి వర్తించదు. కాలం మారుతున్న కొద్ది అనేక మార్పులు వస్తాయి. కాబట్టి వనరుల కొరత అనే సమస్యను అధిగమించవచ్చు.
3. ఆధునిక అర్థశాస్త్రంలో చాలా ముఖ్యమైన జాతీయ ఆదాయం, ఉద్యోగిత వంటి స్థూల ఆర్థిక విశ్లేషణను రాబిన్స్ నిర్వచనం విస్మరించింది.
4. ఆర్థిక వృద్ధి, ఆర్థికాభివృద్ధి వంటి ఆధునిక అర్థశాస్త్రానికి సంబంధించిన ముఖ్యాంశాలను కొరత నిర్వచనంలో చర్చించలేదు.
5. శ్రీమతి జాన్ రాబిన్సన్ ఈ నిర్వచనాన్ని విమర్శించారు. ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉపయోగించని వనరులు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ముఖ్య సమస్య వనరుల కొరత మాత్రమే కాదని, ఉన్న వనరులను ఏ విధంగా ఉపయోగించు కోవాలనేదే ముఖ్యమని ఆమె అభిప్రాయము.

ప్రశ్న 3.
అర్థశాస్త్రం స్వభావం మరియు పరిధిని వివరించుము.
జవాబు.
అర్థశాస్త్రమనేది విస్తృతమైన, విశాలమైన విషయం, అర్థశాస్త్ర పరిధి, స్వభావం, విషయ సంబంధిత అంశాలను తెలుసుకోవాలంటే సంప్రదాయవాదుల నుంచి ఆధునిక అర్థశాస్త్రవేత్తల వరకు వారి అభిప్రాయాలను గమనించాలి.

టర్గాట్ (Turgot) క్వజెన్ (Quesnay) అనే సామాజిక శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం ‘ఆర్థిక కార్యకలాపాలన్నీ మానవుని కోర్కెలను సంతృప్తి పరచడానికే వారి ఉద్దేశంలో ఆర్థిక కార్యకలాపాల ప్రాథమిక సూత్రం ఏమంటే పరిమిత సాధనాలతో గరిష్ట ప్రయోజనాన్ని పొందడమేనని భావించారు. దీనిని వారు మానవుని కోర్కెలను తృప్తి పరచడమే ఆర్థిక లక్ష్యంగా పేర్కొన్నారు.

సమాజాన్ని మనం గమనించినట్లయితే ఆర్థిక కార్యకలాపాలలో ద్రవ్యం ప్రాధాన్యత ఎంతో ఉంది. మానవుని కార్యకలాపాల అర్థశాస్త్ర అధ్యయనంలో ద్రవ్యం ఒక భాగమైంది. అయినప్పటికీ అర్థశాస్త్రమనేది వర్తక కార్యకలాపాలకే పరిమితమా ? లేక ద్రవ్య సంబంధమైనదా ? అనే దానికి స్పష్టత లేదు.

అర్థశాస్త్ర పితామహుడయిన ఆడమ్ స్మిత్ రచనలలోని ప్రఖ్యాతిగాంచిన జాతుల సంపద అనే ఆంగ్ల పుస్తకంలో అర్థశాస్త్ర స్వభానికి ఒక రూపమొచ్చింది. ఆ తరువాత చాలా మంది ఆర్థిక వేత్తలు అర్థశాస్త్రాన్ని వివిధ నిర్వచనాలతో వేరు వేరు మార్గాలలో విషయ పరిధిని
వివరించారు.

శాస్త్రానికి దేనితో అయితే సంబంధం ఉంటుందో అది వివరించేదే ఆ శాస్త్ర పరిధి. సంప్రదాయ ఆర్థిక సిద్ధాంతం | ప్రకారం అర్థశాస్త్రాన్ని వివిధ విభాగాలుగా పేర్కొన్నారు. అవి : వినియోగం, ఉత్పత్తి, వినిమయం, పంపిణీ, ఆదాయం, ఉద్యోగిత, ప్రణాళిక, ఆర్థికాభివృద్ధి అదే ఆధునిక ఆర్థిక సిద్ధాంతం ప్రకారం అర్థశాస్త్రాన్ని రెండు విభాగాలుగా పేర్కొనవచ్చు. అవి: సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం, స్థూల అర్థశాస్త్రం.

సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం :
సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం వ్యక్తుల, చిన్న సంస్థల, వైయక్తిక యూనిట్ల ప్రవర్తనను, ఆర్థిక చర్యలను తెలుపుతుంది. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం, ఆర్థిక వ్యవస్థలో వినియోగదారులు, ఉత్పత్తిదారుల మధ్య సమర్థవంతంగా కేటాయించబడినవా లేదా అనే అంశాలను సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం పరిశీలిస్తుంది.

ఈ అంశం సంక్షేమ అర్థశాస్త్రానికి సంబంధించింది. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్ర పరిధి, ఉత్పత్తుల ధరలు, ఉత్పత్తి కారకాల ధరలు, సంక్షేమ అర్థశాస్త్రానికి సంబంధించింది.

స్థూల అర్థశాస్త్రం :
స్థూల అర్థశాస్త్రం సాధారణ ధరల స్థాయిని, అందులోని హెచ్చు తగ్గులను పరిశీలిస్తుందే కాని వస్తుసేవల పాపేక్ష ధరలను గురించి కాదు. స్థూల అర్థశాస్త్రం సమిష్టి జాతీయ ఆదాయం, మొత్తం వినియోగం, మొత్తం పొదుపులు, ఉద్యోగితల గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది.

ఆర్థిక వృద్ధి సిద్ధాంతం స్థూల అర్థశాస్త్రంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం. ఆధునిక అర్థశాస్త్రం చాలామటుకు ఆర్థిక వృద్ధికి సంబంధించినది. ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ప్రధాన లక్ష్యం ఏమంటే అధికస్థాయి ఆర్థిక వృద్ధిని సాధించడం. స్థూల అర్థశాస్త్ర పరిధి ఆదాయ సిద్ధాంతం, ఉద్యోగిత, సాధారణ ధరల స్థాయి, ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక వృద్ధి, స్థూల పంపిణీ సిద్ధాంతానికి సంబంధించిందిగా చెప్పవచ్చు.

ఆర్థిక శాస్త్రం దానికి సంబంధిత అంశాల స్వరూపాన్ని వివరించడమేకాక, అవి ఏ విధంగా ఉండాలో అనే విషయాన్ని విశదీకరిస్తుంది. ఉదా : ఆర్థిక వ్యవస్థలో అమలులో నున్న వేతనాల స్థాయి, ధరలు, పన్ను రేట్ల గురించి అర్థశాస్త్రం చర్చించి అవి ఎలా ఉండాలో సూచిస్తుంది. కాబట్టి అర్థశాస్త్రాన్ని నిశ్చయాత్మక మరియు నిర్ణయాత్మక శాస్త్రంగా చెప్పవచ్చు.

సంప్రదాయ అర్థశాస్త్రం ప్రాథమికంగా వినియోగం, ఉత్పత్తి, వినిమయం, పంపిణీ, ఆదాయం, ఉద్యోగిత, ప్రణాళిక, ఆర్థికాభివృద్ధికి సంబంధించింది.

1. వినియోగం (Consumption) :
సేవల నుంచి ప్రయోజనాన్ని పొందడంగా నిర్వచించవచ్చు. వినియోగమనేది ప్రస్తుత కోరికలను సంతృప్తిపరచడం కోసం అంతిమ వస్తుసేవలను ఉపయోగించడం వినియోగం అవుతుంది. వినియోగం అనేది ఉత్పత్తి. వినిమయం, పంపిణీకి ఆధారంగా పేర్కొనవచ్చు.

2. ఉత్పత్తి (Production) :
అర్థశాస్త్రంలో ఉత్పత్తి అంటే ముడి సరుకులకు, రూప, స్థాన, కాల ప్రయోజనాన్ని కల్పించి అంతిమ వస్తువులగా మార్చే ప్రక్రియను ఉత్పత్తిగా చెప్పొచ్చు. ఉత్పత్తిలో పాల్గొనే కారకాలను ఉత్పత్తి కారకాలుగా పేర్కొంటాం. అవి : భూమి, శ్రమ, మూలధనం, వ్యవస్థాపన.

3. వినియోగం (Exchange) :
ఇది వస్తువుల వినిమయానికి సంబంధించింది. ఒక వస్తువుకు బదులుగా వేరొక వస్తువును లేదా ద్రవ్యానికి మారకం చేయడం. ద్రవ్యం అమలులో లేనప్పుడు వస్తువు మార్పిడి పద్ధతిలో వస్తువుకు బదులుగా వేరొక వస్తువును మార్పిడి చేయడం జరిగేది.

వస్తువు మార్పిడి పద్ధతిలో చాలా ఇబ్బందులున్నాయి. ద్రవ్యం అమలులోకి వచ్చిన పిదప ప్రతి వస్తువు విలువను ద్రవ్య రూపంలో (ధరలో) చెప్పడం, వస్తువులను ద్రవ్యానికి మార్పిడి చేయడం వల్ల వినిమయం సులభం అయింది.

4. పంపిణీ (Distribution) :
అర్థశాస్త్రంలో పంపిణీ మరొక ముఖ్యమైన అంశం. ఉత్పత్తిలో పాల్గొన్న ఉత్పత్తి కారకాల మధ్య వస్తువులు, సేవలు ఏ విధంగా పంపిణీ చేయబడతాయో తెలుపుతుంది. ఉత్పత్తి కారకాల ధరలను నిర్ణయించడానికి వివిధ రకాల సిద్ధాంతాలు అమలులో ఉన్నాయి.

5. ఆదాయం (Income) :
వివిధ రకాల ఆర్థిక కార్యకలాపాలలో పాల్గొనడం వల్ల వ్యక్తులు ఆదాయాలను పొందుతారు. ఈ ఆర్థిక కార్యకలాపాలు వస్తువుల, సేవల ఉత్పత్తికి సంబంధించింది. ఆదాయం ఒక ప్రవాహం. జాతీయాదాయ వివిధ భావనలు, జాతీయ ఆదాయ మదింపు పద్ధతులను స్థూల అర్థశాస్త్రంలో చర్చించడమైంది. ఆర్థిక వృద్ధి, ఆర్థికాభివృద్ధి విశ్లేషణలో పై అంశాలు స్థూల అర్థశాస్త్రంలో భాగమవుతాయి.

6. ఉద్యోగిత (Employment) :
ఆర్థిక వ్యవస్థలో వినియోగ వస్తువుల, పెట్టుబడి వస్తువుల డిమాండ్ మీద ఉద్యోగితా స్థాయి ఆధారపడుతుంది. సంపూర్ణోద్యోగిత అంటే అమలులో ఉన్న వేతన స్థాయి వద్ద ఎవరయితే అర్హత కలిగి ఉండి, పని చేయడానికి ఇష్టపడతారో వారందరికి పని కల్పించడం సంపూర్ణోద్యోగిత అవుతుంది.

7. ప్రణాళిక (Planning), ఆర్థికాభివృద్ధి (Economic Development) :
అందుబాటులో ఉన్న వనరుల సరైన, సమర్థవంతమైన ఉపయోగం కోసం ఆర్థిక ప్రణాళికలు అత్యంత అవశ్యకం. ఆర్థిక ప్రణాళిక ద్వారా ఒక నిర్ణీత కాల వ్యవధిలో ముందు నిర్ణయించుకొన్న వివిధ లక్ష్యాలను క్రమపద్ధతిలో సాధించవచ్చు. ప్రజల సంక్షేమాన్ని పెంపొందించడం, ఆర్థిక వ్యవస్థలోని వివిధ రంగాల మధ్య కొరతగా ఉన్న వనరుల పంపిణీని అభిలషణీయంగా చేపట్టడానికి ఆర్థిక ప్రణాళిక తోడ్పడుతుంది.

ప్రశ్న 4.
సూక్ష్మ, స్థూల అర్థశాస్త్రాల భావనలను, పరిధిని వివరించండి. వాటి మధ్య గల తేడాలను తెలపండి.
జవాబు.
ఆర్థిక సమస్యల విశ్లేషణకు ఆధునిక ఆర్థికవేత్తలు రెండు మార్గాలను అవలంబించారు. అవి :

• సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం
• స్థూల అర్థశాస్త్రంరాగ్నాష్ మొదటిసారిగా 1933లో సూక్ష్మ, స్థూల అనే పదాలను అర్థశాస్త్రములో ప్రవేశపెట్టారు.

1) సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం :
సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం అనేది ‘Micros’ అనే గ్రీకు పదం నుండి పుట్టింది. ‘Micro’ అంటే చిన్న అని అర్థం. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం ఒక వైయుక్తిక ఆర్థిక యూనిట్ను పరిగణనలోనికి తీసుకొని దాని ప్రవర్తనను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేస్తుంది. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రము ఆర్థిక వ్యవస్థలోని చిన్న చిన్న భాగాలను గూర్చి అధ్యయనం చేస్తుంది. వైయుక్తిక యూనిట్లను గూర్చి వివరంగా పరిశీలిస్తుంది. ఇవి జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో చిన్న చిన్న భాగాలు లేదా వైయుక్తిక యూనిట్లు మాత్రమే.

ఒక వినియోగదారుడు తన ప్రయోజనాన్ని ఏ విధంగా గరిష్టం చేసుకుంటాడో, ఒక సంస్థ గరిష్ట లాభాలను ఏ విధంగా పొందుతుందో సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రము మనకు తెలుపుతుంది. వస్తువుల ఉత్పత్తి కారకాల ధరలు ఏ విధంగా నిర్ణయించబడతాయో సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రము పరిశీలిస్తుంది. అందువలననే దీనిని ధరల సిద్ధాంతము అని కూడా పిలుస్తారు.

దీనిని క్రింది చార్టు ద్వారా వివరించవచ్చు.

2) స్థూల అర్థశాస్త్రం :
స్థూల అర్థశాస్త్రం అనేది ‘Macros’ అనే గ్రీకు పదం నుండి వచ్చింది. ‘Macros’ అంటే పెద్ద అని అర్థం. స్థూల అర్థశాస్త్రం మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన అంశాలను అధ్యయనం చేస్తుంది. జాతీయాదాయం, మొత్తం వినియోగం, మొత్తం పొదుపు, మొత్తం ఉద్యోగిత మొదలైన సమిష్టి అంశాలను స్థూల అర్థశాస్త్రం అధ్యయనం చేస్తుంది.

J.M. కీన్స్ స్థూల అర్థశాస్త్రానికి ఎక్కువ ప్రాచుర్యాన్ని కల్పించారు. ఆర్థికమాంద్యం కాలంలో ఆయన రాసిన పుస్తకం ఉద్యోగిత, వడ్డీ, ద్రవ్య సాధారణ సిద్ధాంతం ప్రచురణ తరువాత స్థూల ఆర్థిక సిద్ధాంతానికి ఎక్కువ ప్రాచుర్యం లభించింది.

స్థూల అర్థశాస్త్రాన్ని “ఆదాయ ఉద్యోగిత సిద్ధాంతం” అని కూడా అంటారు. ఎందుకంటే ముఖ్యంగా ఆదాయం, ఉత్పత్తి, ఉద్యోగితా సిద్ధాంతాలను పరిగణనలోకి తీసుకొని వివరిస్తుంది.

సూక్ష్మ, స్థూల అర్థశాస్త్రాల మధ్య తేడాలు :

ప్రశ్న 5.
నిగమన, ఆగమన పద్ధతులను విశ్లేషించండి.
జవాబు.
ఆర్థిక సూత్రాలు, సిద్ధాంతాలు రూపొందించడంలో ఒక నిర్థిష్టమైన పద్ధతి అవలంబించబడుతుంది. పీటర్సన్ అభిప్రాయంలో “ఆర్థిక సూత్రాలను నిర్మించడంలో, పరిశీలించడంలో ఉపయోగించే పద్ధతులు, మౌలికాల ప్రక్రియను పద్ధతి (Method) అని అంటారు. ఆర్థిక సంబంధమైన విచారణ చేయడానికి ఆర్థికవేత్తలు సాధారణంగా రెండు రకాలైన పద్దతులను అవలంబిస్తారు.

• నిగమన పద్ధతి
• ఆగమన పద్ధతి

1. నిగమన పద్ధతి :
సాంప్రదాయ ఆర్థికవేత్తలు ఈ పద్ధతిని ఎక్కువగా ఉపయోగించారు. దీనిని ‘పరికల్పన’ (Hypothetical) లేదా అనిర్థిష్టక (Abstract) పద్ధతి అని కూడా అంటారు. ఇది వాస్తవాలపై కాకుండా ఒక మానసిక అభ్యాసం, తర్కం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఒక తరం నుంచి మరొక తరానికి కొన్ని నిర్దిష్టమైన ప్రమాణాలు అంగీకరించబడ్డ సూత్రాలు లేదా వాస్తవాల నుంచి తర్కం ద్వారా ఆర్థిక సిద్ధాంతాలను రూపొందించడం జరుగుతుంది. ఇందులో సాధారణ విషయాల నుంచి ఒక నిర్ధిష్ట విషయాన్ని రాబట్టడం జరుగుతుంది.

ఉదా : హేతుబద్ధంగా ఆలోచిస్తే ఒక వ్యక్తి సాధారణంగా తక్కువ ధర గల వస్తువుని కొంటాడు. ఎక్కువ ధరగల వస్తువును విక్రయిస్తాడు. అయితే మార్కెట్ను గురించి సరైన పరిజ్ఞానం కలిగి ఉండాలి. నిగమన పద్ధతిలో నిర్ణయాలు చేసేటప్పుడు నాలుగు దశలు ఉంటాయి. అవి :

1. ఒక సమస్యను ఎన్నుకోవడం
2. ప్రమేయాలను రూపొందించడం
3. ఒక పరికల్పనను రూపొందించడం (Hypothesis)
4. పరికల్పన ప్రతిపాదనను పరిశీలించడం
   క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం నిగమన పద్ధతికి ఒక ఉదాహరణ.

2. ఆగమన పద్ధతి :
దీనిని చారిత్రక లేదా గుణాత్మక లేదా అనుభవిక, వాస్తవ, నిర్థిష్ట పద్ధతి అని పిలుస్తారు. జర్మనీ ఆర్థికవేత్తలు దీనిని అభివృద్ధి పరిచారు. ఇది ఒక నిర్థిష్ట లేదా ప్రత్యేక అంశం నుంచి విశ్వజనీనతకు పయనిస్తుంది. ఇందులో వాస్తవాల వివరాల సేకరణ చేసి సమకూర్చి సాధారణ నిర్ణయాలు చేయబడతాయి.
ఉదా : మాల్టస్ సిద్ధాంతం. ఈ పద్ధతిలో నాలుగు దశలు ఉంటాయి.

1. సమస్యను ఎన్నుకోవడం
2. దత్తాంశాన్ని సేకరించడం
3. పరిశీలించడం
4. సాధారణీకరించటం విషయాలను ఉన్నవి ఉన్నట్టుగానే వివరించడం వల్ల ఈ పద్ధతి వాస్తవమైనదిగా భావించబడుతుంది.

ప్రశ్న 6.
వివిధ రకాల వస్తువులను వివరించండి.
జవాబు.
వస్తువు : మానవుని కోరికలను తీర్చగలిగే సాధనాలను లేదా సేవలను అర్థశాస్త్రంలో వస్తువులు అంటారు. స్పృశించదగిన మానవుని కోరికలను తీర్చగలిగే వాటిని వస్తువులు అంటారు.
ఉదా : నీరు, పుస్తకాలు, పెన్నులు, సెల్ఫోన్లు మొదలైనవి. వస్తువులను రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు.
అవి : ఉచిత వస్తువులు, ఆర్థిక వస్తువులు.

ఉచిత వస్తువులు :
మానవ కోరికలను సంతృప్తి, పరిచే ఏ పదార్థాన్నయినా వస్తువు అంటారు. ప్రకృతిలో ఏ విధమైన ధర లేకుండా లభించే వస్తువులను ఉచిత వస్తువులు అంటారు. వీటి సప్లయ్ డిమాండ్ కంటే ఎక్కువ. అందువలన వీటికే ధర ఉండదు. ఉచిత వస్తువులకు ఉపయోగిత విలువ ఉంటుంది. వినిమయపు విలువ ఉండదు.
ఉదా : గాలి, నీరు, సూర్యరశ్మి.

ఆర్థిక వస్తువులు :
డిమాండ్ కంటే సప్లై తక్కువగా అనగా కొరతగా ఉండి ధర కలిగిన వస్తువులను ఆర్థిక వస్తువులంటారు.
ఉదా : ఆహారం, వస్త్రాలు, యంత్రాలు మొదలైనవి. అవకాశం ఉంటే వీటిని వ్యక్తులు ఎక్కువగా కావాలనుకుంటారు. వీటికి ఉపయోగిత విలువ, వినిమయ విలువ ఉంటాయి. ఇది మానవ నిర్మితాలు. కనుక వీటికి ఉత్పత్తి వ్యయం ఉంటుంది.

వినియోగవస్తువులు :
మానవ కోరికలను సంతృప్తి పరిచే ఏ పదార్థాన్నయినా వస్తువు అంటారు. అంతిమ వినియోగం కోసం కుటుంబాలు కొనే ఆర్థిక వస్తువులను వినియోగవస్తువులు అంటారు. అంటే మానవుని కోరికలను ప్రత్యక్షంగా తీర్చగలిగేవి.
ఉదా : పాలు, పండ్లు, పెన్నులు, వస్త్రాలు మొదలగునవి. వినియోగ వస్తువులను నశ్వరవస్తువులు, | అనశ్వర వస్తువులు అని రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు.

ఉత్పాదక వస్తువులు :
ఉత్పాదక వస్తువులనే మూలధన వస్తువులు అని కూడా అంటారు. ఇవి ఉత్పత్తి చేయబడిన ఉత్పత్తి సాధనాలు. ఏ వస్తువులైతే ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో పాల్గొని ఇతర వస్తువుల ఉత్పత్తికి తోడ్పడతాయో అటువంటి వస్తువులను ఉత్పాదక వస్తువులు లేదా మూలధన వస్తువులు అంటారు. ఇవి పరోక్షంగా మానవుని కోరికలను సంతృప్తిపరచును. వీటిని ద్వితీయ శ్రేణి వస్తువులంటారు.

వీటికి పరోక్ష లేదా ఉత్పన్న డిమాండ్ ఉంటుంది. ఇవి ఒకసారి ఉపయోగంలో నశించేవి, కొంతకాలంపాటు వినియోగంలో ఉండేవి అవి రెండు రకములు. ఉదా : యంత్ర పరికరాలు, కర్మాగార భవనాలు మొదలైనవి.

మాధ్యమిక వస్తువులు :
పూర్తిగా తయారు కాకుండా ఇంకా తయారీలో ఉన్న వస్తువుల ముడిసరుకులను, అంతిమ వినియోగ వస్తువులకు మధ్యలో వివిధ దశలలో ఉన్న వస్తువులను మధ్యంతర వస్తువులు అంటారు. అంతిమ వినియోగానికి కాకుండా ఇతర వస్తువుల ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో ఏదో ఒక దశలో, ఎక్కడో ఒకచోట ఉపయోగించే వస్తువులు మాధ్యమిక వస్తువులు. ఉదా : సిమెంటు, ఇటుకలు, స్టీలు మొదలైనవి నిర్మాణ రంగంలో మాధ్యమిక వస్తువులు.

స్వల్ప సమాధాన ప్రశ్నలు:

ప్రశ్న 1.
అర్థశాస్త్ర శ్రేయస్సు నిర్వచనాన్ని పరిశీలించండి.
జవాబు.
మార్షల్ అర్థశాస్త్రాన్ని “మానవుడు అతని శ్రేయస్సు గురించి చర్చించే శాస్త్రంగా” నిర్వచించారు. ఆయన నిర్వచనంలో మానవుడికి ప్రథమ స్థానాన్ని, సంపదకు ద్వితీయ స్థానాన్ని ఇచ్చారు. మార్షల్ ఉద్దేశ్యం ప్రకారం “దైనందిన కార్యకలాపాల్లో మానవ ప్రవర్తన గురించి అధ్యయనం చేసేది రాజకీయ అర్థశాస్త్రం.

శ్రేయస్సును సాధించడం కోసం వ్యక్తి, సమాజం ప్రవర్తనను గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది. ఈ విధంగా ఒకవైపు సంపదను గురించి అధ్యయనం చేస్తూ, మరొకవైపు అధిక ప్రాధాన్యమైన మానవుని గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది.” మార్షల్ అనుచరులైన ఏ.సి. పిగూ, ఎడ్విన్ కానన్ వంటి వారు మార్షల్ నిర్వచనాన్ని సమర్థించారు.

ముఖ్య లక్షణాలు :

1. సంక్షేమాన్ని పెంపొందింపజేసే మానవ కార్యకలాపాలను గురించి మాత్రమే మార్షల్ నిర్వచనం పరిగణిస్తోంది.
2. మానవునికి, మానవ శ్రేయస్సుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తూ సంపద అనేది మానవ సంక్షేమాన్ని పెంపొందింపజేసే సాధనంగా పేర్కొన్నాడు.
3. ఇది కేవలం మానవుని ఆర్థిక విషయాలనే అధ్యయనం చేస్తుంది. రాజకీయ, సామాజిక, మత సంబంధమైన విషయాలతో దీనికి సంబంధం లేదు.
4. మానవ సంక్షేమాన్ని పెంపొందింపజేయడానికి అవసరమైన భౌతిక సంపదను సముపార్జించడంలో వ్యక్తి, సమాజం ప్రవర్తనను అధ్యయనం చేస్తుంది.

విమర్శ :
మార్షల్ నిర్వచనం కూడా అనేక విమర్శలకు గురైంది. ముఖ్యంగా రాబిన్స్, మార్షల్ యొక్క “శ్రేయస్సు” ‘అనే భావనను విమర్శించాడు.

1. అర్థశాస్త్రం సామాజిక శాస్త్రంగాని, మానవశాస్త్రం కాదు. అర్థశాస్త్ర మౌలిక సూత్రాలు మానవులందరికి వర్తిస్తాయి. అందువల్ల అర్థశాస్త్రాన్ని మానవ శాస్త్రంగానే తప్ప సామాజిక శాస్త్రంగా పరిగణించరాదు.
2. మార్షల్ వస్తువులను భౌతిక మరియు అభౌతికమైనవిగా విభజించడం జరిగింది. కాని, తన నిర్వచనంలో అభౌతిక వస్తువులకు ఎటువంటి ప్రాధాన్యత ఇవ్వలేదు.
3. శ్రేయస్సును కొలవవచ్చు అనేది తీవ్రమైన అభ్యంతరంగా రాబిన్స్ విమర్శించారు. శ్రేయస్సు అనేది వ్యక్తిని బట్టి, కాలాన్ని బట్టి మారుతుంది.
4. మానవ శ్రేయస్సును పెంపొందించే కార్యకలాపాలను మాత్రమే మార్షల్ పరిగణించాడు. అయితే మద్యం, విషంలాంటివి కూడా శ్రేయస్సును కలుగజేస్తాయి. మార్షల్ వీటిని విస్మరించాడు.

ప్రశ్న 2.
అర్థశాస్త్ర కొరత నిర్వచనాన్ని గురించి వివరించండి.
జవాబు.
కొరత నిర్వచనం :
మార్షల్ నిర్వచనాన్ని విమర్శించి రాబిన్స్ అర్థశాస్త్రానికి విశ్లేషణాత్మక నిర్వచనాన్ని ఇచ్చారు. ‘యాన్ ఎస్సే ఆన్ ది నేచర్ అండ్ సిగ్నిఫికెన్స్ ఆఫ్ ఎకనామిక్ సైన్స్’ అనే గ్రంథంలో రాబిన్స్ తన నిర్వచనాన్ని తెలియజేసెను.

మానవుని అపరిమితమైన కోరికలను ప్రత్యామ్నాయ ప్రయోజనాలున్న పరిమిత సాధనాలకు ఉండే సంబంధం పట్ల మానవ ప్రవర్తన అధ్యయనమే అర్థశాస్త్రం” అని నిర్వచించెను. ఈ నిర్వచనంలో మానవ జీవితానికి సంబంధించిన కొన్ని నిత్య సత్యాలు ఉన్నాయి.

1. అపరిమిత కోరికలు :
మానవుని కోరికలు అపరిమితం. ఒక కోరిక తీరగానే మరొక కోరిక ఉద్భవిస్తుంది. వాటిని తీర్చుకోవడానికి మానవుడు నిరంతరం కృషి జరపటం వల్ల ఆర్థిక కార్యకలాపాలు కొనసాగుతాయి.

2. వనరులు పరిమితం :
మానవుని కోర్కెలు సంతృప్తిపరిచే సాధనాలు లేదా వనరులు పరిమితమైనవి. సాధనాలు పరిమితంగా ఉండటం వల్ల కొరత మరియు ఆర్థిక సమస్యలు ఉత్పన్నమౌతున్నాయి.

3. ప్రత్యామ్నాయ ప్రయోజనాలు :
వనరులు పరిమితంగా ఉండటమే కాకుండా వాటికి ప్రత్యామ్నాయ ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. అనగా ఒక సాధనానికి అనేక ఉపయోగాలు ఉంటాయి.

4. ఎంపిక :
సాధనాల కొరత, అపరిమితమైన కోరికల వల్ల ఎంపిక అంశం అతి ముఖ్యమైనదిగా ఉంటుంది. సాధనాల కేటాయింపులోను, కోరికల ప్రాధాన్యతను అనుసరించి సంతృప్తిపరిచే విషయంలోను ఎంపిక సమస్య ఉత్పన్నమవుతుంది.

రాబిన్స్ నిర్వచనం మార్షల్ నిర్వచనం కంటే శాస్త్రీయమైనది :

1. కార్యకలాపాలను విభజించలేదు :
మార్షల్ అర్థశాస్త్రంలో భౌతిక అంశాలను గూర్చి మాత్రమే వివరించాడు. కాని రాబిన్స్ భౌతిక, అభౌతిక అంశాలను రెండింటిని గూర్చి అర్థశాస్త్రంలో చర్చించాడు.

2. శ్రేయస్సును విమర్శించుట :
మార్షల్ శ్రేయస్సు అనే పదానికి, అర్థశాస్త్రానికి ముడిపెట్టాడు. కాని రాబిన్స్ ప్రకారం, అర్థశాస్త్రానికి శ్రేయస్సుతో ఏ మాత్రం సంబంధం లేదు. కారణం అర్థశాస్త్రంలో శ్రేయస్సుకు దోహదపడని వస్తువులు ఉదాహరణకి మత్తు పానీయాలు, సిగరెట్లు, విషం మొదలగు వాటిని గూర్చి కూడా చర్చిస్తాం.

3. లక్ష్యాల మధ్య తటస్థంగా ఉండుట :
రాబిన్స్ ప్రకారం అర్థశాస్త్రం లక్ష్యాల మధ్య తటస్థంగా ఉంటుంది. ఏది మంచి, ఏది చెడు అనే నిర్ణయాలను చేయదు. అందువల్ల ఇది వాస్తవిక శాస్త్రం.

4. శాస్త్రీయమైనది :
రాబిన్స్ నిర్వచనం వల్ల ఆర్థిక సమస్య ఏ విధంగా ఏర్పడుతుందో తెలుసుకోవడానికి వీలైనది. రాబిన్స్ అర్థశాస్త్రాన్ని శాస్త్రీయ స్థాయికి చేర్చి, ఎంపిక శాస్త్రంగా మలిచాడు.

5. పరిధిని విస్తృతపరిచింది :
ఈ నిర్వచనం అన్ని రకాల ఆర్థిక వ్యవస్థలకు వర్తిస్తుంది. “వనరుల కొరత” అనేది ఒక సార్వత్రిక సమస్య. కనుక ఈ నిర్వచనం వల్ల అర్థశాస్త్ర పరిధి కూడా విస్తరించింది.

రాబిన్స్ నిర్వచనం మార్షల్ నిర్వచనం కంటే మెరుగైనప్పటికి కొన్ని విమర్శలకు గురైనది.

విమర్శ:

1. ఈ నిర్వచనం కొరతగా ఉన్న వనరులను ఉపయోగించి గరిష్ట స్థాయిలో కోరికలను ఏ విధంగా సంతృప్తి పరుచుకోవాలో అనే విషయం మీద దృష్టి సారించలేదు. విమర్శకుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ నిర్వచనంలో శ్రేయస్సు అనే భావన అంతర్గతంగా ఇమిడి ఉంది.
2. రాబిన్స్ నిర్వచనానికి మరొక విమర్శ, ఇది మారుతున్న సమాజానికి వర్తించదు. కాలం మారుతున్న కొద్ది అనేక మార్పులు వస్తాయి. కాబట్టి వనరుల కొరత అనే సమస్యను అధిగమించవచ్చు.
3. ఆధునిక అర్ధశాస్త్రంలో చాలా ముఖ్యమైన జాతీయ ఆదాయం, ఉద్యోగిత వంటి స్థూల ఆర్థిక విశ్లేషణను రాబిన్స్ నిర్వచనం విస్మరించింది.
4. ఆర్థిక వృద్ధి, ఆర్థికాభివృద్ధి వంటి ఆధునిక అర్థశాస్త్రానికి సంబంధించిన ముఖ్యాంశాలను కొరత నిర్వచనంలో చర్చించలేదు.
5. శ్రీమతి జాన్ రాబిన్సన్ ఈ నిర్వచనాన్ని విమర్శించారు. ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉపయోగించని వనరులు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ముఖ్య సమస్య వనరుల కొరత మాత్రమే కాదని, ఉన్న వనరులను ఏ విధంగా ఉపయోగించుకోవాలనేదే ముఖ్యమని ఆమె అభిప్రాయము.

ప్రశ్న 3.
అర్థశాస్త్ర వృద్ధి నిర్వచనాన్ని వివరించండి.
జవాబు.
కాలం అనే మూలకం, చలన గుణం ఇమిడి ఉన్నాయి. అందుకే ఇది వృద్ధి సంబంధిత అర్థశాస్త్ర నిర్వచనంగా సిలువబడుతుంది.

సామూల్సన్ నిర్వచనం ప్రకారం “వర్తమాన, భవిష్యత్ వినియోగానికిగాను ప్రత్యామ్నాయ ప్రయోజాలున్న పరిమిత ఉత్పాదక వనరులతో ద్రవ్యాన్ని ఉపయోగించిగాని, ఉపయోగించకుండాగాని వివిధ వస్తువులను ఉత్పత్తి చేసి నీటిని వివిధ వ్యక్తులకు, సమూహాలకు పంపిణీ చేయడంలో ప్రజలు, సమాజం ఏ విధంగా ఎంపిక చేస్తారో అధ్యయనం చేసేది అర్థశాస్త్రం. మెరుగైన వనరుల కెటాయింపు పద్ధతుల వల్ల ఉండే లాభాలను ఇది విశ్లేషిస్తుంది”.

ముఖ్యాంశాలు :

1. రాబిన్స్ నిర్వచనంలాగా, ఈ నిర్వచనం కూడా వనరులు పరిమితంగా ఉండటమే కాకుండా వివిధ రకాల ఉపయోగాలు కలిగి ఉంటాయని తెల్పుతుంది.
2. వర్తమాన, భవిష్యత్ వినియోగం, ఉత్పత్తి, పంపిణీలను గురించి వివరిస్తుంది. అందువల్ల ఇది చలన స్వభావం కలిగింది.
3. చలన వ్యవస్థలో ఎంపిక సమస్యను గురించి ఈ నిర్వచనం చర్చిస్తుంది. ఈ నిర్వచనం అర్థశాస్త్ర పరిధిని విస్తృతపరిచింది.
4. రాబిన్స్ నిర్వచనం కంటే సామూల్సన్ నిర్వచనం మెరుగైంది. ఎందుకంటే వనరుల కొరత అనే అంశం నుంచి ఆదాయం. ఉత్పత్తి, ఉద్యోగిత ఈ తరువాత ఆర్థిక వృద్ధి సమస్యల చర్చకు దారితీసింది.

ప్రశ్న 4.
ఆర్థిక వ్యవస్థలోని మౌళిక సమస్యలను వివరించాలి.
జవాబు.
ఏ రకమైన ఆర్థిక వ్యవస్థలోనైనా కొన్ని మౌళిక సమస్యలు ఉంటాయి. వీటిని అర్థశాస్త్రవేత్తలు పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. ప్రధానమైన మౌళిక సమస్యలను కింద చర్చించడం జరిగింది. ఇవి పరస్పర సంబంధాన్ని కలిగి ఉండి పరస్పరం ఆధారపడి ఉంటాయి.

1. ఏ రకమైన వస్తువులను, ఎంత పరిమాణంలో ఉత్పత్తి చేయాలి ?
2. ఈ వస్తువులను ఏ విధంగా ఉత్పత్తి చేయాలి ?
3. ఈ వస్తు సేవలను ఎవరి కోసం ఉత్పత్తి చేయాలి ?
4. ఉత్పాదక వనరులను ఎంత సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుతున్నాం ? అందుబాటులో ఉన్న వనరులన్నీ పూర్తిగా ఉపయోగించబడుతున్నాయా ?
5. ఒక కాల వ్యవధిలో ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి చెందుతుందా లేదా స్థిరంగా ఉందా ?

1. వస్తువుల ఎంపిక, పరిమాణాలు :
వస్తువులు చాల రకాలు, అవసర వస్తువులు, సౌకర్యాలు, విలాస వస్తువులుగా అలాగే వినియోగ వస్తువులు, మూలధన వస్తువులుగా వస్తువులను వర్గీకరించవచ్చు. ఒక నిర్ణీత కాలంలో అన్ని వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయడానికి అందుబాటులో ఉన్నటువంటి వనరులు సరిపోవు.

అందుకే ఏ రకమైన వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయాలనేదే సమస్య. ఏ రకం వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయాలో నిర్ణయించిన తరువాత, వీటిని ఏ పరిమాణంలో ఉత్పత్తి చేయాలో నిర్ణయించాలి. అదే విధంగా ఒకవేళ మనం డిమాండ్ కంటే అధికంగా వస్తువులను ఉత్పత్తి చేస్తే ధరలు తగ్గుతాయి.

అదే డిమాండ్ కంటే తక్కువ పరిమాణంలో వస్తూత్పత్తి జరిగితే ధరలు పెరుగుతాయి. ఉత్పత్తి పరిమాణాన్ని నిర్ణయించడంలో డిమాండ్, సప్లయ్ అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకోవాలి. సమాజంలో ప్రాధాన్యతలను దృష్టిలో ఉంచుకొని ఏ వస్తువులను; ఎంత పరిమాణంలో ఉత్పత్తి చేయాలో నిర్ణయించాలి.

2. ఉత్పత్తి పద్ధతుల ఎంపిక :
వస్తువలును ఉత్పత్తి చేయడానికి వివిధ పద్ధతులున్నాయి. అవి : శ్రమ సాంద్రత పద్ధతి మరియు మూలధన సాంద్రత పద్ధతి. శ్రామిక మిగులు కలిగిన ఆర్థిక వ్యవస్థలో మూలధన సాంద్రత పద్ధతి సరైనది కాదు. ఎందుకంటే ఇది శ్రామిక నిరుద్యోగ సమస్యను ఏర్పరుస్తుంది.

మూలధనం కొరతగా ఉంటుంది. కాబట్టి అందుబాటులో ఉన్నటువంటి వనరుల ఆధారంగా ఉత్పత్తి పద్ధతిని ఎంపిక చేసి ఉపయోగించాలి. శ్రమ సమృద్ధిగా ఉంటే శ్రమసాంద్రత పద్ధతిని, మూలధనం సమృద్ధిగా ఉంటే మూలధన సాంద్రత పద్ధతిని ఉపయోగిస్తారు.

3. వస్తువుల పంపిణీ :
ఏ దేశంలోనైనా ప్రజల సంక్షేమమే ముఖ్యం, వారు ధనికులు కాని పేదవారు కాని కావచ్చు. వస్తూత్పత్తి చేపట్టినప్పుడు అవి పేదవారికి ఉపయోగపడే విధంగా ఉండాలి, కాని ధనికుల కోసం కారాదు. కాబట్టి పంపిణీ కోణంలో వస్తూత్పత్తి జరగాలి.

4. అభిలషణీయరీతిలో వనరుల ఉపయోగం :
వనరుల కొరత ప్రధాన సమస్య అయినప్పటికీ సమర్థవంతమైన వనరుల ఉపయోగం అవసరం. అదే కాకుండా కొరతగా ఉన్న వనరుల అల్ప వినియోగం (under utilization) కూడా ఒక సమస్య. అందుకే వనరుల అల్ప వినియోగంలను అధిగమించాలి.

కొరత వనరుల అభిలషణీయమైన ఉపయోగం అవసరమెంతైనా ఉంది. ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థలో అందుబాటులో ఉన్న వనరులను పూర్తిగా ఉపయోగించడం అంటే సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని లేదా సంపూర్ణ ఉద్యోగితను సాధించినట్లుగా భావిస్తాం.

5. ఆర్థిక వ్యవస్థలో నిరంతర మార్పులు :
ఒక కాల వ్యవధిలో ఆర్థిక వ్యవస్థలో నిశ్చల, నిలకడ స్థితిగతులు లేకుండా నిరంతర మార్పులుండాలి. ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఆర్థికాభివృద్ధికి చలనత్వం తోడ్పడుతుంది.

ప్రశ్న 5.
సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం అంటే ఏమిటి ? దాని ప్రాధాన్యత ఏమిటి ?
జవాబు.
అర్థశాస్త్రాన్ని సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రమని, స్థూల అర్థశాస్త్రమని 1933 సం॥లో రాగ్నార్ ఫ్రిష్ ప్రతిపాదించెను. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం అమె: ‘Micros’ అనే గ్రీకు పదం నుండి పుట్టింది. ‘Micro’ అంటే చిన్న అని అర్థం.

సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం ఒక వైయక్త యూనిట్ను పరిగణనలోనికి తీసుకొని దాని ప్రవర్తనను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేస్తుంది. ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థలోని చిన్నచిన్న భాగాలను గూర్చి అధ్యయనం చేస్తుంది. వైయక్తిక యూనిట్లను గూర్చి వివరంగా పరిశీలిస్తుంది.

ఒక వినియోగదారుడు తన ప్రయోజనాన్ని ఏ విధంగా గరిష్టం చేసుకుంటాడో ? ఒక సంస్థ గరిష్ట లాభాలు ఏ విధంగా పొందుతుందో ? సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం తెలుపుతుంది. వస్తువుల ఉత్పత్తి కారకాల ధరలు ఏ విధంగా నిర్ణయించబడతాయో సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం పరిశీలిస్తుంది. అందువలనే దీనిని ధరల సిద్ధాంతం అని కూడా పిలుస్తారు.

పరిధి :
వైయక్తిక యూనిట్ల పరిశీలనయే సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం. “సంపూర్ణ ఉద్యోగిత” అనే ప్రమేయముపై సూక్ష్మ అర్థశాస్త్ర విశ్లేషణ జరుగుతుంది. ఇది వినియోగదారులను, ఉత్పత్తిదారులను విడివిడిగా వారి ప్రవర్తనను విశ్లేషించును.

సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం ముఖ్యంగా ఏమిటి ? ఎలా ? ఎవరి కోసం ఉత్పత్తి చేయాలి ? అనే అంశాలను అధ్యయనం చేస్తుంది. వస్తువుల మార్కెట్లలో ధర నిర్ణయం, కారకాల మార్కెట్లో ధర నిర్ణయం అధ్యయనం చేస్తుంది. ఈ క్రింది చార్టు సూక్ష్మ | అర్థశాస్త్ర పరిధిని వివరిస్తుంది.

సూక్ష్మ అర్థశాస్త్ర పరిధి :

ప్రాధాన్యత :

1. స్వేచ్ఛా మార్కెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అపరిమిత సంఖ్యలో ఉన్న వినియోగదారులు, ఉత్పత్తిదారుల మధ్య వనరులు అభిలషణీయంగా ఏ విధంగా కేటాయింపులు జరుగుతాయో సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం వివరిస్తుంది.
2. ఇది వ్యక్తుల, సంస్థల సమతౌల్యాన్ని వివరిస్తుంది.
3. ప్రభుత్వ ఆర్థిక విధానాల రూపకల్పనలో ఉపకరిస్తుంది. ఉదాహరణకు ఏకస్వామ్యాల నియంత్రణ, పరిశ్రమల సబ్సిడీ మొదలైనవి.
4. ఆర్థిక మంత్రికి పన్ను భారంను ఏ విధంగా వినియోగదారులకు, ఉత్పత్తిదారులకు, అమ్మకందారులకు పంపిణీ చేయాలో వివరిస్తుంది.
5. ఉత్పత్తి వ్యయాలు, డిమాండ్ను అంచనా వేయడం వంటి వ్యాపార సంబంధ విషయాలను అధ్యయనం చేస్తుంది.
6. పరిమిత సాధనాల నుండి గరిష్ట ప్రయోజనం పొందడానికి సహకరిస్తుంది.
7. ఇది స్థూల అర్థశాస్త్రానికి ప్రాతిపదిక.

ప్రశ్న 6.
స్థూల అర్థశాస్త్రం భావనను, దాని ప్రాధాన్యతను వివరించండి.
జవాబు.
అర్థశాస్త్రాన్ని సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం, స్థూల అర్థశాస్త్రమని రెండు విధాలుగా రాగ్నార్ ఫ్రిష్ 1933 సం||లో విభజించారు. అప్పటి నుండి ఈ విభజన ప్రచారంలోకి వచ్చింది.

స్థూల అర్థశాస్త్రం వైయక్తిక యూనిట్లను కాకుండా మొత్తం లేదా సమిష్టి యూనిట్లను మొత్తంగా పరిశీలిస్తుంది. యూనిట్ల మొత్తాన్ని స్పష్టంగా, నిర్వచించి వాటి మధ్య ఉండే పరస్పర సంబంధాలను పరిశీలించడం ఈ విశ్లేషణ ముఖ్యోద్దేశము.

గార్డెనర్ ఆక్లే ప్రకారం స్థూల అర్థశాస్త్రం ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన మొత్తం ఉత్పత్తి వనరుల నియామకం, జాతీయాదాయ పరిమాణం, సాధారణ ధరల స్థాయి మొదలైన వాటిని పరిశీలిస్తుంది. స్థూల అర్థశాస్త్రాన్ని “ఆదాయ ఉద్యోగితా సిద్ధాంతము” అని కూడా అంటారు. స్థూల అర్థశాస్త్రాన్ని జె.ఎం. కీన్స్ ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు.

స్థూల అర్థశాస్త్ర పరిధి :

స్థూల అర్థశాస్త్రం – ప్రాధాన్యత :

1. ఆర్థిక వ్యవస్థ తీరుతెన్నుల పరిశీలనకు తోడ్పడుతుంది. ఆర్థిక సమస్యలకు మూలకారణాలను కనుగొని, వాటి పరిష్కారానికి మార్గాలను సూచిస్తుంది.
2. జాతీయోత్పత్తి స్థాయి, దాని కూర్పులను గురించి తెలుపుతుంది. తలసరి ఆదాయాలు, జీవన ప్రమాణాలు మొదలైన వాటిని విశ్లేషిస్తుంది.
3. ఆర్థికవ్యవస్థ వృద్ధి, స్థిరత్వాల చర్చలకు తోడ్పడుతుంది. వ్యాపార చక్రాల విశ్లేషణకు సహకరిస్తుంది.
4. పేదరికం, నిరుద్యోగితలకు కారణాలను కనుగొని వాటి పరిష్కారానికి తోడ్పడే ఆర్థికాభివృద్ధి విధానాల రూపకల్పనలో సహాయపడుతుంది.
5. ఆర్థిక వ్యవస్థలో పొదుపు, పెట్టుబడుల ప్రాధాన్యాన్ని వివరిస్తుంది.
6. ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక మాంద్యం కారణాలను స్పష్ట పరచటానికి సహాయపడుతుంది. అంతర్జాతీయ, జాతీయ సమస్యల పరిష్కారానికి ఈ శాస్త్రం తోడ్పడుతుంది.
7. ఆర్థిక విధానాల కల్పనకు, ఆచరణకు ఉపయోగపడుతుంది.

ప్రశ్న 7.
సూక్ష్మ – స్థూల అర్థశాస్త్రాలను విభేదించండి.
జవాబు.
ఆర్థిక సమస్యల విశ్లేషణకు ఆధునిక ఆర్థికవేత్తలు రెండు మార్గాలను అవలంబించారు. అవి :

• 1) సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం
• 2) స్థూల అర్థశాస్త్రం

రాగ్నార్ష్ మొదటిసారిగా 1933లో సూక్ష్మ, స్థూల అనే పదాలను అర్థశాస్త్రములో ప్రవేశపెట్టారు.

1. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం :
సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం అనేది ‘Micros’ అనే గ్రీకు పదం నుండి పుట్టింది. ‘Micro’ అంటే చిన్న అని అర్థం. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం ఒక వైయుక్తిక ఆర్థిక యూనిట్ను పరిగణనలోనికి తీసుకొని దాని ప్రవర్తనను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేస్తుంది. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రము ఆర్థిక వ్యవస్థలోని చిన్న చిన్న భాగాలను గూర్చి అధ్యయనం చేస్తుంది. వైయుక్తిక యూనిట్లను గూర్చి వివరంగా పరిశీలిస్తుంది.

ఇవి జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో చిన్న చిన్న భాగాలు లేదా వైయుక్తిక యూనిట్లు మాత్రమే. ఒక వినియోగదారుడు తన ప్రయోజనాన్ని ఏ విధంగా గరిష్టం చేసుకుంటాడో, ఒక సంస్థ గరిష్ట లాభాలను ఏ విధంగా పొందుతుందో సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రము మనకు తెలుపుతుంది.

వస్తువుల ఉత్పత్తి కారకాల ధరలు ఏ విధంగా నిర్ణయించబడతాయో సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రము పరిశీలిస్తుంది. అందువలననే దీనిని ధరల సిద్ధాంతము అని కూడా పిలుస్తారు.
దీనిని క్రింది చార్టు ద్వారా వివరించవచ్చు.

2. స్థూల అర్థశాస్త్రం :
స్థూల అర్థశాస్త్రం అనేది ‘Macros’ అనే గ్రీకు పదం నుండి వచ్చింది. ‘Macros’ అంటే పెద్ద అని అర్థం. స్థూల అర్థశాస్త్రం మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన అంశాలను అధ్యయనం చేస్తుంది. జాతీయాదాయం, మొత్తం వినియోగం, మొత్తం పొదుపు, మొత్తం ఉద్యోగిత మొదలైన సమిష్టి అంశాలను స్థూల అర్థశాస్త్రం అధ్యయనం చేస్తుంది.

J.M. కీన్స్ స్థూల అర్థశాస్త్రానికి ఎక్కువ ప్రాచుర్యాన్ని కల్పించారు. ఆర్థికమాంద్యం కాలంలో ఆయన రాసిన పుస్తకం ఉద్యోగిత, వడ్డీ, ద్రవ్య సాధారణ సిద్ధాంతం ప్రచురణ తరువాత స్థూల ఆర్థిక సిద్ధాంతానికి ఎక్కువ ప్రాచుర్యం లభించింది.

స్థూల అర్థశాస్త్రాన్ని “ఆదాయ ఉద్యోగిత సిద్ధాంతం” అని కూడా అంటారు. ఎందుకంటే ముఖ్యంగా ఆధాయం, ఉత్పత్తి, ఉద్యోగితా సిద్ధాంతాలను పరిగణనలోకి తీసుకొని వివరిస్తుంది.

స్థూల అర్థశాస్త్ర పరిధి :

ప్రశ్న 8.
ఉచిత వస్తువుల, ఆర్థిక వస్తువుల మధ్య తేడాలు వ్రాయండి.
జవాబు.
వస్తువులు మానవుని కోరికలకు తీర్చగలిగే సాధనాలను లేదా సేవలను అర్థశాస్త్రంలో వస్తువులు అంటారు. స్పృశించదగిన మానవుని కోరికలను తీర్చగలిగే వాటిని వస్తువులు అంటారు. ఉదా ॥ నీరు, పుస్తకాలు, పెన్నులు, సెల్ఫోన్లు మొదలైన వస్తువులను రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు.

అవి : ఉచిత వస్తువులు, ఆర్థిక వస్తువులు.
ఉచిత వస్తువులు, ఆర్థిక వస్తువుల మధ్య తేడాలు : మానవుని కోర్కెలను సంతృప్తిపరచగలిగే ఏ పదార్థాన్నైనా అర్థశాస్త్రంలో “వస్తువు” అంటారు. వస్తువులు ప్రాథమికంగా రెండు రకములు. అవి : 1) ఉచిత వస్తువులు
2) ఆర్థిక వస్తువులు

1. ఉచిత వస్తువులు :
డిమాండ్ కంటే సప్లై శాశ్వతంగా ఎక్కువగా ఉండి, ధరలేని వస్తువులను ఉచిత వస్తువులంటారు. ఇవి మానవ నిర్మితాలు కాదు, ప్రకృతి ప్రసాదించినవి. వీటికి ఉపయోగిత విలువ మాత్రమే ఉంటుంది.
ఉదా : గాలి, నీరు.

2. ఆర్థిక వస్తువులు :
డిమాండ్ కంటే సప్లై తక్కువగా అనగా కొరతగా ఉండి ధర కలిగిన వస్తువులను ఆర్థిక వస్తువులు అంటారు. ఇవి మానవ నిర్మితాలు. వీటికి ఉత్పత్తి వ్యయం ఉంటుంది. వీటికి ఉపయోగిత విలువ, వినిమయ విలువలు ఉంటాయి.
ఉదా : ఆహారము, వస్త్రాలు, యంత్రాలు మొదలైనవి. ఇవి ఉచితంగా అనుభవించడానికి వీలుండదు.

ప్రశ్న 9.
ప్రయోజనం అంటే ఏమిటి ? అవి ఎన్ని రకాలు ?
జవాబు.
మానవుల కోరికలను సంతృప్తిపరచగలిగే వస్తుసేవల శక్తిని ప్రయోజనం అంటారు. అర్థశాస్త్రంలో ప్రయోజనం అనే భావనకు చాలా ప్రాధాన్యత ఉంది.

ప్రయోజనం – రకాలు :
1. రూప ప్రయోజనం :
ఒక వస్తువు ఆకారం, రంగు, పరిమాణం మొదలైనవి మార్చడం ద్వారా ఆ వస్తువుకు మానవుని కోరికను తీర్చగలిగే శక్తి పెరిగినట్లయితే దానిని రూప ప్రయోజనం అంటారు.

2. స్థల ప్రయోజనం :
స్థలాన్ని మార్చడం ద్వారా కొన్ని వస్తువులకు అదనపు ప్రయోజనం చేకూరుతుంది. వస్తువులను ఒక ప్రదేశం నుంచి మరో ప్రదేశానికి మార్చడం వల్ల ఆ వస్తువుకు స్థల ప్రయోజనం చేకూరుతుంది. ఉదా : సముద్రతీరంలో ఇసుకకు ప్రయోజనం ఉండదు. దీనిని బయటకు తీసి మార్కెట్లకు రవాణా చేయడం వల్ల స్థల ప్రయోజనం చేకూరుతుంది.

3. కాల ప్రయోజనం :
కాలాన్ని బట్టి కూడా వస్తువులకు ప్రయోజనం చేకూరుతుంది.
ఉదా : పంట చేతికి వచ్చిన కాలంలో ఆహార ధాన్యాలు ఎక్కువ మొత్తంలో అందుబాటులో ఉంటాయి. వ్యాపారస్తులు వీటిని నిలువచేసి, కొంతకాలం తరువాత ఈ వస్తువులను మార్కెట్లలో అమ్ముతారు. ఈ విధంగా వస్తువులను నిలవ చేయడం ద్వారా వ్యాపారస్తులు పొందే అదనపు ప్రయోజనాన్నే కాల ప్రయోజనంగా చెప్పవచ్చు.

4. సేవల ప్రయోజనం :
సేవకు కూడా మానవుని కోరికలను తీర్చగలిగే శక్తి ఉంటుంది.
ఉదా : టీచర్లు, లాయర్లు, డాక్టర్లు సేవలు మొదలైన సేవలు కూడా మానవులు కోరికలను ప్రత్యక్షంగా తీర్చగలుగుతారు. అందువల్ల వీటిని సేవల ప్రయోజనాలుగా చెప్పవచ్చు.

ప్రశ్న10.
కోరికల లక్షణాలను విశ్లేషించండి.
జవాబు.
మానివుని కోరికలు ఆర్థిక కార్యకలాపాల పురోగతికి దోహదం చేస్తాయి. కోరికలు లేనిదే వినియోగం ఉండదు. ఉత్పత్తి ఉండదు. పంపిణీ ఉండదు, వినిమయం ఉండదు.

కోరికలు లక్షణాలు :
1. కోరికలు అనంతాలు :
మా గవుల కోరికలకు ఒక పరిమితి అంటూ ఉండదు. ఒక కోరిక తీరగానే మరొక కోరిక పుట్టుకొస్తుంది. ఇవి వ్యక్తులను బట్టి, కాలాన్నిబట్టి, నివసించే ప్రదేశాన్నిబట్టి మారుతూ ఉంటాయి.

2. ఒక కోరికను పూర్తిగా తృప్తిపరచగలగటం :
మానవుడు తన కోరికలన్నింటిని పూర్తిగా సంతృప్తిపరచడం సాధ్యం కానప్పటికీ, ఒక కోరికను పూర్తిగా తృప్తి పరచటం సాధ్యమవుతుంది.
ఉదా : ఆకలిగా ఉన్న వ్యక్తి ఆహారాన్ని తీసుకోవడం ద్వారా ఆకలిని పూర్తిగా తీర్చుకోవచ్చు. అదే విధంగా ఒక కారును కొనుగోలు చేయడం ద్వారా, కారు కావాలనే కోరికను సంతృప్తిపరచవచ్చు.

3. కోరికలు పరస్పరం పోటీపడడం :
కోరికలు అపరిమితంగా ఉంటాయి. కాని వాటిని తీర్చుకొనే సాధనాలు మాత్రం పరిమితంగా ఉంటాయి. అందువల్ల కోరికలను సంతృప్తిపరచుకునే ప్రాధాన్యత క్రియవలె అది పరస్పరం పోటీపడతాయి.

4. కోరికలు పూరకాలు :
ఒక కోరికను సంతృప్తిపరచుకోవడానికి అనేక వస్తువులు అవసరమవుతాయి. ఉదా : ఏదైనా మనం రాయాలి అనుకున్నప్పుడు పెన్ను, కాగితం, ఇంకు ఉన్నప్పుడే ఆ కోరిక తీరుతుంది.

5. ప్రత్యామ్నాయాలైన కోరికలు :
ఒక కోరికను అనేక రకాలుగా తృప్తిపరచుకోవచ్చు.
ఉదా : ఆకలిగా ఉన్నప్పుడు భోజనం లేదా బ్రెడ్ లేదా పాలు, పండ్లు తీసుకోవడం ద్వారా ఆ కోరికను తృప్తిపరచుకోవచ్చు.

6. పునరావృత్తం :
అనేక కోరికలు, ఒక సమయంలో వాటిని తృప్తిపరచినప్పుడు మళ్ళీ, మళ్ళీ పుట్టుకొస్తాయి. సాధారణంగా ఇవి కనీస అవసరాలైన ఆహారం, నిద్ర మొదలైన కోరికల విషయంలో గమనించవచ్చు.

7. కోరికలు అలవాటుగా మారడం :
ఒక కోరికను క్రమం తప్పకుండా సంతృప్తిపరచినప్పుడు అది అలవాటుగా మారుతుంది. ఈ అలవాటును మార్చుకోవడం తొందరగా సాధ్యం కాదు.

8. కోరికల ప్రాముఖ్యంలో తేడా :
అన్ని కోరికల తీవ్రత ఒకే విధంగా ఉండదు. కొన్ని కోరికలను వాటి ప్రాముఖ్యతను బట్టి వెంటనే తీర్చుకోవాలని ఉంటుంది. మరికొన్నింటిని వాయిదా వేయడానికి అవకాశం ఉంటుంది.

అతిస్వల్ప సమాధాన ప్రశ్నలు:

ప్రశ్న 1.
“సంపద” నిర్వచనాన్ని నిర్వచించండి.
జవాబు.
ఏదో ఒక రూపంలో ఆదాయాన్ని ఆర్జించకలిగి, వ్యక్తుల లేదా సంస్థల ఆధీనంలో ఉన్న ఆస్తుల నిల్వలను “సంపద” అంటారు. సంపద వివిధ రూపాలలో కలిగి వుంటుంది. వీటిలో ద్రవ్యం, షేర్లు, భూముల మొదలగునవి.

ప్రశ్న 2.
సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం అంటే ఏమిటి ?
జవాబు.
సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం అనేది మైక్రోస్ అనే గ్రీకు పదం నుండి పుట్టింది. సూక్ష్మ అర్థశాస్త్రం ఒక వైయక్తిక ఆర్థిక యూనిట్ను పరిగణనలోకి తీసుకొని దాని ప్రవర్తనను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేస్తుంది. ఉత్పత్తి కారకాల ధర నిర్ణయం గురించి వివరిస్తుంది. కాబట్టి దీనిని ధరల సిద్ధాంతం అంటారు.

ప్రశ్న 3.
స్థూల అర్థశాస్త్రం అంటే ఏమిటి ?
జవాబు.
స్థూల అర్థశాస్త్రం అనేది మాక్రోస్ అనే గ్రీకు పదం నుండి పుట్టింది. ఆర్థిక వ్యవస్థ మొత్తానికి సంబంధించిన అంశాలను అంటే మొత్తం ఉద్యోగిత, మొత్తం ఆదాయం మొదలగు వాటిని గూర్చి అధ్యయనం చేస్తుంది. అందుచే స్థూల అర్థశాస్త్రాన్ని ఆదాయ ఉద్యోగిత సిద్ధాంతం అని కూడా అంటారు.

ప్రశ్న 4.
నిశ్చయాత్మక అర్థశాస్త్రం, నిర్ణయాత్మక అర్థశాస్త్రం.
జవాబు.
ఆచరణలో ఉన్న విషయాలను గురించి ఒక క్రమబద్ధమైన అధ్యయనం చేయడాన్ని నిశ్చయాత్మక అర్థశాస్త్రం అంటారు. సాంప్రదాయక ఆర్థిక వేత్తల అభిప్రాయంలో అర్థశాస్త్రం కేవలం ఒక నిశ్చయాత్మక అర్థశాస్త్రం, ఆర్థిక సూత్రాలు తప్పు అని గాని, ఒప్పు అని గాని, నిశ్చయాత్మక అర్థశాస్త్రం చెప్పదు. ఈ శాస్త్రం ప్రకారం ఆర్థికవేత్తలు ఏ విషయంలోను ఒక అంతిమ తీర్పును ఇవ్వరు.

ప్రశ్న 5.
నిర్ణయాత్మక ఆర్థిక వ్యవస్థ.
జవాబు.
ఆర్థిక వ్యవస్థ తీరు తెన్నులు ఎలా ఉండాలి. అనే విషయాన్ని ఒక క్రమ పద్ధతిలో అధ్యయనం చేసే శాస్త్రాన్ని నిర్ణయాత్మక అర్థశాస్త్రం అని అంటారు. ఈ శాస్త్రం వాస్తవికతకు, ఆదర్శనీయతకు మధ్య తేడాను తెలియచేస్తుంది. జర్మనీకి చెందిన చారిత్రక శాస్త్రవేత్తలు ఈ భావనకు ప్రాధాన్యతను ఇచ్చినారు.

ప్రశ్న 6.
ఉచిత వస్తువులు.
జవాబు.
ఉచిత వస్తువులు (Free Goods) : ప్రకృతిలో, ఎలాంటి ధర లేకుండా లభించే వాటిని ఉచిత వస్తువులు అంటారు. వీటి సప్లయ్ పరిమాణం డిమాండ్ కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందువల్ల వీటికి ధర ఉండదు. ఉచిత వస్తువులకు కేవలం ఉపయోగితా విలువ ఉంటుంది కాని వినిమయ విలువ ఉండదు.
ఉదా : గాలి, నీరు, సూర్యరశ్మి ఈ రోజుల్లో ఉచిత వస్తువులు కొన్ని ఆర్థిక వస్తువులుగా మారిపోవడంవల్ల వాటికి ధర చెల్లించవలసి ఉంటుంది.

ప్రశ్న 7.
ఆర్థిక వస్తువులు.
జవాబు.
ఆర్థిక వస్తువులు (Economic Goods) :
మార్కెట్లో ధర కలిగి భౌతికమైన, సహజ సిద్ధమైన లేదా మానవ నిర్మితమైన వస్తువును లేదా సేవను ఆర్థిక వస్తువులు అంటారు. వీటి డిమాండ్ కంటే సప్లయ్ ఎప్పుడూ తక్కువగా ఉంటుంది. ఆర్థిక వస్తువులకు ఉపయోగితా విలువతోపాటు వినిమయ విలువ కూడా ఉంటుంది.

ఉదా : పెన్నులు, పుస్తకాలు, కంప్యూటర్లు మొదలైనవి. ఆర్థిక వస్తువులకు మూడు ప్రాముఖ్యమైన లక్షణాలు ఉంటాయి. అవి : ప్రయోజనం, కొరత, బదిలీ, ఆర్థిక వస్తువులను మరొక విధంగా కూడా వర్గీకరించవచ్చు. అవి : వినియోగ వస్తువులు, ఉత్పాదక | వస్తువులు, మాధ్యమిక వస్తువులు.

ప్రశ్న 8.
వినియోగ వస్తువులను వివరించండి.
జవాబు.
అంతిమ వినియోగం కోసం కుటుంబాలు కొనే ఆర్థిక వస్తువులను వినియోగ వస్తువులు అంటారు. అంటే ‘మానవుని కోరికలను ప్రత్యక్షంగా తీర్చగలిగేవి.
ఉదా : పండ్లు, పాలు, పెన్నులు, వస్త్రాలు మొదలైనవి. వినియోగ వస్తువులను రెండు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు. అవి :

• నశ్వర వస్తువులు
• అనశ్వర వస్తువులు / మన్నికగల వస్తువులు.

ప్రశ్న 9.
మూలధన వస్తువులను వివరించండి.
జవాబు.
ఇతర వస్తువుల ఉత్పత్తిలో ఉపయోగపడే వాటిని పెట్టుబడి వస్తువులు అంటారు. ఇవి మానవుని కోరికలను పరోక్షంగా తీరుస్తాయి.
ఉదా : యంత్రాలు, భవనాలు మొదలైనవి.

ఒకే వస్తువు ఉపయోగాన్ని బట్టి దానిని వినియోగ వస్తువు అని లేదా పెట్టుబడి వస్తువు అని వర్గీకరించవచ్చు.
ఉదా : వరి ధాన్యాన్ని ఆహారంగా ఉపయోగిస్తే అది వినియోగ వస్తువు అవుతుంది. దీనిని విత్తనంగా వ్యవసాయంలో వాడితే అది పెట్టుబడి వస్తువు అవుతుంది.

ప్రశ్న 10.
‘సంపద’ భావన అంటే ఏమిటి ?
జవాబు.
ఒక రూపంలో ఆదాయాన్ని ఆర్జించగలిగి, వ్యక్తుల లేదా సంస్థల ఆధీనంలో ఉన్న ఆస్తుల నిల్వలను సంపద అంటారు. సంపదను వివిధ రూపాలలో కలిగి ఉండవచ్చు. వీటిలో ద్రవ్యం, షేర్లు, భూములు మొదలైనవి. సంపద లక్షణాలను కింది విధంగా పేర్కొనవచ్చు.

1. ప్రయోజనం
2. కొరత
3. వినిమయ విలువ
4. బదిలీ సౌలభ్యం.

భౌతిక రూపంలో ఉన్న సంపద స్పృశించదగింది. వజ్రాలు, ఫ్యాక్టరీలు, ఇండ్లు మొదలైనవి భౌతిక ఆస్తులు. మానవ వనరు అనేది స్పృశించలేని సంపద సంపదను వ్యక్తిగత సంపద, సామాజిక సంపద, సహజ సంపద, అంతర్జాతీయ సంపద అని వర్గీకరించవచ్చు.

ప్రశ్న 11.
‘ఆదాయ భావన’ అంటే ఏమిటి ?
జవాబు.
ఆదాయం సంపద నుంచి వచ్చే ప్రవాహం. సంపద ఒక నిల్వ. ప్రతి ఆర్థిక వ్యవస్థలో కుటుంబాల నుంచి ఆదాయం సంస్థలకు, సంస్థల నుంచి కుటుంబాలకు ప్రవహిస్తుంది. ఆ విధంగా కారకం మార్కెట్, వస్తువు మార్కెట్ సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. చక్రీయ ఆదాయ ప్రవాహ ప్రక్రియల ఆధారంగా ఆదాయం కుటుంబాల నుంచి సంస్థలకు, సంస్థల నుంచి కుటుంబాలకు ప్రవహిస్తుందని అర్థమవుతుంది.

ప్రశ్న 12.
ఉపయోగితా విలువ.
జవాబు.
ఉపయోగితా విలువ (Value in Use): మానవుని కోరికలను తీర్చగలిగే శక్తిని ఉపయోగితా విలువ అంటారు. ఉచిత వస్తువులకు ఉపయోగితా విలువ ఉంటుంది. కానీ వినిమయ విలువ ఉండదు.
ఉదా : నీటికి ఉపయోగితా మూల్యం ఉంటుంది. కాని వినిమయ విలువ లేదు.

ప్రశ్న 13.
వినిమయ విలువ.
వినిమయ విలువ (Value in Exchange) : ఒక వస్తువు వేరొక వస్తువును ఎంత పరిమాణంలో పొందగలుగుతుందో తెలియజేస్తుంది. అన్ని ఆర్థిక వస్తువులకు వినిమయ విలువ ఉంటుంది.
ఉదా : పెన్నుతో ఒక పుస్తకాన్ని మార్పిడి చేయవచ్చు.

ప్రశ్న 14.
ధర అంటే ఏమిటి ?
జవాబు.
రూపంలో వ్యక్తపరచబడిన విలువను ధర అంటారు. ఒక వస్తువు ఏ రేటులో మార్పిడి చేయబడుతుందో యజేస్తుంది. ఉదా : ఒక పెన్ను పది రూపాలయకు మార్పిడి చేయబడితే పెన్ను ధర పది రూపాయలు అవుతుంది.