Reviewing AP Inter 1st Year Telugu Study Material Grammar పదదోషాలు can help students prepare confidently for exams.
AP Intermediate 1st Year Telugu Grammar పదదోషాలు
భాషా నైపుణ్యాలు నాలుగు విధాలు. అవి :
- శ్రవణం (వినడం),
- భాషణం (మాట్లాడడం),
- పఠనం (చదవడం),
- లేఖనం (వ్రాయడం).
ఈ భాషానైపుణ్యాలలో చివరిది, కష్టమైనది లేఖనం అనగా వ్రాయడం.
పదాలను రాసేటప్పుడు చాలా జాగ్రత్త వహించాలి. పదదోషాలు లేకుండా రాయాలి. రాసేటప్పుడు అచ్చులకు బదులు హల్లులు, హల్లులకు బదులు అచ్చులు రాయడం అక్కడక్కడా కనిపిస్తుంది. అలాగే మహాప్రాణాలకు బదులు అల్ప ప్రాణాలు, అల్పప్రాణాలకు బదులు మహాప్రాణాలు రాయడం చేస్తూ ఉంటారు. ఇలా చేయడం వల్ల అర్థంలో మార్పు వస్తుందని గ్రహించాలి. ఇటువంటి దోషాలను సరిచేసుకుని లేఖనాన్ని మెరుగుపరుచుకోవాలి.
గమనిక :
- ఖ, ఘ, ఛ, ఝ, ఠ, ఢ, థ, ధ, ఫ, భ అనే పదింటిని “మహా ప్రాణాలు” అంటారు.
- క, గ, చ, జ, ట, డ, త, ద, ప, బ – అనే పదింటినీ “అల్ప ప్రాణాలు” అని పిలుస్తారు.
శ, ష, స లను తారుమారు చేసి రాయడం, వట్రుసుడికి బదులు, ‘రు’ రాయడం, ‘రు’ కి బదులు వట్రుసుడి రాయడం వంటి దోషాలు ఎక్కువగా మన లేఖనంలో కన్పిస్తుంటాయి. కొన్నింటిని పరిశీలిద్దాం.
![]()
1. అచ్చుకి బదులు హల్లులు రాయడం :
| సాధు రూపాలు (ఒప్పులు) | అసాధు రూపాలు (తప్పులు) |
| 1. ఇంద్రుడు | యింద్రుడు |
| 2. ఉంగరము | వుంగరము |
| 3. ఎకరము | యెకరము |
| 4. ఒక్కరు | వక్కరు |
| 5. ఋషి | రుషి |
| 6. ఋణం | రుణం |
2. హల్లులకు బదులు, అచ్చులు రాయడం :
| సాధు రూపాలు (ఒప్పులు) | అసాధు రూపాలు (తప్పులు) |
| 7. వీధి | ఈధి |
| 8. వెంకడు | ఎంకడు |
| 9. హంస | అంస |
మహాప్రాణాలు : వర్గాక్షరాలలో ద్వితీయాక్షరాలైన ఖ ఛ ఠ థ ఫ లూ, చతుర్థాక్షరాలైన ఘ ఝ ఢ ధ భ లూ మహాప్రాణాలు.
అల్పప్రాణాలు : వర్గాక్షరాలలో ప్రథమాక్షరాలైన క చ ట త ప లూ, తృతీయాక్షరాలైన గ జ డ ద బ లూ అల్పప్రాణాలు.
3. మహాప్రాణాలకు బదులు అల్పప్రాణాలు రాయడం :
| సాధు రూపాలు (ఒప్పులు) | అసాధు రూపాలు (తప్పులు) |
| 10. సంధి | సంది |
| 11. ధ్వని | ద్వని |
| 12. కథ | కద |
| 13. భ్రమరము | బ్రమరము |
| 14. గర్భము | గర్భము |
| 15. పాఠశాల | పాటశాల |
4. అల్పప్రాణాలకు బదులు మహాప్రాణాలు రాయడం :
| సాధు రూపాలు (ఒప్పులు) | అసాధు రూపాలు (తప్పులు) |
| 17. మల్లికార్జున | మల్లిఖార్జున |
| 18. కచ్చితము | ఖచ్చితము |
| 19. విద్యార్థి | విధ్యార్థి |
| 20. శాకాహారము | శాఖాహారము |
| 21. శంకుస్థాపన | శంఖుస్థాపన |
![]()
5. శ, ష, స లు తారుమారు
| సాధు రూపాలు (ఒప్పులు) | అసాధు రూపాలు (తప్పులు) |
| 22. సీమ | శీమ |
| 23. శీతాకాలం | సీతాకాలం |
| 24. శివాజీ | షివాజీ |
6. వట్రుసుడికి (
) బదులు కావడి (
) రాయడం :
| అసాధు రూపాలు (తప్పులు) | సాధు రూపాలు (ఒప్పులు) |
| 25. పృథ్వి | ప్రథ్వి |
| 26. తృప్తి | త్రుప్తి |
| 27. కృశించు | క్రుశించు |
| 28. ఆకృతి | ఆక్రుతి |
7. క్రావడికి (
) బదులు వట్రుసుడి (
) రాయడం :
| సాధు రూపాలు (ఒప్పులు) | అసాధు రూపాలు (తప్పులు) |
| 29. శత్రువు | శతృవు |
| 30. క్రుంగు | కృంగు |
| 31. ధ్రువ | ధృవ |
| 32. త్రుటి | తృటి |
| 33. ఆత్రుత | ఆతృత |